Theo Guardian, tên lửa phát nổ tạo ra ngọn lửa khổng lồ bao trùm và phá hủy bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, chỉ vài giây sau khi thử nghiệm khai hỏa bắt đầu lúc 21h ngày 28/5. Sự việc khiến bầu trời đêm biến thành màu cam sáng, thậm chí có thể quan sát từ Fort Pierce, cách khu vực phóng 185 km về phía nam. NBC News cho biết, các ngôi nhà ở mũi Canaveral và bãi biển Cocoa gần đó cũng rung lắc. Nhà chức trách cảnh báo người dân tránh xa những mảnh vỡ có thể trôi dạt vào bờ và gọi số khẩn cấp nếu phát hiện chúng. Không có trường hợp thiệt mạng hay bị thương nào được ghi nhận.
“Các chuyến bay vũ trụ không chấp nhận sai sót”, Giám đốc NASA Jared Isaacman viết trên X sau sự cố, cam kết phối hợp với các đối tác để tiến hành một cuộc điều tra toàn diện, đánh giá tác động đến nhiệm vụ sắp tới, sau đó khôi phục hoạt động phóng tên lửa. “Chúng tôi sẽ thông báo về bất cứ ảnh hưởng nào đến chương trình Artemis cũng như căn cứ Mặt Trăng khi có thông tin”.
“Rất tiếc khi chứng kiến điều này. Hy vọng các bạn sớm khôi phục”, Elon Musk, CEO của SpaceX – đối thủ cạnh tranh với Blue Origin trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, viết trên X ngày 29/5. Trước đó, ông cũng bình luận dưới một video về vụ nổ: “Thật không may. Tên lửa rất khó chế tạo”.
Tỷ phú Jeff Bezos, nhà sáng lập Blue Origin, cho biết toàn bộ nhân viên đều được xác nhận an toàn. “Còn quá sớm để biết nguyên nhân gốc rễ, nhưng chúng tôi đang nỗ lực điều tra. Một ngày rất khó khăn, nhưng chúng tôi sẽ xây dựng lại bất cứ thứ gì cần thiết và bay trở lại”, ông nói.
Dù vậy, việc khôi phục hạ tầng dự kiến đòi hỏi nhiều nỗ lực. “Họ sẽ cần thời gian để xây lại bệ phóng”, Mike Haridopolos, nghị sĩ bang Florida, nói với Fox News.
Theo Time, các hình ảnh và video cho thấy tháp di động dùng để đưa tên lửa ra bệ phóng và dựng thẳng, đóng vai trò như khung giàn phục vụ phóng, đã bị phá hủy. Một trong hai tháp chống sét cũng đổ sập. Mức độ hư hại với phần sàn bêtông và hệ thống phun nước, giúp làm mát và giảm ồn, vẫn chưa rõ ràng.
Tháng trước, tên lửa New Glenn phóng lần thứ ba nhưng đưa vệ tinh lên sai quỹ đạo, do đó bị đình chỉ bay một thời gian ngắn. Vụ nổ ngày 28/5 được đánh giá tiếp tục là bước thụt lùi với Blue Origin.
Phương tiện phát nổ được chuẩn bị cho nhiệm vụ thứ tư của dòng New Glenn, dự kiến diễn ra ngày 4/6. Vụ phóng nhằm đưa 48 vệ tinh Internet Amazon Leo lên quỹ đạo, cạnh tranh với mạng lưới Starlink của SpaceX. Tên lửa không chứa vệ tinh khi nổ, nhưng sự cố vẫn ảnh hưởng đến kế hoạch triển khai cụm vệ tinh mới.
Ngoài Amazon Leo, trục trặc này còn ảnh hưởng đến chương trình Artemis của NASA với mục tiêu thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng.
