Một sáng sớm ở TP.HCM, hơn chục người con lai Việt – Mỹ từ khắp nơi lặng lẽ ngồi chờ trước một văn phòng luật. Họ mang theo những tập giấy nhàu nát, những ký ức rời rạc, và một hy vọng mong manh: được thừa nhận, được đoàn tụ. Người họ chờ là luật sư Trần Thanh Tùng, người đã nhiều năm âm thầm làm hồ sơ, giúp những người con lai có thể được đến quê cha.
Chưa tới 7 giờ sáng, trước văn phòng luật sư Gia Pháp trên đường Ngô Quyền, P.An Đông, TP.HCM, một nhóm người con lai đã có mặt. Họ đến từ An Giang, Đà Nẵng, Gia Lai… Có người vừa xuống xe khách sau chuyến đi xuyên đêm, mắt còn đỏ ngầu vì thiếu ngủ.
Trên tay họ là những xấp giấy tờ cũ kỹ như giấy khai sinh, ảnh mờ nhòe, vài dòng thông tin ít ỏi về người cha là cựu binh Mỹ. Họ không biết bắt đầu từ đâu, chỉ biết tìm đến một cái tên đã được truyền tai: luật sư Trần Thanh Tùng.
“Phần lớn họ có hoàn cảnh rất khó khăn. Nhiều người không biết chữ, không đủ khả năng tự làm hồ sơ hoặc dễ bị lừa”, ông Tùng nói, giọng trầm.
“Có người biết chắc mình là con lai, nhưng chứng cứ gần như không có gì”, luật sư Tùng nói thêm.
Trong những người tìm đến, anh Nguyễn Văn Mỹ (An Giang) lặng lẽ ngồi ôm tập hồ sơ. Cuộc đời anh là chuỗi dài những lần đặt niềm tin sai chỗ. Năm 2008, nghe tin về chương trình con lai hồi hương, anh bán hết đất đai, nhà cửa để nhờ người làm hồ sơ. Nhưng rồi tiền mất, hy vọng cũng tan theo. “Lúc đó tôi nghĩ chắc đời mình hết cơ hội rồi”, anh Mỹ nói, mắt nhìn xa xăm.
Mãi đến tháng 8.2025, anh mới tìm đến luật sư Tùng. Bước đầu là lấy mẫu DNA, một quy trình tưởng đơn giản nhưng với anh là cả hành trình. Nửa đêm, anh cùng hai con gái bắt xe từ An Giang lên TP.HCM. Anh nhịn ăn suốt nhiều giờ để kịp lấy mẫu đúng quy định.
“Khi tôi hỏi sao đi đông vậy, anh nói sợ bị lừa nữa nên phải đi cùng con cho chắc”, luật sư Tùng kể. Nghe câu chuyện, ông Tùng lặng người, rồi gọi đồ ăn sáng cho 3 cha con.
“Cuộc sống của gia đình tôi còn khó khăn lắm, mà vẫn phải đi. Nhưng lần này tôi tin là gặp đúng người”, anh Mỹ khẳng định.
Niềm tin ấy đã được đền đáp. Kết quả DNA trùng khớp, hồ sơ quân đội của người cha – ông John Paul Tressel – cũng được tìm thấy. Sau nhiều bước xác minh, anh Mỹ chính thức được chấp thuận định cư tại Mỹ. Ngày anh Mỹ lên đường đang đến gần.
Không riêng anh Mỹ, anh Nguyễn Văn Hà (Đà Nẵng) cũng từng là nạn nhân của những kẻ lừa đảo. Khi tìm đến luật sư Tùng và một tổ chức hỗ trợ con lai tại Mỹ, hành trình của anh mới thực sự bắt đầu. Anh Hà tâm sự: “Tôi từng nghĩ mình không có quyền mơ nữa. Nhưng khi được hướng dẫn từng bước, tôi mới thấy con đường tìm lại cha không phải đã khép lại”.
