Hôm nay là Tết Thanh minh. Dương lịch hôm nay là ngày chủ nhật cuối tuần, cũng là ngày thứ 95 của năm 2026. Theo lịch âm, ngày 5.4 là ngày 18 tháng 2, theo cách gọi can chi là ngày Kỷ Dậu, tháng Tân Mão, năm Bính Ngọ.
Hôm qua 4.4, người Việt vừa trải qua ngày cuối cùng của tiết Xuân phân, tiết khí thứ 4 trong 24 tiết khí trong năm. Xuân phân là tiết khí quan trọng, đánh dấu khởi đầu mùa xuân thiên văn.
Theo lịch vạn niên, hôm nay là ngày Thiên Môn. Dân gian quan niệm đây là ngày đẹp, thích hợp để khởi sự khi “xuất hành làm mọi việc đều vừa ý, cầu được ước thấy mọi việc đều thành đạt”.
24 tiết khí trong năm gồm: Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân, Thanh minh, Cốc vũ, Lập hạ, Tiểu mãn, Mang chủng, Hạ chí, Tiểu thử, Đại thử, Lập thu, Xử thử, Bạch lộ, Thu phân, Hàn lộ, Sương giáng, Lập đông, Tiểu tuyết, Đại tuyết, Đông chí, Tiểu hàn và Đại hàn.
Theo chuyên gia, 24 tiết khí là 24 khoảng thời gian, mỗi khoảng dài 15 hoặc 16 ngày, mô tả 24 giai đoạn thời tiết khác nhau trong năm. Vì chu kỳ này phụ thuộc vào vị trí của trái đất trên quỹ đạo.
Theo quy ước, tiết Thanh minh là khoảng thời gian bắt đầu từ khoảng ngày 4 hay 5.4 khi kết thúc tiết Xuân phân và kết thúc vào khoảng ngày 20 hay 21.4 khi tiết Cốc vũ bắt đầu.
Năm 2026, tiết Thanh minh bắt đầu vào ngày 5.4 và kết thúc vào ngày 21.4. Nếu tính điểm Xuân phân là gốc (kinh độ mặt trời bằng 0°) thì điểm diễn ra hay bắt đầu tiết Thanh minh là kinh độ Mặt Trời bằng 15°. Ngày đầu tiên trong tiết Thanh minh thường được dân gian gọi là Tết Thanh minh.
Theo chuyên gia lịch pháp, Thanh minh có ý nghĩa là “trời trong sáng”. Dưới góc độ ngôn ngữ, “thanh” trong tiết Thanh minh mang nghĩa là “sạch sẽ” hay “trong lành”, không phải thanh mang nghĩa là “màu xanh lam”. Trong khi đó, “minh” mang nghĩa là “tươi sáng”.
Tết Thanh minh là một trong những dịp quan trọng tại nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Không chỉ gắn với vòng tuần hoàn của thời tiết, tiết Thanh minh còn mang đậm ý nghĩa văn hóa khi trở thành thời điểm để con cháu hướng về tổ tiên, chăm sóc phần mộ và gìn giữ truyền thống gia đình.
Tại Việt Nam, hoạt động quan trọng và có ý nghĩa nhất trong dịp này là tảo mộ, hay còn gọi là viếng mộ. Đây là dịp để con cháu sửa sang, chăm sóc phần mộ tổ tiên, dọn dẹp cỏ dại, lau chùi bia mộ, thay hoa và thắp hương tưởng niệm.
Những hoạt động trong ngày Tết Thanh minh thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng đối với những người đã khuất, đồng thời tiếp nối truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam bao đời nay.
Về mặt thời tiết, theo kinh nghiệm dân gian tiết khí Thanh minh đánh dấu thời điểm mà trời đất giao hòa, thời tiết trở nên trong lành, bầu trời quang đãng, cây cối đâm chồi nảy lộc.
