Theo thống kê, chi tiêu mua sắm của khách quốc tế tại VN hiện chỉ chiếm khoảng 12 – 15% tổng chi tiêu chuyến đi, thấp nhất Đông Nam Á. Tại nhiều quốc gia trong khu vực, tỷ lệ này thường đạt trên 20 – 25%. Nguyên nhân lớn đến từ việc hàng hóa và hệ sinh thái mua sắm chưa đủ sức hấp dẫn.
Ông Trần Tường Huy, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu du lịch xã hội, nhận xét: cơ cấu hàng hóa tại các điểm du lịch hiện vẫn chưa bám sát nhu cầu thực tế của từng nhóm khách quốc tế; nhiều nơi vẫn chủ yếu bán áo thun, đồ lưu niệm phổ thông hoặc các sản phẩm sản xuất đại trà. Trong khi đó khách nước ngoài ngày càng quan tâm các sản phẩm địa phương có bản sắc và đạt chuẩn quốc tế. Các nước trong khu vực bán rất mạnh sản phẩm địa phương mang thương hiệu riêng, còn nước ta thì nhiều nơi vẫn bán những mặt hàng na ná nhau, thậm chí có không ít hàng hóa nhập từ Trung Quốc, hàng giả, hàng nhái.
Trong quá trình xây dựng đề án phát triển Chợ Lớn (P.Bình Tây, TP.HCM) thành điểm du lịch mua sắm, nhóm nghiên cứu của ông Huy đã phân tích khá kỹ hành vi tiêu dùng của từng nhóm khách quốc tế. Khách châu Âu thường quan tâm đến các sản phẩm mang dấu ấn văn hóa VN như vải vóc, lụa, sơn mài, tranh thêu tay, áo dài, áo bà ba hay các món quà lưu niệm cá nhân hóa như túi vải, ba lô rút, ly, sổ tay, lồng đèn, diều truyền thống… Trong khi đó, khách châu Mỹ có xu hướng thích các sản phẩm thủ công mỹ nghệ như gốm sứ, trang sức thủ công, nón lá, tranh dân gian, đồ thêu tay hoặc dịch vụ may đo quần áo… Với thị trường Ấn Độ, nhóm hàng được quan tâm nhiều là trang sức, vòng đeo tay, đá quý, ngọc trai, thổ cẩm, vật dụng gia đình và các sản phẩm tranh thêu, tranh sơn dầu dát vàng…
Khách châu Á, đặc biệt từ Thái Lan, Indonesia hay Malaysia, lại có xu hướng mua bánh kẹo, trà, cà phê, quà tặng từ tre, nón lá, hàng thủ công mỹ nghệ, mây tre đan, tranh thêu và các loại phụ kiện thời trang…
“Tất cả mình đều có hết, vấn đề là chưa tổ chức được hệ sinh thái bán hàng phù hợp cho du khách. Nhiều sản phẩm có tiềm năng nhưng chưa được đầu tư về bao bì, đóng gói, tiêu chuẩn vận chuyển hay quy chuẩn bán hàng quốc tế”, ông Huy nói và dẫn chứng: “Tôi từng chứng kiến nhiều du khách Ấn Độ khi đến TP.HCM rất thích các loại trái cây VN, đặc biệt là vú sữa, song phần lớn chỉ có thể ăn tại chỗ chứ gần như không thể mua mang về nước. Chúng ta chưa có hệ thống đóng gói, bảo quản hay logistics phù hợp cho khách du lịch. Trong khi nếu mua rượu vang ở Úc, sản phẩm đã có sẵn quy cách đóng gói phù hợp để vận chuyển hàng không, khách mua xong có thể được hỗ trợ chuyển ra sân bay, không phải tự xách lỉnh kỉnh”.
Giữa tháng 4 vừa qua, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) đã tổ chức hội thảo tham vấn Đề án “Phát triển các mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế tại VN đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Trong bối cảnh thế giới biến động, thị trường bán lẻ VN bước vào giai đoạn chuyển đổi, Bộ Công thương kỳ vọng mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế sẽ trở thành “đòn bẩy kép” thúc đẩy tiêu dùng, du lịch và tăng trưởng kinh tế.