Còn chị Hoàng Kim, sau khi được chấp thuận visa, lại vấp phải yêu cầu chứng minh tài chính, một rào cản lớn với những gia đình vốn đã nghèo khó. “Tôi lo đến mất ngủ, sợ hồ sơ bị hủy”, chị kể. Luật sư Tùng đã soạn thảo thư giải trình, viện dẫn chương trình “Amerasian Homecoming Program” – chính sách nhân đạo dành cho con lai. Đồng thời, ông kết nối với các tổ chức hỗ trợ con lai bên Mỹ để bảo lãnh.
Có khi hành trình tìm về quê cha của một số con lai gần như đến đích, nhưng phải chựng lại vì lý do nào đó, thì luật sư Tùng là người kiên nhẫn lần từng bước để tìm lối ra. Công việc của ông không chỉ là giấy tờ. Đó là những câu chuyện phức tạp, đôi khi tưởng không thể tháo gỡ.
Như trường hợp anh Dương Minh Trung (Gia Lai), với rào cản lớn nhất của anh là dính tiền án. Một tai nạn giao thông do anh gây ra vào năm 2022 khiến anh bị phạt tù 12 tháng. Với hồ sơ di trú mà Mỹ yêu cầu, đó là “điểm trừ” nghiêm trọng. “Anh Trung rất lo, nghĩ chắc không còn cơ hội”, ông Tùng kể.
Rồi ông Tùng nghiên cứu kỹ hồ sơ, soạn thảo bản giải trình chi tiết gửi cơ quan di trú Mỹ, nhấn mạnh hoàn cảnh tai nạn, thái độ hợp tác và việc chấp hành đầy đủ bản án. Với sự hỗ trợ của luật sư Tùng, anh Trung đã được chấp thuận sang Mỹ định cư.
Trường hợp khác là anh Nguyễn Thế Trường (Đà Nẵng). Cuộc đời anh gắn với những công việc nặng nhọc. Một lần nhận bốc vác hàng thuê, anh vô tình liên quan đến hàng hóa trộm cắp và bị án tù. Dù sau đó đã được xóa án tích, nhưng hồ sơ di trú vẫn bị ảnh hưởng.
“Hoàn cảnh của Trường rất tội. Vợ bị ung thư, còn anh chạy xe ôm nuôi gia đình”, luật sư Tùng nói. Ông nhận làm hồ sơ miễn phí, liên hệ với các tổ chức hỗ trợ bên Mỹ, kể cả bỏ tiền lo bữa ăn cho anh Trường.
Ông Tùng cho biết phần lớn những người con lai đều có hoàn khó khăn, nên mức phí ông lấy để làm các thủ tục hồ sơ cho họ rất ít. “Có người tôi còn không lấy đồng nào, coi như đó là tạo phước”, ông Tùng chia sẻ.
Theo luật sư Tùng, quy trình làm hồ sơ con lai rất phức tạp từ xét nghiệm DNA, lập cây gia phả, xin hồ sơ quân đội của người cha, đến việc trả lời hàng loạt câu hỏi từ phía Lãnh sự quán Mỹ. “Có những hồ sơ gần như trắng thông tin. Tôi phải ghép từng chi tiết nhỏ, từ lời kể, ký ức, đến các mối liên hệ xa để dựng lại câu chuyện”, ông thổ lộ.
Không ít lần, ông như một “nhà điều tra” lần tìm từng manh mối. Có khi chỉ từ một cái tên mơ hồ, một địa danh cũ, ông lần ra được cả một hồ sơ quân nhân. Nhưng điều khiến ông trăn trở nhất không phải là độ khó của hồ sơ, mà là hoàn cảnh của những con người phía sau.
“Họ thiệt thòi từ nhỏ, lớn lên lại sống trong nghèo khó, thất học. Nhiều người không dám mơ được đến quê cha”, ông trải lòng.
Tại Văn phòng luật sư Gia Pháp của vị luật sư 67 tuổi này, vẫn có những con người con lai đến mang theo hy vọng. Có người đã cầm trên tay tấm visa, chuẩn bị bước lên chuyến bay đầu tiên trong đời. Có người vẫn đang chờ.
