Điều đáng nói, các vụ việc được phản ánh rầm rộ ban đầu, sau đó là thông báo sơ bộ, rồi dần chìm xuống mà không có kết luận rõ ràng hoặc xử lý triệt để, cho tới khi xuất hiện vụ tiếp theo.
Luật sư Hạ Thị Thu Thảo, Đoàn luật sư TP.HCM, nhấn mạnh có 6 bất cập trong quản lý bữa ăn bán trú hiện nay.
Đầu tiên là trách nhiệm bị phân tán, thiếu chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng. Một bữa ăn học đường có sự tham gia của nhiều bên: nhà trường, đơn vị cung cấp suất ăn, nhà cung ứng nguyên liệu, đơn vị vận chuyển, cơ quan quản lý… Khi xảy ra sự cố, các bên dễ dàng “đẩy trách nhiệm” cho nhau, có thể viện dẫn rằng mình “chỉ là một khâu”.
Trường học có thể nói do công ty suất ăn; công ty suất ăn nói do nguyên liệu; đơn vị cung ứng nói thực phẩm đã đạt kiểm định; còn cơ quan quản lý lại cho rằng trách nhiệm trực tiếp thuộc nhà trường. “Trong khi đó, pháp luật hiện nay chưa xác định rõ ràng “chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng” đối với bữa ăn học đường, dẫn đến khoảng trống lớn trong xử lý”, bà Thảo nhấn mạnh.
Thứ hai là hậu kiểm mang tính hình thức. Các cơ sở có đầy đủ hồ sơ pháp lý nhưng trên thực tế tại không ít nơi, việc kiểm tra chỉ mang tính thủ tục giấy tờ, kiểm tra theo lịch báo trước; thanh tra chủ yếu kiểm tra hồ sơ hơn là kiểm tra đột xuất thực chất. Vì vậy, có thể “đủ giấy nhưng không đủ an toàn”.
Thứ ba, việc lựa chọn nhà cung cấp suất ăn còn thiên về giá. Áp lực chi phí khiến nhiều đơn vị ưu tiên giá rẻ thay vì chất lượng. Trong khi đó, tiêu chí về dinh dưỡng, kiểm định độc lập và truy xuất nguồn gốc thực phẩm lại chưa được kiểm soát đủ mạnh.
Thứ tư, hiện nay hầu như phụ huynh không được tiếp cận thông tin về nguồn thực phẩm, quy trình chế biến hay kiểm tra nhà cung cấp. Đặc biệt, thứ năm, là chế tài hiện nay chưa đủ sức răn đe. Thứ sáu là thiếu minh bạch thông tin sau sự cố.
“Đây là vấn đề cốt lõi, trong nhiều vụ việc, dù hàng chục học sinh nhập viện nhưng chỉ dừng ở mức xử phạt hành chính, rút kinh nghiệm hoặc chấn chỉnh nội bộ và tạm ngưng hợp đồng ngắn hạn. Rất hiếm trường hợp áp dụng các biện pháp mạnh như công khai trách nhiệm cá nhân, đình chỉ hoạt động dài hạn, hay truy cứu trách nhiệm hình sự, buộc bồi thường tương xứng thiệt hại. Khi hậu quả pháp lý chưa nghiêm khắc, nguy cơ tái diễn là điều dễ hiểu”, luật sư Thảo nhấn mạnh.
Trả lời PV Báo Thanh Niên, ông Cao Thanh Bình, Trưởng ban Văn hóa – Xã hội HĐND TP.HCM, cho biết TP.HCM có nhiều giải pháp để đảm bảo an toàn thực phẩm, sức khỏe người dân. Thành phố được T.Ư cho phép có mô hình Sở An toàn thực phẩm, tập trung chuyên sâu về quản lý an toàn thực phẩm. Đồng thời, thực hiện các đề án vành đai xanh, kiểm soát chặt chẽ, thực phẩm vào tới TP.HCM hay từ đây xuất đi các địa phương phải bảo đảm chất lượng, an toàn, nói không với thực phẩm bẩn, thực phẩm không rõ nguồn gốc… Song vừa qua, vẫn có đơn vị xảy ra hiện tượng ngộ độc thực phẩm/nghi ngộ độc thực phẩm trong trường học.
