Sáng 19/5, chị Vũ Thị Phượng, 47 tuổi, ở ngõ 12 phố Chính Kinh, phường Thanh Xuân bọc kín tóc bằng mũ nilon y tế, đội nón, khoác áo chống nắng, đeo găng tay và khẩu trang để làm việc trong nhà.
“Cả vùng này bụi mù mịt, chỉ cần để đầu trần một lúc là tóc khô cứng, sờ lên mặt thấy toàn sạn cát, mắt cay xè”, chị Phượng nói.
Ngôi nhà của gia đình chị đã bị giải tỏa để phục vụ dự án đường Vành đai 2,5. Chị thuê ngôi nhà ba tầng cách chỗ ở cũ vài bước chân để giữ khách quen dịch vụ giặt là, may vá.
Nhiều nhà trong ngõ 12 đã quây bạt kín mặt tiền hoặc đóng chặt cửa kính, chèn giấy, giẻ, xốp vào những khe hở để chống bụi. Nhà chị Phượng không thể làm vậy vì còn mở cửa kinh doanh. Kết quả là bụi phủ khắp ngóc ngách. Cứ khoảng 30 phút chị lấy giẻ ướt lau mặt bàn, máy móc. “Chỉ cần ra ngoài vài tiếng về bụi lại phủ trắng xóa”, chị nói. Trước sân, 6 chiếc máy giặt, sấy được trùm bạt kín để tránh bụi chui vào động cơ. Thỉnh thoảng, chị lại kiểm tra phòng chập cháy do máy quá nóng.
Dù ở trong nhà và bảo hộ kín mít, mỗi ngày chị Phượng vẫn phải tắm nhiều lần bởi “ngứa không chịu được”. Cả nhà không thể ăn cơm ở phòng khách vì bụi. Việc nấu nướng phải canh những khung giờ công trường nghỉ giải lao, tránh đất cát rơi vào thức ăn.
“Chúng tôi ủng hộ việc giải phóng mặt bằng và cải tạo diện mạo đô thị, song mong cơ quan chức năng có giải pháp giảm thiểu ô nhiễm, tránh để người dân mỏi mòn ngóng mưa cho đỡ bụi”, chị Phượng nói.
Theo thống kê, khoảng 700 hộ dân đoạn đường Ngụy Như Kon Tum – Chính Kinh – Nguyễn Trãi đang chịu tác động kép từ các dự án hạ tầng thuộc phường Thanh Xuân. Bên cạnh việc phá dỡ dứt điểm mặt bằng đường Vành đai 2,5, nhiều tuần qua, một phần đường Nguyễn Trãi hướng đi Hà Đông cũng rào tôn thi công hệ thống cống thoát nước chống ngập, gây bụi bẩn.
Cùng chung cảnh ngộ, chị Thanh Hương, 46 tuổi, ở phố Nguyễn Trãi, đóng chặt cửa suốt hai tuần. Chị bật máy lọc không khí, lau sàn 4-5 lần mỗi ngày. Quần áo phơi trên sân thượng cũng có một lớp bụi mịn bao phủ bên ngoài. “Giũ một cái là có lớp bụi trắng xóa bay ra”, chị Hương nói.
Đại diện tổ dân phố số 14, phường Thanh Xuân cho biết, toàn tổ có hơn 500 hộ, trong đó có 61 gia đình thuộc diện giải tỏa dự án Vành đai 2,5. Người dân đồng thuận với chính sách của thành phố, di dời nhanh chóng. Tuy nhiên, quá trình tháo dỡ công trình thiếu biện pháp che chắn, xịt nước chống bụi, gây ô nhiễm nặng.
Hà Nội đang triển khai giải phóng mặt bằng cho 1.428 dự án, mở các tuyến đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, khu đô thị mới. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành giải phóng mặt bằng trước ngày 30/6 đối với ba cầu vượt sông Hồng (Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát) cùng các đoạn còn lại của Vành đai 2,5.