Và cũng trong văn phòng ấy, luật sư Tùng vẫn lặng lẽ ngồi đó, trước những xấp hồ sơ dày hay mỏng để tìm cách giúp họ. Những bộ hồ sơ con lai không chỉ là thủ tục pháp lý. Đó là hành trình tìm lại căn tính, tìm lại một phần máu thịt đã bị đứt gãy bởi chiến tranh và thời gian.
Chủ trương miễn vé xe buýt được Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang nêu tại cuộc họp chiều 1/4. Chính sách giúp giảm chi phí đi lại, thúc đẩy sử dụng giao thông công cộng để hạn chế ùn tắc, ô nhiễm. Khi thực hiện đây là lần đầu toàn bộ người dân thành phố đi xe buýt miễn phí, thay vì một số nhóm khách như hiện nay. Thành phố dự kiến chi khoảng 7.000 tỷ đồng mỗi năm cho chính sách này.
Theo Phó giám đốc Sở Xây dựng Bùi Hòa An, phương án miễn vé xe buýt đang được các đơn vị nghiên cứu theo hướng áp dụng trên toàn bộ các tuyến nội tỉnh, gồm cả trợ giá và không trợ giá, với quy mô hiện có khoảng 135 tuyến. Đây là mạng lưới vận tải hành khách công cộng chủ lực tỏa đi khắp địa bàn. Riêng các tuyến buýt liên tỉnh, do đặc thù vận hành và cơ chế tài chính khác, việc miễn vé chưa được xem xét.
Ông An cho hay hiện bình quân mỗi năm ngân sách thành phố chi khoảng 1.500 tỷ đồng trợ giá cho mạng lưới xe buýt. Khi miễn vé toàn bộ, mức chi cho hoạt động này sẽ tăng lên, do vậy các phương án đang được tính toán tổng thể để vừa tuân thủ các quy định pháp lý, vừa đảm bảo hiệu quả triển khai và tiết kiệm ngân sách.
Theo chủ trương chung, hành khách được miễn phí đi xe buýt, nhưng cơ quan quản lý cần theo dõi, đo đếm và thống kê số lượng đi lại. Đây là cơ sở để phân bổ ngân sách hợp lý và làm cơ sở dữ liệu phục vụ điều hành. Để thực hiện việc này, thành phố sẽ ứng dụng công nghệ giám sát, đảm bảo thuận lợi, minh bạch.
Bên cạnh yếu tố tài chính, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết thành phố cũng tính đến khả năng lượng khách tăng mạnh khi miễn vé, dự kiến khoảng 30% so với năm 2025.
Hiện nhiều tuyến xe buýt mới khai thác chưa tới 50% công suất nên vẫn còn dư địa phục vụ. Tuy nhiên, nếu lượng khách tăng đột biến, quy mô đoàn xe hiện đã đủ hay chưa đang được tính toán nhằm đáp ứng nhu cầu. Tần suất hoạt động cũng sẽ nghiên cứu theo hướng rút ngắn thời gian giãn cách giữa các chuyến xe, đặc biệt là những tuyến đông khách kết nối trường học, khu công nghiệp phục vụ học sinh, sinh viên, người lao động...
"Các chính sách được xây dựng kỹ lưỡng nhưng đồng thời sẽ làm nhanh nhất theo yêu cầu của lãnh đạo thành phố để người dân sớm được hưởng lợi", ông An nói và dự kiến phương án sẽ hoàn thiện để trình HĐND TP HCM xem xét, thông qua tại kỳ họp gần nhất vào cuối tháng 4.
TP HCM đang có khoảng 179 tuyến buýt với hơn 2.100 xe, phần lớn hoạt động ở địa bàn cũ trước khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Hiện việc miễn vé áp dụng cho người từ 60 tuổi, trẻ dưới 6 tuổi, người có công, khuyết tật, đồng thời phần lớn tuyến được trợ giá để hỗ trợ người dân và duy trì hoạt động. Sau lần điều chỉnh gần nhất từ năm 2019, giá vé phổ thông trên các tuyến trợ giá hiện ở mức 5.000-7.000 đồng mỗi lượt; học sinh, sinh viên 3.000 đồng.