“Chúng ta phải mạnh dạn nhìn nhận một cách khách quan, trung thực, yếu tố quản lý an toàn thực phẩm tại các trường học/bếp ăn tập thể đã chặt chẽ chưa, nếu đã chặt chẽ rồi thì tại sao vẫn còn xảy ra hiện tượng đó? Cũng phải đặt câu hỏi TP.HCM có những cơ sở nấu ăn, cung cấp suất ăn uy tín, chất lượng, đảm bảo nguồn gốc rõ ràng, đến giờ chưa có hiện tượng ngộ độc nào xảy ra, nhưng tại sao cơ sở đó khi muốn mở rộng địa bàn để hoạt động thì lại khó? Trong khi đó, một số cơ sở đã xảy ra nhiều vụ việc, nhưng vẫn được ký hợp đồng và cung cấp suất ăn cho nhiều trường học? Vậy thì thẩm quyền của người quyết định các cơ sở đó, phải chăng đằng sau đó còn yếu tố gì hay không?”, ông Bình nêu hàng loạt câu hỏi. “Phải chăng ở một số trường, sự lạm quyền của hiệu trưởng quá lớn?”, ông thẳng thắn đặt vấn đề thêm.
Theo ông Bình, cần phải công khai khi truy xuất nguồn gốc bữa ăn gây ngộ độc cho học sinh, công khai trường học đó nhận suất ăn từ doanh nghiệp nào. Ông nhấn mạnh: “Chúng ta sống và làm việc theo pháp luật, người nào làm không đúng, người đó phải chịu trách nhiệm, ngay cả việc có phải phá sản hay không. Bởi suất ăn học đường không chỉ là chuyện kinh doanh đơn thuần mà ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng của con người, tương lai giống nòi”.
Đáng chú ý, ông Cao Thanh Bình đề nghị phải quy rõ trách nhiệm về bữa ăn bán trú, không thể chung chung. Việc phân cấp, phân quyền rõ ràng, trách nhiệm của đơn vị cấp phép cho công ty cung cấp suất ăn bán trú, trách nhiệm về việc hậu kiểm để đơn vị đó có đủ điều kiện hoạt động hay không. Đồng thời, với Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, nếu nhận thấy có vấn đề gì về an toàn thực phẩm chưa đúng, cần phải báo cáo UBND thành phố và đứng ra chủ trì các cuộc họp, mời các sở ngành liên quan, như Sở Y tế, Sở NN-MT, Sở Công thương, Sở GD-ĐT, UBND các phường/xã cùng ngồi lại làm việc… Khi truy xuất nguồn gốc, địa phương cũng phải chịu trách nhiệm về quản lý địa bàn, nếu trên địa bàn đó xảy ra tình trạng hàng gian hàng giả, hàng lậu, hàng kém chất lượng. Và đặc biệt là phải nêu trách nhiệm của hiệu trưởng.
Từ đó, ông Bình nêu sáng kiến Sở An toàn thực phẩm phối hợp chặt chẽ với Sở GD-ĐT, đồng thời quy trách nhiệm từ đầu, để quản lý chặt suất ăn bán trú. Mỗi năm Sở An toàn thực phẩm tổ chức bình chọn, giới thiệu những đơn vị tiêu biểu, uy tín trong cung cấp suất ăn trường học, ví dụ 10 – 20 đơn vị nổi bật. Các trường học căn cứ tình hình thực tế, số lượng người ăn, giá thành, tiêu chuẩn bữa ăn, để đấu thầu công khai, tìm ra nhà cung cấp suất ăn trong số các đơn vị nói trên. Như vậy, hằng năm, việc thanh tra, kiểm tra, giám sát các đơn vị cung cấp suất ăn không bị phân tán mà sẽ chặt chẽ hơn, từng bước loại bỏ ngay những đơn vị cung cấp thức ăn không đảm bảo an toàn, chưa đảm bảo dinh dưỡng cho học sinh.
“Còn nếu như nhà trường quyết chọn một doanh nghiệp khác, nằm ngoài danh mục trên, không may xảy ra sự cố thì hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm với hình thức kỷ luật thích đáng, như vậy mới sòng phẳng”, ông Cao Thanh Bình nhấn mạnh.
Đồng thời, ông Bình cho rằng với nghiệp vụ của cơ quan chức năng, sẽ không khó để điều tra một trường học có nhận chiết khấu từ đơn vị cung cấp suất ăn hay không.
Nếu làm được mọi thứ minh bạch như vậy, ông Bình khẳng định giá suất ăn bán trú của học sinh sẽ giảm và các trường học không dám ký kết hợp đồng với các đơn vị không đảm bảo chất lượng.
Bộ Giáo dục Trung Quốc cuối tháng trước công bố số liệu về lượng du học sinh nước này, lần đầu tiên kể từ 2020.
Theo đó, khoảng 570.000 sinh viên Trung Quốc du học năm ngoái, giảm gần 20% so với mức đỉnh của năm 2019. Con số này từng tăng đều đặn từ 544.500 lên 703.500 vào giai đoạn 2016-2019, trước khi biến động mạnh do đại dịch Covid-19.
Dù vậy, ngân sách trung bình cho mỗi du học sinh đã đạt 605.000 NDT (hơn 88.000 USD), cao nhất trong hơn một thập kỷ. Điều này cho thấy các gia đình Trung Quốc vẫn sẵn sàng đầu tư mạnh mẽ cho con du học.
