Chiều 5-4, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) đã chia sẻ những “bí kíp” giúp bù nước và dinh dưỡng hiệu quả trong mùa nắng nóng.
Những khuyến cáo này nhằm giúp người dân chủ động phòng tránh tình trạng mất nước và duy trì cân bằng điện giải cho cơ thể trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Theo HCDC, trong điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài, cơ thể dễ mất nước do tăng tiết mồ hôi để điều hòa thân nhiệt.
Tuy nhiên nhiều người chỉ uống nước khi cảm thấy khát, trong khi đây đã là dấu hiệu cho thấy cơ thể bắt đầu thiếu nước.
Để duy trì trạng thái cân bằng, người trưởng thành cần uống khoảng 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày và tăng thêm khi làm việc trong môi trường nóng hoặc vận động nhiều.
Việc uống nước nên được chia đều trong ngày, từng ngụm nhỏ, thay vì uống dồn vào một thời điểm.
Đối với người lao động ngoài trời, việc bổ sung nước định kỳ, khoảng 100 – 150ml mỗi 15 – 20 phút là cần thiết để hạn chế nguy cơ mất nước. Nước đun sôi để nguội và nước sạch vẫn là lựa chọn phù hợp nhất.
Bên cạnh nước, cơ thể còn mất đi các muối khoáng quan trọng khi đổ nhiều mồ hôi. Nếu chỉ bù nước đơn thuần, cơ thể có thể rơi vào tình trạng rối loạn điện giải, gây mệt mỏi, chuột rút hoặc nặng hơn.
Trong những trường hợp này, việc sử dụng dung dịch bù điện giải như Oresol có thể giúp phục hồi cân bằng nước và khoáng chất hiệu quả.
Tuy nhiên, dung dịch này cần được pha đúng theo hướng dẫn, không tự ý điều chỉnh nồng độ. Khi không có sẵn, có thể tạm thời sử dụng dung dịch tự pha từ nước, đường và muối với tỉ lệ phù hợp để hỗ trợ bù nước.
Chế độ dinh dưỡng hằng ngày cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể thích nghi với nắng nóng.
Việc tăng cường rau xanh và trái cây tươi không chỉ bổ sung vitamin, khoáng chất mà còn cung cấp thêm lượng nước tự nhiên cho cơ thể. Trong bữa ăn, các món canh nên được duy trì để hỗ trợ bù nước và giúp ăn uống dễ dàng hơn khi thời tiết oi bức.
Ngược lại, cần hạn chế sử dụng rượu, bia do có thể làm tăng tình trạng mất nước. Các loại đồ uống chứa caffeine hoặc nhiều đường như cà phê đậm, nước ngọt có gas cũng không được khuyến khích vì có thể gây lợi tiểu. Đồng thời việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu đạm trong những ngày nắng nóng cũng có thể làm tăng sinh nhiệt trong cơ thể, khiến cảm giác mệt mỏi rõ rệt hơn.
Một số nhóm cần được lưu ý đặc biệt trong thời tiết nắng nóng là trẻ dưới 6 tháng tuổi nên được bú mẹ hoàn toàn, vì sữa mẹ đã cung cấp đầy đủ nước và dưỡng chất cần thiết.
Phụ nữ mang thai và cho con bú cần uống đủ nước mỗi ngày để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé. Trong mọi trường hợp nghi ngờ say nắng, say nóng, không nên tự ý sử dụng thuốc hạ sốt khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế, đặc biệt đối với trẻ nhỏ.
HCDC nhấn mạnh, chủ động bù nước và duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý là những biện pháp đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng ngừa các vấn đề sức khỏe do nắng nóng. Thực hiện đều đặn mỗi ngày sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với điều kiện thời tiết khắc nghiệt, góp phần bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Việc uống nước đúng cách, kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý, không chỉ giúp cơ thể duy trì thể trạng mà còn góp phần phòng ngừa say nắng, say nóng hiệu quả.
Nhiều người kiểm soát đường huyết khá tốt vào ban ngày nhưng lại “lỏng tay” vào buổi tối. Đây là thời điểm cơ thể giảm chuyển hóa, khiến đường huyết dễ tăng cao nếu ăn uống không hợp lý.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, bữa tối nên cân bằng giữa protein, chất xơ và tinh bột phức để giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn.
Một bữa tối hợp lý nên có nguồn đạm như cá, thịt nạc, trứng hoặc đậu phụ, kết hợp với rau xanh. Protein giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, trong khi chất xơ giúp giảm tốc độ tăng glucose trong máu.
Bà Franziska Spritzler, hiện làm việc trong lĩnh vực tư vấn dinh dưỡng chuyển hóa tại Mỹ, cho biết việc kết hợp protein và chất xơ có thể giúp hạn chế biến động đường huyết sau bữa ăn.
Tinh bột tinh chế như cơm trắng, bánh mì trắng có thể khiến đường huyết tăng nhanh. Thay vào đó, nên ưu tiên tinh bột hấp thu chậm như gạo lứt, yến mạch hoặc khoai lang.
Theo Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan, thực phẩm nguyên hạt giúp cải thiện độ nhạy insulin và ổn định đường huyết tốt hơn.
Thời điểm ăn tối cũng quan trọng không kém loại thực phẩm. Ăn quá muộn khiến cơ thể khó xử lý glucose do đồng hồ sinh học bước vào giai đoạn nghỉ ngơi.
Bác sĩ David Agus (Mỹ) cho biết cơ thể xử lý năng lượng hiệu quả hơn vào ban ngày, vì vậy nên ăn tối trước khi ngủ ít nhất 2 - 3 giờ.