Thống kê năm 2025, hệ thống này phục vụ gần 97 triệu lượt khách, tăng khoảng 6% so với năm trước. Ba tháng đầu năm nay, khách đi xe buýt tiếp tục tăng, đặc biệt từ đầu tháng 3 do biến động giá xăng dầu và nhu cầu đi lại của học sinh, sinh viên duy trì ổn định.
Bên cạnh đó, việc đưa vào khai thác hàng loạt tuyến buýt điện mới, mở rộng thanh toán không tiền mặt và triển khai miễn vé các dịp lễ, Tết hoặc sự kiện lớn cũng góp phần thu hút thêm khách. Khi miễn vé toàn bộ, nhu cầu sử dụng xe buýt được kỳ vọng tiếp tục tăng mạnh.
Ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách và Du lịch TP HCM, đánh giá chủ trương miễn vé xe buýt mang ý nghĩa an sinh rõ rệt khi giúp giảm chi phí đi lại, nhất là học sinh, sinh viên và người có thu nhập thấp, tạo thêm động lực để họ sử dụng giao thông công cộng. Nhiều năm qua, phần lớn tuyến xe buýt đã được trợ giá, nên nếu miễn vé toàn bộ hiệu quả kích cầu sẽ cao hơn.
Ông Tính dẫn chứng từ năm 2002, khi thành phố lần đầu triển khai chính sách trợ giá với mức đồng đều 1.000 đồng mỗi lượt, đồng thời đầu tư phương tiện mới, lượng khách đi xe buýt tăng đột biến. Thực tế này cho thấy việc giảm chi phí đi lại kết hợp với nâng chất lượng dịch vụ tác động rất lớn đến lựa chọn của người dân, nên kỳ vọng hiệu quả sẽ cao khi áp dụng chính sách miễn vé trong thời gian tới.
Theo ông Tính, thành phố đã có bước thử nghiệm trong hơn một năm qua, như miễn phí xe buýt và metro vào dịp lễ, Tết, sự kiện lớn; triển khai miễn vé vào thứ sáu hàng tuần với hành khách thanh toán không tiền mặt. Những tín hiệu tích cực này cũng được xem là cơ sở thực tế để nghiên cứu mở rộng chính sách.
Dù vậy, ông Tính nhận định một thách thức để thực hiện chính sách là cần nguồn kinh phí lớn. Do đó, trường hợp khó bố trí, thành phố có thể nghiên cứu triển khai theo lộ trình, trước mắt ưu tiên học sinh, sinh viên - nhóm chiếm tỷ lệ lớn nhất trong cơ cấu hành khách. Song song đó, thành phố có thể mở rộng phạm vi miễn vé theo thời điểm, chẳng hạn vào cuối tuần hoặc khung giờ thấp điểm để vừa kích cầu, vừa phân bổ lưu lượng.
Đánh giá về tính sẵn sàng của hệ thống, ông Tính cho rằng xe buýt hiện còn dư địa lớn để phục vụ thêm khách khi mới khai thác khoảng nửa công suất. Nếu nhu cầu tăng cao, doanh nghiệp có thể chủ động đầu tư thêm xe, mở rộng dịch vụ khi có cơ chế khuyến khích phù hợp. Theo ông, sự tham gia của các đơn vị lớn như Phương Trang, VinBus cũng tạo thuận lợi để nâng chất lượng và mở rộng mạng lưới.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh miễn vé chưa phải yếu tố quyết định thu hút người dân, mà quan trọng hơn là chất lượng dịch vụ. Với mức giá 5.000-7.000 đồng mỗi lượt hiện nay, xe buýt vốn đã rẻ, cho thấy chi phí không phải rào cản lớn nhất.
Theo ông, lựa chọn của hành khách còn bị chi phối bởi nhiều yếu tố như xe xuống cấp, trễ giờ, thái độ phục vụ của tài xế, tiếp viên và khả năng tiếp cận trạm dừng chưa thuận tiện. Vì vậy, bên cạnh miễn vé, thành phố cần tiếp tục cải thiện chất lượng dịch vụ để chính sách phát huy hiệu quả lâu dài. Việc mở rộng mạng lưới tuyến, trạm dừng, nhà chờ, đặc biệt tại các khu vực ngoại ô, khu dân cư mới cũng đặc biệt cần thiết giúp tăng khả năng tiếp cận.