Đề án đưa mục tiêu đến năm 2030 cả nước sẽ hình thành ít nhất 5 trung tâm outlet gắn với du lịch tại các địa bàn trọng điểm như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh và Phú Quốc (An Giang). Xa hơn, đến năm 2045 mô hình “làng outlet cao cấp” sẽ được phát triển tại 3 miền, trở thành điểm đến mua sắm – trải nghiệm mang tính biểu tượng.
Kế hoạch của Bộ Công thương làm nức lòng các doanh nghiệp (DN) du lịch và thương mại, song cũng kéo theo không ít nghi ngại. Bởi từ tháng 4.2019, khi đại dịch Covid-19 chưa càn quét thế giới, TP.HCM đã rục rịch xây dựng đề án đưa TP trở thành trung tâm mua sắm – thương mại của khu vực. Thế nhưng suốt nhiều năm trôi qua, mục tiêu này vẫn bỏ ngỏ, ngành du lịch TP vẫn chật vật trong việc tìm cách “móc hầu bao” du khách.
Tháng 10.2023, trước quyết tâm đột phá du lịch của TP.HCM, “vua hàng hiệu” Johnathan Hạnh Nguyễn đã gửi văn bản tới UBND TP, đề xuất biến Trung tâm thương mại Parkson (P.Bến Thành) thành địa điểm kinh doanh cửa hàng miễn thuế dưới phố đầu tiên tại TP.HCM. Ý tưởng của vị tỉ phú này là xây dựng Parkson Saigon Tourist Plaza thành trung tâm thương mại mua sắm kết hợp các dịch vụ ăn uống, giải trí tích hợp sang trọng, đẳng cấp quốc tế. Song song đó, khai thác thêm các mặt bằng tại tầng trệt, đặc biệt là mặt bằng góc đường Lê Thánh Tôn – Đồng Khởi, để làm cửa hàng miễn thuế dưới phố. Từ đó, tiến tới việc các thương hiệu nổi tiếng quốc tế quy tụ về TP.HCM, hiện thực hóa đề án “Khu đô thị thương mại dịch vụ Premium Outlet” tại Thủ Thiêm, bao gồm khu mua sắm Premium Outlet đẳng cấp thế giới; tổ hợp các chức năng thương mại, du lịch dịch vụ tập trung các chi nhánh công ty tài chính, ngân hàng, văn phòng, cửa hàng mua sắm, tổ hợp giải trí…
Nhiều DN lữ hành tại TP.HCM đã kỳ vọng có thêm một tổ hợp điểm đến “hái ra tiền” vào tour khách inbound. Nhưng do không thỏa thuận được mặt bằng nên ý tưởng này cũng đành khép lại.
Đến tháng 4.2024, sự kiện tập đoàn du lịch hàng đầu Trung Quốc đến TP.HCM ký kết hợp tác nghiên cứu xây dựng khu trung tâm thương mại miễn thuế với mục tiêu đưa hàng triệu khách Trung qua VN tiêu tiền, một lần nữa hâm nóng tham vọng trở thành “thiên đường mua sắm” của trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước.
Thế nhưng từ đó đến nay, mọi cái vẫn chưa có tiến triển gì mới.
Chuyên gia hàng không – du lịch Lương Hoài Nam bày tỏ vô cùng tiếc nuối khi có những đề án rất hay, rất khả thi, được DN tâm huyết và sẵn sàng đầu tư nhưng lại bị bỏ lỡ. Ông đánh giá: mô hình cửa hàng miễn thuế tại VN xưa nay chỉ bó trong không gian sân bay quốc tế, gặp giới hạn nhất định khi khách đến và đi tại sân bay đôi khi chưa có nhu cầu, hoặc thời gian eo hẹp để mua sắm. Công tác hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) cho khách du lịch mua sắm khi trở về nước thì đang ở mức độ sơ khai, còn nhiều bất cập, ít người tận dụng được.
