Chiều 23-4, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga đã trình bày báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.
Bên cạnh các kết quả, bà Lê Thị Nga nêu một số quy định trong Thông tư 15 của Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa thống nhất với quy định của luật, gây vướng mắc cho địa phương khi thực hiện.
Từ đó đề nghị bộ rà soát tổng thể, sửa đổi quy định tại Thông tư 15 thống nhất với Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Bộ Tư pháp tiến hành kiểm tra, làm rõ dấu hiệu không phù hợp trong việc ban hành văn bản, kiến nghị xử lý theo quy định pháp luật.
Cùng với đó việc giải quyết, trả lời kiến nghị cử tri còn chung chung, chưa thể hiện rõ trách nhiệm quản lý nhà nước của bộ, ngành.
Cụ thể tại kỳ họp thứ 9, 10, Quốc hội khóa XV, cử tri nhiều địa phương kiến nghị cần rà soát, điều chỉnh chương trình giáo dục phổ thông theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn, tiệm cận xu thế phát triển của thế giới, thống nhất, đồng bộ một bộ sách giáo khoa.
Qua giám sát cho thấy Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu tăng thời lượng các môn khoa học, công nghệ, tin học, nghệ thuật, nghiên cứu đưa kiến thức về năng lực số, trí tuệ nhân tạo vào chương trình giáo dục phổ thông.
Rà soát, đánh giá việc triển khai thực hiện chương trình giáo dục phổ thông, bảo đảm cung cấp một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc. Nghị quyết 281 của Chính phủ cũng cụ thể hóa đầy đủ các nhiệm vụ này.
Mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 17 điều chỉnh chương trình giáo dục phổ thông, nhưng nội dung sửa đổi chủ yếu tập trung vào một số môn nhằm đáp ứng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Bộ cũng chưa thực hiện điều chỉnh, bổ sung hoặc giải trình việc giữ nguyên các nội dung của chương trình giáo dục phổ thông liên quan đến các yêu cầu trọng tâm của Nghị quyết số 71 và Nghị quyết 281.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã ban hành quyết định lựa chọn bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” để sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026 – 2027.
Tuy nhiên bộ chưa làm rõ việc rà soát, hoàn thiện chương trình giáo dục phổ thông làm cơ sở cho quyết định này. Đặc biệt, chưa có thông tin việc cập nhật các nội dung theo chỉ đạo định hướng của Nghị quyết 71.
Bộ cũng chưa đề cập đến việc ban hành các tiêu chí làm căn cứ rà soát các bộ sách giáo khoa đã được phê duyệt, nhằm bảo đảm tính minh bạch, khách quan trước khi lựa chọn bộ sách giáo khoa Kết nối tri thức với cuộc sống để sử dụng thống nhất trên toàn quốc.
Kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương rà soát, hoàn thiện chương trình giáo dục phổ thông, đồng thời làm rõ căn cứ của việc lựa chọn bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất trên toàn quốc.
Theo bà Lê Thị Nga, việc triển khai thực hiện kiến nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại các báo cáo giám sát còn chậm, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người dân và phát triển kinh tế – xã hội.
Trong đó nghị định thay thế Nghị định 67 về một số chính sách phát triển thủy sản chậm được ban hành, trong khi đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực đối với sinh kế của ngư dân và nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo.
Việc chậm trễ này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành, mà còn tác động trực tiếp đến đời sống và sự ổn định của người dân.
Cùng với đó Nghị định 131 quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng chưa được sửa đổi, bổ sung kịp thời để giải quyết cho những người đang hưởng trợ cấp thương binh, đồng thời đủ điều kiện hưởng chế độ mất sức lao động được hưởng hai chế độ trợ cấp.
Điều này làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của đối tượng nêu trên, trong khi họ có đóng góp to lớn cho đất nước, cần được bảo đảm chính sách kịp thời.
Quy định về chế độ, chính sách đối với giáo viên mầm non vào ngành từ những năm 1960 -1970, đã nghỉ công tác chưa được hưởng chế độ chậm được ban hành.
Hiện nay, những giáo viên này đã bước vào giai đoạn tuổi cao, đời sống còn không ít khó khăn, việc khẩn trương xây dựng và ban hành chính sách phù hợp càng trở nên cấp thiết, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.
Từ đó bà Lê Thị Nga kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Nội vụ và Bộ Giáo dục và Đào tạo, theo lĩnh vực được phân công, khẩn trương xây dựng, trình Chính phủ ban hành các chính sách liên quan.
Đồng thời xác định rõ các nội dung về tiến độ, thời hạn hoàn thành và thực hiện hiệu quả.
Ghi nhận của phóng viên Dân trí, khoảng 16h30 ngày 1/6, mưa lớn xuất hiện tại phường Linh Xuân, Dĩ An. Sau khoảng 30 phút, nhiều tuyến đường như Nguyễn Tri Phương, đường số 5,... nước ngập lênh láng.
