Huyết áp cao kéo dài khiến mạch máu chịu áp lực liên tục, từ đó làm tổn thương tim, thận, não, mắt và hệ tuần hoàn, theo trang Onlymyhealth (Ấn Độ).
Theo ông Sanjay Bhat, bác sĩ chuyên khoa tim mạch Ấn Độ, tăng huyết áp không kiểm soát có thể gây hại trong nhiều năm trước khi xuất hiện dấu hiệu. Ông cho biết nguy hiểm nằm ở tổn thương lâu dài trên mạch máu và cơ quan, không phải cảm giác hằng ngày.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết huyết áp cao có liên quan trực tiếp đến các bệnh lý nguy hiểm như tim mạch, đột quỵ và suy thận. Ước tính đến năm 2025, có hơn 1,28 tỉ người trưởng thành trên toàn cầu mắc tình trạng này, trong đó gần một nửa không hề biết mình bị bệnh.
Huyết áp là lực máu tác động lên thành động mạch để vận chuyển oxy và dưỡng chất. Khi lực này duy trì quá cao, lớp nội mạc mạch máu bị tổn thương. Tình trạng này gây xơ cứng, viêm, tích tụ mảng bám, làm hẹp mạch và giảm lưu lượng máu đến cơ quan.
Việc tăng huyết áp kéo dài làm hỏng cả mạch máu lớn và nhỏ, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng các cơ quan.
Tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu. Lâu dần, cơ tim dày lên, đặc biệt ở thất trái.
Nghiên cứu đăng trên Frontiers in Cardiovascular Medicine năm 2022 cho thấy huyết áp cao làm tổn thương động mạch vành, thúc đẩy xơ vữa. Mạch máu hẹp lại khiến tim thiếu máu, làm tăng nguy cơ đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim.
Báo cáo năm 2025 của Hiệp hội Tim mạch Mỹ khẳng định tăng huyết áp là nguyên nhân lớn gây bệnh mạch vành.
Khi tim làm việc quá sức trong thời gian dài, nguy cơ suy tim tăng rõ rệt. Triệu chứng thường gặp gồm khó thở, mệt mỏi và phù chân.
Thận chứa nhiều mạch máu nhỏ giúp lọc chất thải. Huyết áp cao làm hẹp và tổn thương các mạch này, khiến khả năng lọc suy giảm.
Khi bệnh tiến triển, thận mất dần chức năng, dẫn đến bệnh thận mạn. Trường hợp nặng có thể phải chạy thận hoặc ghép thận.
Não cần nguồn máu giàu oxy ổn định. Huyết áp cao làm tổn thương mạch máu não, tăng nguy cơ đột quỵ.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ cho biết phần lớn ca đột quỵ liên quan đến huyết áp cao. Ông Bhat nhận định tình trạng này làm tăng nguy cơ cả đột quỵ do tắc mạch và vỡ mạch.
Nghiên cứu năm 2024 trên Journal of Clinical Medicine cho thấy tăng huyết áp kéo dài làm giảm lưu lượng máu lên não, từ đó ảnh hưởng trí nhớ và khả năng tập trung.
Huyết áp cao làm tổn thương các mạch máu nhỏ ở mắt, gây bệnh võng mạc. Tình trạng nặng có thể dẫn đến giảm thị lực hoặc mất thị lực. Mạch máu toàn cơ thể cũng bị ảnh hưởng với tình trạng xơ cứng, tích tụ mảng bám và lưu thông kém.
Do đó, kiểm soát huyết áp sớm giúp bảo vệ tim, não, thận và mạch máu.
Các biện pháp kiểm soát huyết áp gồm dùng thuốc theo chỉ định, giảm muối, vận động đều, kiểm soát cân nặng và theo dõi huyết áp thường xuyên.
Bác sĩ Lê Nhất Duy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, giải thích thời tiết nắng nóng gay gắt khiến cơ thể mất nước nhanh chóng qua đường mồ hôi. Tình trạng này dẫn đến mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, thậm chí làm tăng nguy cơ sốc nhiệt nguy hiểm.
Nhiều người chỉ uống nước khi cảm thấy khát. Theo bác sĩ Duy, khảo sát thực tế cho thấy đây không phải là cách bổ sung nước hợp lý cho cơ thể.
Uống bao nhiêu nước mỗi ngày mùa nắng nóng?
Bác sĩ Duy nói tùy thuộc độ tuổi, thể trạng và mức độ vận động của từng cá nhân mà lượng nước cơ thể cần thiết có sự khác biệt.
Theo đó, khuyến nghị từ chuyên gia dinh dưỡng, trẻ em cần bổ sung một đến 1,5 lít nước mỗi ngày. Trong khi đó, một người trưởng thành trung bình cần khoảng 1,5 đến 2,5 lít nước/ngày để duy trì các hoạt động sinh lý bình thường. Người thường xuyên vận động hoặc phải làm việc trực tiếp ngoài trời dưới nền nhiệt cao, lượng nước cần bổ sung có thể lên tới 2,5 đến 3 lít mỗi ngày.
