Chiều 10.5, hơn 1.000 người về tu viện Khánh An (phường An Phú Đông, TP.HCM) nghe pháp thoại “Thực hành chánh niệm và tỉnh thức trong cuộc sống” của tôn sư Thamthog Rinpoche, nguyên tu viện trưởng tu viện Namgyal – tu viện riêng của Đức Đạt Lai Lạt Ma tại Ấn Độ. Vị tôn sư cho biết khá bất ngờ khi trong số người tham dự có rất nhiều người trẻ.
Không phải những giáo lý cao siêu, các câu chuyện rất gần với đời sống hôm nay như áp lực công việc, sự tổn thương chỉ vì một câu nói hay cảm giác lúc nào cũng thấy mình chưa đủ giỏi, chưa đủ hạnh phúc như người khác trên mạng xã hội mới là điều khiến nhiều người chăm chú lắng nghe.
“Chúng ta ai cũng muốn hạnh phúc, không ai muốn khổ đau. Nhưng nhiều khi chính cái tâm của mình lại tạo ra khổ đau cho mình”, tôn sư Thamthog Rinpoche chậm rãi mở đầu buổi chia sẻ.
Theo tôn sư Thamthog Rinpoche, cuộc sống hiện đại khiến nhiều người dễ căng thẳng và bất an hơn bao giờ hết. Chỉ cần mở điện thoại mỗi sáng, họ đã bị cuốn vào áp lực, so sánh và đủ loại cảm xúc khiến tâm trí gần như không được nghỉ ngơi.
Tôn sư kể kể nhiều học trò tìm đến mình chỉ để nói rằng họ đang quá mệt, mất ngủ vì công việc, vì những mối quan hệ thay đổi hay vài lời bình luận tiêu cực trên mạng xã hội.
“Có khi chỉ một câu nói thôi cũng đủ làm mình buồn cả ngày, mất ngủ cả đêm. Chúng ta nghĩ mình mạnh mẽ, nhưng thật ra nhiều lúc tâm mình rất dễ bị tổn thương”, vị tôn sư chia sẻ.
Theo tôn sư Thamthog Rinpoche, chánh niệm không phải điều gì xa vời, mà là khả năng nhận biết điều gì đang diễn ra trong tâm mình ở từng khoảnh khắc. Khi giận, mình biết mình đang giận; khi buồn, mình biết mình đang buồn, thay vì để cảm xúc kéo đi mà không hay biết.
Tôn sư cho rằng nhiều đau khổ không nằm ở hoàn cảnh, mà đến từ cái tôi quá lớn trong mỗi người. Chúng ta vui khi được khen, tổn thương khi bị chê và nặng lòng khi thấy người từng làm mình đau khổ vẫn sống vui vẻ.
Tôn sư phân tích, không ai thích nóng giận, nhưng khi cơn giận nổi lên, con người thường không còn làm chủ được chính mình. “Họ cũng đáng thương lắm. Giống như một người đang bệnh thì cần được chữa trị, người đầy giận dữ và phiền não cũng đang cần được chữa lành. Khi hiểu điều đó, mình sẽ bớt trách người khác hơn”, vị tôn sư nói.
Một trong những điều được nhắc nhiều nhất trong buổi chia sẻ là hai chữ “biết đủ”. Theo tôn sư Thamthog Rinpoche, phần lớn bất an của con người hôm nay đến từ việc lúc nào cũng cảm thấy mình còn thiếu một điều gì đó: thiếu tiền hơn người khác, thiếu thành công hơn người khác, hay chưa có được cuộc sống đẹp như những gì vẫn thấy trên mạng xã hội.
“Nhiều người càng lớn càng thấy mình mệt. Không phải vì thiếu ăn thiếu mặc, mà vì tâm lúc nào cũng thấy mình thua ai đó, thấy người khác hạnh phúc hơn mình”, tôn sư nói.
Tôn sư Thamthog Rinpoche kể rằng có nhiều người tìm đến mình trong trạng thái rất tuyệt vọng, nói rằng họ đang áp lực, mệt mỏi và không còn thấy hạnh phúc. Nhưng thay vì đưa ra những lời khuyên phức tạp, vị tôn sư thường chỉ hỏi rất nhẹ nhàng rằng trong nhà họ còn thiếu cơm ăn áo mặc không, còn nơi để ngủ không.
“Nếu nhìn lại, chúng ta sẽ thấy mình thật ra vẫn còn rất may mắn. Cái tâm không biết đủ thì rất khó hạnh phúc. Nhà lớn hơn nữa cũng chưa chắc vui hơn, có nhiều tiền hơn nữa cũng chưa chắc ngủ ngon hơn”, vị tôn sư chia sẻ.
Trong phần chia sẻ sau đó, thượng tọa Thích Trí Chơn, viện chủ tu viện Khánh An, cho rằng điều khiến nhiều người hôm nay mệt mỏi không chỉ nằm ở áp lực cơm áo hay công việc, mà còn vì tâm trí lúc nào cũng bị kéo đi quá xa khỏi hiện tại.
