Bộ Điện, Nước và Năng lượng tái tạo Kuwait ngày 17/7 cho biết một trong những nhà máy phát điện và khử mặn nước biển của nước này đã bị Iran tấn công, dẫn đến hỏa hoạn và thiệt hại tại một số cơ sở của nhà máy cũng như vài tổ máy phát điện.
Bộ này không nêu rõ vị trí của nhà máy. Lực lượng cứu hỏa đã khống chế được đám cháy, trong khi các đội kỹ thuật đang cố gắng khôi phục những tổ máy bị ảnh hưởng và giám sát sự ổn định của lưới điện. Kuwait đã kích hoạt các phương án ứng phó khẩn cấp.
Giới chức kêu gọi người dân tiết kiệm điện và nước “trong thời kỳ đặc biệt này”.
Bộ Ngoại giao Kuwait lên án cuộc tấn công của Iran, cho rằng Tehran vi phạm chủ quyền và an ninh của đất nước họ, đồng thời nhấn mạnh “quyền vốn có” của Kuwait trong việc thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền, an ninh và ổn định, phù hợp với luật pháp quốc tế.
Iran chưa lên tiếng về sự việc.
Đây là vụ tấn công mới nhất nhằm vào cơ sở hạ tầng thiết yếu ở Trung Đông, làm lộ rõ những điểm yếu nghiêm trọng tại một trong những nơi khô hạn nhất thế giới. Khu vực này gần như phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ khử mặn để tạo ra nước ngọt phục vụ các thành phố, khách sạn, hoạt động công nghiệp và một phần sản xuất nông nghiệp.
Tại Kuwait, khoảng 90% nước uống đến từ các nhà máy khử mặn. Tỷ lệ này là khoảng 86% ở Oman và 70% ở Arab Saudi. Quá trình khử mặn loại bỏ muối khỏi nước biển, phổ biến nhất là bằng cách ép nước qua các màng lọc siêu mịn trong quy trình gọi là thẩm thấu ngược.
Hàng trăm nhà máy khử mặn nằm dọc bờ vịnh Ba Tư, khiến các hệ thống cung cấp nước cho hàng triệu người lọt vào tầm bắn của tên lửa hoặc máy bay không người lái Iran. Nếu các cơ sở này ngừng hoạt động, nhiều thành phố lớn trong khu vực sẽ không thể duy trì quy mô dân số hiện nay.
Trong vài tháng qua, Iran đã nhiều lần tấn công khu vực gần các nhà máy khử mặn ở vùng Vịnh. Kuwait từng thông báo nhà máy khử mặn Doha West bị hư hại ở giai đoạn đầu cuộc chiến do mảnh vỡ từ UAV bị đánh chặn hoặc từ những cuộc tập kích nhằm vào cảng biển gần đó.
Iran cũng từng cáo buộc Mỹ nhắm vào các nhà máy khử mặn trên đảo Qeshm hôm 8/3, khiến nguồn cung nước cho khoảng 30 ngôi làng bị gián đoạn. Washington chưa thừa nhận vụ tấn công này.
Trước đây, lực lượng Houthi tại Yemen cũng đã nhắm vào các cơ sở khử mặn của Arab Saudi trong bối cảnh căng thẳng khu vực.
Nhiều nhà máy khử mặn ở vùng Vịnh được tích hợp với nhà máy điện theo mô hình đồng phát điện – nước. Vì vậy, tấn công vào hạ tầng điện cũng có thể làm gián đoạn hoạt động sản xuất nước ngọt.
Một nhà máy khử mặn phụ thuộc hoàn toàn vào chuỗi vận hành khép kín từ khâu lấy nước biển, xử lý cho đến nguồn cung năng lượng. Vì vậy, chỉ cần một mắt xích bị phá hủy, toàn bộ quy trình sẽ lập tức đình trệ.
Nguy cơ này đã được CIA cảnh báo từ năm 2010, khi một báo cáo phân tích cho thấy hơn 90% lượng nước ngọt của vùng Vịnh phụ thuộc vào 56 nhà máy. Báo cáo nhấn mạnh các cơ sở hạ tầng trọng yếu này “cực kỳ dễ bị tổn thương” và nếu bị vô hiệu hóa, một số thành phố lớn có thể mất sạch nguồn nước uống chỉ trong vài ngày, gây ra cuộc khủng hoảng cấp quốc gia kéo dài nhiều tháng.
Lý do ở chỗ trong thỏa thuận ấy có việc Na Uy chấp nhận dựa cậy vào ô bảo hộ hạt nhân của Pháp. Na Uy là quốc gia châu Âu đầu tiên chính thức chấp nhận đề nghị mời chào của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về việc Pháp xòe ô hạt nhân cho các quốc gia châu Âu. Ông Macron hài lòng về diễn biến mới này bao nhiêu thì Mỹ chắc chắn không hài lòng bấy nhiêu. Na Uy khiến nhiều thành viên khác của NATO và EU thêm khó xử. Cuộc tranh luận ở châu Âu về tự chủ an ninh sẽ trở nên sôi động hơn trước rất nhiều.
