Iran thu khoản phí đầu tiên từ eo biển Hormuz, bất chấp phong tỏa của Mỹ

Chuyên cơ Không lực Hai hôm 21/4 nằm chờ gần như cả ngày tại căn cứ Andrews ở ngoại ô Washington, sẵn sàng đưa Phó tổng thống JD Vance đến Islamabad, Pakistan để đàm phán về một thỏa thuận tiềm năng với Iran, khi lệnh ngừng bắn hai tuần giữa hai nước sắp hết hạn.

Pakistan, bên trung gian đàm phán, cho biết các lãnh đạo hàng đầu của Iran trước đó đã thông báo rằng phái đoàn đàm phán của họ cũng sẽ tới Islamabad vào ngày 21/4 để tham gia thảo luận với phía Mỹ một ngày sau đó. Tuy nhiên, Iran đã đảo ngược quyết định vào những giờ cuối cùng.

Đến đầu giờ chiều, chuyến đi của ông Vance bị tạm dừng. Đến tối, nó bị hoãn vô thời hạn.

Các trợ lý nói với Tổng thống Donald Trump rằng chính phủ Iran không phải là "thực thể thống nhất" và phe cứng rắn ở Tehran không sẵn lòng nhượng bộ yêu cầu của Washington. Tại Nhà Trắng, nhiều câu hỏi đã được đặt ra về việc liệu Iran có thực sự sẵn sàng đàm phán và tuân thủ bất kỳ cam kết nào hay không.

Tổng thống Trump đã hỏi các trợ lý liệu Mỹ có nên nối lại các cuộc tấn công vào Iran hay không. Nhưng ngay cả lúc đó, các quan chức cho biết ông Trump có vẻ thận trọng về việc tái khởi động chiến dịch và kéo dài cuộc xung đột vốn đang bị công chúng Mỹ phản đối.

Ông Trump và đội ngũ của mình đã chọn giải pháp dung hòa, đó là duy trì áp lực lên Iran vô thời hạn cho đến khi họ đưa ra một đề nghị cụ thể cho Mỹ. Sau đó, ông sẽ đánh giá liệu các cuộc đàm phán có thể tiếp tục hay ông sẽ phải ra lệnh tiến hành đợt tấn công mới vào Iran.

"Thế bế tắc, trong đó ông Trump không muốn dỡ bỏ phong tỏa, còn phía Iran không chịu ngồi vào bàn đàm phán chừng nào lệnh phong tỏa vẫn còn, là một bài toán rất khó tháo gỡ", Ali Vaez, người đứng đầu chương trình Iran tại Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế, nói.

Vaez thêm rằng điều này đòi hỏi một bên phải nhượng bộ trước hoặc cả hai cùng xuống nước. "Tôi không thấy lạc quan về kịch bản này", ông nói.

Tehran bước vào vòng đàm phán đầu tiên hồi đầu tháng 4 với sự tự tin rằng việc kiểm soát eo biển Hormuz cùng khả năng gây thiệt hại cho vùng Vịnh và kinh tế toàn cầu đã mang lại cho họ đòn bẩy lớn trên bàn thương lượng. Thế nhưng, lệnh phong tỏa toàn bộ cảng biển của Iran mà Mỹ áp đặt ngay sau đó đã làm suy giảm lợi thế của Iran.

"Tôi nghĩ động thái đó đã làm cân bằng cán cân áp lực giữa Mỹ và Iran", Michael Singh, cựu giám đốc cấp cao về các vấn đề Trung Đông tại Hội đồng An ninh Quốc gia và hiện làm việc tại Viện Washington, nói về lệnh phong tỏa cảng biển mà Mỹ áp đặt với Iran.

Samer Al-Atrush, nhà phân tích Trung Đông của The Times, nhận định nguy cơ chiến sự tái bùng phát vẫn hiện hữu khi cả ông Trump và phía Iran đều dọa sẽ leo thang nếu đàm phán đổ vỡ. Nhà phân tích cho rằng các kịch bản khác có thể xảy ra giữa hai bên gồm một thỏa thuận khung mơ hồ cho tương lai hoặc duy trì tình trạng bế tắc, trong đó Iran tiếp tục bị phong tỏa đến khi một bên không còn có thể chịu đựng thêm về kinh tế.

