Tối 9/12/2009, Cảnh sát biển Hàn Quốc xông lên con tàu đánh cá đang trở về cảng ở huyện Taean, tỉnh Nam Chungcheong, bao vây một người đàn ông trên boong. Khi bắt đầu lục soát, họ nghĩ sẽ tìm thấy những bao tiền mặt hoặc ma túy, nhưng thay vào đó lại chỉ có một cuốn hộ chiếu bị bỏ lại.
Cái tên trên đó khiến họ kinh ngạc. Đó là Cho Hee-pal, kẻ chủ mưu đứng sau vụ lừa đảo theo mô hình Ponzi lớn nhất Hàn Quốc cho đến nay.
Lừa đảo Ponzi, hay lừa đảo kiểu kim tự tháp, là hình thức lừa đảo tài chính lấy tiền của nhà đầu tư sau để trả lợi nhuận cho nhà đầu tư trước mà không thực hiện bất kỳ hoạt động kinh doanh hay đầu tư thực tế nào. Trò lừa đảo sụp đổ khi không thể lôi kéo đủ nhà đầu tư mới để trả lãi.
Chiêu trò lừa đảo
Đường dây lừa đảo của Cho nhắm vào những người dân bình thường đang tìm kiếm sự ổn định tài chính, được cho là đã chiếm đoạt khoảng 5.000 tỷ won (3,4 tỷ USD) từ 70.000 nạn nhân.
Cho bắt đầu đế chế kinh doanh của mình vào tháng 10/2004, mở nhiều công ty trên khắp cả nước, bắt đầu từ Daegu.
Bề ngoài, hoạt động kinh doanh có vẻ hợp pháp. Các nhà đầu tư được cho biết họ đang cho thuê các thiết bị chăm sóc sức khỏe, như ghế massage, để lắp đặt tại những nơi như tiệm làm tóc và nhà nghỉ, khách hàng sẽ trả tiền để sử dụng. Công ty của Cho cam kết quản lý các thiết bị này và chia lợi nhuận cho nhà đầu tư.
Đối tượng mục tiêu thường là những người dễ bị tổn thương: người nghỉ hưu, lao động thất nghiệp và những người vẫn đang chật vật sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997.
Lợi nhuận nghe thật khó cưỡng. Với mỗi thiết bị được mua, các nhà đầu tư được hứa hẹn mức cổ tức trung bình 35.000 won mỗi ngày. Khoản đầu tư ban đầu 4,4 triệu won sẽ mang lại 5,81 triệu won chỉ sau 8 tháng – tương đương mức lợi suất hàng năm khoảng 48%. Thời điểm đó, lãi suất ngân hàng trung bình dao động quanh mức 4%.
Đáng chú ý, cổ tức được trả đúng hạn mỗi ngày trong suốt bốn năm. Sự đều đặn đó đã tạo dựng niềm tin.
Nhưng thực tế, bản thân những thiết bị này hầu như không tạo ra lợi nhuận thực sự. Cổ tức được trả bằng tiền từ các nhà đầu tư mới.
Đó là một mô hình lừa đảo Ponzi điển hình. Càng nhiều người tham gia, dòng tiền đổ vào càng lớn. Và chừng nào dòng tiền đầu tư mới vẫn tiếp tục chảy vào, Cho vẫn có thể trả cổ tức cho các nhà đầu tư cũ.
Kế hoạch chạy trốn
Cho biết rằng trò lừa đảo sắp sụp đổ khi không còn khả năng trả tiền cho nhà đầu tư. Ba tháng trước khi biến mất, ông ta bắt đầu chuẩn bị cho cuộc trốn chạy được dàn dựng cẩn thận.
Cho thông báo với nhà đầu tư rằng các khoản cổ tức sẽ không còn được ghi vào sổ ngân hàng của họ nữa. Thay vào đó, họ sẽ nhận được thông báo qua tin nhắn văn bản, bất kỳ ai muốn nhận tiền lãi có thể trực tiếp đến văn phòng. Sau đó, ông ta thêm một lời cảnh báo kỳ lạ: “Đừng nói với các công ty khác. Họ sẽ bắt chước chúng ta”.