Tuy nhiên, sự sụt giảm về số lượng phản ánh một cú "quay xe" về chiến lược.
Các chuyên gia nhận định áp lực kinh tế và rào cản chính sách là nguyên nhân chính.
Tại Australia, giới hạn visa và học phí tăng cao đã khiến sự quan tâm của sinh viên nguội lạnh, giảm ứng tuyển tới 39% so với cùng kỳ vào tháng 2. Nhiều người Trung Quốc bắt đầu nhìn nhận các đại học Australia như "một thương nhân hơn là nhà giáo dục".
Còn Canada giảm số lượng du học sinh thông qua chính sách giới hạn giấy phép. Anh thì vốn mang hình ảnh một quốc gia "đắt đỏ" trong mắt phụ huynh Trung Quốc.
Trong khi đó, Mỹ - nơi từng là điểm đến số một của người Trung Quốc, lượng du học sinh đã giảm 5 năm liên tiếp do các biện pháp giám sát chặt chẽ và đề xuất hạn chế visa. Năm nay, lần đầu quốc gia này mất vị trí thứ nhất và nhì trong danh sách yêu thích của sinh viên đại lục, sau hơn 10 năm.
Thay vì chạy theo danh tiếng như trước, các gia đình Trung Quốc ưu tiên sự an toàn, lợi tức đầu tư (ROI) và triển vọng nghề nghiệp. Điều này thúc đẩy xu hướng chọn các địa điểm gần nhà như đặc khu Hong Kong, Singapore, Malaysia, hoặc nộp hồ sơ đến nhiều quốc gia để phân tán rủi ro.
Cùng đó, khi chất lượng giáo dục và cơ hội nghề nghiệp trong nước ngày càng cải thiện, "lợi thế việc làm của những người du học trở về không còn rõ ràng", theo Grace Zhu, giám đốc chi nhánh Trung Quốc của tổ chức tư vấn về giáo dục quốc tế Bonard.
Sự thay đổi trong tư duy tuyển dụng tại nội địa cũng thúc đẩy xu hướng này, bởi nhiều doanh nghiệp có xu hướng ưu tiên kỹ năng thực tế hơn là bằng cấp quốc tế.
Ông Charles Sun, nhà sáng lập tổ chức giáo dục China Education International, dự báo số du học sinh sẽ ổn định ở mức mới này thay vì tiếp tục sụt giảm sâu.
Ngoài ra, giới chuyên gia nhận định việc Bộ Giáo dục công bố dữ liệu lần này là bước đi nhằm tạo cơ sở cho tham vọng mở rộng giáo dục xuyên quốc gia (TNE). Mục tiêu là thu hút nhiều đại học nước ngoài tới đặt trụ sở ở Trung Quốc, nâng tổng số người học lên hơn 8 triệu, để học sinh nội địa có thêm nhiều lựa chọn giáo dục chất lượng cao.
Song song, lượng sinh viên Trung Quốc trở về tiếp tục tăng vọt từ mức 120.000 người năm 2023 lên 535.600 người, tức khoảng 9/10 người trở về sau tốt nghiệp, tạo nên một "cơn sốt hồi hương".
Đó là Thái Song Trí, lớp 12A3; Nguyễn Lê Quang, lớp 12A12 và hai học sinh Lê Vĩnh Ngọc Anh, Đoàn Nhật Huy cùng học lớp 12A13, Trường THPT Nguyễn Du, phường Hòa Hưng, TP.HCM (quận 10 cũ).
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, cả 4 học sinh đều cho biết mình rất bất ngờ khi nhận kết quả 8.5 IELTS, vì đây là lần thi đầu tiên và "bộ tứ" cũng không dành quá nhiều thời gian cho môn học này.
"Mục tiêu học tiếng Anh của mình là có thể sử dụng được nó trong cuộc sống chứ không phải học để thi. Vì vậy khoảng thời gian mình dành cho môn học này là vừa phải, hài hòa với các môn học khác chứ không có ưu tiên nào cả" - Trí chia sẻ.
Tuy nhiên "bộ tứ" có một điểm chung là được bố mẹ, người thân cho tiếp xúc với tiếng Anh ngay từ nhỏ như: xem phim hoạt hình, nghe nhạc, coi các video tìm hiểu về thế giới xung quanh và thói quen này đã thành nếp cho đến bây giờ.
"Sau này, khi lớn lên thì tự bản thân mình tìm các chương trình thực tế, phim, clip… bằng tiếng Anh để xem. Đơn giản vì mình thấy "kho tàng" phim ảnh ngôn ngữ nước ngoài rất phong phú và đa dạng" - Quang nhận xét.
