Công trình đã hoàn thiện phần lát gạch thì thầy phong thủy phán: “Thật tai họa! Sao lại ốp lát kiểu mũi tên thế này? Mũi tên đâm thẳng vào phòng thì còn làm ăn gì nữa”, khiến kiến trúc sư, thợ xây và cả chủ nhà đều ngơ người. Đó là câu chuyện đang được chia sẻ trên các diễn đàn xây dựng gần đây.
Là một kiến trúc sư đồng thời nghiên cứu về phong thủy khoa học, tôi luôn tôn trọng bộ môn này. Bởi phong thủy là một phần của văn hóa phương Đông, chứa đựng nhiều kinh nghiệm tích lũy qua hàng nghìn năm về môi trường sống, hướng gió, ánh sáng, khí hậu và sự hài hòa giữa con người với không gian.
Tuy nhiên, nhiều năm làm nghề cũng khiến tôi chứng kiến không ít câu chuyện “cười ra nước mắt” khi phong thủy bị hiểu theo hướng cực đoan hoặc áp dụng thiếu cơ sở. Điều đáng tiếc là người chịu thiệt nhiều nhất lại chính là gia chủ, còn kiến trúc sư thì nhiều phen chỉ biết “méo mặt” vì phải sửa bản vẽ liên tục. Còn đơn vị thi công thì bất bình bởi những “lời phán” của các thầy, khiến công trình trễ tiến độ, phát sinh chi phí, thậm chí là không đúng kỹ thuật.
Không ít trường hợp cửa chính bị xoay theo hướng tốt với tuổi gia chủ nhưng bất lợi với khí hậu địa phương; phòng ngủ cho vào cung tốt nhưng bí khí, không thông thoáng; bếp đặt xéo so với mặt đá để nhìn về hướng tốt, khiến việc đứng nấu ăn bất tiện; hoặc chiều cao bậc cầu thang quá cao để số bậc vào cung sinh, gây đi lại mệt mỏi.
Phong thủy đề cao tính cân bằng âm dương, nên giá trị lớn nhất của phong thủy phải nằm ở việc tạo ra môi trường sống hài hòa giữa kiến trúc và năng lượng. Khi sự cân bằng ấy bị phá vỡ thì phong thủy không thể nào đạt được hiệu quả. Nếu thầy phong thủy nói nhà bạn tốt nhưng thực tế lại khó sử dụng, liệu bạn có chấp nhận sống lâu dài trong ngôi nhà đó không?
>> Mất thêm một tỷ đồng xây nhà vì tin lời thầy phong thủy
Với kinh nghiệm nhiều năm làm thiết kế và ứng dụng phong thủy khoa học, tôi xin đưa ra bốn nguyên tắc sau để bạn đọc áp dụng phong thủy vào ngôi nhà hiệu quả:
Đầu tiên, phong thủy cần dung hòa với kiến trúc. Đây là nguyên tắc quan trọng nhất khi ứng dụng phong thủy vào nhà ở. Mục tiêu cốt lõi của phong thủy là giúp con người sống hài hòa với quy luật tự nhiên, từ đó cải thiện sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống. Vì vậy, không nên vì chạy theo phong thủy mà khiến ngôi nhà trở nên bất tiện hoặc làm người sử dụng cảm thấy gò bó. Trong bối cảnh hiện đại, phong thủy cần được kết hợp hài hòa với bốn yếu tố nền tảng gồm công năng, thẩm mỹ, kinh tế và tính bền vững.
Một ngôi nhà có phong thủy tốt trước hết phải đáp ứng đúng nhu cầu sử dụng của gia đình, phù hợp với thói quen sinh hoạt hằng ngày. Thẩm mỹ phải thể hiện được cá tính, bản sắc của gia chủ và phù hợp với ngôn ngữ thiết kế tổng thể. Yếu tố kinh tế nằm ở việc tránh đầu tư lãng phí vào những vật phẩm đắt tiền hoặc cải tạo, đập phá vô lý. Đồng thời, ngôi nhà cũng phải bảo đảm chất lượng kỹ thuật để vận hành ổn định và bền vững trong suốt quá trình sử dụng.