8h30 mỗi sáng, các nhà đầu tư nhận được tin nhắn văn bản xác nhận việc thanh toán cổ tức. Nhưng tất cả đều là giả mạo.
Đồng thời, Cho thúc giục mọi người đầu tư nhiều hơn, cảnh báo rằng tỷ suất lợi nhuận sắp giảm. Các nạn nhân dốc hết tài sản vào đó: tiền cổ tức, tiền tiết kiệm hưu trí, tiền cưới hỏi và cả các khoản vay ngân hàng.
Thời điểm đó, mạng lưới của Cho đã mở rộng lên khoảng 80 văn phòng trên toàn quốc, bao gồm cả các công ty ma chỉ tồn tại trên giấy tờ. Nhưng khi kế hoạch đạt đỉnh, các văn phòng đột nhiên đóng cửa, điện thoại không ai bắt máy.
Các nạn nhân trình báo cảnh sát vào tháng 10/2008. Khi đột kích trụ sở của Cho vào tháng 12/2008, cảnh sát phát hiện nó trống rỗng. Tất cả những người liên quan đều biến mất, tất cả hồ sơ quan trọng đã bị xóa bỏ.
Cái chết bí ẩn
Cảnh sát Hàn Quốc yêu cầu Interpol phát lệnh truy nã đỏ, nhưng Cho đã biến mất. Ông ta chỉ mang theo một chiếc túi nhỏ khi lên thuyền trốn sang Trung Quốc. Điều tra viên nghi ngờ chiếc túi chứa hồ sơ về tài sản cất giấu và danh sách các quan chức mà ông ta đã hối lộ.
Những nghi ngờ đó không phải là vô căn cứ. Tháng 5/2009, một sĩ quan thuộc Sở Cảnh sát Daegu bị bắt sau khi bí mật gặp Cho ở Trung Quốc. Chính quyền cho biết người này đã nhận hối lộ khoảng 1 tỷ won để đổi lấy việc tiết lộ thông tin về cuộc điều tra và chuyển tiền cho các quan chức khác thay mặt Cho.
Cho cũng được cho là đã được báo trước về các cuộc đột kích của cảnh sát.
Bốn năm sau khi Cho biến mất, tháng 12/2011, chính quyền thông báo ông ta đã chết ở Trung Quốc vì bệnh tim. Điều tra viên còn công bố đoạn phim về đám tang của Cho. Trong video, Cho nằm trong quan tài kính, được con trai và các thành viên khác trong gia đình vây quanh.
Cháu trai họ của Cho, một trong những người đã giúp ông ta trốn khỏi Hàn Quốc, sau đó nói với chương trình điều tra Unanswered Questions của đài SBS rằng đám tang được quay video vì họ sợ mọi người không tin Cho đã chết.
Nhưng thông báo này chỉ làm dấy lên càng nhiều nghi ngờ. Nhiều tin báo nhìn thấy Cho còn sống. Giấy chứng nhận hỏa táng của ông ta cũng gây hoài nghi, vì ngày cấp dường như trước cả thời điểm ông ta được cho là đã chết.
Chính quyền cho biết không thể xác minh ADN của Cho vì thi thể đã được hỏa táng.
Cuộc điều tra bỏ ngỏ
Dù chính thức tuyên bố Cho đã chết, cảnh sát vẫn giữ tên ông ta trong danh sách truy nã vì gia đình Cho chưa bao giờ làm thủ tục đăng ký khai tử.
Sau đó, một đoạn ghi âm cuộc gọi điện thoại liên quan đến cháu trai của Cho được tiết lộ. Trong cuộc gọi, người cháu nói với một người khác rằng “chú ấy đang vô cùng tức giận” và “chú chỉ có thể nghĩ theo cách này”. Cuộc gọi được ghi âm vào tháng 2/2012, trong khi Cho được cho là đã chết ba tháng trước đó.
Phát hiện này khiến vụ án một lần nữa nóng lên. Sau khi cuộc điều tra được mở lại vào tháng 7/2014, cảnh sát và công tố viên tranh đấu giành quyền dẫn dắt.