Trung tâm hành chính tập trung của TP.HCM ở Khu đô thị mới Thủ Thiêm khi đưa vào sử dụng sẽ giải bài toán trụ sở làm việc phân mảnh hiện nay.
Trong vòng vài năm trở lại đây, các vụ phát giác vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm trong bữa ăn bán trú đã trở thành một dạng tin tức có tính chu kỳ. Chúng xuất hiện đều đặn nhưng kết thúc bằng cùng một loại thông cáo và bị quên đi cho đến vụ kế tiếp.
Sau nhiều tuần tiến hành các chiến dịch quân sự rầm rộ, Mỹ được cho là đang chuyển qua gây sức ép kinh tế lên Iran, với các lệnh phong tỏa và cấm vận mới.
Ngày 31.3, anh Flo Florian (quốc tịch Áo) thuê xe máy địa hình để đi khám phá nhưng không may bị lạc trong khu rừng hẻo lánh ở xã Xuân Dương, Lạng Sơn. Anh khách Tây đi theo chỉ dẫn của Google Maps và gặp sự cố khi chiếc xe trượt bánh, lao xuống con dốc giữa rừng. Do không có nhiều kinh nghiệm khi chạy xe địa hình, anh không thể tự đưa xe lên.
Đến khoảng 17 giờ ngày 31.3, sau nhiều giờ cố gắng nhưng không đưa được chiếc xe lên đường, anh kiệt sức. Nam du khách quyết định bỏ lại xe, tự tìm đường ra. Tuy nhiên, anh càng đi vào sâu càng không có đường quay đầu, buộc phải ở lại trong rừng.
Chia sẻ với Thanh Niên, anh Triệu Văn Lưu (30 tuổi), người dân tộc Dao ở xã Xuân Dương cho biết thời điểm anh Flo Florian gặp sự cố một vài người dân đi tìm măng nghe thấy tiếng kêu lạ vọng ra từ rừng sâu. Tuy nhiên, trời gần tối, không gian rừng trở nên âm u nên ai cũng có chút lo ngại.
Linh cảm có điều bất thường, người dân báo tin cho trưởng thôn và tổ an ninh các thôn Hòa Bình, Lài Han (xã Xuân Dương) và Bản Piềng (xã Thái Bình).
Ngay sau khi nhận được thông tin, mọi người nhanh chóng tổ chức tìm kiếm. Tuy nhiên, do trời đã tối muộn, địa hình rừng núi phức tạp và tầm nhìn hạn chế họ buộc phải tạm dừng việc này.
Nhà anh Lưu cách vị trí nam du khách mắc kẹt khoảng 3 km. Sáng 1.4, anh nhận được cuộc gọi và tin nhắn từ người đàn ông ở Đà Nẵng tìm cách liên hệ để nhờ giúp đỡ người nước ngoài bị lạc trong rừng. Người này nói nhờ kiểm tra bản đồ khu vực nên tìm thấy số điện thoại của anh.
Cùng lúc đó, anh Triệu Văn Hội (36 tuổi) gọi điện cho anh Triệu Tiến Hinh (trưởng thôn Lài Han) thông báo có người đàn ông nước ngoài đang đứng trước cửa nhà anh với biểu hiện bất thường.
"Biết tin, tôi chuẩn bị vài gói bánh mì, hộp sữa và chạy xe đến nhà anh Hội để hỗ trợ. Khi tôi đến nơi, khoảng 5 - 6 người tập trung ở đó. Người đàn ông nước ngoài đứng trước cửa, vẻ mặt hoảng loạn, liên tục quỳ xuống như cầu xin sự giúp đỡ. Có lẽ anh ấy đói, kiệt sức và bị thương sau một đêm trong rừng. Ban đầu, vì rào cản ngôn ngữ, chúng tôi không thể hiểu anh nói gì. Tôi liền mở điện thoại mở ứng dụng dịch tiếng để giao tiếp", anh Lưu kể lại.