Chỉ thị số 08 của UBND thành phố Hà Nội cho biết đang triển khai đồng loạt nhiều công trình hạ tầng, giao thông quy mô lớn. Tuy nhiên việc thi công thiếu đồng bộ, chưa khoa học cùng công tác hoàn trả mặt bằng chậm trễ đã gây mất mỹ quan, phát tán bụi bẩn, tiếng ồn. Nhiều chủ đầu tư, nhà thầu chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm bảo vệ môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và du khách.
Để khắc phục, UBND thành phố giao Sở Xây dựng tăng cường giám sát, xử lý nghiêm vi phạm về vệ sinh môi trường và trách nhiệm hoàn trả hạ tầng. Sở Nông nghiệp và Môi trường cập nhật chất lượng không khí, phát cảnh báo tại khu vực tập trung nhiều công trình để chủ động kiểm soát bụi. Công an thành phố tăng cường tuần tra, áp dụng công nghệ để “phạt nguội” phương tiện vận chuyển vật liệu không che chắn. Các đơn vị vệ sinh môi trường tăng cường quét hút, dùng xe chuyên dụng rửa đường và dập bụi vào khung giờ thấp điểm, trước 6h sáng hàng ngày, tránh ùn tắc.
Lãnh đạo Ban Quản lý dự án Đầu tư – Hạ tầng của một phường (đề nghị không nêu tên) tại Hà Nội cho biết đơn vị đang yêu cầu nhà thầu đẩy nhanh tiến độ, xử lý dứt điểm từng hạng mục như che chắn, lắp lưới, bố trí hệ thống phun sương và tưới nước dập bụi. Toàn bộ phương tiện chở vật liệu, đất thải phải rửa sạch bánh, gầm xe trước khi di chuyển ra ngoài, nghiêm cấm làm rơi vãi bùn đất ra đường công cộng.
Tiến sĩ Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, nguyên Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Môi trường nhận định, nhiều công trình đang bỏ ngỏ công tác bảo vệ môi trường. Ngoài bụi thô, hoạt động đập phá bê tông phát tán lượng lớn bụi mịn PM2.5, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng không khí toàn thành phố và sức khỏe của người dân.
Theo chuyên gia, thành phố có yêu cầu các công trường xây dựng phải áp dụng biện pháp kiểm soát bụi nghiêm ngặt; phế thải che kín; công trình quy mô trên một hecta phải lắp hệ thống giám sát bụi và camera theo dõi. Tuy nhiên, việc triển khai chưa đạt hiệu quả.
“Chúng ta dường như quá cuốn vào tiến độ giải tỏa, vô tình bỏ quên nhiệm vụ bảo vệ môi trường”, ông Tùng nói.
16h chủ nhật, Hoàng Hải, 23 tuổi, đến một spa cách nhà 3 km để thư giãn khi thấy những cơn đau đầu xuất hiện.
Hải là nhân viên marketing của một công ty xuất nhập khẩu ở TP HCM, mức lương 15 triệu đồng mỗi tháng. Sau nửa năm đi làm, anh cho biết thường xuyên phải đối mặt với khối lượng công việc lớn, từ lập hồ sơ đến gặp gỡ khách hàng. Cảm giác sợ ngày chủ nhật kèm triệu chứng đau đầu của Hải bắt đầu xuất cách đây khoảng bốn tháng.
Sự lo âu của anh càng rõ rệt vào những tối chủ nhật. Hải thường kể với bạn bè về sự tiếc nuối khi "chưa kịp nghỉ mà cuối tuần kết thúc" và sáng hôm sau phải quay lại công việc. Áp lực kéo dài khiến giấc ngủ của Hải chập chờn, nhiều đêm chỉ được 2 tiếng.
Những cuộc hẹn với bạn bè cũng thưa dần. Mỗi khi có người rủ ra ngoài, anh thường từ chối vì "chỉ muốn nằm để lấy sức cho tuần mới". Anh dễ cáu gắt và mất động lực làm việc, đặc biệt vào những ngày đầu tuần.