Phía cảnh sát cáo buộc một công tố viên đã nhận hối lộ từ Cho và yêu cầu lệnh bắt giữ. Các công tố viên bác bỏ yêu cầu này, đồng thời thành lập một đội điều tra đặc biệt gồm 13 người. Sau đó, công tố viên đó bị phát hiện đã nhận hối lộ 3,5 tỷ won.
Bức xúc trước việc chính quyền tập trung vào các quan chức tham nhũng thay vì tìm kiếm Cho, các nạn nhân bắt đầu tự truy dấu. Nhờ kiên trì, họ đã thuyết phục được cháu trai Cho tiết lộ tung tích của Kang Tae-yong, cánh tay phải của Cho, nắm quyền quản lý tài chính của tổ chức.
Tháng 10/2015, Kang bị bắt và bị dẫn độ từ Trung Quốc về nước.
10 ngày sau, cháu trai Cho tự tử. Chỉ hai ngày sau đó, một trợ lý thân cận khác của Cho – người phụ trách hệ thống máy tính và dữ liệu điện tử của đường dây lừa đảo – đã ra đầu thú.
Bảy năm sau khi Cho chạy trốn, vụ án được khôi phục, mang lại hy vọng cho các nạn nhân rằng cuối cùng họ có thể nhận được câu trả lời. Nhưng vào tháng 6/2016, các công tố viên tuyên bố họ tin rằng Cho đã chết và khép lại vụ án, viện dẫn lý do không đủ bằng chứng cho thấy ông ta vẫn còn sống.
Đối với nhiều nạn nhân, quyết định này là một cú sốc lớn. Chính quyền đã thu hồi được 95,2 tỷ won tài sản Cho cất giấu, chia cho 70.000 nạn nhân thì con số đó chỉ tương đương 1,36 triệu won mỗi người – một phần nhỏ so với số tiền mà nhiều người đã bỏ ra.
Mộ của Cho vẫn còn ở công viên tưởng niệm tại tỉnh Bắc Gyeongsang, những câu hỏi chưa được giải đáp quanh cái chết của ông ta cũng còn đó.
Theo kế hoạch, ngày 30/6, TAND TPHCM mở lại phiên tòa xét xử bị cáo Nguyễn Tiến Mãi (41 tuổi, cộng tác viên Tổ Trật tự đô thị phường Phạm Ngũ Lão) cùng các đồng phạm về tội Nhận hối lộ.
Trước đó, vào đầu tháng 6, phiên tòa phải tạm hoãn do một bị cáo được tại ngoại vắng mặt vì lý do sức khỏe.
Theo cáo trạng, ngày 15/12/2023, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận 1 (cũ) tiếp nhận đơn tố giác của bà C. về việc Nguyễn Thanh Tùng (35 tuổi, cộng tác viên Tổ Trật tự đô thị phường Phạm Ngũ Lão, nay là phường Bến Thành) yêu cầu bà nộp tiền hằng tháng để không bị xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự lòng đường, vỉa hè.
Tối cùng ngày, Công an quận 1 (cũ) bắt quả tang Tùng đang nhận 750.000 đồng từ bà C.
Mở rộng điều tra, cơ quan công an tiếp nhận thêm đơn tố giác của 32 cá nhân khác phản ánh hành vi tương tự. Trên cơ sở lời khai của Tùng cùng các tài liệu, chứng cứ thu thập được, cơ quan điều tra đã triệu tập Nguyễn Tiến Mãi, Đỗ Khắc Anh Khang (30 tuổi), Lương Quốc Huy Hoàng (45 tuổi) và Nguyễn Minh Tuấn (37 tuổi) để làm rõ vai trò đồng phạm.
Theo kết quả điều tra, từ tháng 11/2021 đến tháng 12/2023, Nguyễn Tiến Mãi đã chỉ đạo thành viên trong Tổ Trật tự đô thị nhận hối lộ của các hộ kinh doanh, bỏ qua việc kiểm tra, xử lý vi phạm.
Theo đó, khi phát hiện các điểm kinh doanh mới hoặc các hộ có hành vi lấn chiếm lòng, lề đường, Mãi chỉ đạo ca trực (gồm Nguyễn Thanh Tùng, Lương Quốc Huy Hoàng và các thành viên khác) đến kiểm tra. Sau đó, Mãi phân công Tùng và Khang trực tiếp thỏa thuận với các hộ kinh doanh về việc "chung chi" tiền hằng tháng để không bị kiểm tra hoặc lập biên bản vi phạm.