Sau khi kết nối được với mọi người qua điện thoại, vị khách nước ngoài bình tĩnh kể lại sự việc. Không lâu sau đó, cán bộ công an xã Xuân Dương có mặt, tiến hành xác minh thông tin và kiểm tra giấy tờ của vị khách.
"Nhóm chúng tôi khoảng 6 – 7 người cùng nhau vào rừng để hỗ trợ đưa chiếc xe bị mắc kẹt ra ngoài. Khoảnh khắc thấy chiếc xe, người đàn ông nước ngoài xúc động đến nghẹn lời. Anh ấy bất ngờ quỳ xuống, liên tục nói lời cảm ơn, ôm chầm và bắt tay từng người", anh Lưu chia sẻ.
Cũng theo anh Lưu, người đàn ông rút ra xấp tiền khoảng 3 triệu đồng gửi tặng mọi người như lời cảm ơn nhưng ai nấy đều từ chối. Bởi lẽ, họ giúp đỡ người gặp nạn không phải vì tiền. Hiện sức khỏe và tinh thần của anh Flo Florian đã ổn định trở lại. Anh được một người trong nhóm đi phượt hỗ trợ về Hà Nội trước khi về nước ít ngày tới. Anh ấy thuê xe máy từ Đà Nẵng chạy ra Hà Nội và lên Lạng Sơn khám phá nhưng không may bị lạc trong rừng.
"Chúng tôi vui vì có thể giúp đỡ người nước ngoài. Đây cũng là lần hiếm hoi chúng tôi được tiếp xúc và trò chuyện với họ. Chúng tôi đều là người dân tộc thiểu số, chưa từng có cơ hội gặp gỡ du khách quốc tế. Giúp đỡ họ trong lúc khó khăn khiến ai cũng cảm thấy ý nghĩa", anh Lưu bày tỏ.
Đại lý vé số Phước Danh ở phường Trà Vinh, Vĩnh Long cho biết đã đến tận nhà đổi thưởng cho khách trúng độc đắc theo kết quả xổ số miền Nam ngày 10 tháng 5. Cụ thể, 5 tờ có dãy số 566502 thuộc xổ số Đà Lạt trúng độc đắc trị giá 10 tỉ đồng (chưa trừ thuế).
"Chủ nhân của 5 tờ vé số này là người đàn ông, cũng ở Vĩnh Long. Sau khi biết tin trúng độc đắc, người này nhờ đại lý đến nhà đổi thưởng. Khi tôi đến, cả nhà ngồi chờ sẵn, mừng rỡ nhận tiền trúng số bằng tiền mặt. Tôi không hỏi thêm dự định chia tiền cho anh em, con cháu trong nhà của họ như thế nào", đại lý vé số Phước Danh chia sẻ.
Hình ảnh những tờ vé số trúng độc đắc sau khi đăng tải lên mạng xã hội thu hút sự quan tâm của mọi người. Ai nấy đều gửi lời chúc mừng đến chủ nhân, không quên "xin vía" để bản thân sớm trúng số.
Gần đây, chị Ngô Thị Trâm, đại diện đại lý vé số Vĩnh Tân ở TP.HCM (Bình Dương cũ) cũng đổi thưởng 10 tờ vé số trúng độc đắc xổ số miền Nam, tổng trị giá 20 tỉ đồng (chưa trừ thuế).
Cụ thể, những tờ vé có dãy số may mắn 063178 trúng xổ số TP.HCM ngày 9 tháng 5. Đại lý tiết lộ người trúng là đàn ông ngoài 50 tuổi người địa phương, thay vì đổi thưởng 1 lần, người này chia làm 2 lần đổi thưởng trong 2 ngày liên tiếp nhau.
Lần đầu tiên, vị khách may mắn đổi 2 tờ vé trúng độc đắc sau giờ xổ số ngày 9 tháng 5. Sau ít ngày, người đàn ông đổi thưởng cùng vợ, nhận 2,8 tỉ đồng chuyển khoản, còn lại nhận tiền mặt.
