“Iran nắm quyền kiểm soát hoàn toàn đối với vịnh Ba Tư, cũng như vùng biển ngoài khơi Oman và eo biển Hormuz. Nhờ ưu thế và sức mạnh vượt trội, chúng tôi không cần rải thủy lôi ở vịnh Ba Tư và sẽ sử dụng mọi biện pháp có thể nhằm đảm bảo an ninh khi cần thiết”, phát ngôn viên quân đội Iran Ebrahim Zolfaghari hôm 23/3 tuyên bố, thể hiện sự tự tin về ưu thế của nước này trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel.
Ông Benoit Faucon còn nhấn mạnh lực lượng vũ trang Iran và các đối tác khu vực “có thể bảo vệ vịnh Ba Tư trước mối đe dọa từ Mỹ – Israel”. “Các cường quốc bên ngoài không có quyền can thiệp”, ông nói.
Theo Benoit Faucon, bình luận viên về Trung Đông của WSJ, những tuyên bố như vậy cho thấy Iran từng tin họ đã chiếm ưu thế bằng cách đóng cửa eo biển Hormuz và làm đình trệ huyết mạch hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.
Trong khi đó, xuất khẩu dầu của Iran phần lớn không bị ảnh hưởng bởi xung đột, tàu chở dầu của nước này vẫn có thể đi lại tự do qua eo biển Hormuz. Kết quả là xuất khẩu dầu của Iran đạt trung bình khoảng 1,85 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 3, vượt mức 1,7 triệu thùng của những tháng trước đó.
Tuy nhiên, sáu tuần sau khi xung đột nổ ra, ưu thế đó chấm dứt khi Mỹ đáp trả bằng cách phong tỏa mọi cảng biển của Iran.
Biện pháp này đã bóp nghẹt hoạt động của đội tàu xuất khẩu dầu Iran, vốn là nguồn doanh thu quan trọng của nước này. Giờ đây, đội tàu chở dầu của Iran không thể xuyên thủng hàng rào tàu chiến Mỹ, những lực lượng đã truy đuổi chúng đến tận Ấn Độ Dương.
“Tại Hormuz, Iran đã có thể tạo ra cuộc khủng hoảng niềm tin thị trường. Nhưng gây gián đoạn không có nghĩa là kiểm soát. Với lệnh phong tỏa của Mỹ, Iran đang hứng chịu hậu quả”, David Des Roches, cựu giám đốc về chính sách vùng Vịnh tại Bộ Quốc phòng Mỹ, nói.
Khi cảng biển bị phong tỏa khiến hoạt động xuất nhập khẩu đình trệ, Iran đang nỗ lực khắc phục tình hình bằng cách chở một phần dầu qua đường sắt tới Trung Quốc, trong khi nhập khẩu thực phẩm bằng đường bộ từ vùng Caucasus và Pakistan. Tuy nhiên, Hiệp hội Vận tải Iran hôm 30/4 cho biết chỉ 40% kim ngạch thương mại của nước này có thể chuyển hướng khỏi các cảng bị phong tỏa.
Lầu Năm Góc cho hay kể từ khi lệnh phong tỏa cảng biển bắt đầu ngày 13/4, quân đội Mỹ đã buộc hơn 40 tàu vận chuyển dầu và các mặt hàng khác phải chuyển hướng khi cố gắng vượt qua vòng vây của Mỹ. 31 tàu chở dầu chứa 53 triệu thùng dầu của Iran đang bị mắc kẹt tại vùng Vịnh với giá trị ít nhất là 4,8 tỷ USD. Hai con tàu đã bị phía Mỹ bắt giữ.
Chìa khóa trong chiến dịch gây áp lực của Mỹ là đẩy Iran đến tình cảnh không còn chỗ trữ dầu, dẫn đến việc phải đóng cửa các giếng khai thác, theo Marc Caputo, nhà bình luận của Axios. Kịch bản này có thể xảy ra trong vài tuần tới.
“Họ có lẽ chỉ còn cách thời điểm hết chỗ chứa khoảng vài tuần hoặc có thể là một tháng”, Gregory Brew, chuyên gia phân tích tại Eurasia Group, chia sẻ với Axios.