Tại đường số 5 (phường Linh Xuân), nước ngập gần nửa bánh xe khiến việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn. Nhiều phương tiện chết máy giữa dòng nước, người dân phải bì bõm dắt bộ qua đoạn ngập kéo dài hàng trăm mét để về nhà sau giờ tan tầm.
Tương tự, tại đường Nguyễn Tri Phương (phường Dĩ An), nước ngập lênh láng không chỉ gây khó khăn cho việc đi lại mà còn tràn vào nhiều nhà dân, hàng quán ven đường, ảnh hưởng đến sinh hoạt và buôn bán.
Đến hơn 17h mưa giảm cường độ, nước tại nhiều khu vực bắt đầu rút dần. Tuy nhiên, một số điểm trũng thấp vẫn còn ngập, nhiều người dân phải dắt bộ trên vỉa hè tránh khu vực ngập để đảm bảo an toàn.
Theo Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ, lúc 16h40, hình ảnh từ mây vệ tinh cho thấy, vùng mây đối lưu đang phát triển và gây mưa kèm dông, sét tại các phường Bến Thành, Cầu Ông Lãnh, Chợ Quán, Bình Tiên, Tân Mỹ, Tân Hưng, Phú Định, Diên Hồng, Hiệp Bình, Thủ Đức, Tam Bình, Linh Xuân, Tăng Nhơn Phú, Long Bình, Đông Hòa, Dĩ An,...
Trong 3 giờ tới, mây đối lưu tiếp tục phát triển và gây mưa rào kèm theo dông, sét tại các khu vực kể trên, sau đó lan sang các khu vực lân cận. Lượng mưa phổ biến 5-30mm, có nơi trên 50mm.
Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, hạn chế di chuyển qua các khu vực ngập sâu khi có mưa lớn, đồng thời đề phòng cây xanh gãy đổ, tốc mái và sự cố điện trong cơn dông.
Phương án vừa được đơn vị tư vấn báo cáo Sở Xây dựng TP HCM. Cơ quan chuyên môn sẽ tiếp tục hoàn thiện đề án, lấy ý kiến các sở ngành, địa phương và người dân trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Theo đề xuất, vùng phát thải thấp (LEZ) nằm trong phạm vi Vành đai 2, giới hạn bởi các tuyến Đỗ Mười - Lê Đức Anh - Lê Khả Phiêu (quốc lộ 1 cũ) - Nguyễn Văn Linh - cầu Phú Mỹ - Võ Chí Công - Nguyễn Thị Định - Đồng Văn Cống - Mai Chí Thọ - Võ Nguyên Giáp - Xa lộ Hà Nội. Đây cũng là khu vực TP HCM đang hạn chế xe tải trọng lớn và xe khách giường nằm vào nội đô theo khung giờ.
Đơn vị tư vấn cho biết khu vực bên trong Vành đai 2 có mật độ phương tiện lớn nhất thành phố, phát sinh lượng khí thải cao và thường xuyên ghi nhận nồng độ bụi mịn vượt ngưỡng. Khu vực này hiện có hơn 6,1 triệu dân, phát sinh trên 11,5 triệu lượt đi lại mỗi ngày. Mạng lưới giao thông công cộng tương đối phát triển cũng được xem là điều kiện thuận lợi để người dân chuyển sang các loại hình vận tải thay thế.
Lộ trình chuyển đổi theo từng nhóm phương tiện
Đề án đề xuất lùi một số mốc triển khai so với nghiên cứu trước nhằm tạo thêm thời gian cho người dân và doanh nghiệp chuyển đổi phương tiện.
Theo đó, xe buýt là nhóm áp dụng sớm nhất khi từ năm 2027 phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh trong vùng LEZ. Từ năm 2028, các loại taxi, xe hợp đồng, ôtô tải và ôtô cá nhân khi vào khu vực này phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải từ mức 4 hoặc mức 5 tùy loại phương tiện.
Đối với xe máy, từ năm 2029 phương tiện lưu thông trong vùng LEZ phải đạt chuẩn khí thải mức 4 trở lên.
Từ năm 2030, thành phố tiếp tục nâng tiêu chuẩn khí thải với các phương tiện còn sử dụng động cơ đốt trong, đồng thời đẩy nhanh chuyển đổi sang xe điện, năng lượng xanh và hybrid.
Theo lộ trình đề xuất, đến năm 2035 hầu hết phương tiện hoạt động trong vùng LEZ phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Riêng mục tiêu trên phạm vi toàn thành phố là hoàn tất chuyển đổi vào năm 2040.
Nhiều chính sách hỗ trợ
Để thúc đẩy lộ trình chuyển đổi, đề án đề xuất nhiều chính sách hỗ trợ theo từng khu vực.
Tại Côn Đảo, cá nhân và hộ gia đình được hỗ trợ tối đa khoảng 20 triệu đồng khi chuyển đổi xe máy và gần 53 triệu đồng với ôtô dưới 9 chỗ. Taxi và xe hợp đồng dưới 9 chỗ được hỗ trợ tối đa gần 80 triệu đồng mỗi xe. Xe tải, ôtô khách và xe hợp đồng từ 10 chỗ trở lên được hỗ trợ từ khoảng 97 triệu đến 155 triệu đồng một xe.