Không những thế, Ngọc Anh còn làm quen và thường xuyên chat với các bạn cùng trang lứa ở nước ngoài về sở thích, học tập. Nhật Huy thì nói chuyện với anh trai ở nhà hoàn toàn bằng tiếng Anh. Song Trí thì thường xuyên đọc sách bằng tiếng Anh.
Đều là học sinh giỏi của trường, đợt vừa rồi 3 thành viên của "bộ tứ" đã tham gia kỳ thi học sinh giỏi môn tiếng Anh cấp thành phố và đều đoạt giải nhì.
Hỏi về bí quyết học tập, cả 4 học sinh đều cho rằng: để giỏi ngoại ngữ thì phải "nhúng" mình trong ngoại ngữ đó, thường xuyên và liên tục sử dụng. Từ đó, bản thân mỗi học sinh sẽ tự rút ra cho mình những bài học kinh nghiệm khi nghe, nói, đọc, viết.
Vòng Chung kết Cuộc thi sáng tạo Robot Việt Nam 2026 - Robocon Việt Nam 2026, diễn ra tối ngày 31/5, với màn so tài giữa hai đội thi SKH-AST, trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên và LH-FOF, trường Đại học Lạc Hồng.
Trận chung kết diễn ra trong 3 phút. Ngay khi nhập cuộc, robot của đội LH-FOF đã vượt qua dốc, tiến vào khu vực đấu trường và đặt hộp "bí kíp võ công" đầu tiên lên giá.
Robot của đội SKH-AST gặp sự cố đứt cầu chì ngay khi đang lên dốc. Trong khi đó, robot của LH-FOF nhanh chóng tiến lên đấu trường với 3 bí kíp cùng lúc, thành công đặt được hai trong số đó lên giá.
Khi còn khoảng hơn một phút là hết giờ, đại diện Lạc Hồng đặt được bí kíp vừa làm rơi lên giá, tạo thành một đường chéo với những hộp trước và giành chiến thắng.
Quán quân và Á quân lần lượt được trao 50 và 30 triệu đồng. Đồng giải ba là SKH-Automation, trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Hưng Yên, và DCN-SEEE-01, trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, mỗi đội nhận thưởng 20 triệu đồng.
LH-FOF sẽ đại diện Việt Nam tham dự chung kết châu Á - Thái Bình Dương tháng 8 năm nay ở Hong Kong, Trung Quốc.
Chủ đề năm nay là "Chiến binh võ thuật - KungFu Master". Mỗi đội điều khiển hai robot R1 và R2, trong đó R2 hoàn toàn tự động. Nhiệm vụ của các robot là lắp ráp binh khí, thu thập các vật thể được gọi là "bí kíp võ công", rồi di chuyển lên đấu trường, xếp chúng lên giá cờ caro để ghi điểm. Hai đội được phép cản phá "bí kíp võ công" của đối thủ để trừ điểm.
Đội đầu tiên xếp các "bí kíp võ công" thành một hàng dọc hoặc đường chéo trên giá sẽ được phong danh hiệu bậc thầy Kungfu và giành chiến thắng tuyệt đối.
Các đội tuyển không những phải thiết kế robot di chuyển nhanh, chính xác, mà còn phải lập trình chiến thuật đối kháng khôn ngoan và phối hợp linh hoạt, theo ông Đinh Đắc Vĩnh, trưởng Ban Tổ chức cuộc thi.
PGS. TS Nguyễn Tăng Cường - trưởng Ban Giám khảo, nhận định chủ đề này đòi hỏi sinh viên đưa giải pháp khác biệt so với những năm trước, khi con người đang bước vào kỷ nguyên của AI, robotics, tự động hóa... Các thí sinh phải đưa vào robot những yếu tố như nhận dạng hình ảnh và AI để thông minh hóa robot.
Năm nay, từ 32 đội đại diện các trường cao đẳng, đại học về kỹ thuật trên cả nước, 16 đội được chia vào 4 bảng để tranh suất tứ kết, thi đấu vòng tròn một lượt, tính điểm. 8 đội dẫn đầu bước vào đêm quyết định, đấu loại trực tiếp để giành ngôi vị quán quân.
Trước khi vào tứ kết, đội LH-FOF đã giành 3 chiến thắng tuyệt đối, lập thời gian kỷ lục 77 giây. Đây là lần thứ 11 liên tiếp Đại học Lạc Hồng giành chiến thắng tại sân chơi Robocon toàn quốc. Trường từng vô địch liên tiếp trong giai đoạn 2010-2014, 2016-2019 và gần nhất là năm ngoái, trở thành ngôi trường giàu thành tích nhất kể từ khi cuộc thi ra đời vào năm 2002.
Đại học Lạc Hồng cũng ba lần vô địch khi đại diện Việt Nam thi đấu ở chung kết châu Á - Thái Bình Dương, lần lượt vào các năm 2014, 2017, 2018.