Thứ hai, phong thủy cần thích ứng với điều kiện tự nhiên. Một ngôi nhà được xem là có phong thủy tốt khi biết tận dụng tối đa những lợi thế từ thiên nhiên như đón ánh sáng mặt trời, khai thác gió tự nhiên để lưu thông không khí và có giải pháp che nắng, chắn mưa phù hợp với điều kiện khí hậu. Ngược lại, nếu áp dụng các nguyên tắc phong thủy một cách cứng nhắc mà bỏ qua địa hình, hướng nắng, hướng gió của từng khu đất, thì ngôi nhà sẽ trở thành nơi khó ở. Khi kiến trúc biết tôn trọng và thích nghi với tự nhiên, dòng sinh khí trong ngôi nhà cũng sẽ được lưu thông thuận lợi hơn.
Thứ ba, không áp dụng máy móc lý thuyết phong thủy truyền thống vào kiến trúc hiện đại. Những kinh nghiệm phong thủy mà cha ông để lại luôn có giá trị tham khảo, nhưng không phải quy tắc nào cũng còn phù hợp với cuộc sống ngày nay. Nhu cầu sinh hoạt, xu hướng thiết kế và công nghệ xây dựng đã thay đổi rất nhiều so với trước đây. Vì thế, phong thủy cũng cần được nhìn nhận theo hướng linh hoạt thay vì rập khuôn. Chỉ khi biết chọn lọc và điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tế, phong thủy mới thật sự phát huy giá trị.
Thứ tư, cần tích hợp phong thủy ngay từ giai đoạn thiết kế. Thời điểm hiệu quả nhất để đưa phong thủy vào công trình là ngay khi bắt đầu thiết kế. Việc kiến trúc sư phối hợp với chuyên gia phong thủy từ những bản vẽ đầu tiên sẽ giúp tạo ra một phương án tối ưu cả về năng lượng, công năng lẫn tính thẩm mỹ. Ngược lại, nếu chờ đến khi công trình đang thi công hoặc đã hoàn thiện mới điều chỉnh phong thủy thì rất dễ phát sinh nhiều bất cập như phá vỡ bố cục công năng, ảnh hưởng đến hình thức kiến trúc, tăng chi phí đầu tư, kéo dài thời gian thi công và gây không ít phiền toái cho gia chủ như câu chuyện thực tế ở trên.
Là người đồng hành cùng hàng trăm công trình, tôi hiểu rằng niềm tin của mỗi gia đình đều đáng được tôn trọng. Nhưng niềm tin chỉ thực sự có giá trị khi giúp chúng ta đưa ra những quyết định tốt hơn, chứ không phải khiến chúng ta rơi vào trạng thái hoang mang, thay đổi liên tục hoặc đánh đổi những lợi ích thực tế.
Phong thủy, nếu được nghiên cứu và vận dụng đúng, hoàn toàn có thể đồng hành cùng kiến trúc để tạo nên một ngôi nhà hài hòa về không gian lẫn giá trị tinh thần. Ngược lại, nếu chỉ dựa vào những lời “phán” thiếu cơ sở, thì điều đầu tiên bị ảnh hưởng không phải là vận may của ngôi nhà, mà chính là kế hoạch xây dựng và trải nghiệm sử dụng tồi tệ khi sống trong ngôi nhà đó.
5 người lớn ngồi trên bàn nhậu về khuya. 3 đứa trẻ chừng 5-7 tuổi ngồi ngay bậc tam cấp của quán và chụm đầu vào điện thoại. Chỉ nhìn qua là thấy ngay các bé đang xem video.
Nhiều người nhìn qua sẽ dễ trách móc ngay rằng sao giờ này chưa cho các bé về nhà, rằng cha mẹ cứ muốn rảnh tay là đưa ngay điện thoại cho con ...
Nhưng đó vẫn là cảnh chúng ta thường thấy ngày qua ngày. Cuộc sống đô thị của gia đình trẻ ở một đô thị như Sài Gòn có rất nhiều vướng bận. Gửi con cho ai khi cần giao tiếp với xã hội? Phải làm sao nếu không đưa điện thoại cho trẻ ?...
