Theo Hãng tin AFP, Phó chủ tịch Quốc hội Iran Hamidreza Hajibabaei ngày 23-4 cho biết khoản tiền đầu tiên từ việc áp phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz đã được chuyển vào tài khoản của Ngân hàng Trung ương, nhưng không nêu rõ số tiền cũng như cơ chế thu phí cụ thể.
Eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới – đã trở thành điểm nóng kể từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát ngày 28-2.
Iran hiện chỉ cho phép một lượng hạn chế tàu thuyền đi qua, làm gián đoạn dòng chảy cung ứng năng lượng và hàng hóa thiết yếu – vốn chiếm khoảng 20% thương mại dầu khí toàn cầu trước xung đột.
Trước đó, Quốc hội Iran đã thảo luận việc áp phí đối với tàu qua lại eo biển, đồng thời cảnh báo hoạt động hàng hải sẽ “không trở lại trạng thái trước chiến sự”.
Đến ngày 30-3, Ủy ban An ninh của Quốc hội Iran được cho là đã thông qua kế hoạch này, nhưng chưa rõ đề xuất đã được toàn thể nghị viện phê chuẩn hay chưa.
Trong khi đó ở phía Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục gây sức ép yêu cầu Iran mở lại eo biển, đồng thời tuyên bố đang duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Tehran nhằm gia tăng áp lực.
Dù vậy, Tehran tuyên bố sẽ tiếp tục hạn chế lưu thông qua Hormuz chừng nào lệnh phong tỏa của Mỹ còn tồn tại, đồng thời bác bỏ yêu cầu của ông Trump về việc mở lại tuyến hàng hải và từ bỏ uranium đã làm giàu.
Dù các cuộc không kích trong khu vực phần lớn đã dừng lại sau thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, căng thẳng quanh eo biển Hormuz vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf nhấn mạnh một lệnh ngừng bắn chỉ có ý nghĩa khi không bị “vi phạm thông qua phong tỏa trên biển”.
“Việc mở lại eo biển Hormuz là không thể trong bối cảnh lệnh ngừng bắn bị vi phạm trắng trợn”, quan chức Iran khẳng định.
Trước tình hình trên, các quốc gia như Anh, Pháp cùng đại diện quân sự từ hơn 30 nước đã họp bàn phương án bảo vệ tự do hàng hải tại khu vực. Paris và London cho biết sẵn sàng dẫn đầu một sứ mệnh đa quốc gia “ngay khi điều kiện cho phép”.
Những gián đoạn kéo dài đã bắt đầu lan sang kinh tế toàn cầu. Nhiều hãng hàng không tiếp tục hủy chuyến bay do chi phí nhiên liệu tăng, giá dầu mở cửa ở mức cao hơn, và chỉ số PMI của S&P Global cho thấy hoạt động kinh doanh tại khu vực đồng euro suy giảm lần đầu sau 16 tháng.
Cho đến hiện tại, triển vọng đàm phán chấm dứt xung đột giữa các bên vẫn còn bấp bênh, dù Mỹ vừa gia hạn thỏa thuận ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đối thoại tiếp theo do Pakistan làm trung gian.
Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin lãnh đạo Kim Jong-un hôm 3/6 tới thăm "nhà máy sản xuất vật liệu hạt nhân mới khánh thành". "Năng lực sản xuất vật liệu hạt nhân cấp độ vũ khí đã tăng hơn gấp đôi trong vòng 5 năm qua", ông Kim nói.
Lãnh đạo Triều Tiên cũng nhấn mạnh nước này đang triển khai "kế hoạch tương lai đầy tham vọng nhằm tăng cường sức mạnh hạt nhân quốc gia với tốc độ theo cấp số nhân".
Triều Tiên không công bố địa điểm cụ thể của cơ sở mà ông Kim tới thăm, song các chuyên gia nhận định đây nhiều khả năng là nhà máy làm giàu uranium mới xây dựng tại Yongbyon.
Ông Yang Moo-jin, cựu hiệu trưởng Đại học Nghiên cứu Triều Tiên ở Seoul, cho rằng nếu địa điểm này thực sự nằm ở Yongbyon, việc công khai hình ảnh cơ sở mới dường như là cách Bình Nhưỡng "cố ý phô bày" năng lực hạt nhân ngày càng mở rộng của mình.