Trong khi đó, các quốc gia như Singapore, Nhật Bản, Thái Lan… đang làm rất tốt và ngày càng cải thiện các chính sách, giải pháp hoàn thuế cho khách du lịch bằng một hệ thống tiện lợi. Nhờ đó, nhắc đến thiên đường mua sắm, du khách nghĩ ngay tới Singapore, Thái Lan, thậm chí là Trung Quốc, nhưng không ai nhắc tới VN.
Mặt khác, các chính sách ưu tiên, ưu đãi, khuyến khích cho du lịch lại quá hạn hẹp. Kể từ khi được đề xuất cho đến nay, các bất cập từ quỹ đất để hình thành các điểm bán trong TP, hệ thống factory outlet gần TP hoặc vùng ngoại ô… cho tới chính sách miễn thuế, giảm thuế, hệ thống hoàn thuế GTGT tại chỗ ở những điểm mua sắm với những thủ tục đơn giản, dễ dàng… vẫn chưa được tháo gỡ.
Theo số liệu từ Cục Thống kê, trong 4 tháng đầu năm 2026, khách từ châu Âu đến VN tăng 53,3% so với cùng kỳ năm trước - mức cao nhất trong các khu vực thị trường. Nhiều quốc gia ghi nhận mức tăng 2 chữ số như Đức (14,5%), Pháp (12,1%), Anh (10,4%). Nhóm Bắc Âu còn tăng mạnh hơn với Thụy Điển (26,6%), Na Uy (23,8%) và Đan Mạch (18,4%).
Trong đó, các thị trường được hưởng chính sách miễn thị thực tiếp tục bứt phá như Ba Lan tăng tới 52,7% - cao nhất trong nhóm châu Âu, Cộng hòa Czech tăng 23,1% và Thụy Sĩ tăng 19,4%. Đặc biệt, thị trường Nga ghi nhận mức tăng trưởng gần 300%, trở thành một trong những điểm sáng nổi bật trong bức tranh du lịch 4 tháng đầu năm.
Kết quả này cũng trùng khớp với diễn biến tại nhiều doanh nghiệp lữ hành. Ông Phạm Anh Vũ, Giám đốc Truyền thông Du lịch Việt, cho biết trong quý 1, lượng khách Tây Âu và Bắc Âu đặt tour tại doanh nghiệp này tăng khoảng 20 - 25% so với cùng kỳ. Đặc biệt, khách Nga quay trở lại mạnh mẽ với các hành trình nghỉ dưỡng biển dài ngày tại Nha Trang, Phan Thiết, Phú Quốc. "Trước 2020, khách châu Âu và Nga thường chọn VN như một điểm đến "trốn đông". Tuy nhiên, giai đoạn 2022 - 2023, dòng khách này suy giảm mạnh và chuyển hướng sang Thổ Nhĩ Kỳ, UAE hay Thái Lan. Việc khách Âu và Nga quay trở lại VN với vai trò là điểm nghỉ đông dài ngày trong quý 1/2026 là tín hiệu rất tích cực, cho thấy VN đang dần lấy lại vị thế trên bản đồ du lịch mùa đông quốc tế", ông Vũ nhận định.
Việc thị trường khách châu Âu tăng mạnh trong bối cảnh khu vực này chịu tác động mạnh của cú sốc xăng dầu dẫn đến khủng hoảng hàng không do tác động của chiến sự Trung Đông là một bất ngờ lớn.
Lý giải về điều này, Th.S Trần Trung Hiếu, Phó chủ tịch Chi hội Hướng dẫn viên TP.HCM, cho rằng với khách châu Âu, du lịch gần như là một phần trong văn hóa sống. Họ có thói quen tích lũy ngân sách du lịch từ trước và ít bị tác động bởi biến động ngắn hạn. Phần lớn khách châu Âu đến VN đã lên kế hoạch từ rất sớm, thậm chí mua vé máy bay và đặt tour từ nhiều tháng trước. Do đó, biến động giá nhiên liệu hay xung đột quốc tế chưa ảnh hưởng trực tiếp đến lượng khách hiện tại.