Theo thượng tọa, nhiều người đang để tâm mình bị cuốn theo thông tin, cảm xúc và những cuộc so sánh trên mạng xã hội. Có những câu nói hay chuyện cũ đã qua rất lâu nhưng con người vẫn giữ mãi trong lòng rồi tự làm mình mệt thêm.
Từ đó, thượng tọa giải thích, thực hành tỉnh thức không phải để trốn khỏi cuộc sống, mà để sống nhẹ hơn giữa chính cuộc sống nhiều áp lực ấy. Khi hiểu rằng mọi thứ đều vô thường, cảm xúc rồi cũng sẽ qua đi, con người sẽ bớt chấp trước và bớt làm khổ chính mình.
“Có những người khổ không phải vì cuộc đời quá nặng, mà vì tâm mình ôm quá nhiều thứ. Một câu nói cũ, một chuyện buồn cũ hay một sự tổn thương cũ nếu giữ mãi trong lòng thì mình sẽ tự làm mình mệt thêm”, thượng tọa chia sẻ.
Chiều xuống dần ở tu viện Khánh An. Sau buổi chia sẻ, nhiều người trẻ vẫn ngồi lặng rất lâu trong sân chùa. Có lẽ điều họ tìm kiếm là một khoảng bình yên để lòng mình bớt mệt và học cách quay về với chính mình.
Các thiết bị chuyên dụng phát xung điện vào cáp, đo thời gian tín hiệu phản xạ để xác định khoảng cách là dùng micro cảm biến mặt đất để nghe tiếng phóng điện, giúp khoanh vùng chính xác điểm cáp ngầm bị đứt hoặc chập mà không cần đào xới toàn tuyến.
Tối 14.5, Đội CSGT Tân Sơn Nhất thuộc Phòng CSGT Công an TP.HCM thông báo các lộ trình thay thế nhằm giảm áp lực giao thông trên đường Cộng Hòa trong thời gian tổ chức đảo chiều làn xe theo giờ cao điểm.
Theo đó, đường Cộng Hòa đang áp dụng phương án điều chỉnh linh hoạt làn xe. Vào giờ cao điểm sáng, hướng từ đường Trường Chinh vào trung tâm TP.HCM được tổ chức 4 làn xe lưu thông trong khung giờ từ 6 giờ - 8 giờ 30. Ngược lại, vào giờ cao điểm chiều, số làn sẽ được ưu tiên theo hướng từ trung tâm ra khu vực An Sương.
Để hạn chế ùn ứ trên đường Cộng Hòa, Đội CSGT Tân Sơn Nhất hướng dẫn người dân lựa chọn các lộ trình thay thế như sau:
1. Hướng từ An Sương vào trung tâm TP.HCM
Các phương tiện lưu thông trên đường Quang Trung khi đến giao lộ Trường Chinh - Phan Huy Ích có thể rẽ trái vào đường Phan Huy Ích - đường Quang Trung để đi vào trung tâm thành phố.
Cáp Hoàng Dũng vừa hoàn tất chương trình học sinh lớp 7 Trường Trung học Thực hành Sài Gòn. Cậu bé 13 tuổi này đang sở hữu “bảng thành tích” đáng nể với hàng loạt giải thưởng liên quan đến lập trình và tin học.
Hoàng Dũng hiện sống cùng gia đình tại xã Hóc Môn (TP.HCM). Dũng bắt đầu đến với lập trình từ năm lớp 2, sau khi học môn tin học ở trường. Thời điểm đó, thầy giáo phát hiện em có khả năng đặc biệt với máy tính nên đề nghị cho học thêm tại phòng máy sau giờ học. Từ đó, mỗi tuần Dũng đều có 2 buổi lên phòng máy học cùng các anh chị lớn hơn dưới sự hướng dẫn của thầy.
Đến lớp 3, nhận thấy nhiều bạn trong lớp gặp khó khăn với việc tính nhẩm, Dũng đã tự làm phần mềm luyện tính nhẩm bằng ngôn ngữ lập trình Scratch để giúp các bạn học tốt hơn. Sau dự án đầu tiên, nam sinh tiếp tục phát triển thêm nhiều sản phẩm khác như “Hành trình di sản TP.HCM”, cũng được lập trình bằng Scratch, với mong muốn giúp học sinh tiếp cận lịch sử theo cách sinh động và gần gũi hơn.
“Hầu hết ý tưởng của em đều xuất phát từ những điều diễn ra quanh cuộc sống học đường. Khi tham gia các hoạt động và tiếp xúc với nhiều bạn khác nhau, em được nghe nhiều câu chuyện của học sinh nên bắt đầu nghĩ cách dùng công nghệ để giải quyết những vấn đề đó”, Dũng chia sẻ.
Hai dự án đầu tay của nam sinh lần lượt giành giải nhất và giải ba tại Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng TP.HCM các năm 2022 và 2023; đồng thời nhận giải khuyến khích cấp toàn quốc năm 2023.