Ngay cả khi hai bên thống nhất được một khuôn khổ để định hướng đàm phán trong hai tháng tới, đó cũng sẽ là một văn bản mơ hồ và đầy rẫy những vấn đề không được giải quyết rốt ráo, theo Vaez.

"Cách làm đó sẽ khiến nhiều vấn đề gai góc nhất vẫn bị bỏ ngỏ. Nó chỉ vạch ra hướng đi, chứ chưa thể chốt được bất kỳ giải pháp cụ thể nào. Hai bên hiện vẫn còn cách nhau rất xa để có thể tiến tới thỏa thuận cuối cùng", Vaez nói.

Những rào cản vẫn y nguyên như trước cuộc chiến. Iran không sẵn lòng từ bỏ việc làm giàu hạt nhân, dù họ có thể đồng ý tạm dừng trong nhiều năm, ngoại trừ mục đích phục vụ nghiên cứu y học. Tehran cũng sẽ từ chối yêu cầu cắt giảm năng lực tên lửa và máy bay không người lái vốn đã phát huy hiệu quả trong chiến tranh, đồng thời không từ bỏ việc hỗ trợ các nhóm vũ trang như Hezbollah và Hamas.

"Mọi thỏa thuận tiềm năng được cho là sẽ có quy mô tương tự thỏa thuận JCPOA mà Iran từng ký với các cường quốc phương Tây dưới thời tổng thống Barack Obama và ông Trump đã từ bỏ trong nhiệm kỳ đầu", Al-Atrush cho hay.

Trong khi đó, Danny Citrinowicz, cựu sĩ quan tình báo Israel, nhận định kịch bản Mỹ tiếp tục phong tỏa cảng biển Iran cũng tiềm ẩn nguy cơ leo thang, ngay cả khi lệnh ngừng bắn được gia hạn.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay thông báo đã bắt giữ hai tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Xuồng cao tốc của lực lượng này cũng đã nổ súng vào ba tàu hàng gần eo biển, gây hư hại về phương tiện.

"Vấn đề là căng thẳng gần như không thể tránh khỏi. Sớm muộn cũng sẽ có va chạm và những điều đó rất dễ khiến tình hình leo thang", ông nói. "Nếu lệnh phong tỏa có hiệu quả, phía Iran sẽ gia tăng áp lực lên nền kinh tế quốc tế bằng các hành động như tấn công tàu dầu, khi đó chiến sự bùng nổ là điều khó tránh".

Nếu kịch bản đó xảy ra, cuộc chiến sẽ có thể gây tổn thất nặng nề cho cả hai bên. Sau hơn 6 tuần không kích, Mỹ và Israel không còn nhiều mục tiêu quân sự để đánh phá và có thể sẽ nhắm vào cơ sở hạ tầng điện lực và nhà máy khử mặn nước biển, như những gì ông Trump từng đe dọa.

"Các hành động leo thang sẽ diễn tiến rất nhanh, đầy kịch tính và sẽ tiếp nối ngay từ điểm họ tạm dừng trước đó", ông Citrinowicz cho hay.

Hiện tại, triển vọng đàm phán giữa hai bên khá mong manh. Mohammad Reza Mohseni Sani, thành viên Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, nói rằng "đàm phán là không thể chấp nhận được" trong tình hình hiện tại, đồng thời cáo buộc Mỹ "đưa ra yêu sách quá mức" và theo đuổi các mục tiêu ngầm vì lợi ích nội bộ.

Ali Vaez cho rằng rào cản chính trước bất kỳ vòng đàm phán tiếp theo nào là "liệu Mỹ có sẵn lòng giảm bớt áp lực đủ để ngoại giao trở nên đáng tin cậy và liệu Iran có sẵn lòng kiềm chế đòn bẩy của mình đủ để duy trì các cuộc đàm phán hay không".

Tin Gốc: Vnexpress

Chiều 16.4, đoàn đại biểu Hội đồng Giao lưu chính trị Úc (APEC) do bà Sook Yee Lai, quyền Chủ tịch Hạ viện bang Tây Úc, đến thăm Báo Thanh Niên trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam.

Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Ngọc Toàn, Phó chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Tổng biên tập Báo Thanh Niên, đã nhiệt liệt chào mừng đoàn đến thăm và tìm hiểu về hoạt động của báo.

