Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 22/4 đăng thông điệp trên X khẳng định Tehran muốn tiếp tục đàm phán hòa bình, nhưng những “vi phạm cam kết, phong tỏa và lời đe dọa” từ phía Mỹ đang cản trở đối thoại thực chất.
Ông chỉ trích Washington thiếu nhất quán, nói rằng thế giới đang chứng kiến những tuyên bố “đạo đức giả và mâu thuẫn giữa lời nói với hành động” từ phía Mỹ.
Cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf, người từng dẫn đầu đoàn đàm phán với Mỹ tại Islamabad, cho biết việc mở lại eo biển Hormuz sẽ không thể diễn ra nếu “những vi phạm trắng trợn” lệnh ngừng bắn từ phía Mỹ vẫn tiếp diễn.
Ông viện dẫn việc Mỹ tiếp tục phong tỏa hoạt động thương mại của Iran trên vùng biển quốc tế và các cuộc tấn công lặp lại của Israel tại Lebanon là những ví dụ điển hình.
Theo ông Qalibaf, Mỹ đang gây sức ép buộc Iran chấp nhận một thỏa thuận theo điều kiện của Washington. Vòng đàm phán đầu tiên do Pakistan làm trung gian tại Islamabad hôm 12/4 đã đổ vỡ mà không đạt kết quả. Tehran đến nay chưa cam kết tham gia vòng đàm phán thứ hai vì Mỹ đưa ra những điều kiện “quá mức” và lệnh phong tỏa các cảng biển Iran.
“Họ đã không thể đạt mục tiêu bằng hành động quân sự và cũng sẽ không thành công bằng kiểu hành xử bắt nạt. Giải pháp duy nhất là tôn trọng quyền của người dân Iran”, ông Qalibaf nói.
Phát biểu được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi Tehran đưa ra đề xuất chấm dứt xung đột lâu dài, đồng thời khẳng định quân đội Mỹ vẫn duy trì chiến dịch phong tỏa.
Hải quân Mỹ cuối tuần qua nã pháo và bắt giữ một tàu hàng Iran tìm cách vượt vòng vây, còn Iran ngày 22/4 cũng nổ súng và bắt hai tàu hàng quốc tế khi các phương tiện tìm cách bí mật đi qua eo biển Hormuz.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) lên án các vụ tấn công và bắt giữ tàu thương mại gần đây trên eo biển. IMO cho biết nhiều thủy thủ phải đối mặt với căng thẳng kéo dài do nguy cơ tên lửa, mảnh vỡ rơi trúng tàu, thiếu hụt nhu yếu phẩm và khó liên lạc với gia đình. Liên đoàn Lao động Vận tải Quốc tế đã nhận gần 2.000 yêu cầu hỗ trợ từ các thủy thủ và thân nhân kể từ khi xung đột nổ ra.
Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez kêu gọi chấm dứt các hành động “liều lĩnh” và trả tự do ngay lập tức cho tàu thuyền cùng thủy thủ. Ông cho biết tình hình khu vực vẫn rất bất ổn, với gần 20.000 thuyền viên bị mắc kẹt tại vịnh Ba Tư.
Trong khi đó, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Trump không coi việc Iran bắt giữ tàu tại eo biển Hormuz là vi phạm lệnh ngừng bắn, vì những tàu này không thuộc Mỹ hay Israel.
Bà cho rằng biện pháp phong tỏa của Mỹ đang phát huy hiệu quả, đồng thời bác bỏ thông tin về thời hạn 3-5 ngày cho lệnh ngừng bắn. Tổng thống Trump cũng nói ông “không vội” và muốn đạt thỏa thuận tốt nhất trong đàm phán, cho rằng phong tỏa khiến Iran chịu áp lực lớn hơn cả các cuộc không kích.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine cho biết quân đội Nga đã triển khai 619 máy bay không người lái (UAV) tự sát và mồi bẫy, 12 tên lửa đạn đạo Iskander-M và đạn phòng không S-400 hoán cải, một tên lửa hành trình Iskander-K phóng từ mặt đất, 29 tên lửa hành trình Kh-101 phóng từ oanh tạc cơ chiến lược và 5 quả đạn hải quân Kalibr trong đòn tập kích hiệp đồng rạng sáng nay.