Hải cho rằng tình trạng này đến từ cả yếu tố cá nhân lẫn môi trường làm việc. Anh thừa nhận mình chưa xử lý công việc hiệu quả, khiến nhiều đầu việc tồn đọng rồi dồn sang cuối tuần. Trong khi đó, quản lý thường giao nhiệm vụ lớn vào chiều thứ 6 nhưng yêu cầu phải có báo cáo trong cuộc họp giao ban sáng thứ hai. Điều đó buộc nhân viên gần như phải dùng trọn ngày nghỉ cuối tuần để hoàn thành công việc.
Hiện tượng Hải đang gặp phải được gọi là "Hội chứng sợ ngày chủ nhật " (Sunday Scaries). Tổ chức nghiên cứu giấc ngủ Sleep Foundation (Mỹ) ghi nhận 1/3 người trưởng thành gặp khó khăn khi ngủ vào tối chủ nhật vì hội chứng này. Khảo sát của LinkedIn năm 2025 cũng cho thấy khoảng 80% người lao động từng trải qua cảm giác lo âu trước tuần làm việc mới.
Tại Việt Nam, các bài đăng về chủ đề "ghét thứ hai" hay "sợ chủ nhật" xuất hiện nhiều trên mạng xã hội. Trên TikTok, hashtag #SundayScaries hay #danvanphong thu hút hàng triệu lượt xem.
Thạc sĩ tâm lý học Nguyễn Thế Huy, giảng viên Đại học Ngân hàng TP HCM, giám đốc Công ty TNHH Chăm sóc Sức khỏe Tinh thần Việt cho biết "sợ chủ nhật" không phải hiện tượng lười đi làm mà là một dạng lo âu dự báo. "Nhiều người bắt đầu căng thẳng vì hình dung trước những áp lực sẽ quay trở lại vào đầu tuần", ông Huy nói.
Nguyên nhân cốt lõi là sự quá tải công việc, áp lực KPI, các cuộc họp đầu tuần và văn hóa kết nối liên tục qua các ứng dụng nhắn tin, khiến ranh giới giữa ngày nghỉ và ngày làm việc bị xóa nhòa. Từ đó, cuối tuần không còn là khoảng thời gian nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng mà biến thành chuỗi ngày chờ áp lực quay lại.
Trạng thái này phổ biến ở người trẻ tại các đô thị lớn do phải đối mặt với áp lực chi phí sinh hoạt, cạnh tranh nghề nghiệp và nhu cầu khẳng định bản thân.
Nếu kéo dài, hội chứng này dẫn đến kiệt sức nghề nghiệp, tạo ra vòng lặp: lo âu gây mất ngủ, làm việc kém hiệu quả, công việc tồn đọng và tiếp tục tích tụ áp lực cho cuối tuần sau.
Anh Minh Tâm, 35 tuổi, nhân viên truyền thông ở phường Xuân Hòa, TP HCM, thường có tâm trạng căng thẳng vào chiều chủ nhật khi nghĩ tới cuộc họp giao ban. "Chủ nhật chưa kịp bắt đầu thì thứ hai đã tới", anh nói.
Anh dành nửa ngày chủ nhật để ngủ bù và nửa ngày còn lại để xử lý việc. Điện thoại của anh liên tục hiện thông báo nhóm chat công việc. Anh cho biết tuần trước phải ngồi làm việc tại nhà đến 22h ngày chủ nhật. Tình trạng này khiến anh từ chối các cuộc hẹn và gia đình phải chuyển sang gọi điện cho anh vào giữa tuần.
Ở góc độ nhà quản lý, ông Anh Tú, Giám đốc công ty truyền thông iGem, ghi nhận áp lực này ở nhân viên nên đã quyết định thay đổi cách vận hành. Công ty làm việc từ thứ 2 đến sáng thứ 7. Ông Tú quy định không nhắn tin giao việc vào chủ nhật. Với các vấn đề phát sinh, ông trực tiếp xử lý thay vì chuyển cho cấp dưới.
Chuyên gia Thế Huy nhận định để vượt qua tình trạng này là gọi tên đúng nỗi sợ. Nhiều người tưởng mình "sợ chủ nhật" nhưng thực chất là lo về khối lượng công việc, áp lực KPI, các cuộc họp đầu tuần. Để giảm áp lực, người lao động nên chuẩn bị nhẹ nhàng cho tuần mới, ví dụ dành 15 đến 20 phút để ghi lại danh mục công việc cần xử lý vào thứ hai giúp não bộ lấy lại cảm giác kiểm soát, từ đó giảm lo âu. "Kỹ năng ngắt kết nối chính là công cụ bảo vệ sức khỏe tinh thần", ông Huy nói.