Còn theo PGS-TS Phạm Trung Lương, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch, yếu tố hành vi tiêu dùng là then chốt. Những biến động ngắn hạn về giá vé máy bay không tác động đáng kể đến quyết định di chuyển, đặc biệt khi lịch trình đã được xác lập của khách châu Âu. Họ ít thay đổi kế hoạch, ngay cả khi chi phí phát sinh tăng lên. Ngược lại, các thị trường gần thường linh hoạt hơn trong việc lựa chọn điểm đến và thời điểm đi du lịch. Nếu chi phí tăng hoặc điều kiện không thuận lợi, nhóm khách này có xu hướng điều chỉnh hoặc trì hoãn kế hoạch.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Anh Vũ phân tích có 3 động lực chính kéo khách châu Âu quay lại VN. Thứ nhất là chính sách visa "mở" hơn. Việc áp dụng e-visa thời hạn 90 ngày, cho phép nhập cảnh một lần hoặc nhiều lần giúp du khách dễ dàng xây dựng hành trình dài ngày, kết hợp nhiều điểm đến và sử dụng VN như một "hub" trong hành trình Đông Nam Á hoặc Đông Dương.
Thứ hai là hình ảnh điểm đến an toàn, ổn định và chi phí cạnh tranh, trong khi nhiều khu vực khác vẫn tồn tại rủi ro về an ninh hoặc chi phí cao.
Thứ ba là sự phục hồi của hàng không và tour tuyến. Các đường bay charter, bay thẳng từ Nga và một số nước châu Âu đến Cam Ranh, Đà Nẵng, Phú Quốc được khôi phục và tăng tần suất, tạo điều kiện thuận lợi cho dòng khách quay trở lại.
Ngoài ra, xu hướng du lịch cũng đang thay đổi. Khách châu Âu ngày càng ưu tiên du lịch tự túc, lưu trú dài ngày và trải nghiệm sâu. Những trải nghiệm khác biệt như du lịch tàu hỏa, khám phá văn hóa bản địa, du lịch xanh… cũng trở thành yếu tố gia tăng sức hút. Trong bối cảnh đó, lợi thế về an ninh ổn định, hệ sinh thái sản phẩm đa dạng đang giúp VN trở thành điểm đến hấp dẫn hơn trong mắt du khách quốc tế.
Dù ghi nhận tăng trưởng mạnh, các chuyên gia cảnh báo đà tăng này có thể chịu áp lực trong thời gian tới khi tác động của chi phí nhiên liệu và hàng không dần rõ nét hơn. Theo ghi nhận từ doanh nghiệp lữ hành, giá tour đã phải điều chỉnh tăng khoảng 10 - 15% so với năm trước do chi phí vận chuyển, đặc biệt là giá vé máy bay, tăng cao. "Bài toán của doanh nghiệp không phải là giảm giá mà là tối ưu hành trình, hạn chế transit, ưu tiên bay thẳng, giảm các chặng di chuyển dài bằng đường bộ và tập trung vào sản phẩm trải nghiệm sâu như du lịch đêm, du lịch xanh… để khách thấy giá cao nhưng vẫn đáng tiền", ông Phạm Anh Vũ nhìn nhận.
Dù vậy, ông Vũ lưu ý khách châu Âu thường đạt cao điểm từ quý 4 năm trước đến hết quý 1 năm sau, đặc biệt là giai đoạn tháng 1 - 3 với nhu cầu "trốn đông". Sau giai đoạn này, nếu chỉ phụ thuộc vào thị trường châu Âu, tăng trưởng có thể chững lại. Do đó, doanh nghiệp cần chuyển trọng tâm sang các thị trường khác như Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ và Việt kiều trong mùa hè, với các sản phẩm phù hợp như nghỉ dưỡng biển, du lịch gia đình hoặc MICE.
Theo ông Phạm Anh Vũ, có 3 yếu tố then chốt để VN giữ sức hút bền vững. Thứ nhất là chất lượng dịch vụ và trải nghiệm thực tế. Những yếu tố tưởng chừng nhỏ như phòng sạch, món ăn ngon, giao thông thuận tiện, không "chặt chém", hướng dẫn viên chuyên nghiệp… sẽ quyết định khả năng quay lại của du khách. Thứ hai là hạ tầng hàng không và giao thông nội địa. Càng nhiều đường bay thẳng, càng ít trung chuyển, càng dễ thu hút khách từ các thị trường xa như châu Âu, Mỹ, Úc. Thứ ba là chuyển đổi số trong du lịch, từ hệ thống đặt dịch vụ, thanh toán, thông tin điểm đến đến việc ứng dụng dữ liệu để nâng cao trải nghiệm cá nhân hóa cho du khách.