Saeid Golkar, nhà nghiên cứu về Iran tại Đại học Tennessee ở Chattanooga, cho rằng giới lãnh đạo Iran hiện có hai lựa chọn. Họ có thể kiềm chế hành động và thúc đẩy đàm phán một thỏa thuận có lợi với Tổng thống Donald Trump, người mà họ cho là đang nóng lòng muốn thoát khỏi cuộc chiến hỗn loạn này càng sớm càng tốt.
Lựa chọn thứ hai là Iran nối lại cuộc chiến để đẩy giá dầu tăng vọt và tăng áp lực lên ông Trump.
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 30/4 đưa ra lời đe dọa mới, nói rằng “những thế lực nước ngoài có hành động thù địch chỉ có đường nằm dưới đáy biển”. Ông Mojtaba vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi kế vị cha mình, Ali Khamenei, người đã thiệt mạng ngày 28/2 trong đợt tập kích ban đầu của Israel.
Hai ngày sau, tướng Mohammad Jafar Asadi, phó chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran, cảnh báo xung đột với Mỹ rất có thể sẽ tái bùng phát sau thời gian ngừng bắn, khi hai bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.
Điều này cho thấy giới lãnh đạo Iran dường như ngày càng nghiêng về phương án có hành động quyết liệt với Mỹ, khi nỗ lực đàm phán để Washington dỡ lệnh phong tỏa không mang lại kết quả, theo Golkar.
“Lệnh phong tỏa ngày càng được Tehran nhìn nhận không phải là sự thay thế cho chiến tranh, mà là biểu hiện khác của chiến tranh. Do đó, các nhà hoạch định chính sách Iran có thể sớm cho rằng việc tái bùng phát xung đột sẽ ít tốn kém hơn so với tiếp tục chịu đựng lệnh phong tỏa kéo dài”, Hamidreza Azizi, nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Viện SWP ở Đức, nhận định.
Giới chức Iran cho biết Tehran có thể tung ra chiến thuật mới và sử dụng các loại vũ khí chưa từng dùng, từ tàu ngầm đến cá heo mang thiết bị nổ, để tấn công tàu chiến Mỹ nếu chiến sự tái diễn. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đe dọa sẽ cắt cáp viễn thông ở eo biển Hormuz, điều có thể gây gián đoạn Internet toàn cầu.
Cuối tuần qua, Tehran đã chuyển cho các bên trung gian khu vực đề nghị ngừng tấn công ở eo biển để đổi lấy việc chấm dứt chiến tranh hoàn toàn, gỡ bỏ lệnh phong tỏa và hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ dường như không hài lòng với đề xuất này.
Ông Trump đầu tuần này chỉ đạo các trợ lý chuẩn bị cho lệnh phong tỏa kéo dài. “Lệnh phong tỏa này thật hiệu quả và gần như hoàn toàn không có lỗ hổng”, ông nói.
Iran đặt cược rằng Mỹ sẽ phải nhượng bộ trước để hạ nhiệt giá xăng dầu. Ngược lại, giới chức Mỹ tin rằng Iran sẽ phải xuống nước do khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi gần đây tuyên bố Tehran sẽ tìm cách “vô hiệu hóa các hạn chế”. Tuy nhiên, Miad Maleki, một cựu chuyên gia về trừng phạt tại Bộ Tài chính Mỹ và hiện là nghiên cứu viên cao cấp tại tổ chức Quỹ Phòng vệ Dân chủ (FDD) ở Washington, nhận định nếu tình hình này càng kéo dài, hệ lụy với Iran sẽ càng lớn.
“Họ đã chịu lệnh trừng phạt và bị cô lập trong suốt 47 năm qua. Những giếng dầu đó không được bảo trì tốt, máy móc của họ cũng vậy”, ông nói, thêm rằng một khi đã đóng lại, các giếng dầu sẽ không thể dễ dàng “phục hồi ngay lập tức chỉ sau vài tháng”.
Dù vậy, Chánh án Tòa án Tối cao Iran Gholamhossein Mohseni Ejei hôm 1/5 cho biết Tehran “chưa bao giờ né tránh đàm phán”, nhưng sẽ không chấp nhận “bị áp đặt” các điều khoản hòa bình.