Về phía người sử dụng lao động, chuyên gia tâm lý cho rằng ban lãnh đạo không nên coi hội chứng này là vấn đề cảm xúc cá nhân. Nếu tình trạng căng thẳng đầu tuần xảy ra, đó là tín hiệu cảnh báo về bất cập trong phân bổ việc làm, văn hóa giao tiếp ngoài giờ hoặc phong cách quản lý. Người quản lý cần chủ động quan sát các dấu hiệu kiệt sức của nhân sự, bởi sức khỏe tinh thần ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và khả năng giữ chân lao động.
"Việc giảm tải áp lực trước tuần mới đòi hỏi nỗ lực từ cả hai phía", ông Huy nói.
Theo tờ SCMP ngày 30/4, kết quả khám sức khỏe tổng quát của cụ Đinh đều đạt chuẩn, hoàn toàn không mắc nhóm bệnh "tam cao" gồm cao huyết áp, mỡ máu và đường huyết cao. Bà Trần Hưng Siêu (84 tuổi), con gái cụ, cho biết mẹ mình vẫn ăn ngủ tốt, tâm lý thoải mái và có trí nhớ sắc sảo hơn cả con cái. Cụ bà hiện trở thành hiện tượng mạng xã hội và được ưu ái gọi là "người trẻ mãi không già".
Bí quyết quan trọng nhất của cụ là tuyệt đối nói không với thức ăn thừa hoặc món ăn để lâu quá 8-10 tiếng. Từng làm việc tại nhà ăn nhà máy điện, cụ ưu tiên thực phẩm giàu dưỡng chất, duy trì chế độ ăn chay trường và chỉ thỉnh thoảng bổ sung một lượng thịt rất nhỏ. Cụ luôn tự lên kế hoạch thực đơn mỗi ngày và hướng dẫn con gái cách chế biến để đảm bảo giữ trọn vẹn dưỡng chất.
Dưới góc độ khoa học, Viện Kiểm nghiệm thực phẩm Ninh Ba cảnh báo thức ăn hâm đi hâm lại sẽ làm thất thoát đáng kể vitamin C và axit folic. Đồng thời, Mayo Clinic cho biết nguy cơ ngộ độc thực phẩm sẽ tăng lên sau 3-4 ngày bảo quản trong ngăn mát. Thói quen chỉ ăn đồ tươi mới của cụ Đinh chính là lá chắn bảo vệ hệ tiêu hóa và duy trì chỉ số đường huyết ổn định.
Bên cạnh đó, cụ Đinh duy trì nếp sinh hoạt điều độ khi luôn đi ngủ từ 19-20h và dậy sớm suốt nhiều thập kỷ. Việc ngủ sớm giúp cơ thể tận dụng "thời điểm vàng" từ 23h đến 3h để sửa chữa, tái tạo tế bào.
Các nghiên cứu cũng cho thấy, giấc ngủ đều đặn đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế những tổn thương âm thầm đối với sức khỏe.
Trong chăm sóc da, cụ bà gây bất ngờ khi chưa từng sử dụng mỹ phẩm, chỉ rửa mặt bằng nước mỗi ngày. Thói quen này giúp bảo vệ hàng rào tự nhiên của da, hạn chế tác động của hóa chất và duy trì cân bằng hệ vi sinh bề mặt. Nhờ đó, dù đã hơn 100 tuổi, làn da của cụ vẫn sáng khỏe, ít đốm nâu.
Theo ông Lôi Hải Triều, Giám đốc Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc, tuổi thọ trung bình của người dân nước này đạt 79,25 tuổi vào năm 2025.
Khảo sát trên 400 cụ trăm tuổi tại Hàng Châu cho thấy điểm chung là chế độ ăn thanh đạm, gần với mô hình dinh dưỡng Á Đông; không hút thuốc, hạn chế rượu bia và duy trì tinh thần lạc quan- những yếu tố được xem như "liều thuốc" giúp kéo dài tuổi thọ.