"Các đơn vị phòng không đã bắn hạ và gây nhiễu 580 UAV, cùng 26 tên lửa hành trình Kh-101 và 4 quả đạn Kalibr. 13 tên lửa và 36 UAV đã đánh trúng 23 địa điểm, mảnh vỡ rơi xuống 9 vị trí. Chúng tôi chưa thu được thông tin về 4 tên lửa còn lại", cơ quan này cho biết.
Điều này đồng nghĩa phòng không Ukraine đã để lọt toàn bộ tên lửa đạn đạo Iskander-M và S-400 hoán cải, cũng như một số quả Kh-101, Kalibr và Iskander-K.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine thêm rằng hướng tập kích chính của Nga là khu vực dọc sông Dnieper, trong khi các tỉnh Kiev, Kharkov, Chernihiv, Sumy và Odessa cũng bị tấn công.
Giới chức Ukraine cho biết có 6 người bị thương trong đợt tập kích, gồm hai người ở thành phố Dnipro thuộc tỉnh Dnipropetrovsk, hai nạn nhân ở thành phố Kherson và hai người ở tỉnh Kharkov. Chưa rõ có trường hợp thiệt mạng hay không.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự Ukraine, ước tính phòng không Ukraine đã bắn hạ được ít nhất 23 tên lửa hành trình các loại. "Tuy nhiên, phần lớn hoặc toàn bộ tên lửa đạn đạo đã đánh trúng mục tiêu", tài khoản này cho hay.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Cuộc tập kích diễn ra 3 ngày sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky bày tỏ lo ngại Ukraine thiếu hụt tên lửa Patriot do xung đột Trung Đông. Theo ông, quân đội Ukraine chỉ nhận được số lượng vũ khí rất hạn chế vì năng lực sản xuất của Mỹ có hạn, dù nguồn cung đến nay chưa bị gián đoạn.
Phương Tây đã viện trợ cho Ukraine nhiều hệ thống phòng không hiện đại, trong đó uy lực nhất là Patriot và SAMP/T. Các hệ thống Patriot Ukraine được trang bị tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất do Mỹ sản xuất, có giá trung bình 4 triệu USD mỗi quả và khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo ở khoảng cách 60 km.
Tuy nhiên, lưới phòng không Ukraine gần đây thường rơi vào tình trạng quá tải và cạn kiệt đạn dược, nhiều tổ hợp Patriot cũng bị nhắm mục tiêu và phá hủy. Giới chức Ukraine thừa nhận Patriot đối mặt thách thức nghiêm trọng do tiêu hao tên lửa nhanh hơn tốc độ viện trợ của đối tác, khi mỗi khẩu đội thường phải phóng nhiều đạn đắt tiền để hạ một tên lửa Iskander-M Nga.
Trong cuộc phỏng vấn được truyền thông Đức công bố hôm 14/4, Tổng thống Zelensky tiết lộ tình trạng hiện nay "không thể tệ hơn được nữa". Một chỉ huy đơn vị Patriot Ukraine cho biết họ chỉ còn khai hỏa một quả đạn để đối phó mỗi tên lửa Nga, thay vì 2-4 quả như học thuyết phòng không tiêu chuẩn.
"Chúng tôi sẽ không phê chuẩn bất kỳ thỏa thuận nào cho đến khi chắc chắn rằng các quyền lợi của người dân Iran được tôn trọng... Tiêu chí duy nhất của chúng tôi là phải đạt được các kết quả cụ thể trước khi chúng tôi thực hiện các cam kết đáp lại", Chủ tịch Quốc hội và cũng là trưởng đoàn đàm phán của Iran Mohammad Bagher Ghalibaf phát biểu trên đài truyền hình quốc gia ngày 31/5.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh New York Times và trang Axios đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chuyển cho Iran một đề xuất hòa bình mới có phần cứng rắn hơn so với các phiên bản trước đó. Tuy nhiên, chi tiết cụ thể của đề xuất này vẫn chưa được làm rõ.
Nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố các ưu tiên của ông bao gồm việc ngăn chặn Iran phát triển bất kỳ loại vũ khí hạt nhân nào và mở lại tuyến đường hàng hải Hormuz đang bị phong tỏa.
"Một sự đảm bảo duy nhất mà tôi phải có được là Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân. Họ đã đồng ý với điều đó, và điều này rất thú vị”, ông Trump chia sẻ trong một cuộc trả lời phỏng vấn phát sóng trên chương trình Fox News vào ngày 30/5.