Tiếp đoàn còn có nhà báo Nguyễn Trọng Phước, Ủy viên Ban Biên tập - Giám đốc Trung tâm Phát triển Nội dung số, ông Võ Thành Tâm, Trưởng phòng Hành chính trị sự, ông Nguyễn Xuân Đức, Giám đốc Trung tâm dịch vụ truyền thông, ông Võ Văn Ba, Trưởng ban Thanh niên và Cuộc sống, bà Nguyễn Thị Mai, Phó trưởng ban Quốc tế, bà Châu Bùi Nữ Vương, Bí thư Đoàn cơ sở, ông Phạm Thế Vinh, Thư ký tòa soạn và bà Phạm Vũ Vân Anh, Thư ký Ban Biên tập.

Sau khi đoàn thăm Trung tâm Phát triển nội dung số và Tòa soạn hội tụ của báo Thanh Niên, Tổng biên tập Nguyễn Ngọc Toàn đã giới thiệu thêm về hoạt động của báo và nhắc lại những dịp đón tiếp các đoàn đại biểu APEC sang thăm, làm việc tại Báo Thanh Niên vào các năm 2014, 2016 và 2019, trước khi bị gián đoạn bởi đại dịch Covid-19.

"Những lần gặp gỡ ấy không chỉ là cơ hội để trao đổi thông tin mà còn là dịp để những người làm báo chúng tôi được học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm quý báu từ các chính trị gia Úc trẻ tuổi", Tổng biên tập Nguyễn Ngọc Toàn cho biết.

"Chúng tôi nhận thức sâu sắc rằng việc thắt chặt tình hữu nghị, sự hợp tác và hiểu biết lẫn nhau giữa thanh niên thế giới, trong đó có Việt Nam và Úc là vô cùng quan trọng. Vì thế, Báo Thanh Niên thường xuyên có nhiều tin, bài phản ánh sinh động về những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội toàn diện và những thành công của giới trẻ Úc", ông Nguyễn Ngọc Toàn phát biểu và bày tỏ hy vọng chuyến thăm, làm việc lần này của đoàn đại biểu APEC tại Việt Nam sẽ tiếp tục củng cố sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, đồng thời thúc đẩy các hoạt động hợp tác giữa thanh niên 2 nước ngày càng hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Tại buổi làm việc, bà Sook bày tỏ sự ấn tượng khi đến thăm Báo Thanh Niên và chia sẻ những điểm tương đồng, cũng như nhấn mạnh việc Úc và Việt Nam là 2 láng giềng có quan hệ gần gũi.

"Chúng tôi có thể thấy những điểm khác biệt nhưng đa số là những điểm tương đồng, trong đó có cách sử dụng mạng xã hội, đặc biệt là trên YouTube và đối tượng hướng đến là giới trẻ. Điều này đồng nghĩa với việc hướng đến tương lai và chăm lo cho thế hệ tương lai của đất nước. Những thông tin các bạn chia sẻ trên mạng xã hội ở Việt Nam đã chạm đến những khu vực khác trên thế giới, nhất là ở Úc", bà nhận định.

"Chúng tôi rất hân hạnh và mong có cơ hội đón tiếp các bạn đến đất nước chúng tôi để xem có gì khác biệt và nét văn hóa nổi bật của chúng tôi, và tôi cũng mong ngày đó không còn xa", theo bà Sook.

Tại buổi làm việc, bà Clare Manton, Cố vấn cấp cao của Bộ trưởng Môi trường và Nước Liên bang Úc, thích thú về việc Báo Thanh Niên vẫn giữ truyền thống là tờ báo in và phát triển các nền tảng số.

"Quá trình chuyển đổi số của Báo Thanh Niên rất thú vị. Tôi thắc mắc làm sao Báo Thanh Niên có thể cân bằng được việc vừa xuất bản báo in truyền thống và đưa tin trên mạng xã hội", bà đặt câu hỏi.

Đáp lời, Tổng biên tập Nguyễn Ngọc Toàn cho biết rằng để duy trì báo in, Thanh Niên phân bổ các nguồn thông tin sao cho hài hòa giữa các nền tảng. "Báo in có đối tượng bạn đọc lớn tuổi hơn, chúng tôi dành những vấn đề thời sự, chính trị của đất nước và thế giới, là các vấn đề nhóm bạn đọc này theo dõi và quan tâm", ông thông tin.

