Chính phủ tuần trước ban hành nghị định 176 về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Theo đó, sinh viên 15 ngành có thể nhận hỗ trợ 37-55 triệu đồng một năm. Thạc sĩ, nghiên cứu sinh nhận 55-84 triệu đồng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo, cơ quan tham mưu chính sách, cho biết đây là bước cụ thể hóa chủ trương phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ trọng điểm.
Đại diện nhiều trường đại học nhìn nhậnchính sách học bổng mới là “lực hút” lớn với người học.
Theo PGS. TS Trần Đình Phong, Phó hiệu trưởng trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, ảnh hưởng tới sức hấp dẫn của đất nước với các tập đoàn công nghệ lớn của thế giới. Nó cũng tác động tới khả năng làm chủ công nghệ, xây dựng sức cạnh tranh và phát triển đất nước bền vững trong tương lai xa hơn.
Tuy nhiên, thời gian qua nhóm ngành này chưa thật sự hấp dẫn người học. Nhiều học sinh có năng lực, gồm cả những em học chuyên tự nhiên ở phổ thông, vẫn rẽ hướng sang lĩnh vực khác khi lên đại học.
“Tôi kỳ vọng chính sách học bổng này giúp thay đổi xu hướng đó, khuyến khích học sinh có năng lực, giàu tiềm năng phát triển lựa chọn theo học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược của quốc gia”, ông Phong nói.
TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo, trường Đại học Công nghiệp TP HCM, đồng tình.
Hai chuyên gia cho rằng có ba điểm nổi trội từ chính sách mới. Một là mức học bổng tương đối hấp dẫn trong điều kiện kinh tế Việt Nam hiện nay.
Ông Nhân cho rằng với 37-55 triệu đồng/năm, sinh viên đã đủ trang trải toàn bộ học phí tại đa số trường công lập. Nếu giành thêm học bổng khuyến khích của trường hoặc doanh nghiệp, họ hoàn toàn không phải lo về chi phí sinh hoạt suốt khóa học.
Ở bậc sau đại học, nghiên cứu sinh có thể nhận tối đa 8,4 triệu đồng/tháng, tức tương đương thu nhập bình quân đầu người hàng tháng của Việt Nam năm 2025. Để so sánh, ông Phong cho biết tại Pháp, mức hỗ trợ nghiên cứu sinh khoảng 1.200-2.000 Euro, trong khi thu nhập bình quân đạt gần 4.000 Euro.
“Mức học bổng thể hiện quyết tâm đầu tư cho đào tạo nhân lực rất lớn của Chính phủ”, ông Phong nói. “Nếu được các nhóm nghiên cứu hỗ trợ thêm, nghiên cứu sinh có thể yên tâm tập trung nghiên cứu để đạt kết quả tốt nhất”.
Điểm đáng chú ý thứ hai là học bổng cấp xuyên suốt từ bậc cử nhân, thạc sĩ đến tiến sĩ.
PGS Phong đánh giá việc tiếp sức cho bậc sau đại học là bước đi kịp thời, cần thiết để thu hút cử nhân có năng lực tiếp tục theo học lên cao, được đào tạo chuyên sâu hơn để có thể tham gia trực tiếp vào R&D (nghiên cứu và phát triển) hoặc quản trị sản xuất.
Đồng thời, đây cũng là nguồn đầu tư gián tiếp cho các trường đại học, bởi học viên cao học và nghiên cứu sinh tham gia trực tiếp vào hoạt động nghiên cứu.
Cuối cùng, chính sách mới cho thấy tư duy mở và cơ chế tạo động lực.
Việc đưa ra điều kiện duy trì học bổng được TS Nguyễn Quang Khởi, khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật, trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP HCM, đánh giá là cần thiết để tạo động lực học tập cho sinh viên.
Ông Nhân cũng thấy đây là khác biệt so với chính sách hỗ trợ dành cho sinh viên sư phạm, rất cần thiết để tuyển những em giỏi và quyết tâm. Như với hệ cử nhân, yêu cầu sinh viên đạt loại khá trở lên mỗi năm – gần với điều kiện xét học bổng khuyến khích của trường có thể thúc đẩy các em hơn.