Các mức tiền đều phải được Mãi phê duyệt. Trường hợp chưa thống nhất, Tùng tiếp tục thương lượng theo chỉ đạo của Mãi cho đến khi đạt được mức tiền yêu cầu. Sau khi thỏa thuận xong, các hộ kinh doanh đưa tiền trực tiếp hoặc chuyển khoản cho Tùng và Khang.
Toàn bộ số tiền thu được, Tùng và Khang có trách nhiệm báo cáo chi tiết từng địa điểm và số tiền đã nhận, sau đó chuyển lại cho Mãi để quản lý và phân chia. Việc chia tiền do Mãi quyết định, các thành viên trong tổ được nhận bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản.
Hồ sơ vụ án thể hiện, các bị cáo đã nhận tổng cộng 518,4 triệu đồng từ các hộ kinh doanh để không kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm hành chính về trật tự lòng, lề đường.
Từ 15/12/2025 đến 14/3, Công an thành phố Hà Nội phát hiện 3 vụ việc với 58 người nước ngoài có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tổ chức đánh bạc cho người nước ngoài trên không gian mạng hay nhập cảnh trái phép.
Theo công an, sau khi bị các nước "đánh mạnh", kẻ cầm đầu ở nước ngoài chỉ đạo đàn em câu kết với người Việt Nam tìm thuê chung cư cao cấp trong khu vực thường có người nước ngoài sinh sống, làm việc.
Có địa điểm, nhóm cầm đầu bố trí một người nước ngoài giữ vai trò quản lý ở Việt Nam. Sau đó, chúng làm thủ tục đưa người nước ngoài nhập cảnh dưới hình thức xin visa du lịch.
Khi hệ thống vận hành, chúng thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tổ chức đánh bạc với nạn nhân ở ngoài lãnh thổ Việt Nam. Nhóm này không lừa người Việt Nam để tránh phải chịu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam.
Quá trình hoạt động, nhóm tội phạm còn lập các công ty chứng khoán quốc tế để làm bình phong. Chúng hoạt động theo các nhóm nhỏ, phân tán, không tụ lại một địa điểm cố định mà định kỳ thay đổi.
Gần đây nhất, đêm 15/1 tại khu đô thị cao cấp ở xã Sơn Đồng, Hà Nội, công an phát hiện 7 công dân Hàn Quốc và một người Trung Quốc đang lưu trú không hộ chiếu, thị thực theo quy định. Trong biệt thự họ sinh sống, công an ghi nhận hàng chục máy tính, điện thoại đang được sử dụng để phục vụ chiêu trò mạo danh lừa tiền.
Họ khai, chọn các khu đô thị khép kín, an ninh cao tại Việt Nam để đặt "đại bản doanh" nhằm trốn tránh sự truy vết của lực lượng chức năng cả hai nước. Một nghi phạm Hàn Quốc thừa nhận nhập cảnh Việt Nam không phải để du lịch mà tham gia đường dây lừa đảo trực tuyến. "Các nạn nhân nhắm đến là người đang sinh sống tại Hàn Quốc", anh ta khai.
Cũng tại Hà Nội, từ tháng 8/2025 đến 2026, nhóm người Trung Quốc và Nhật Bản đã tập trung tại Hà Nội để xây dựng kịch bản giả danh cán bộ cảnh sát, kiểm sát viên, tòa án gọi điện thoại lừa tiền người ở Nhật Bản.
Nhà chức trách ước tính, nhóm này đã chiếm đoạt khoảng 11 tỷ đồng.
Ngoài Hà Nội, Công an tỉnh Bắc Ninh mới đây cũng bắt hai người quốc tịch Trung Quốc là Bi Shuang và Cui Feiyang, đều 28 tuổi, dùng mạng xã hội WeChat tìm kiếm các nạn nhân có nhu cầu giao dịch tài sản giá trị lớn. Ngày 8/1, hai nghi can đóng giả người cần đổi tiền ảo USDT sang tiền đồng để hẹn gặp anh Liu Wei.