Ông cho biết tờ báo đặc biệt quan tâm chuyển đổi số, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI) để tiếp cận nhiều hơn với các bạn đọc trẻ. "Ngoài ra, chúng tôi tổ chức nhiều hoạt động phục vụ bạn đọc, ví dụ trong sinh viên, chúng tôi phát động chương trình sống đẹp, các hoạt động văn hóa văn nghệ, cuộc thi phim ngắn, giải bóng đá sinh viên trong nước và quốc tế, đặc biệt là các nước Đông Nam Á", ông nói thêm.

Ông Sam Brennan, Cố vấn của Thượng nghị sĩ Úc David Shoebridge đặt câu hỏi về việc Báo Thanh Niên đã bị ảnh hưởng và vượt qua đại dịch Covid-19 ra sao.

Nhà báo Nguyễn Ngọc Toàn nói rằng đây là câu hỏi để lại rất nhiều cảm xúc. Ông cho biết người dân Việt Nam nói riêng và trên toàn thế giới nói chung vượt qua một cơn đại dịch khủng khiếp trong lịch sử và Báo Thanh Niên cũng bị tác động lớn trong đại dịch. Theo đó, Thanh Niên đã phải tạm đóng cửa nhà in, đóng cửa tòa soạn báo in trong một thời gian, còn một phóng viên ảnh và một nhân viên nhà in cũng qua đời do đại dịch.

Sau khi đại dịch đi qua và báo mở cửa trở lại, để cứu giúp các mảnh đời khó khăn, Thanh Niên đã triển khai vận động bạn đọc, vận động mọi người ủng hộ chương trình nuôi trẻ mồ côi sau đại dịch Covid-19. Đến nay, chương trình rất thành công khi tiếp cận được 2.000 trẻ mồ côi ở TPHCM và hiện nuôi khoảng 500 trẻ mồ côi đến 18 tuổi.

"Tháng 9 sắp tới, chúng tôi sẽ kỷ niệm 5 năm ngày khởi xướng chương trình này. Chúng tôi tự hào đã đồng hành với 500 bạn trẻ mồ côi được 5 năm. Các bạn vượt qua nghịch cảnh khi mất bố mẹ, vẫn tiếp tục đến trường, tiếp tục học hành", ông Nguyễn Ngọc Toàn nhấn mạnh.

Cơ hội giao lưu

Tại buổi làm việc, bạn Vũ Thụy Trúc Linh, sinh viên UEF, đặt câu hỏi về những điều các chính trị gia Úc trông đợi từ những người trẻ đến đất nước này. "Tôi đặt câu hỏi này vì tôi mong Việt Nam và Úc sẽ xích lại gần nhau hơn nữa, và biết đâu tôi sẽ có cơ hội đến Úc làm việc trong tương lai", nữ sinh viên chia sẻ thêm.

Trả lời câu hỏi trên, bà Sook nói rằng người Việt rất được yêu mến tại Úc. "Chúng tôi luôn chào đón các sinh viên. Các bạn sẽ không phải nhớ về ẩm thực Việt, vì bạn có thể tìm thấy những món ăn Việt ở Úc. Có lẽ không giống tuyệt đối nhưng không tệ chút nào", bà cho biết.

Về việc chào đón bạn trẻ người Việt, bà Sook cho biết tại đó, các bạn sẽ có trải nghiệm "ở xa nhà mà như ở nhà".

Bà Sook kể thêm về những mối quan tâm của Úc, trong đó cũng có việc chuyển đổi số và thúc đẩy sự tham gia của người trẻ trong cộng đồng. "Chúng tôi nhìn vào Việt Nam và ý thức được rằng khi thanh niên tham gia đóng góp xây dựng đất nước thì đất nước đó phát triển rất mạnh", bà nhận định.

Sinh viên Nguyễn Trí Dũng (UEF) thắc mắc về những cơ hội hợp tác giữa những tờ báo lớn ở Úc như Sydney Morning Herald với Báo Thanh Niên trong tương lai.

Đáp lời, bà Sook cho biết Úc cũng có các cơ quan truyền thông quốc gia và những tờ báo khác nhau tại các bang, với những phong cách khác nhau phục vụ nhiều đối tượng độc giả.