Đặc biệt, học bổng không ràng buộc người học phải làm việc trong nước sau tốt nghiệp. TS Nguyễn Trung Nhân đánh giá đây là một “tư duy mở” rất đáng ghi nhận.
Vì thế, PGS Trần Đình Phong cho rằng chính sách học bổng sẽ tác động tích cực tới công tác tuyển sinh ở các trường đào tạo khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ.
Như với nhóm ngành về vi mạch bán dẫn, TS Khởi thấy đang có độ hút nhất định với thí sinh. Nhiều học sinh trường chuyên, đạt giải thưởng cấp tỉnh, quốc gia đăng ký khiến điểm chuẩn ngành Công nghệ bán dẫn và các ngành gần cũng tăng rõ rệt. Ông cho rằng thêm chính sách học bổng Chính phủ, các ngành này sẽ ngày càng “hot”.
Lấy ví dụ chính sách học bổng giúp ngành Sư phạm khởi sắc rõ rệt, TS Nguyễn Trung Nhân cũng nhận định các trường khối công nghệ, kỹ thuật sẽ thu hút được nhiều thí sinh hơn, từ đó chọn lọc được nhiều bạn giỏi.
“5-10 năm sau Việt Nam sẽ có nguồn nhân lực mạnh trong các ngành này”, TS Nhân nói.
Tuy nhiên, ông Nhân lưu ý học sinh xác định rõ năng lực và đam mê, tránh chạy theo trào lưu hay lợi ích tài chính từ học bổng. Bởi chương trình đào tạo các ngành công nghệ, kỹ thuật tương đối khó, nặng hơn những ngành khác.
Song song học bổng, để thu hút người giỏi, PGS Phong cho rằng các trường đại học cần liên tục nâng cao chất lượng đào tạo, cơ sở vật chất, thúc đẩy hội nhập quốc tế để mang lại cơ hội tốt nhất cho người học.
Ông cũng mong doanh nghiệp công nghệ nhanh chóng phát triển; hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ngày càng hoàn thiện để đủ sức hấp thu nguồn nhân lực khoa học, công nghệ chất lượng cao sau đào tạo, tránh những “khoảng hẫng” giữa cung và cầu.
Liên quan đến vụ án lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, ngày 12.7, Cơ quan điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp tục khởi tố thêm 15 bị can.
15 bị can cùng bị khởi tố về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" quy định tại điều 356 Bộ luật Hình sự và áp dụng các biện pháp ngăn chặn theo quy định của pháp luật.
Như vậy, đến nay, Cơ quan điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố 19 bị can trong vụ án để phục vụ công tác điều tra.
Trước đó, tại họp báo của UBND tỉnh Tuyên Quang hôm 9.7, đại tá Trần Anh Tuấn, Trưởng phòng Tham mưu Công an tỉnh Tuyên Quang, cho biết Công an tỉnh Tuyên Quang đã khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can để điều tra tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Trong đó, có ông Nguyễn Hà Duy (28 tuổi), giáo viên toán Trường THPT chuyên Tuyên Quang, thư ký tại hội đồng thi; bà Trần Thị Thu Hằng, Hiệu phó Trường THPT Nguyễn Văn Huyên, trưởng điểm thi tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Cơ quan điều tra xác định bị can Trần Thị Thu Hằng được phân công làm trưởng điểm thi tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang, với chức trách được giao là người chịu trách nhiệm điều hành toàn bộ điểm thi.
Tuy nhiên, bị can đã chỉ đạo, định hướng cho một số giám thị cho thí sinh chép bài môn toán không đúng quy chế. Theo chỉ đạo của bị can Hằng, bị can Nguyễn Hà Duy đã trực tiếp vào phòng thi hướng dẫn, nhắc bài cho các thí sinh làm bài môn toán. Theo đại tá Tuấn, qua xác minh bước đầu, động cơ của bị can Nguyễn Hà Duy là "vì thành tích".
Ngày 7.7, cơ quan điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can và áp dụng biện pháp ngăn chặn theo quy định pháp luật.