Phái đoàn Giám sát Nhân quyền Liên Hợp Quốc tại Ukraine (HRMMU) ngày 14/7 cho hay ít nhất 293 dân thường Ukraine thiệt mạng trong tháng 6, nâng tổng số người chết từ đầu năm đến nay lên gần 1.400. Con số này tăng 37% so với cùng kỳ năm ngoái và cao hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm 2024.
Theo trưởng phái đoàn HRMMU Danielle Bell, số liệu tháng 6 "cho thấy xu hướng leo thang đáng báo động với số dân thường thương vong ngày càng tăng, do việc gia tăng sử dụng các vũ khí có sức công phá lớn tại những khu vực đô thị đông dân cư".
HRMMU cho rằng nguyên nhân thương vong dân thường của Ukraine gia tăng phần lớn do Nga liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích tầm xa quy mô lớn vào các thành phố như Dnipro, Odessa và thủ đô Kiev của Ukraine. Nga thường xuyên sử dụng tên lửa đạn đạo, vốn có tốc độ cao và khả năng sát thương lớn, trong các cuộc tấn công như vậy.
Theo Liên Hợp Quốc, số dân thường thương vong do vũ khí tầm xa từ tháng 1 đến tháng 6 đã tăng 60% so với cùng kỳ năm 2025. Ukraine gần như không còn vũ khí phòng không để đối phó hiệu quả với tên lửa đạn đạo Nga.
Nga chưa bình luận về thông tin. Nước này nhiều lần tuyên bố chỉ nhắm vào các mục tiêu quân sự hoặc hạ tầng năng lượng Ukraine, không nhắm vào dân thường.
Giới chức Ukraine lâu nay vẫn liên tục lên tiếng về những khó khăn trong việc đánh chặn tên lửa đạn đạo Nga, kêu gọi các đồng minh châu Âu đẩy mạnh hỗ trợ hệ thống phòng thủ tên lửa, đồng thời tích cực vận động Mỹ cho phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot.
Ukraine nhiều lần ca ngợi hiệu quả của Patriot, nhấn mạnh đây là vũ khí duy nhất đối phó được tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M của Nga.
Tại các khu vực gần tiền tuyến, máy bay không người lái tầm ngắn (drone) lại là nguyên nhân gây ra phần lớn số thương vong dân thường trong năm 2026.
Bell lưu ý drone đã "thay đổi hoàn toàn môi trường sống" của những người dân ở gần tiền tuyến. "Nhiều người kể rằng họ thường xuyên có cảm giác bị drone săn đuổi dù chỉ đang làm các công việc thường nhật như mua thức ăn, dắt chó đi dạo, đạp xe, làm vườn hay di tản đến nơi an toàn", bà nói.
Thống kê của CNN dựa trên số liệu từ giới chức địa phương Ukraine cho thấy các đợt tấn công trong nửa đầu tháng 7 đã khiến ít nhất 240 dân thường thiệt mạng và 1.904 người bị thương. Hôm 2/7, một đợt tấn công dữ dội khác của Nga vào Kiev khiến ít nhất 30 người thiệt mạng, trong đó có một gia đình 6 người.
Ukraine cũng đáp trả bằng các cuộc tập kích tầm xa bằng UAV vào cơ sở dầu khí sâu trong lãnh thổ Nga. Giới chức Nga chưa công bố con số thống kê về thương vong dân thường trong những đợt tấn công như vậy.
Alan Romero, 35 tuổi, là một trong hàng trăm cổ động viên Mexico đã đến sân vận động SoFi, Los Angeles, để xem một trận đấu mà thoạt nhìn không liên quan đến họ.
Khi đội tuyển Iran suýt ghi bàn vào lưới đội tuyển Bỉ, đám đông reo hò vui mừng, và huýt gió la ó khi bàn thắng bị trọng tài từ chối vì việt vị.
"Đội bóng thứ hai của chúng tôi tại World Cup này là Iran", Romero nói, tự hào vì Tijuana đã nỗ lực để trở thành nơi đóng quân của đội tuyển Iran vào phút chót.