Các chuyên gia đều đồng quan điểm visa tiếp tục là yếu tố quyết định. VN cần mở rộng miễn thị thực cho các thị trường tiềm năng, đặc biệt là các nước Bắc Âu, Canada, Úc, New Zealand… những thị trường có mức chi tiêu cao và ổn định. Bên cạnh đó, cần thiết kế các loại visa linh hoạt hơn như visa dài hạn, visa nhiều năm hoặc visa dành cho nhóm làm việc từ xa (digital nomad), chuyên gia, doanh nhân… nhằm thu hút nhóm khách lưu trú dài ngày và sử dụng dịch vụ chất lượng cao.
Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, yếu tố "an toàn" tiếp tục là lợi thế của VN. Th.S Trần Trung Hiếu nhấn mạnh cần xây dựng khái niệm "điểm đến an toàn" theo nhiều lớp, bao gồm an toàn xã hội, an toàn sức khỏe và an toàn trải nghiệm. Đồng thời, cần có sự liên kết liên ngành để tạo nên một câu chuyện thống nhất, đủ sức thuyết phục du khách quốc tế.
Trước khi thảm kịch xảy ra vào năm 2009, Nutty Putty là một trong những hang động nổi tiếng nhất tại tiểu bang Utah, nằm ở phía Tây hồ Utah, cách thành phố Salt Lake khoảng một giờ lái xe.
Đây là một loại hang động thủy nhiệt hiếm gặp, nơi nước nóng đẩy từ dưới lên tạo nên cấu trúc đá vôi trơn trượt đặc trưng (đó là lý do hang có tên "Nutty Putty" - một loại đất sét dẻo).
Với hệ thống đường hầm chằng chịt và những khe hẹp thách thức như "The Birth Canal" hay "The Scout Trap", Nutty Putty từng thu hút khoảng 5.000 lượt khách mỗi năm. Đối với những người đam mê khám phá, việc chinh phục được những điểm thắt nút tại đây được coi là một chứng chỉ cho lòng dũng cảm và kỹ năng điêu luyện.
John Edward Jones, một sinh viên y khoa 26 tuổi với tương lai rộng mở, không ngờ chuyến thám hiểm hang động cùng gia đình vào tháng 11/2009 lại trở thành chuyến đi định mệnh.
Trong nỗ lực tìm kiếm lối đi mang tên "Birth Canal" (ống sinh), John đã vô tình chui vào một khe nứt chưa từng được lập bản đồ. Chỉ rộng vỏn vẹn 25cm x 45cm, khe đá hẹp đến mức sau khi lách mình vào, John hoàn toàn bị khóa chặt trong tư thế chúc đầu xuống dưới một góc 70 độ.
Càng vùng vẫy, trọng lực càng đẩy anh sâu hơn vào "gọng kìm" đá vôi, khiến lồng ngực bị ép chặt và máu không ngừng đổ dồn về não.
Ngay khi nhận được tín hiệu cầu cứu, hơn 100 nhân viên cứu hộ đã có mặt, bắt đầu 28 giờ đồng hồ nghẹt thở nhất trong lịch sử thám hiểm bang Utah.
Trong không gian hẹp đến mức chỉ một người có thể tiếp cận và chỉ nhìn thấy bàn chân của nạn nhân, lực lượng chức năng đã phải thiết lập một hệ thống ròng rọc phức tạp với 15 điểm chốt để cố gắng kéo John ra ngoài.
Đã có lúc, hy vọng bùng lên khi John được nhấc lên một khoảng nhỏ, đủ để anh hít thở sâu và nói lời yêu thương với người vợ đang mang thai qua bộ đàm. Thế nhưng, bi kịch ập đến khi một mỏm đá vỡ vụn khiến chốt ròng rọc bung ra, đẩy John rơi ngược lại vị trí cũ trong sự bất lực tột cùng của đội cứu hộ.