Tuy nhiên, Tehran trước đó đã bày tỏ sự hoài nghi đối với những khẳng định của ông Trump, và hai bên vẫn còn khoảng cách rất lớn trong các vấn đề cốt lõi.
Theo thông tin từ hãng thông tấn Tasnim, "các cuộc trao đổi giữa Iran và Mỹ liên quan đến văn bản của một biên bản ghi nhớ tiềm năng vẫn đang tiếp diễn, khi cả hai bên đều thường xuyên đề xuất các sửa đổi”. Tasnim cho biết thêm: "Chưa có thỏa thuận nào được hoàn tất và bất kỳ thỏa thuận nào cũng có thể bị bác bỏ”.
Giới quan sát nhận định, bất kỳ sự điều chỉnh bổ sung nào đối với bản dự thảo đều có thể khiến thỏa thuận nhằm chấm dứt chính thức cuộc chiến ở Trung Đông và mở cửa trở lại eo biển Hormuz tiếp tục bị trì hoãn, sau nhiều tuần đàm phán căng thẳng với những phát ngôn gay gắt và các vụ đụng độ bạo lực lẻ tẻ.
Trước đó, Iran đã bước vào các cuộc đàm phán với Mỹ về số phận chương trình hạt nhân của mình vào tháng 2, thời điểm mà Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích và tấn công tên lửa vào Iran.
Mặc dù Tehran từ lâu luôn khẳng định chương trình hạt nhân của họ hoàn toàn phục vụ cho các mục đích dân sự, Mỹ và các đồng minh phương Tây lại nghi ngờ quốc gia này có mục tiêu phát triển vũ khí hạt nhân.
Truyền thông Iran cho biết Tehran yêu cầu Mỹ phải giải phóng khoản tài sản bị đóng băng trị giá 12 tỷ USD của Iran trước khi bước vào các cuộc đàm phán thực chất về chương trình hạt nhân. Họ đồng thời bác bỏ những bình luận trước đó của ông Trump về việc kho dự trữ uranium làm giàu của nước này sẽ bị tiêu hủy, coi tuyên bố đó là "vô căn cứ".
Tehran cũng kiên quyết yêu cầu Mỹ và Israel chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng.
Trong video, các em học sinh tập thể dục, chơi đùa trong sân trường trung học cơ sở huyện Ôn Tuyền bên bờ hồ Sayram, Tân Cương, nơi bao quanh là những dãy núi tuyết trắng và bầu trời xanh ngắt.
Video do thầy giáo thể dục Trương Đình Tranh, 26 tuổi, ghi lại. Là người bản địa, sau khi tốt nghiệp đại học sư phạm Tân Cương, anh về quê làm việc từ tháng 8/2023.
"Ngôi trường nằm ở địa thế cao, không bị che chắn. Vẻ đẹp ấy hòa quyện cùng bóng dáng chạy nhảy của học sinh khiến tâm hồn được chữa lành", thầy Trương trả lời phỏng vấn hồi tháng trước, sau khi video thu hút 38 triệu lượt xem chỉ trong vài ngày.
Nhiều người đã ca ngợi cảnh đẹp tại đây là "thế giới cổ tích phiên bản thực". "Khoảng trời thơ mộng xa xôi mà bạn khao khát chẳng qua chỉ là phông nền cho sân thể thao của người khác", một người bình luận.
"Trường còn tuyển sinh không? Tôi muốn đăng ký", một người khác nói đùa.
Anh Trương cho hay thường dùng điện thoại ghi hình các hoạt động thường nhật ở trường và đăng lên tài khoản mạng xã hội, nhưng video trên thu hút nhiều người xem nhất. Nhà trường chú trọng giáo dục thể chất cho học sinh, khuyến khích mỗi em nắm vững cách rèn luyện một môn thể thao.
Thầy Trương hy vọng sẽ dùng ống kính để truyền tải sự hùng vĩ của cảnh vật vùng tây bắc Trung Quốc, đồng thời quảng cáo cho quê hương Ôn Tuyền, nơi giáp biên giới Kazakhstan.
"Ôn Tuyền có suối nước nóng địa nhiệt tự nhiên, có bể tắm nước nóng miễn phí, còn có những vùng đất bí ẩn như đèo Mục Túc, hồ Phỉ Thúy. Đây là là một kho báu ẩn mình nơi biên giới", thầy Trương nói.