Nhu cầu nước của cơ thể còn phụ thuộc lớn vào môi trường xung quanh. Khi thời tiết quá nóng hoặc độ ẩm không khí cao, cơ thể sẽ tăng tiết mồ hôi để tự làm mát dẫn đến mất nước nhiều hơn. Như vậy, lúc này đòi hỏi chúng ta phải chủ động bổ sung nước thường xuyên hơn so với ngày mát trời.
Nguyên tắc uống nước đúng cách ngày nắng nóng
Bên cạnh uống đủ định lượng, cách uống nước cũng quan trọng không kém để cơ thể hấp thụ hiệu quả.
Uống từng ngụm nhỏ, chia đều trong ngày: Tránh uống quá nhiều nước cùng một lúc vì có thể gây quá tải cho hệ thống lọc của thận.
Lựa chọn nguồn nước: Nước lọc, nước ấm hoặc nước mát là ưu tiên hàng đầu.
Hạn chế nước đá quá lạnh: Uống nước đá quá lạnh và uống đột ngột có thể gây sốc nhiệt hoặc dẫn đến viêm họng.
Tận dụng nguồn cấp nước tự nhiên: Khuyến khích bổ sung nước qua thực phẩm hàng ngày. Tăng cường các loại trái cây như cam, dưa hấu, dứa và rau xanh như dưa leo, cần tây.
Tránh đồ uống có đường: Hạn chế nước ngọt có gas, nước có đường vì chúng là tác nhân khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.
Nhận biết sớm dấu hiệu cơ thể "kêu cứu" vì thiếu nước
Khi không được cung cấp đủ lượng nước cần thiết, cơ thể sẽ phát ra các tín hiệu cảnh báo rõ rệt. Do đó bạn lưu ý các triệu chứng thường gặp sau:
Khi cơ thể rơi vào trạng thái thiếu nước nghiêm trọng, bạn có thể đối mặt với tình trạng rối loạn nhịp tim, hạ huyết áp, mất tập trung và suy nhược cơ thể diện rộng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu này, cần lập tức uống nước và điều chỉnh ngay thói quen sinh hoạt để tránh các hệ lụy nguy hiểm cho sức khỏe.
Cơ thể mất nước gây cảm giác khó chịu nhất thời, tiềm ẩn nhiều nguy cơ bệnh lý nghiêm trọng, đặc biệt là trong bối cảnh thời tiết nắng nóng gay gắt như hiện nay. Để bảo vệ sức khỏe, bác sĩ khuyến cáo nên uống nước thường xuyên, chủ động bổ sung các loại rau quả giàu nước, nói "không" với đồ uống không lành mạnh, đồng thời luôn lắng nghe các dấu hiệu thay đổi của cơ thể để điều chỉnh kịp thời.
Cô gái ở tỉnh Tây Ninh đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ trong tình trạng đau đầu rất nhiều, chóng mặt. Ảnh chụp MRI phát hiện bệnh nhân có khối u não kích thước 6,2 x 6,5 x 7,3 cm, chiếm gần 1/4 thể tích hộp sọ. Người bệnh cho biết bị đau đầu dai dẳng nhiều năm qua nhưng nghĩ do stress, thiếu ngủ và áp lực công việc.
Bệnh viện hội chẩn đa chuyên khoa gồm nội thần kinh, chẩn đoán hình ảnh, can thiệp mạch thần kinh, phẫu thuật thần kinh và gây mê hồi sức, xác định khối u lớn cần được phẫu thuật càng sớm càng tốt nhằm ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Quá trình khảo sát cho thấy khối u có hệ thống mạch máu nuôi rất phong phú, tiềm ẩn nguy cơ chảy máu trong quá trình phẫu thuật. Vì thế, các bác sĩ chuẩn bị nhiều phương án dự phòng để kiểm soát nguy cơ bệnh nhân chảy máu trong khi mổ, đồng thời lên kế hoạch phẫu thuật chi tiết cho từng giai đoạn.
Ca mổ được thực hiện dưới kính vi phẫu, kéo dài gần 9 tiếng, bóc tách lấy trọn khối u trong khi vẫn bảo tồn tối đa chức năng thần kinh cho người bệnh. Sức khỏe phục hồi tốt, các chức năng thần kinh được bảo tồn, bệnh nhân được ra viện.
Bác sĩ Nguyễn Quang Hưng, Trưởng Đơn vị phẫu thuật Thần kinh của bệnh viện, nhận định với kích thước lớn như thế chứng tỏ khối u đã tồn tại âm thầm trong não bệnh nhân ít nhất khoảng 10 năm hoặc lâu hơn. Đây là trường hợp khá đặc biệt vì bệnh tiến triển trong thời gian dài nhưng triệu chứng không điển hình, khiến người bệnh dễ chủ quan.