Blue Origin dự định phóng một nguyên mẫu tàu đổ bộ Mặt Trăng bằng tên lửa New Glenn vào mùa thu 2026 và một tàu đổ bộ khác lên quỹ đạo quanh Trái Đất vào năm tới để luyện tập ghép nối với tàu chở phi hành đoàn Artemis III. Việc đưa phi hành gia hạ cánh xuống Mặt Trăng trong nhiệm vụ Artemis IV dự kiến diễn ra sớm nhất năm 2028, dùng tàu đổ bộ của Blue Origin hoặc SpaceX, tùy vào phương tiện nào sẵn sàng trước.
Theo giáo sư John Logsdon, Giám đốc Viện Chính sách Không gian thuộc Đại học George Washington, NASA đặt ra những mốc thời gian rất tham vọng cho chương trình Artemis. “Sự cố mới chắc chắn gây trở ngại lớn cho lịch trình của Artemis, vốn đã rất khó đạt được”, ông nói với Time.
Ông nhận định, nếu New Glenn ngừng hoạt động vài tháng, Artemis III sẽ bị trì hoãn, hoặc NASA phải dựa hoàn toàn vào Starship của SpaceX. Tuy nhiên, lựa chọn này cũng có vấn đề khi Starship đang bị đình chỉ bay, còn phiên bản đổ bộ Mặt Trăng của phương tiện này thậm chí chưa bay chuyến nào.
Trước đó, ngày 27/5, NASA thông báo ký thỏa thuận mới trị giá hàng trăm triệu USD với Blue Origin nhằm dùng New Glenn đưa các robot thám hiểm lên bề mặt Mặt Trăng. Thỏa thuận có thể cũng bị ảnh hưởng sau sự cố.
Theo Reuters, Blue Origin đã chi hàng tỷ USD và mất khoảng một thập kỷ để phát triển New Glenn, một trong những tên lửa lớn nhất từng bay vào quỹ đạo. Phương tiện này cao 98 m, gồm hai tầng, trong đó tầng thứ nhất trang bị 7 động cơ chạy bằng oxy lỏng và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), về cơ bản là methane. Tầng này được thiết kế để tái sử dụng, dự kiến có thể bay ít nhất 25 lần.
Tên lửa được đặt tên theo John Glenn, người Mỹ đầu tiên bay quanh Trái Đất năm 1962. Với khả năng chở 50 tấn lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, nó có sức mạnh gần bằng tên lửa Falcon Heavy của SpaceX và gần gấp đôi tên lửa Vulcan Centaur mới của United Launch Alliance.
Tổ hợp phóng không gian 36, nơi xảy ra vụ nổ, là bệ phóng duy nhất được trang bị để phóng New Glenn. Nó được xây từ những năm 1960 và Blue Origin sau đó chi hơn một tỷ USD để cải tạo.
Ngoài ra, Blue Origin cũng phát triển New Shepard, dòng tên lửa nhỏ hơn để đưa du khách lên vùng không gian cận quỹ đạo trong vài phút và thực hiện thí nghiệm khoa học, được phóng từ địa điểm khác ở Texas. Công ty đã dừng thực hiện những chuyến bay dưới quỹ đạo này hồi tháng 1 để tập trung cho New Glenn và nhiệm vụ Mặt Trăng sắp tới. Tuy nhiên, tất cả đang bị hoãn lại để chờ kết quả điều tra vụ nổ.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) ở Singapore vừa công bố phát minh mới về tế bào pin mặt trời perovskite siêu mỏng, có khả năng biến cửa sổ ô tô, kính nhà chọc trời và kính thông minh thành các bề mặt tạo ra năng lượng. Những tế bào này mỏng hơn khoảng 10.000 lần so với sợi tóc người, nhưng lại đạt hiệu suất cao nhất từng được ghi nhận trong công nghệ quang điện perovskite siêu mỏng.