Thông tin ban đầu từ chính quyền địa phương, vụ cháy nhà ở khu dân cư Ba Toa tại 18 Tô Ngọc Vân, phường Cam Ly - Đà Lạt, xảy ra khoảng 9 giờ 45 ngày 19.4. Ngọn lửa xuất phát ở một căn nhà cấp 4 và khói đen bốc cao cả chục mét, khiến cả khu dân cư hoảng loạn. Vụ hỏa hoạn khiến ngọn lửa cháy xém qua ngôi nhà 1 tầng bên trái và căn nhà 2 tầng bên phải, rất may không có thiệt hại về người.
Sau khi nhận được tin báo, Phòng Cảnh sát PCCC - cứu nạn cứu hộ tỉnh Lâm Đồng huy động hàng chục cán bộ, chiến sĩ cùng nhiều xe chuyên dụng đến hiện trường dập lửa.
Do vụ cháy xảy ra trong khu dân cư, đường giao thông chật hẹp nên việc tiếp cận đám cháy gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, lực lượng cảnh sát PCCC - cứu nạn cứu hộ đã cố gắng leo lên những mái nhà lân cận để nhanh chóng khống chế ngọn lửa lây lan sang những nhà bên cạnh.
Hiện lực lượng chức năng và chính quyền địa phương đang tiếp tục nỗ lực dập tắt đám cháy, bảo đảm an toàn cho khu dân cư. Nguyên nhân vụ cháy đang được cơ quan chức năng điều tra làm rõ.
Thanh Niên sẽ tiếp tục thông tin về vụ cháy nhà ở phường Cam Ly - Đà Lạt.
Tính đến ngày 7.4, trên ứng dụng VNeID, Bộ Công an đã đăng tải thông tin của 7.760 đối tượng bị truy nã khắp cả nước.
Thông tin người bị truy nã rất cụ thể, gồm: thông tin cá nhân, đặc điểm nhận dạng cho đến tội danh vi phạm và các mức độ truy nã từ thường, đặc biệt đến mức độ nguy hiểm.
Trên VNeID, người dân có thể vào tra cứu thông tin đối tượng truy nã ở mục "Dịch vụ khác". Nếu phát hiện có thể báo cho công an với địa chỉ đính kèm thông tin người đang bị truy nã, hoặc phản ánh trực tiếp qua ứng dụng VNeID. Mọi thông tin phản ánh đều được bảo mật tuyệt đối.
VNeID là ứng dụng do Bộ Công an phát triển, xây dựng trên nền tảng cơ sở dữ liệu định danh, dân cư và hệ thống xác thực điện tử.
Thời gian qua, ứng dụng này liên tục được cập nhật, bổ sung nhiều tính năng mới nhằm phục vụ người dân tốt nhất, với kỳ vọng trở thành một "siêu ứng dụng".
Ví giấy tờ trên VNeID, Bộ Công an đã tích hợp và hiển thị nhiều loại giấy tờ của công dân, như: căn cước công dân, giấy phép lái xe, bảo hiểm y tế, đăng ký xe, thông tin thuế, thông tin cư trú… Những giấy tờ điện tử này có giá trị tương đương bản vật lý, người dân có thể dùng xuất trình.
Ngoài ra, trên ứng dụng này, người dân cũng có thể làm các thủ tục hành chính tại nhà, như cấp đổi căn cước công dân; đăng ký tạm trú, thường trú, khai báo tạm vắng; cấp phiếu lý lịch tư pháp; đăng ký xe; đăng ký khai sinh, khai tử…
Ở mục "Dịch vụ khác" trong VNeID, người dân có thể sử dụng các dịch vụ ngân hàng, ví điện tử, mua vé máy bay, check in bay online… và gửi phản ánh về an ninh trật tự, an toàn giao thông.