Các chuyên gia thần kinh lưu ý khi đau đầu kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc kèm các dấu hiệu chóng mặt, yếu tay chân, giảm thị lực, méo miệng, nói khó, co giật..., người bệnh cần sớm đến cơ sở y tế chuyên khoa để khám và xử lý kịp thời.
Mỗi sáng thức dậy, chị N.T.H. (40 tuổi, Hà Nội) lại bắt đầu ngày mới bằng cảm giác đau mỏi vùng cổ vai gáy. Là nhân viên văn phòng, công việc của chị gắn liền với máy tính và điện thoại từ sáng đến tối.
Ban đầu chỉ là những cơn đau âm ỉ, nhưng theo thời gian tình trạng ngày càng nặng hơn. Cổ cứng, khó xoay đầu, đau mỏi kéo dài khiến chị thường xuyên mất tập trung trong công việc.
"Tôi đã đi khám ở nhiều nơi, dùng thuốc, dán cao và tập luyện nhưng chỉ đỡ được một thời gian ngắn rồi lại tái phát. Có lúc tôi cảm thấy rất mệt mỏi vì những cơn đau cứ đeo bám dai dẳng", chị H. chia sẻ.
Qua giới thiệu của người quen, chị tìm đến khoa y học cổ truyền Bệnh viện Bạch Mai. Sau khi được thăm khám và xác định nguyên nhân, các bác sĩ chỉ định điều trị bằng xoa bóp bấm huyệt kết hợp châm cứu trong giai đoạn đầu, sau đó tiếp tục cấy chỉ để duy trì hiệu quả và hạn chế tái phát.
Chỉ sau khoảng hai tuần điều trị, các cơn đau giảm rõ rệt, vùng cổ vai gáy trở nên linh hoạt hơn, việc xoay đầu không còn khó khăn như trước.
"Tôi cảm giác như được giải phóng khỏi những cơn đau kéo dài suốt nhiều năm. Không chỉ đỡ đau, tinh thần cũng thoải mái hơn rất nhiều", chị H. cho biết.
Theo bác sĩ Nguyễn Phương Đông, khoa y học cổ truyền Bệnh viện Bạch Mai, đau cổ vai gáy là một trong những bệnh lý cơ xương khớp phổ biến nhất hiện nay.
Bệnh thường gặp ở nhân viên văn phòng, người thường xuyên sử dụng máy tính, điện thoại hoặc phải duy trì một tư thế trong thời gian dài.
Ngoài ra, tình trạng này còn có thể liên quan đến thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm, chấn thương vùng cổ vai gáy, tập luyện sai cách hoặc nhiễm lạnh kéo dài.
Các biểu hiện thường gặp gồm đau vùng cổ vai gáy, đau tăng khi ngồi lâu hoặc vận động cổ, cảm giác cứng cổ, hạn chế quay đầu. Một số trường hợp đau lan xuống vai, cánh tay, kèm theo tê bì ngón tay, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống.
Bên cạnh đó, đau cổ vai gáy không phải lúc nào cũng đơn thuần là bệnh lý cơ xương khớp. Đây có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý khác như tổn thương cột sống, bệnh lý thần kinh, rối loạn nội tiết hoặc thậm chí là khối u. Vì vậy, người bệnh cần được thăm khám chuyên khoa để xác định chính xác nguyên nhân trước khi điều trị.
Theo quan niệm của y học cổ truyền, đau cổ vai gáy thuộc phạm vi chứng tý, thường do phong, hàn, thấp xâm nhập hoặc khí huyết lưu thông kém khiến kinh lạc bế tắc, gây đau nhức, co cứng cơ và hạn chế vận động.
Bác sĩ Đông cho biết ưu điểm nổi bật của y học cổ truyền là không chỉ tập trung giảm triệu chứng mà còn hướng tới giải quyết căn nguyên gây bệnh, giúp lưu thông khí huyết, thư giãn cơ, phục hồi chức năng vận động và hạn chế tái phát.
Tại đây, người bệnh được điều trị bằng nhiều phương pháp chuyên sâu như châm cứu theo cận tam châm pháp giúp giảm đau nhanh, rút ngắn thời gian điều trị. Ôn châm kết hợp chườm ngải giúp làm ấm kinh lạc, tăng lưu thông khí huyết. Xoa bóp bấm huyệt và nắn chỉnh cột sống giúp giải phóng co cứng cơ, cải thiện vận động.
Giác hơi hỗ trợ thông kinh hoạt lạc, giảm đau. Thuốc Đông y được cá thể hóa theo từng thể bệnh. Cấy chỉ tự tiêu giúp kéo dài hiệu quả điều trị, đặc biệt phù hợp với người bệnh ở xa hoặc thường xuyên tái phát.
Bên cạnh đó, khoa còn kết hợp các phương pháp vật lý trị liệu hiện đại như sóng xung kích và sóng siêu âm đa tần nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.
Sự phối hợp giữa y học cổ truyền và công nghệ hiện đại đã giúp nhiều người bệnh giảm đau rõ rệt, phục hồi khả năng vận động và hạn chế phụ thuộc vào thuốc giảm đau kéo dài.