Đội tuyển Iran vốn có kế hoạch nghỉ tại Tucson, Arizona trong quãng thời gian tham gia World Cup. Nhưng họ sau đó phải chuyển sang Tijuana, thành phố Mexico sát biên giới Mỹ vì hàng chục thành viên trong ban huấn luyện bị từ chối cấp thị thực Mỹ.
Trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran, đội tuyển Iran đã lên tiếng than phiền về việc bị đối xử bất công liên quan đến thị thực Mỹ, thời gian di chuyển, cũng như quyền bình đẳng so với các đội bóng khác. Những căng thẳng này đã tạo nên sự đoàn kết bất ngờ giữa người Mexico và người Iran - thể hiện rõ trong trận đấu đầu tiên của Iran với New Zealand, cũng được tổ chức tại Los Angeles.
Los Angeles là thành phố đậm chất văn hóa Mexico và phần lớn khán giả đã cổ vũ cho Iran. Tiền đạo Mehdi Taremi của Iran đã bày tỏ lòng biết ơn đối với người hâm mộ Mexico. "Chúng tôi mong chờ hai trận đấu tiếp theo, chúng tôi hy vọng họ sẽ tiếp tục ủng hộ chúng tôi như thế này", anh nói sau trận đấu.
"Sự ủng hộ từ người hâm mộ Mexico thật không thể tin được", Art Eftekhari, YouTuber người Mỹ gốc Iran, có kênh chuyên về đội tuyển quốc gia Iran, bình luận.
Sự đón tiếp từ cộng đồng người Iran ở Los Angeles cũng khá trái chiều: nhiều người trên khán đài cổ vũ các cầu thủ, nhưng lại la ó khi quốc ca Iran vang lên, phản đối nước Cộng hòa Hồi giáo.
"Tôi cố gắng không để ý đến điều đó, tôi chỉ tập trung vào trận đấu", Eftekhari nói. "Sự chào đón nồng nhiệt của người hâm mộ Mexico khiến chúng tôi quên đi những gì đang xảy ra ngoài sân cỏ".
Đối với người Mỹ Latin, những trở ngại đó đã khiến họ lên tiếng ủng hộ các cầu thủ Iran.
"Tôi nghĩ rằng họ đang bị đối xử bất công", Nikkole Martinez, một người hâm mộ 24 tuổi gốc Mexico sống ở khu vực Los Angeles, cho biết. "Họ chỉ là những chàng trai trẻ đang cố gắng chơi môn thể thao mà họ yêu thích, điều đó không liên quan gì đến chính phủ của họ. Họ nên được đối xử công bằng và bình đẳng như mọi người khác".
Đội tuyển Iran đã lên tiếng phản đối vì đội tuyển Bỉ được phép vào Los Angeles từ hôm 19/6, nhưng Iran lại không được phép nhập cảnh vào Mỹ cho đến ngày 20/6. Trận đấu ngày 21/6 kết thúc với tỷ số hòa 0-0.
"Trong trận đấu này, họ ở thế bất lợi. Họ hoàn toàn không đáng phải chịu điều đó", Martinez nói, cho biết cô thích cổ vũ cho những đội yếu hơn.
Một cổ động viên khác đến từ Tijuana, Jaen Pina, 25 tuổi, thừa nhận anh không biết bất kỳ cầu thủ Iran nào. Nhưng anh cũng đồng ý rằng Iran bị đối xử không công bằng.
"Các cầu thủ Bỉ được nghỉ ngơi đầy đủ, trong khi đội tuyển Iran thì không, đó là một bất lợi lớn", Pina nói. "Đó là lý do tại sao tôi ủng hộ họ, bởi vì World Cup ngày càng mang tính chính trị".
Quyết định đóng cửa sớm Hạ viện được đưa ra sau khi một cuộc nổi loạn trong phe Cộng hòa liên quan đến dự luật cải cách bầu cử SAVE America đã làm tê liệt các hoạt động tại nghị trường, bao gồm cả việc xem xét dự luật chính sách quốc phòng bắt buộc hàng năm.