Bộ Tư pháp Trung Quốc vừa công bố kết luận về vụ việc gây tranh cãi giữa các hộ gia đình tại quận Hải Châu, thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông.
Theo hồ sơ, do có mâu thuẫn từ trước với người hàng xóm tên Xie, hai người đàn ông là Li và Liu đã lên kế hoạch trả đũa. Cả hai lắp một hệ thống loa áp sát vào bức tường ngăn cách giữa hai nhà. Hàng ngày, họ mở các bản ghi âm "tiếng vang ma quái từ vùng núi" và truyện kinh dị trong hai khung giờ: 8h45 - 12h và 15h30 - 22h.
Việc tra tấn hàng xóm này không chỉ khiến gia đình Xie bị ảnh hưởng mà cuộc sống của anh Cui - một hàng xóm sống cách đó hai tầng - bị đảo lộn. Con trai anh Cui, đang trong giai đoạn ôn thi đại học, không thể tập trung do liên tục bị ám ảnh bởi những âm thanh rùng rợn.
Điều khiến các nạn nhân bức xúc nhất là cách lách luật của Li và Liu. Khi cơ quan chức năng đến đo đạc, mức độ tiếng ồn lọt vào nhà anh Cui là 36 decibel (dB), thấp hơn nhiều so với giới hạn vi phạm tiếng ồn đô thị (60 dB vào ban ngày và 50 dB vào ban đêm). Vì âm lượng chỉ ngang một tiếng thì thầm, cảnh sát không thể xử phạt hành chính.
Không cam chịu, anh Cui đã nộp đơn lên Tòa án quận Hải Châu, yêu cầu áp dụng lệnh cấm khẩn cấp nhằm ngăn chặn thiệt hại tinh thần cho gia đình trước khi khởi kiện chính thức.
Sau khi xem xét tính chất vụ việc, tòa án xác định dù không vi phạm ngưỡng tiếng ồn, hành vi của Li và Liu đã vi phạm quyền được sống yên bình của người khác. Tòa ra lệnh cấm phát các đoạn ghi âm gây rối. Dưới sự giám sát của lực lượng chức năng, thiết bị loa bị tháo dỡ, các tệp âm thanh bị xóa bỏ, đồng thời Li và Liu phải ký cam kết không tái phạm.
Vụ trả đũa hàng xóm thu hút hàng triệu lượt xem khi được chia sẻ lên mạng xã hội Weibo. Nhiều người bất ngờ trước chiêu trả thù kỳ quặc và tinh vi này.
Các mâu thuẫn liên quan đến tiếng ồn là một vấn nạn dân sinh tại các đô thị Trung Quốc, nơi nhiều khu chung cư có hệ thống cách âm kém. Khi các nỗ lực hòa giải hoặc khiếu nại lên ban quản lý không mang lại hiệu quả, không ít cư dân đã chọn cách sử dụng công nghệ để "trả đũa" hàng xóm.
Trên các sàn thương mại điện tử, các thiết bị chuyên dụng để trả đũa tiếng ồn được bày bán công khai và trở thành mặt hàng hút khách. Phổ biến nhất là "Zhenlouqi" (máy rung lắc sàn hay loa chấn động áp tường), có giá khoảng vài trăm nhân dân tệ.
Khi được gắn chặt lên trần hoặc tường nhà, thiết bị này sử dụng động cơ điện để tạo ra độ rung mạnh, âm thanh tần số thấp hoặc tiếng gõ dồn dập dội thẳng sang căn hộ liền kề. Với tính năng kết nối qua ứng dụng điện thoại và hẹn giờ, nhiều người có thể dễ dàng kích hoạt màn "tra tấn" từ xa vào giữa đêm dù không có mặt ở nhà.
Việc lạm dụng những thiết bị lách luật này đã tạo ra vô số "cuộc chiến chung cư" dai dẳng, buộc lực lượng cảnh sát nhiều địa phương phải liên tục can thiệp và tịch thu máy móc.