Ngoài ra, nên hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm nhiều đường hoặc nước ngọt vào buổi tối.
Người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường không nên bỏ bữa tối hoặc ăn quá ít, vì có thể gây hạ đường huyết về đêm. Tốt nhất nên duy trì chế độ ăn cân bằng và theo dõi đường huyết thường xuyên.
Sự khác biệt giữa thịt gà và thịt bò không chỉ nằm ở lượng protein mà còn ở thành phần a xít amin, chất béo và vi chất dinh dưỡng, theo chuyên trang Eating Well. Tuy nhiên, lựa chọn loại thịt nào còn phụ thuộc vào mục tiêu tập luyện của mỗi người.
Cả thịt gà và thịt bò đều cung cấp leucine và các a xít amin thiết yếu cho quá trình xây dựng cơ bắp. Dù thịt bò có thể nhỉnh hơn một chút về leucine, nhưng sự khác biệt này không đủ lớn để tạo ra thay đổi rõ rệt.
Một nghiên cứu đăng trên Journal of Strength and Conditioning Research so sánh hiệu quả của protein từ thịt bò, thịt gà và whey trong 8 tuần ở người tập tạ. Kết quả cho thấy tất cả các nhóm đều tăng khối lượng cơ và cải thiện thành phần cơ thể, không có sự khác biệt đáng kể giữa các nguồn protein.
Điều này cho thấy, miễn là cung cấp đủ protein và duy trì tập luyện đều đặn, loại thịt bạn chọn không phải yếu tố quyết định tốc độ tăng cơ.
Xét về thành phần dinh dưỡng, thịt gà, đặc biệt là phần ức, có tỷ lệ protein cao so với lượng calo và chứa rất ít chất béo. Vì vậy, đây là lựa chọn phổ biến với những người muốn tăng cơ nhưng vẫn kiểm soát mỡ, nhất là trong giai đoạn giảm cân hoặc “siết” cơ.
Ngược lại, thịt bò lại nổi bật với hàm lượng vi chất như sắt và vitamin B12, cần thiết cho quá trình tạo máu và hoạt động thần kinh. Ngoài ra, thịt bò còn cung cấp creatine tự nhiên - hợp chất giúp cải thiện sức mạnh và hiệu suất tập luyện. Tuy nhiên, thịt bò cũng thường chứa nhiều chất béo hơn.
Nhiều người cho rằng chỉ cần chọn đúng loại thịt là có thể tăng cơ nhanh. Thực tế, yếu tố quan trọng hơn là tổng lượng protein tiêu thụ mỗi ngày - khoảng 1,6 gram/kg cân nặng với người tập gym - cùng với cách phân bổ hợp lý trong các bữa ăn (20 - 30 gram protein mỗi bữa).
Trên thực tế, việc chọn thịt gà hay thịt bò nên dựa vào mục tiêu cá nhân. Nếu cần giảm mỡ, kiểm soát calo, thịt gà là lựa chọn phù hợp. Ngược lại, nếu muốn bổ sung sắt, cải thiện thể lực hoặc đang trong giai đoạn tăng cân, thịt bò có thể mang lại nhiều lợi ích hơn, theo Eating Well.
Ngày 3/4, BS.CK1 Nguyễn Lê Phú, Khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, cho biết kết quả xét nghiệm khiến bệnh nhân bất ngờ khi phát hiện nhiễm virus viêm gan B. Đồng thời, chỉ số AFP (dấu ấn tầm soát ung thư gan) tăng vọt. CT Scan bụng có cản quang ghi nhận tổn thương phù hợp với u gan.
Hội chẩn đa chuyên khoa, các bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt gan trái để loại bỏ khối u. Êkíp do BS.CK2 Mai Hóa, Phó giám đốc bệnh viện, phụ trách chính đã mổ hai giờ, ứng dụng các thiết bị hiện đại như dao siêu âm Harmonic và máy cắt nối mạch máu chuyên dụng. Sau phẫu thuật, sức khỏe bệnh nhân hồi phục tốt, không sốt, ăn uống được và có thể đi lại ngay từ những ngày đầu.
Hiện, kết quả giải phẫu bệnh xác định bệnh nhân mắc ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) giai đoạn tiến triển, đã xâm lấn mạch máu nhưng may mắn chưa di căn hạch hay di căn xa. Dự kiến, ngày 14/4 bệnh nhân sẽ tái khám để bắt đầu phác đồ điều trị tại Khoa Ung bướu, kết hợp điều trị viêm gan siêu vi B.
Theo bác sĩ Phú, ung thư gan ngày càng trẻ hóa. Người nhiễm viêm gan siêu vi B, C có hoặc không kèm xơ gan là nhóm nguy cơ rất cao. Ở giai đoạn sớm, bệnh thường ít triệu chứng hoặc triệu chứng rất mơ hồ, dễ bị người trẻ bỏ qua. Nếu không được chẩn đoán và phẫu thuật sớm, khối u sẽ phát triển lớn, lan sang phần gan lành và di căn, khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp, tốn kém và khó triệt để.
Bác sĩ khuyến cáo người dân cần duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ hai lần mỗi năm. Đặc biệt, nhóm nguy cơ cao mang virus viêm gan B, C hoặc xơ gan bắt buộc phải siêu âm gan và xét nghiệm máu mỗi 3-6 tháng. Việc lắng nghe cơ thể và không xem nhẹ những triệu chứng nhỏ nhất là chìa khóa phát hiện sớm và bảo vệ bản thân trước căn bệnh tiến triển âm thầm này.