Theo ông, trong bối cảnh lượng uranium làm giàu của Iran đang là vấn đề then chốt trong cuộc đàm phán hạt nhân giữa Washington và Tehran, Triều Tiên đang phát đi thông điệp rằng việc phi hạt nhân hóa không phải chủ đề có thể đem ra thương lượng với Washington.
Theo ông Hong Min, chuyên gia thuộc Viện Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc, thông điệp quan trọng nhất từ chuyến thị sát của ông Kim là Triều Tiên đang đẩy mạnh sản xuất vật liệu hạt nhân để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.
Ông Hong cho biết Bình Nhưỡng đã công bố nhiều loại tên lửa hạt nhân chiến thuật, nên sẽ cần ngày càng nhiều đầu đạn hạt nhân cỡ nhỏ để gắn lên những vũ khí đó.
Triều Tiên đã rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) vào năm 1993. Kể từ đó, nước này đã tiến hành 6 vụ thử hạt nhân và đối mặt với nhiều nghị quyết trừng phạt của Liên Hợp Quốc.
Quốc gia này được cho là đang vận hành các cơ sở làm giàu uranium tại ba địa điểm gồm Yongbyon, Kangson và Kusong. Hiện Bình Nhưỡng có thể đang sở hữu hàng chục đầu đạn hạt nhân.
Bác bỏ áp lực từ Mỹ, Triều Tiên tiếp tục khẳng định sẽ không từ bỏ kho vũ khí của mình, đồng thời mô tả con đường phát triển hạt nhân là "không thể đảo ngược".
Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết một thiên thạch đã phát nổ trên bầu trời vùng đông bắc Mỹ vào ngày 30.5 khi đang lao về phía trái đất. Vụ nổ có sức mạnh tương đương 300 tấn thuốc nổ TNT, tạo ra những tiếng nổ lớn vang rền khắp khu vực, theo AFP sáng nay.
Bà Jennifer Dooren, Phó giám đốc tin tức của NASA cho biết thiên thạch phát nổ trên khu vực đông bắc bang Massachusetts và đông nam bang New Hampshire vào lúc 14 giờ 6 phút ngày 30.5, giờ địa phương.
"Quả cầu lửa này không liên quan bất kỳ trận mưa sao băng nào đang hoạt động hiện nay, mà là một vật thể tự nhiên, không phải là mảnh vỡ tên lửa hay vệ tinh tái nhập khí quyển. Năng lượng giải phóng khi thiên thạch vỡ vụn được ước tính tương đương khoảng 300 tấn TNT, đó là lý do gây ra những tiếng nổ lớn", bà Dooren nói.
Theo vị chuyên gia, thiên thạch đã di chuyển với tốc độ hơn 120.000 km/giờ ở độ cao khoảng 64 km khi nó phát nổ. Người dân trong khu vực hoảng hốt vì những tiếng nổ bất ngờ và rất lớn. Nhiều người dùng mạng xã hội cho biết tiếng nổ mạnh đến mức làm rung chuyển nhà cửa, vật nuôi giật mình hoảng sợ.
Hầu hết các thiên thạch bốc cháy hoàn toàn trong khí quyển nhưng đôi khi các vật thể lớn hơn có thể tồn tại đủ lâu để tạo ra những quả cầu lửa và sóng xung kích mạnh, thu hút sự chú ý của con người.
Vụ việc ngày 30.5 là sự kiện mới nhất trong một loạt vụ thiên thạch phát nổ được báo cáo trên khắp Bắc Mỹ trong năm nay, theo CBS News. Vào tháng Ba, một thiên thạch phát nổ trên bầu trời bang Ohio, tạo ra tiếng nổ được nghe thấy trên nhiều tiểu bang.
Chỉ vài ngày sau, thiên thạch khác phát nổ trên bầu trời bang Texas, tạo ra một sóng xung kích mạnh và làm văng các mảnh thiên thạch khắp khu vực Houston, trong đó có một mảnh được cho là đã bay xuyên thủng mái nhà.