Ông Sam Brennan, Cố vấn của Thượng nghị sĩ David Shoebridge cho biết rất nhiều báo đài Úc đánh giá cao những nguồn thông tin từ nước ngoài. "Nếu họ muốn tìm hiểu về một nước nào đó, họ cũng sẽ cần những người nắm kiến thức về đất nước đó. Nếu ở Việt Nam có những người nắm vững những vấn đề đó thì chắc chắn là có cơ hội hợp tác với báo đài ở Úc", ông nói.

Tin Gốc: Thanh Niên

Dữ liệu trên trang theo dõi hàng không dân sự FlightRadar24 cho thấy phi cơ tiếp dầu KC-135R có số đuôi 62-3578 cất cánh từ căn cứ Al Dhafra tại thủ đô Abu Dhabi của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hôm 5/5, sau đó bay nhiều vòng khép kín ở độ cao 7.000-8.200 m trên không phận quốc tế ở vịnh Ba Tư.

Máy bay sau đó chuyển hướng về phía không phận Qatar, bật mã phát đáp "7700" và bắt đầu giảm độ cao. Tín hiệu định vị của chiếc KC-135R bị ngắt ở độ cao khoảng 4.200 m. Hai trực thăng hạng nhẹ đa năng H125 sau đó cất cánh từ căn cứ Al Udeid ở Qatar và hướng tới khu vực chiếc KC-135R mất tín hiệu, nhưng chưa rõ có liên quan tới sự việc hay không.

Một máy bay tiếp dầu KC-46A Mỹ hôm 4/5 cất cánh từ Israel, bay qua Arab Saudi và UAE rồi tới eo biển Hormuz, sau đó bật mã phát đáp "7700" và mất tín hiệu ở phía đông thủ đô Riyadh của Arab Saudi. Theo hãng thông tấn Fars News của Iran, máy bay KC-46A đã "hạ cánh khẩn cấp".

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa lên tiếng về thông tin.

Mã "7700" được dùng khi xuất hiện tình huống khẩn nguy trên không, như sự cố động cơ, mất áp suất hay có người cần trợ giúp y tế. Sau khi bật mã 7700, phi công phải thông báo với đài kiểm soát không lưu trong khu vực rằng họ đang gặp vấn đề gì.

Ian Petchenik, cơ trưởng điều khiển máy bay Boeing 757/767, khẳng định 99% trường hợp bật mã phát đáp 7700 được ghi nhận trên các trang theo dõi dân sự là "sự kiện bình thường". Ông lưu ý rằng tín hiệu 7700 không đồng nghĩa với phi cơ đang đối mặt nguy hiểm cận kề, mà có thể là phi công tỏ ra thận trọng và muốn thông báo đang gặp tình huống bất thường.

"Trong môi trường quốc tế, khi giao tiếp trở nên khó khăn vì bất đồng ngôn ngữ, phát tín hiệu 7700 sẽ giúp đài kiểm soát không lưu hiểu rõ máy bay đang cần được ưu tiên và hỗ trợ", Petchenik nói.

Máy bay KC-135R Mỹ hoạt động trong khu vực diễn ra xung đột, với hoạt động tác chiến điện tử và gây nhiễu phức tạp. Điều này gây ảnh hưởng đến liên lạc và định vị, khiến phi công bật mã 7700 dù bản thân máy bay không gặp nguy hiểm.

Dòng KC-135 được sử dụng từ năm 1957, sử dụng chung thiết kế nguyên mẫu với máy bay chở khách Boeing 707. Mỗi chiếc có tổ lái 3-4 người, đạt tốc độ tối đa 933 km/h, tầm hoạt động 2.100 km khi mang theo 68 tấn nhiên liệu để chuyển cho các máy bay khác.

Tổng cộng 803 chiếc KC-135 đã được chế tạo trong giai đoạn 1955-1965. Tính đến cuối năm 2024, quân đội Mỹ còn 376 phi cơ KC-135 trong biên chế, nhưng không rõ số lượng máy bay sẵn sàng làm nhiệm vụ. Mỗi chiếc KC-135 có giá ước tính gần 40 triệu USD vào thời điểm năm 1998, tương đương với 77 triệu USD hiện nay.

Trong 6 tuần xung đột Trung Đông, không quân Mỹ đã mất hàng loạt máy bay KC-135, trong đó một chiếc bị rơi do va chạm trên không và nhiều máy bay trúng hỏa lực Iran khi đang nằm tại bãi đỗ.

Tin Gốc: Vnexpress