Na Uy quyết định như vậy chủ yếu vì 3 lý do. Thứ nhất là lo ngại về mối đe dọa và thách thức an ninh. Cho dù cuộc chiến ở Ukraine tới đây chấm dứt với kết cục nào thì EU và NATO sẽ vẫn coi Nga là thách thức an ninh trực tiếp và lâu dài, bất chấp sự bác bỏ từ Moscow. Vì thế, Na Uy tìm kiếm sự bảo đảm an ninh bổ sung cho cam kết của Mỹ trong khuôn khổ NATO.
Lý do thứ hai là Mỹ hiện không còn là chỗ dựa như trước nữa đối với EU và NATO trên phương diện cam kết đảm bảo an ninh cho các thành viên. Các nước thành viên NATO và EU ở châu Âu đã ứng phó bằng việc khởi xướng tiến trình dẫn đến năng lực tự chủ về đảm bảo an ninh. Tuy nhiên chưa biết đến khi nào họ mới đạt được mục tiêu.
Lý do thứ ba là Tổng thống Macron tích cực mời chào các quốc gia châu Âu dựa cậy vào ô hạt nhân của Pháp. Một vài thành viên NATO ở châu Âu đã ngỏ ý tham gia ý tưởng này của ông Macron, nhưng chưa nước nào chính thức thể thức hóa sự tham gia như Na Uy. Oslo có thêm chỗ dựa mới về an ninh nhưng châu lục sẽ thêm phân rẽ giữa hai chỗ dựa cậy về an ninh.
Reuters ngày 20.5 dẫn thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nêu rằng dịch Ebola bùng phát ở CHDC Congo có thể đã bắt đầu từ nhiều tuần trước và dự kiến tiếp tục lan rộng. Giới chức y tế tại CHDC Congo đã xác nhận những trường hợp tử vong đầu tiên hồi cuối tháng 4.
Tính đến ngày 19.5, đã có ít nhất 136 ca tử vong do bùng phát dịch Ebola tại CHDC Congo. Giới chức y tế nước này cho hay có 543 ca nghi nhiễm và 32 trường hợp đã xác nhận nhiễm Ebola. Nước láng giềng Uganda cũng xác nhận 2 trường hợp nhiễm bệnh.
WHO ngày 17.5 đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola ở CHDC Congo và Uganda là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây lo ngại quốc tế (PHEIC).
Trong đợt bùng phát mới này, những ca nghi nhiễm Ebola đầu tiên được ghi nhận ngày 24.4 tại thành phố Bunia, thủ phủ tỉnh Ituri ở đông bắc CHDC Congo. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi, bệnh nhân đầu tiên là một nhân viên y tế, người đã xuất hiện các triệu chứng xuất huyết nghiêm trọng giống sốt xuất huyết.
Bộ trưởng Y tế CHDC Congo Samuel Roger Kamba cho biết bệnh nhân tử vong ngày 24.4, trong khi CDC châu Phi lại thông báo người này tử vong ngày 27.4 sau khi xuất huyết nghiêm trọng.
Quá trình xét nghiệm các bệnh nhân ban đầu cho kết quả âm tính với chủng vi rút Zaire, chủng phổ biến gây dịch Ebola ở CHDC Congo.
Đến ngày 5.5, WHO tiếp tục ghi nhận hàng loạt cảnh báo về một đợt bùng phát bệnh chưa rõ nguồn gốc tại thị trấn Mongbwalu, tỉnh Ituri. Giới chức cho rằng thi thể của bệnh nhân đầu tiên được đưa đến Mongbwalu có thể là nguồn lây.
Sau quá trình điều tra dịch tễ, Bộ Y tế CHDC Congo ngày 15.5 chính thức tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 tại nước này. Ngoài ra, giới chức Uganda cũng thông tin về 2 ca nhiễm, là những người vừa trở về từ CHDC Congo.
WHO hôm 16.5 đã xác nhận đợt bùng phát Ebola tại CHDC Congo và Uganda bắt nguồn từ chủng virus hiếm mang tên Bundibugyo.
AP dẫn tuyên bố từ Trung tâm Phân tích Bệnh truyền nhiễm Toàn cầu MRC, có trụ sở tại London (Anh), ngày 20.5 cảnh báo quy mô thực tế của dịch Ebola có thể nghiêm trọng hơn nhiều so với các thống kê hiện tại. Theo ước tính của tổ chức này, số ca nhiễm thực tế có thể đã vượt mốc 1.000 trường hợp, đồng thời nhấn mạnh “quy mô thực sự của đợt bùng phát vẫn chưa thể xác định rõ”.
Hiện chưa có bất kỳ loại vắc xin nào được phê duyệt dành riêng cho việc phòng ngừa chủng Bundibugyo, cũng như chưa có thuốc đặc hiệu điều trị Ebola chủng này.