Sở GD-ĐT Tuyên Quang cho biết, tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang, riêng môn toán có tới 147 TS đạt điểm 10 ở 13/15 phòng thi. Cơ quan chức năng xác định đây là điểm "bất thường trong công tác coi thi" và đang xử lý.
Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội vừa có văn bản yêu cầu UBND các xã, phường và các cơ sở giáo dục tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm tại các trường tổ chức bữa ăn bán trú trong dịp hè năm 2026, nhằm bảo vệ sức khỏe học sinh.
Theo đó, các trường chỉ được tổ chức bán trú khi có nhu cầu thực tế và đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực, nguồn nước, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm.
Hiệu trưởng hoặc người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm toàn diện đối với hoạt động bán trú, không được giao khoán toàn bộ trách nhiệm cho đơn vị cung cấp suất ăn.
Sở yêu cầu các trường kiểm soát chặt nguồn thực phẩm, chỉ sử dụng thực phẩm, suất ăn, sữa và nước uống có nguồn gốc rõ ràng, đầy đủ hồ sơ, hóa đơn, chứng từ và khả năng truy xuất.
Các cơ sở không được tự ý thay đổi nhà cung cấp, nguồn nguyên liệu hoặc địa điểm chế biến khi chưa đánh giá điều kiện an toàn; đồng thời phải thực hiện đầy đủ quy trình kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn và ghi chép hồ sơ theo quy định.
Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, các trường phải xây dựng thực đơn phù hợp với học sinh, ưu tiên thực phẩm tươi, hạn chế món nguội, món tái và thực phẩm có nguy cơ cao.
Thức ăn phải được bảo quản, vận chuyển và chế biến đúng quy trình, không để ở nhiệt độ môi trường quá lâu hoặc sử dụng lại thức ăn thừa. Bếp ăn phải duy trì quy trình một chiều, bảo đảm vệ sinh, phòng chống côn trùng và sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh.
Sở GD&ĐT cũng yêu cầu các trường công khai thực đơn, đơn vị cung cấp và nguồn gốc thực phẩm, tạo điều kiện để phụ huynh tham gia giám sát; đồng thời rà soát học sinh bị dị ứng thực phẩm hoặc có chế độ ăn đặc thù để bố trí suất ăn phù hợp.
Trường hợp phát hiện hoặc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, cơ sở giáo dục phải ngừng ngay việc sử dụng thực phẩm nghi ngờ, tổ chức sơ cứu, đưa học sinh đến cơ sở y tế, bảo quản mẫu thức ăn và kịp thời báo cáo chính quyền địa phương, cơ quan y tế và Sở GD&ĐT để phối hợp xử lý.
Bên cạnh đó, sở đề nghị các cơ sở giáo dục tăng cường tự kiểm tra, kịp thời khắc phục các tồn tại về an toàn thực phẩm. UBND các xã, phường được giao chỉ đạo lực lượng chức năng kiểm tra các trường tổ chức bán trú trong hè, các đơn vị cung cấp suất ăn và hoạt động kinh doanh thực phẩm quanh cổng trường, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định.
Tại cuộc họp của Ban chỉ đạo liên ngành Trung ương về An toàn thực phẩm ngày 14/7 vừa qua, Bộ Y tế cho biết trong 6 tháng đầu năm, trên toàn quốc xảy ra 12 vụ ngộ độc tại bếp ăn trường học làm 741 học sinh ảnh hưởng, tăng 9 vụ và tăng 686 học sinh mắc so với cùng kỳ năm trước.
Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp này, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh tình trạng ngộ độc thực phẩm gia tăng, đặc biệt tại các bếp ăn trường học, là vấn đề rất đáng báo động.
Theo Phó Thủ tướng, trường học phải là nơi được chăm lo toàn diện và bảo đảm an toàn nhất cho thế hệ tương lai. Việc để xảy ra vi phạm về an toàn thực phẩm trong trường học không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thể chất học sinh mà còn tác động đến chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai.
Vì vậy, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp phòng, chống ngộ độc thực phẩm; trong đó ưu tiên hàng đầu là bảo đảm an toàn thực phẩm tại các cơ sở giáo dục.