Tại khu vực Cần Giờ, người dân được đề xuất hỗ trợ lệ phí trước bạ, đăng ký và cấp biển số khi chuyển đổi phương tiện, với mức tối đa khoảng 1,77 triệu đồng cho xe máy và 14 triệu đồng cho ôtô dưới 9 chỗ. Doanh nghiệp vận tải được hỗ trợ từ 10 đến 14 triệu đồng mỗi xe.
Đối với vùng LEZ, người dân chuyển đổi xe máy được hỗ trợ lệ phí trước bạ, phí đăng ký và cấp biển số, tương đương khoảng 1,77 triệu đồng mỗi xe. Ôtô điện hoặc sử dụng năng lượng xanh được hỗ trợ khoảng 14 triệu đồng, trong khi xe hybrid sạc ngoài được hỗ trợ khoảng 7 triệu đồng.
Hộ nghèo, cận nghèo trên toàn địa bàn thành phố được đề xuất hỗ trợ tối đa 20 triệu đồng mỗi xe máy đối với hộ nghèo và 14 triệu đồng với hộ cận nghèo. Shipper được hỗ trợ lệ phí trước bạ, chi phí đăng ký và cấp biển số, khoảng 5 triệu đồng mỗi xe.
Song song với các chính sách hỗ trợ, TP HCM dự kiến đầu tư hạ tầng phục vụ giao thông xanh. Theo đề xuất, vùng LEZ sẽ được bố trí hơn 3.300 trụ sạc nhanh và 8.900 tủ đổi pin; Côn Đảo có 56 trụ sạc và 200 tủ đổi pin; khu vực Cần Giờ có 462 trụ sạc và 710 tủ đổi pin. Các địa bàn còn lại của thành phố dự kiến được đầu tư hơn 14.500 trụ sạc và gần 23.800 tủ đổi pin.
Hiện TP HCM có hơn 14 triệu dân, trên một triệu ôtô và hơn 11 triệu xe máy, chưa kể lượng lớn phương tiện từ các địa phương khác. Theo thống kê trong đề án, giao thông đường bộ chiếm khoảng 88% lượng bụi mịn phát sinh từ hoạt động giao thông. Thành phố kỳ vọng việc triển khai vùng phát thải thấp sẽ góp phần giảm ô nhiễm không khí và hạn chế ùn tắc giao thông.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Xuân Cường vừa đi kiểm tra thực địa vị trí thi công Metro Thủ Thiêm - Long Thành. Đây là tuyến đường sắt đô thị ngắn nhất kết nối TPHCM với sân bay Long Thành (Đồng Nai).
Tại cuộc làm việc, lãnh đạo thành phố yêu cầu hoàn tất chuẩn bị để khởi công dự án trước ngày 2/7, nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Cũng theo phương án được cập nhật, toàn tuyến sẽ có 19 nhà ga thay vì 20 ga như kết quả nghiên cứu tiền khả thi của Ban Quản lý dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng). Hướng tuyến dự án cơ bản không thay đổi, vẫn đi qua phạm vi quy hoạch thành phố mới Nhơn Trạch (Đồng Nai).
Việc giảm bớt số nhà ga được tư vấn Arup (do Thaco đề xuất) đưa ra để tối ưu hóa hiệu quả vận hành.
Ngoài ra, ga Thủ Thiêm sẽ được xây ngầm, là ga dùng chung của hai tuyến Metro Bến Thành - Thủ Thiêm và Thủ Thiêm - Long Thành. Hai tuyến đường sắt này cũng được thiết kế nối ray để đảm bảo cho tàu chạy suốt tuyến (không cần trung chuyển ke ga).
Trước đó, dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành đã được Ban Quản lý dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng) lập báo cáo tiền khả thi. Sau khi dự án được chuyển đổi từ đường sắt quốc gia sang đường sắt đô thị, Sở Xây dựng TPHCM đã tiếp nhận, tham khảo kết quả nghiên cứu từ Ban Quản lý dự án Đường sắt.
Tuy nhiên, theo cơ chế mới (Nghị quyết 188/2025), dự án không cần thực hiện bước phê duyệt chủ trương đầu tư (không phải lập báo cáo tiền khả thi). Do đó, Công ty Đại Quang Minh có thể sử dụng hoặc không sử dụng kết quả nghiên cứu tiền khả thi cũ của Ban Quản lý dự án Đường sắt.
Mới đây, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Xuân Cường đã chỉ đạo Sở Xây dựng phối hợp với Ban Quản lý dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng) bàn giao đầy đủ hồ sơ, kết quả nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành cho công ty Đại Quang Minh để tổ chức lập báo cáo nghiên cứu khả thi.
Đồng thời, lãnh đạo thành phố cũng đề nghị Công ty Đại Quang Minh chủ động tiếp nhận, sử dụng, kế thừa kết quả nghiên cứu tiền khả thi của dự án, bảo đảm đúng quy định, tránh thất thoát, lãng phí ngân sách.