Với những tình huống như trên, theo bạn cần giải pháp thế nào?
"Năm 2007, khi lương tháng của chỉ khoảng 3 triệu đồng, tôi quyết định mua một lô đất ở TP HCM với giá 375 triệu đồng. Thời điểm đó, đây là số tiền rất lớn so với khả năng tài chính của tôi. Phần lớn tiền mua đất là tôi vay từ họ hàng.
Những năm đầu, tôi khá áp lực vì vừa phải trang trải cuộc sống vừa lo trả nợ. May mắn là sau đó thu nhập của tôi tăng lên, đồng thời tôi cũng tìm được một số cách làm ăn để có thêm nguồn thu bên ngoài. Nhờ vậy, đến năm 2014, tôi trả hết toàn bộ khoản nợ đã vay trước đó.
Đến nay nhìn lại, đó có lẽ là một trong những quyết định tài chính đúng đắn nhất của tôi. Lô đất tôi mua với giá 375 triệu đồng năm ấy hiện đã có người trả khoảng 10 tỷ đồng. Tính ra sau 19 năm, giá trị bất động sản của tôi tăng hơn 26 lần. Nếu chia theo lãi kép, mức tăng trưởng trung bình khoảng 19% mỗi năm.
Con số này cao hơn rất nhiều so với lãi suất gửi tiết kiệm, lợi nhuận từ nhiều hoạt động kinh doanh thông thường hay thậm chí là không ít khoản đầu tư chứng khoán. Tôi vui vì tài sản của mình tăng giá mạnh. Nhưng đi cùng niềm vui đó lại là một nỗi trăn trở. Dù đang nắm giữ một tài sản có giá trị lớn, nhưng đến giờ tôi vẫn chỉ là một người đi làm thuê hưởng lương.
Nhiều người nói tôi có thể bán đất để khởi nghiệp hoặc đầu tư vào lĩnh vực khác. Thế nhưng tôi lại không dám. Có lẽ vì tôi sợ đánh đổi một tài sản đã tích lũy được sau nhiều năm bằng một kế hoạch kinh doanh chưa chắc thành công. Thế nên, mảnh đất vẫn nằm đó, còn tôi vẫn tiếp tục công việc đi làm thuê hàng ngày của mình.
>> Tôi cầm 2 tỷ mua nhà Bình Dương dù đi làm Quận 2
Đôi khi, tôi thấy mình ở trong một nghịch lý khá phổ biến hiện nay: tài sản nhà đất tăng giá rất mạnh nhưng không tạo ra dòng tiền thực tế. Tôi giàu hơn trên giấy tờ so với nhiều năm trước, nhưng cuộc sống và công việc về cơ bản vẫn không khác là bao".
Đó là nỗi trăn trở của độc giả Minhkhang xung quanh câu chuyện đầu tư bất động sản. Thực tế, nhiều năm qua, giá bất động sản tại nhiều khu vực tăng nhanh hơn đáng kể so với tốc độ tăng thu nhập, lãi suất tiết kiệm hay nhiều kênh đầu tư truyền thống, giúp không ít người trở thành "triệu phú nhà, đất" mà không cần kinh doanh hay đầu tư chuyên nghiệp. Tuy nhiên, khi giá trị tài sản nằm chủ yếu trên giấy tờ, nhiều người lại rơi vào tình cảnh sở hữu khối tài sản trị giá hàng tỷ, thậm chí hàng chục tỷ đồng nhờ đất đai, nhưng cuộc sống hàng ngày vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tiền lương.
Theo nhiều báo cáo gần đây, nhóm lao động trẻ có thu nhập phổ biến khoảng 15-30 triệu đồng mỗi tháng, trong khi giá một căn nhà tại TP HCM hiện nay đã lên tới 4-5 tỷ đồng (từ 80-100 triệu đồng mỗi m2), thậm chí 8-9 tỷ đồng ở nhiều khu vực. Khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà là quá lớn khiến ngay cả khi có hỗ trợ từ gia đình hoặc vay ngân hàng, việc sở hữu nhà với họ vẫn rất khó khăn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng an cư mà còn làm suy giảm động lực phát triển cá nhân.