Sau khi nhận 120 triệu đồng, Bi Shuang lấy lý do rời đi trước, còn Cui Feiyang đưa nạn nhân đến quán trên đường Hàn Thuyên, phường Kinh Bắc. Lợi dụng sơ hở khi ăn uống, Cui Feiyang lẻn ra cửa sau bỏ trốn.
Cùng kịch bản này, ngày 26/1, hai người hẹn gặp anh Wang Chang Liang tại một quán cà phê để mua 3 chiếc iPhone với tổng giá trị khoảng 93 triệu đồng. Sau khi lấy máy với lý do đi kiểm tra, chúng tiếp tục dẫn dụ nạn nhân đến quán ăn trên để tẩu thoát.
Ngày 20/5, Công an phường Dương Nội, Hà Nội, cho biết đơn vị đã bắt giữ 2 đối tượng cuối cùng trong ổ nhóm gây rối trật tự công cộng xảy ra trên địa bàn vào rạng sáng 7/3. Hai người bị bắt là Ngô Doãn Đức và Nguyễn Hồng Nam, cùng trú tại phường Yên Nghĩa, Hà Nội.
Theo cơ quan công an, lúc 3h48 ngày 7/3, Công an phường Dương Nội nhận tin báo về vụ tai nạn giao thông tại ngã ba Ba La. Khi có mặt tại hiện trường, lực lượng chức năng xác định vụ tai nạn xuất phát từ việc 2 nhóm thanh thiếu niên đi xe máy, mang theo hung khí, đuổi đánh nhau trên đường.
Nhận định vụ việc có dấu hiệu tội phạm đường phố, tính chất nghiêm trọng, Trung tá Bùi Quang Vinh, Trưởng Công an phường Dương Nội, đã chỉ đạo tổ phòng chống tội phạm khẩn trương xác minh, truy xét các đối tượng liên quan. Công an phường Dương Nội đồng thời báo cáo Phòng Cảnh sát hình sự, phối hợp công an các địa bàn Hà Đông, Yên Nghĩa, Chương Mỹ tập trung truy xét.
Sau 2 ngày điều tra, đến ngày 9/3, lực lượng công an làm rõ 12 đối tượng, bắt giữ 10 người thuộc 2 nhóm thanh thiếu niên tham gia gây rối trật tự công cộng. Trong số này có 5 đối tượng chưa đủ 16 tuổi. Nguyễn Danh Hiếu, người cầm đầu một nhóm, cũng chưa đủ 16 tuổi và đang là học sinh.
Kết quả điều tra ban đầu xác định, tối 6/3, Hiếu bị một nhóm thanh thiếu niên đuổi đánh tại phường Chương Mỹ. Bực tức, Hiếu rủ nhiều người khác đi 3 xe máy, mang theo 3 thanh kiếm và nhiều vỏ chai bia để tìm nhóm đối phương đánh trả thù. Nhóm này di chuyển qua nhiều địa bàn như Chương Mỹ, Yên Nghĩa, Hà Đông, Thanh Xuân.
Rạng sáng 7/3, khi đi đến khu vực Hà Đông, nhóm của Hiếu cho rằng một số người đi đường chiếu đèn pha vào mình nên ném gạch, vỏ chai bia, cầm kiếm đuổi đánh. Sau đó, nhóm này tiếp tục di chuyển đến gần ngã ba Ba La, phường Dương Nội, thì gặp nhóm của Ngô Doãn Đức, Ngô Doãn Phúc, Nguyễn Hồng Nam và Nguyễn Phong Đạt. Nhóm Đức khi đó cũng đang đi tìm một nhóm thanh thiếu niên khác để đánh trả thù.
Công an xác định trước thời điểm xảy ra va chạm, nhóm do Đức cầm đầu mang theo một khẩu súng bắn đạn bi sắt, mặc áo chống nắng dài, di chuyển từ khu vực cây xăng Cổ Bản, phường Yên Nghĩa, qua nhiều địa bàn để tìm người đánh trả thù. Đức được xác định là người chuẩn bị khẩu súng bắn đạn bi rồi đưa cho đồng bọn.
Sau hơn 2 tháng truy tìm, tối 19/5, Công an phường Dương Nội bắt giữ Ngô Doãn Đức và Nguyễn Hồng Nam.