SAVE America đặt mục tiêu thắt chặt quy chế bầu cử liên bang, bắt buộc người dân phải xuất trình các giấy tờ gốc chứng minh tư cách công dân hợp pháp như hộ chiếu Mỹ, giấy khai sinh hoặc giấy chứng nhận nhập tịch. Đồng thời, dự luật yêu cầu cử tri phải trình căn cước công dân có ảnh tại điểm bỏ phiếu, hạn chế nghiêm ngặt hình thức bỏ phiếu qua thư và buộc chính quyền các bang phải thanh lọc, loại bỏ hoàn toàn những người không phải công dân khỏi danh sách bầu cử dưới chế tài xử phạt hình sự.
Trong khi phe Cộng hòa khẳng định đây là chiếc "khóa an toàn" để ngăn chặn gian lận và bảo vệ tính toàn vẹn của cuộc bầu cử, phe Dân chủ lại chỉ trích đây là rào cản hành chính cố tình làm khó, có nguy cơ tước đi quyền bỏ phiếu của hàng triệu cử tri nghèo hoặc cử tri da màu, do họ không có điều kiện tiếp cận các giấy tờ gốc nêu trên.
Dự luật này rất khó được thông qua tại Thượng viện nếu đứng độc lập. Do đó, chiến thuật ban đầu của ông Johnson là dùng chiêu thức "bia kèm lạc": Hợp nhất SAVE America với dự luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) ngay sau khi dự luật này được Hạ viện thông qua, từ đó gửi chung cả hai văn bản này như một gói không thể tách rời lên Thượng viện. NDAA là một trong những văn bản pháp lý quan trọng nhất được quốc hội Mỹ xem xét và thông qua hàng năm nhằm quyết định toàn bộ ngân sách, chính sách và mức chi tiêu cho Bộ Quốc phòng cùng các chương trình an ninh quốc gia.
Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu về chiến thuật nói trên đã thất bại tại Hạ viện với tỷ lệ 224 phiếu chống và 198 phiếu thuận, do có 13 nghị sĩ Cộng hòa bắt tay với phe Dân chủ để bác bỏ. Nhóm nghị sĩ Cộng hòa có quan điểm cứng rắn này, dẫn đầu là Hạ nghị sĩ Anna Paulina Luna của bang Florida, lập luận rằng việc buộc chung hai dự luật ở ngoài bìa sẽ khiến Thượng viện rất dễ dàng "cắt phăng" và loại bỏ các điều khoản của dự luật SAVE America.
Bà Luna tuyên bố sẽ chỉ bỏ phiếu thuận nếu ban lãnh đạo Hạ viện cho phép bà thêm một điều khoản sửa đổi trực tiếp vào "ruột" của dự luật quốc phòng NDAA. Bà muốn các quy định về xác thực căn cước và bằng chứng quốc tịch của cử tri phải được đưa vào bên trong dự luật NDAA.
Trước cuộc nổi loạn này, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã thể hiện sự tức giận. Ông tuyên bố cho Hạ viện nghỉ lễ Quốc khánh 4/7 sớm vì chưa thể tìm được cách thỏa hiệp với phe cứng rắn. Các nghị sĩ sẽ làm việc trở lại vào giữa tháng 7.
"Một số nghị sĩ Cộng hòa đã quyết định ngăn chặn quy tắc nghị trình tuần này", ông Johnson ngày 30/6 nói với các phóng viên. "Hành động của họ đã làm cản trở và đình trệ tiến độ làm việc của cả tuần. Điều này hoàn toàn không có ích gì cả. Chúng ta đang thúc đẩy những luật cực kỳ quan trọng cho người dân và không có thời gian để lãng phí."
Các nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện đang xem xét "kế hoạch B" để thông qua dự luật SAVE America là sử dụng Quy trình Điều hòa Ngân sách. Kế hoạch này sẽ thiết lập một chương trình tài trợ tiền để khuyến khích các bang tự áp dụng các quy tắc bầu cử nghiêm ngặt hơn được nêu trong Dự luật SAVE America.
Do quy trình điều hòa ngân sách chỉ cần tỷ lệ quá bán ở cả hai viện là có thể thông qua, phe Cộng hòa hy vọng có thể đi đường vòng này để loại bỏ sự can thiệp của phe Dân chủ. Tuy nhiên, hiện chưa rõ liệu ông Trump có đồng ý với phương án quản lý bầu cử gián tiếp thông qua một chương trình tài trợ tiền như vậy hay không.