Dù cơ thể bị tàn phá bởi những cơn đau xé tâm can do tư thế treo ngược quá lâu, John Jones vẫn thể hiện một ý chí sắt đá đến kinh ngạc. Anh không hoảng loạn mà chọn cách cầu nguyện, trò chuyện để trấn an những nhân viên cứu hộ đang nằm sát bên mình.
Sự kiên cường ấy không chỉ tỏa ra từ người đàn ông đang kẹt trong đá, mà còn từ những tình nguyện viên đã bất chấp hiểm nguy, kiên trì nắm lấy bàn chân John suốt hàng giờ đồng hồ để anh biết rằng mình không cô đơn.
Tuy nhiên, khi cơ thể đã chạm đến giới hạn chịu đựng, John trút hơi thở cuối cùng do suy tim và ngạt thở trước khi nỗ lực giải cứu lần thứ hai kịp bắt đầu.
Cái chết của John Jones đã để lại một nỗi đau thắt lòng và buộc chính quyền bang Utah phải đưa ra một quyết định chưa từng có: Đóng cửa vĩnh viễn hang Nutty Putty. Do địa hình quá hiểm trở, việc đưa thi thể John ra ngoài là nhiệm vụ bất khả thi và đe dọa tính mạng của lực lượng cứu hộ.
Người ta đã dùng bê tông lấp đầy lối vào, biến toàn bộ hang động thành một đài tưởng niệm vĩnh cửu cho John.
Nutty Putty giờ đây không còn là điểm đến cho những kẻ ưa mạo hiểm, mà là một lời nhắc nhở lặng lẽ về sự khiêm nhường của con người trước thiên nhiên và giá trị thiêng liêng của mỗi nhịp thở.
Đến nay, hang Nutty Putty đã bị phong tỏa hoàn toàn.
Ngày nay, khu vực này không còn là điểm du lịch mạo hiểm mà trở thành một địa điểm tưởng niệm mang tính giáo dục. Những tấm bảng đồng ghi dấu câu chuyện của John Jones và lời nhắc nhở về sự an toàn được đặt tại cửa hang.
Những thước phim thực tế và các mô phỏng VR (thực tế ảo) về vụ tai nạn vẫn tiếp tục lan truyền trên mạng xã hội năm 2026, thu hút sự chú ý của cộng đồng du lịch quốc tế.
Thám hiểm hang động vốn được xếp vào nhóm du lịch mạo hiểm cấp độ cao, đòi hỏi sự chuẩn bị khắt khe cả về thể chất lẫn tâm lý. Khác với các môn thể thao ngoài trời thông thường, rủi ro trong lòng đất đến từ sự cộng hưởng của bóng tối tuyệt đối, địa hình biến động và không gian kín dễ gây hoảng loạn.
Để đảm bảo an toàn, các chuyên gia luôn nhấn mạnh quy tắc "bộ ba" - tuyệt đối không đi một mình và luôn giữ liên lạc với mặt đất về lịch trình cụ thể. Bên cạnh việc trang bị ít nhất ba nguồn sáng độc lập và đồ bảo hộ chuyên dụng, người tham gia cần có sự thấu hiểu về giới hạn bản thân; chỉ một khoảnh khắc hoảng loạn khi mắc kẹt cũng có thể dẫn đến những sai lầm không thể cứu vãn.
Sự đóng cửa vĩnh viễn của Nutty Putty chính là lời nhắc nhở rằng, trong cuộc đối đầu với thiên nhiên, ý thức kỷ luật và sự chuẩn bị kỹ lưỡng mới là "sợi dây bảo hiểm" quan trọng nhất.
Báo cáo Tình hình Đông Nam Á 2026 (The State of Southeast Asia: 2026 Survey Report) được Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS – Yusof Ishak Institute) công bố vào 7/4/2026.
Khảo sát năm nay được thực hiện trong vòng 6 tuần (từ 5/1 đến 20/2) với hơn 2.000 người, là chuyên gia, học giả, giới doanh nghiệp và các nhà hoạch định chính sách từ 11 quốc gia Đông Nam Á.