Phát hiện trên mở ra triển vọng cho việc biến các bề mặt thông thường thành nguồn năng lượng sạch mà không cần thay đổi thiết kế lớn. Theo các nhà nghiên cứu, công nghệ này có thể giúp các tòa nhà, phương tiện giao thông và thiết bị điện tử đeo được tự sản xuất điện năng, đồng thời giảm thiểu nhu cầu về đất đai và cơ sở hạ tầng cồng kềnh.
Nhóm nghiên cứu tại NTU đã thiết kế các tế bào quang điện gần như vô hình nhưng vẫn có khả năng tạo ra điện. Với tính năng bán trong suốt và không màu, các tế bào này có thể dễ dàng tích hợp vào các tòa nhà văn phòng và cửa sổ kính, mang lại sự hấp dẫn cho các kiến trúc sư và nhà phát triển.
Các tế bào pin mặt trời sử dụng perovskite - một vật liệu nổi tiếng với khả năng hấp thụ ánh sáng mặt trời hiệu quả và chi phí sản xuất thấp hơn so với silicon. Đặc biệt, chúng có thể tạo ra điện ngay cả trong điều kiện ánh sáng gián tiếp, hữu ích cho các thành phố đông đúc, nơi mà các tòa nhà cao tầng thường chắn ánh sáng mặt trời trực tiếp.
Theo ước tính, một số tòa nhà có thể sản xuất hàng trăm megawatt-giờ điện mỗi năm nếu ứng dụng công nghệ này thành công.
Để chế tạo các tế bào siêu mỏng, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp bay hơi nhiệt trong buồng chân không, cho phép tạo ra các lớp perovskite đồng nhất với độ dày chỉ 10 nanomet. Phương pháp này không sử dụng dung môi độc hại giúp đơn giản hóa quy trình sản xuất quy mô lớn trong tương lai.
Các tế bào được chế tạo có cả phiên bản mờ đục và bán trong suốt, với hiệu suất từ 7% đến 12% tùy thuộc vào độ dày. Phiên bản bán trong suốt cho phép 41% ánh sáng đi qua và chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành điện năng với hiệu suất 7,6%.
Các chuyên gia độc lập nhận định phương pháp sản xuất này có thể đưa công nghệ năng lượng mặt trời trong suốt tiến gần hơn đến sản xuất quy mô lớn. Tuy nhiên, chuyên gia Sam Stranks đến từ Đại học Cambridge (Anh) cho biết các nhà nghiên cứu cần chứng minh độ bền và tính ổn định lâu dài trước khi triển khai thương mại.
Nhóm nghiên cứu của NTU hiện đã nộp đơn xin cấp bằng sáng chế cho công nghệ này và đang hợp tác với các đối tác trong ngành để hoàn thiện quy trình sản xuất. Họ dự định cải thiện độ bền và mở rộng công nghệ sang các bề mặt lớn hơn trước khi đưa sản phẩm ra thị trường nhằm biến cửa sổ, xe cộ và thiết bị điện tử tiêu dùng thành các nguồn năng lượng tái tạo trong tương lai.
Trong một cuộc phỏng vấn với Chrome Unboxed, Phó chủ tịch Google John Maletis cho biết một số mẫu Chromebook sẽ có khả năng chuyển đổi sang GoogleBook thông qua bản cập nhật firmware. Điều đó cho thấy Google đang định hướng máy tính xách tay của mình sang nền tảng Android, với sự tích hợp sâu hơn của Gemini vào trải nghiệm người dùng và các ứng dụng Android.
Mặc dù vậy, điều đó không có nghĩa người dùng Chromebook hiện tại có thể hứng khởi. Google chưa công bố danh sách các mẫu Chromebook đủ điều kiện nâng cấp, thời gian triển khai cụ thể, cũng như không rõ liệu các mẫu Chromebook được nâng cấp có tương đương về hiệu năng với phần cứng GoogleBook mới hay không.
Vấn đề mấu chốt là khả năng tương thích. Mặc dù Google đã xác nhận lộ trình cập nhật firmware cho một số Chromebook, danh sách thiết bị cụ thể vẫn chưa được công bố, khiến người dùng phải chờ đợi thêm thông tin.