Tiến sĩ Gabriel Nsakala, chuyên gia về y tế công tại CHDC Congo và từng tham gia công tác ứng phó các đợt bùng phát Ebola trước đây, nói với AP rằng CHDC Congo đã có nhiều kinh nghiệm xử lý dịch Ebola, thế nhưng việc một chủng vi rút hiếm như Bundibugyo là nguyên nhân lây bệnh khiến công tác ứng phó càng thêm phức tạp.
Vấn đề tài chính cũng là một thách thức cho nỗ lực chống dịch, trong bối cảnh các chương trình y tế toàn cầu bị cắt giảm ngân sách. Tổng giám đốc WHO Tedros Ghebreyesus hôm 19.5 thông báo đã phê duyệt sử dụng 3,4 triệu USD từ quỹ dự phòng khẩn cấp để hỗ trợ chống dịch. CDC châu Phi cũng đã huy động 2 triệu USD hỗ trợ phòng chống dịch.
Mặc dù diễn biến chống dịch phức tạp và WHO đã ra tuyên bố PHEIC hôm 17.5, cơ quan này cũng khuyến cáo các nước không nên đóng cửa biên giới, vì mức báo động hiện nay không nguy cấp như thời đại dịch Covid-19.
Thẩm phán Dhia Jafar của Tòa án Hình sự Chống Tham nhũng Trung ương Iraq ngày 13/7 cho biết, 358kg kim loại quý đã được thu hồi trong một chiến dịch có sự tham gia của các cơ quan quản lý khu vực Kurdistan, dưới sự giám sát của Chủ tịch Hội đồng Tư pháp Tối cao Faiq Zidan. Thêm 17kg nữa đã bị tịch thu trong một cuộc điều tra riêng biệt vào cùng ngày.
Các tài sản này có liên quan đến cuộc điều tra đang diễn ra đối với ông al-Jumaili, người đã bị tạm giam vào tháng 5 và chính thức bị cách chức vào ngày 2/6.
Cuộc điều tra đang xem xét các hoạt động kể từ tháng 10 năm ngoái và tập trung vào các cáo buộc rằng ông al-Jumaili đã trục lợi từ các nguồn lực nhà nước và các hợp đồng chính phủ để đổi lấy tiền lót tay và lợi ích cá nhân.
Chi tiết về chiến dịch đó không được tiết lộ. Số vàng thu hồi được đã được bàn giao cho Cục Phát hành và Kho bạc của Ngân hàng Trung ương Iraq trong bối cảnh các cơ quan chức năng đang nỗ lực truy tìm các tài sản có được một cách bất hợp pháp.
Vụ tịch thu vàng mới nhất nằm trong khuôn khổ cuộc điều tra ông al-Jumaili diễn ra sau một phát hiện lớn được công bố vào tuần trước, khi các cơ quan chức năng tìm thấy 10,6 triệu USD được giấu bên trong một hố thoát nước mưa.
Người phát ngôn chính phủ Iraq Haider al-Aboudi nói với Al Jazeera rằng tổng số tiền được truy vết chỉ riêng trong vụ án của liên quan đến ông al-Jumaili đã vượt 120 triệu USD, bất động sản, phương tiện giao thông và trang sức vàng.
Đây được coi là một bước tiến triển lớn trong chiến dịch trấn áp tham nhũng ở Iraq kể từ khi Thủ tướng Ali Faleh al-Zaidi được bổ nhiệm vào tháng 5.
Các cuộc điều tra nằm trong một sáng kiến rộng lớn hơn của chính phủ mang tên "Chiến dịch Bình minh" nhằm truy tìm các quỹ nhà nước bị thất thoát hoặc chiếm đoạt. Thủ tướng al-Zaidi đã cam kết sẽ nghiêm trị bất kỳ ai lạm dụng công quỹ.
Một số tài sản và nghi phạm bị bắt giữ trong chiến dịch chống tham nhũng bao gồm cả các thành viên quốc hội, những người đã bị bãi bỏ quyền miễn trừ chính trị để phục vụ cho việc truy tố.
Ông Al-Aboudi cho biết chiến dịch chống tham nhũng được điều hành bởi các thủ tục tư pháp nghiêm ngặt và chính phủ không xem xét đến chức danh hay vị trí của các nghi phạm khi theo đuổi các vụ án.
Ủy ban Liêm chính Iraq đã chuẩn bị các hồ sơ pháp lý để dẫn độ hàng trăm nghi phạm hiện sống ở nước ngoài và truy tìm bất kỳ tài sản nào bị tuồn ra nước ngoài.
Ông Al-Aboudi xác nhận ủy ban đã phát lệnh "truy nã đỏ" đến các quốc gia mà Iraq có chia sẻ các nghị định thư hợp tác quốc tế để hồi hương các tội phạm bị truy nã và các khoản tiền tẩu tán.