Sau những dự án đầu tiên, Dũng tiếp tục phát triển nhiều sản phẩm công nghệ như phần mềm phân loại rác thải, chatbot hỗ trợ tư vấn tâm lý học sinh và phần mềm “Điểm danh thông minh, đánh giá cảm xúc học sinh” trong giai đoạn học online vì dịch Covid-19. Sản phẩm này giúp cậu bé giành huy chương vàng Giải thưởng Thiết kế chế tạo ứng dụng TP.HCM năm 2023 và giải nhì Hội thi Tin học trẻ TP.HCM năm 2024.
Theo Dũng, mỗi dự án đều đòi hỏi lượng kiến thức rất lớn. Với những mảng liên quan đến AI, em phải học nền tảng khoảng 3 tháng cùng chuyên gia trước khi bắt tay làm sản phẩm thực tế. Vì vậy, một dự án kéo dài 6 - 7 tháng là điều bình thường.
Hiện tại, sau hơn một năm kể từ khi nhận danh hiệu Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM, Dũng vẫn tiếp tục theo đuổi đam mê công nghệ và phát triển các dự án mới để tham gia nhiều sân chơi học thuật khác nhau. Dự án mà nam sinh dành nhiều tâm huyết nhất hiện nay là “Hệ thống AI nhận diện sớm rủi ro để kiến tạo lớp học hạnh phúc”.
“Em nhận thấy nhiều bạn trong lớp gặp vấn đề tâm lý hoặc hành vi nhưng giáo viên không thể quan sát kịp thời. Từ đó em nghĩ đến việc phát triển một hệ thống hỗ trợ nhận diện cảm xúc và hành vi học sinh thông qua camera lớp học hoặc máy tính giáo viên”, Dũng nói về cơ duyên hình thành ý tưởng.
Do quãng đường đi học khá xa, phần lớn việc học thêm của Dũng hiện nay đều diễn ra theo hình thức online để tiết kiệm thời gian di chuyển. Ngoài giờ học trên lớp, em chủ yếu tự học và tự nghiên cứu thêm ở nhà.
Dù dành nhiều thời gian cho công nghệ, Dũng vẫn ưu tiên việc học văn hóa ở trường. Ban ngày đi học, buổi tối hoặc cuối tuần Dũng mới dành thời gian nghiên cứu và hoàn thiện dự án. Trung bình mỗi ngày, nam sinh này cố gắng sắp xếp khoảng 2 tiếng cho việc lập trình và nghiên cứu sản phẩm.
Để cân bằng giữa việc học và đam mê công nghệ, Dũng cho biết em luôn ngồi bàn đầu, tập trung nghe giảng để tiếp thu phần lớn kiến thức ngay tại lớp. Khi về nhà, em chủ yếu tự ôn lại bài thay vì học thêm quá nhiều. Ngoài ra, nam sinh cũng tận dụng AI như một công cụ hỗ trợ học tập để tổng hợp kiến thức, tạo đề cương và luyện đề.
Ngoài việc học và lập trình, Dũng vẫn dành thời gian chơi cờ vua cùng anh trai hoặc đá bóng với bạn bè. Gia đình luôn cố gắng tạo điều kiện để em phát triển toàn diện thay vì chỉ tập trung vào thành tích học tập.
Đồng hành cùng Dũng trong suốt hành trình theo đuổi đam mê là mẹ của em, chị Hoàng Thị Thuận (43 tuổi). Chị cho biết từ khi Dũng còn học tiểu học, chị luôn là người sát cánh cùng con trong các dự án công nghệ.
“Tôi thường ngồi cạnh để làm ‘người dùng thử’, góp ý thêm tính năng hoặc đặt câu hỏi để con hoàn thiện sản phẩm hơn”, chị Thuận kể.
Theo chị Thuận, gia đình luôn ưu tiên phát hiện thiên hướng riêng của từng con để bồi dưỡng thay vì ép phải giỏi toàn diện mọi thứ.
“Khi Dũng chuyển sang yêu thích công nghệ, gia đình cũng tôn trọng lựa chọn đó. Tôi không ép con học thêm quá nhiều, chỉ mong những gì con thực sự yêu thích thì phải cố gắng theo đuổi nghiêm túc”, chị chia sẻ.
Chị Thuận cho biết thời gian đầu khi Dũng còn nhỏ, tối nào chị cũng ngồi cạnh con khoảng 2 tiếng để tạo thói quen tự học. Dần dần, khi con thích nghi, gia đình không còn thúc ép quá nhiều. Điều quan trọng nhất đối với chị không phải bắt con trẻ học thật nhiều mà là tạo cho con khả năng tự học thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào giáo viên hay gia sư.
Dù đạt được nhiều thành tích từ sớm, chị Thuận thừa nhận việc nổi tiếng quá sớm đôi khi cũng tạo áp lực lớn cho cả gia đình lẫn bản thân Dũng. Gia đình luôn mong em có một tuổi thơ tự nhiên, không bị đè nặng bởi kỳ vọng hay thành tích khi còn quá nhỏ.