Vợ chồng tôi năm nay lần lượt 50 và 55 tuổi. Sau hơn 20 năm đi làm và tích góp, chúng tôi đang đứng trước một quyết định mà có lẽ nhiều gia đình trung niên cũng trăn trở: có nên đánh đổi sự an toàn tài chính để thực hiện giấc mơ sống trong một căn nhà mặt đất?
Hiện tại, vợ chồng tôi sống trong căn chung cư ba phòng ngủ tại Hà Nội đã ở nhiều năm. Nhà không quá tệ nhưng cũng bắt đầu cũ. Ngoài căn hộ này, chúng tôi có một mảnh đất vùng ven trị giá khoảng 8 tỷ đồng và khoảng 2,5 tỷ tiền mặt. Tổng thu nhập của hai vợ chồng khoảng 80 triệu đồng mỗi tháng. Con trai duy nhất sắp đi học Thạc sĩ vào tháng 9 tới, không cần bố mẹ trợ cấp thêm nên áp lực tài chính hiện nay khá nhẹ.
Gần đây, chúng tôi tìm được một căn nhà mặt đất đúng kiểu mình mong muốn từ lâu. Nhà mới xây, bốn tầng, diện tích đất 75 m2, có sân đậu ôtô. Tầng một là phòng khách và bếp, tầng hai và ba mỗi tầng hai phòng ngủ, tầng bốn là phòng để đồ và sân thượng. Giá căn nhà là 18 tỷ đồng.
Nếu quyết định mua, chúng tôi sẽ bán căn chung cư hiện tại, bán luôn mảnh đất vùng ven và dùng toàn bộ tiền mặt hiện có. Sau tất cả, số tiền cần vay ngân hàng còn khoảng 1,5 tỷ đồng. Với mức thu nhập hiện tại, nếu sức khỏe ổn định và công việc thuận lợi, chúng tôi dự tính khoảng 2,5 năm sẽ trả hết nợ. Sau đó còn khoảng 2,5 năm làm việc nữa để tích lũy cho tuổi già. Lương hưu dự kiến của hai vợ chồng khoảng 25 triệu đồng mỗi tháng.
>> Lương 50 triệu 'gồng nợ' mua chung cư 4,2 tỷ đồng
Nhưng điều khiến tôi băn khoăn là "được" và "mất" phía sau quyết định này. Phương án thứ nhất, nếu mua nhà, chúng tôi sẽ đạt được mong muốn lớn nhất là được sống trong một căn nhà mặt đất rộng rãi, thoải mái hơn khi tuổi già đến gần. Sẽ không còn cảnh phụ thuộc thang máy, phí dịch vụ hay cảm giác chật chội của chung cư cũ. Tôi hình dung những buổi sáng tưới cây trên sân thượng, cuối tuần con cái về có chỗ quây quần, xe cộ để ngay trong sân nhà.
Trong khi đó, nếu lượng chọn phương án giữ nguyên chỗ ở như hiện tại, cuộc sống của chúng tôi gần như không có áp lực gì đến cuối đời. Chúng tôi sẽ không nợ nần, không phải tất bật mua bán nhà đất, không lo biến động tài chính ở tuổi đã không còn trẻ. Mảnh đất vùng ven có thể để dành cho con trai sau này. Nếu con lập gia đình và muốn ra ở riêng, con có thể tự quyết định bán hay xây tùy nhu cầu. Vợ chồng tôi cũng sẽ có một khoản dự phòng an toàn hơn cho tuổi già và sức khỏe.
Một bên là sự ổn định nhẹ đầu. Một bên là mong muốn được sống trong ngôi nhà mình thật sự yêu thích sau nhiều năm làm việc vất vả. Đến giờ, vợ chồng tôi vẫn chưa có câu trả lời cuối cùng. Tôi chia sẻ câu chuyện này mong nhận được thêm góc nhìn từ những người từng ở hoàn cảnh tương tự. Liệu ở tuổi 50, tôi có nên mạnh dạn đánh đổi toàn bộ tài sản để lấy căn nhà mơ ước, hay nên ưu tiên sự an toàn tài chính cho chặng đường còn lại?