Phần cuối cùng trong khảo sát cung cấp kết quả về lựa chọn nơi sinh sống, làm việc và du lịch của người dân trong khu vực. Báo cáo cho thấy Thái Lan, Singapore, Malaysia và Việt Nam là 4 điểm đến được yêu thích nhất trong ASEAN, dù thứ tự xếp hạng có sự khác biệt giữa các nhóm quốc gia.
Trong khi Singapore dẫn đầu về nơi sinh sống và làm việc, Thái Lan lại là quốc gia được yêu thích nhất khi nói đến du lịch. Khảo sát cho thấy quốc gia này là điểm đến được lựa chọn nhiều nhất trong ASEAN, trong khi Việt Nam giữ vị trí cao trong nhóm các nước được yêu thích cho cả nhu cầu du lịch lẫn sinh sống.
Theo các chuyên gia, lựa chọn điểm du lịch thường chịu tác động bởi tỷ giá hối đoái, chi phí và các chiến dịch quảng bá du lịch nhiều hơn so với quyết định chuyển nơi sinh sống hay làm việc.
Lựa chọn du lịch phản ánh "quyền lực mềm" của từng quốc gia. Khái niệm này từng được nhà khoa học chính trị Mỹ Joseph Nye đưa ra năm 1990, dùng để chỉ khả năng tạo sức hấp dẫn thông qua văn hóa, giá trị xã hội, chính sách và chất lượng sống thay vì sức mạnh quân sự hay kinh tế.
Tiến sĩ Irna Nurlina Binte Masron, nghiên cứu viên tại ISEAS-Yusof Ishak Institute, cho rằng sự khác biệt giữa những quốc gia được yêu thích để du lịch và những quốc gia được lựa chọn để sinh sống cho thấy quyền lực mềm không chỉ đến từ sức hút đối với du khách ngắn hạn mà còn từ khả năng tạo ra môi trường sống, học tập và làm việc hấp dẫn trong dài hạn.
Báo cáo cũng cho thấy người dân tại 5 nền kinh tế lớn nhất ASEAN gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam đều thể hiện xu hướng ưu tiên du lịch nội địa ở mức cao. 85,7% người Thái được hỏi cho biết họ vẫn muốn du lịch trong nước hơn là ra nước ngoài.
Việt Nam góp mặt trong nhóm điểm đến hàng đầu của khu vực cho thấy sức hấp dẫn ngày càng tăng đối với du khách ASEAN. Những năm gần đây, Việt Nam liên tục được các tổ chức quốc tế và giải thưởng du lịch vinh danh nhờ cảnh quan đa dạng, di sản văn hóa phong phú, chi phí du lịch hợp lý và hệ thống hạ tầng phục vụ du khách ngày càng hoàn thiện.
Số liệu từ Cục Thống kê hôm 3/5 cũng chỉ ra trong tháng 4, Việt Nam đón 2,03 triệu lượt khách quốc tế, nâng tổng lượt khách trong 4 tháng đầu năm lên 8,8 triệu, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là lần đầu tiên sau 18 năm thống kê, du lịch Việt Nam chứng kiến chuỗi 4 tháng liên tiếp đón trên 2 triệu lượt khách quốc tế mỗi tháng.
Nhật Bản tiếp tục là một trong những điểm đến ngoài khu vực được yêu thích nhất đối với người Đông Nam Á. Nhiều người Indonesia, Philippines và Thái Lan hiện làm việc tại Nhật Bản, trong bối cảnh nước này đang đối mặt tình trạng già hóa dân số nhanh.
Các chuyên gia lý giải sức hấp dẫn của Nhật Bản đến từ các khoản đầu tư dài hạn vào đào tạo nguồn nhân lực, thương mại, viện trợ phát triển tại Đông Nam Á, các chiến dịch xúc tiến du lịch mạnh mẽ cũng như đồng yen suy yếu thời gian gần đây.
Báo cáo cũng nhận định xu hướng dịch chuyển lao động, du lịch và học tập trong khu vực sẽ tiếp tục gia tăng trong những năm tới, khi tầng lớp trung lưu Đông Nam Á ngày càng mở rộng và có nhiều cơ hội tiếp cận các quốc gia láng giềng hơn trước.