Các thiết bị GoogleBook đầu tiên sẽ là những mẫu máy cao cấp, với sự hợp tác của các nhà sản xuất như Lenovo, Acer, ASUS, HP và Dell để xây dựng các yêu cầu về bộ xử lý, bộ nhớ, dung lượng lưu trữ và bố cục bàn phím. Do đó, việc đáp ứng các tiêu chuẩn này không phải là điều hiển nhiên cho toàn bộ dòng Chromebook.
Về tương lai của ChromeOS, Google khẳng định hệ điều hành này sẽ không biến mất ngay lập tức. Các Chromebook hiện tại vẫn được hỗ trợ theo thời gian đã hứa, bao gồm cam kết cập nhật trong 10 năm, có thể kéo dài đến năm 2034 cho một số thiết bị. Đây là thông tin rất quan trọng đối với người dùng tại nhà, trường học hoặc nơi làm việc.
Google tiếp tục phát triển các thiết bị Chromebook và Chromebook Plus, những người dùng không tham gia vào quá trình chuyển đổi sang GoogleBook sẽ không bị mất các bản cập nhật. Các tính năng quen thuộc của ChromeOS, như bàn làm việc ảo, chèn nhanh và trình ghi màn hình, cũng sẽ được giữ lại.
Mặc dù Google chưa công bố lịch trình triển khai cụ thể, nhưng sẽ không bất ngờ nếu quá trình chuyển đổi từ Chromebook sang GoogleBook sẽ không diễn ra đồng đều ở mọi thị trường. Theo nguồn tin, các thiết bị dành cho người tiêu dùng sẽ được chuyển đổi trước, trong khi lĩnh vực giáo dục và doanh nghiệp sẽ áp dụng phương thức thận trọng hơn để bảo vệ tính ổn định và các công cụ quản lý.
Google vừa chính thức tung ra tính năng AI Inbox cho Gmail trên diện rộng, nhưng mức giá 249,99 USD/tháng (khoảng 6,5 triệu đồng) đang biến đây trở thành một dịch vụ 'xa xỉ' dành riêng cho người dùng có tiền hoặc các doanh nghiệp chịu chi.
Trí tuệ nhân tạo (AI) giờ đây không chỉ viết hộ email mà còn đảm nhận luôn vai trò 'thư ký riêng' để tóm tắt và nhắc việc cho bạn ngay trong ứng dụng Gmail. Với sự hỗ trợ của mô hình Gemini mạnh mẽ nhất, AI Inbox hứa hẹn sẽ giải cứu người dùng khỏi thảm họa tràn ngập hộp thư.
Thay vì phải lướt qua hàng trăm email quảng cáo và thông báo, AI Inbox sẽ tự động trích xuất các đầu việc cần làm và phân loại các chủ đề quan trọng bạn cần chú ý. Tuy nhiên, cái giá để sở hữu sự tiện lợi này là không rẻ. Với mức phí hơn 6,5 triệu đồng/tháng của gói AI Ultra, Google đang định vị đây là công cụ tối thượng cho hiệu suất công việc, thay vì một tính năng phổ thông.
Dù đầy hứa hẹn, AI Inbox vẫn đối mặt với sự hoài nghi về tính chính xác. Liệu người dùng có dám giao phó những hợp đồng quan trọng hay lịch hẹn đối tác cho một thuật toán đôi khi vẫn còn bịa đặt và bị 'ảo giác'? Google đang đặt cược lớn vào khả năng xử lý ngôn ngữ của Gemini, nhưng với mức giá này, người dùng chắc chắn sẽ đòi hỏi sự hoàn hảo gần như tuyệt đối.
Hiện tại, người dùng ở các gói cơ bản vẫn phải tiếp tục chờ đợi và hy vọng Google sẽ sớm 'bình dân hóa' tính năng này trong tương lai gần.
