Một ngày sau trận lũ quét ở xã Mường Than, sáng nay mưa đã ngớt nhưng cuộc chạy đua cứu người vẫn chưa kết thúc. Lực lượng cứu hộ tiếp tục vượt dòng nước xiết giải cứu 4 người dân mắc kẹt, trong khi hàng trăm cán bộ, chiến sĩ quân đội, công an, dân quân và người dân địa phương vẫn bám hiện trường tìm kiếm 4 nạn nhân mất tích, mở đường và hỗ trợ những hộ chưa thể trở về nhà.
Trận lũ sáng 17/7 xuất hiện sau nhiều ngày mưa kéo dài. Nước từ các khe suối đầu nguồn dâng cao, cuốn theo đất đá và cây cối đổ xuống các bản Chít, Đội 9, Đội 11, Sắp Ngụa và nhiều khu dân cư khác của xã Mường Than. Chỉ trong thời gian ngắn, dòng lũ tràn qua nhà cửa, ruộng đồng, khiến nhiều gia đình chỉ kịp đưa người già và trẻ nhỏ chạy lên nơi cao trước khi nước ập vào.
Khi nước rút, nhiều ngôi nhà chỉ còn lại nền móng. Bùn đất phủ kín đồ đạc, cây cối ngổn ngang khắp các bản. Nhiều tuyến đường bị đất đá chắn kín, chia cắt các khu dân cư.
“Gia đình tôi chỉ kịp chạy người, toàn bộ tài sản đều bị nước cuốn trôi”, anh Lò Văn Quyền, ở bản Đội 11, kể khi trở lại căn nhà đã bị lũ san phẳng.
Lực lượng chức năng xác định lũ quét ở Mường Than đã giật sập 14 ngôi nhà, 15 nhà khác hư hỏng, nhiều hộ chưa thể trở về do nguy cơ sạt lở còn rất cao. 3 người chết, 4 người mất tích.
Không chỉ Mường Than, mưa lũ còn gây thiệt hại tại nhiều xã của tỉnh Lai Châu. Hàng chục căn nhà ở Than Uyên, Pa Ủ, Nậm Cuổi, Pắc Ta, Lê Lợi bị sạt lở, ngập nước hoặc buộc phải di dời khẩn cấp.
Nước từ thượng nguồn tràn xuống đúng thời điểm lúa vụ mùa đang phát triển, vùi lấp hàng trăm hecta ruộng, hoa màu và ao nuôi thủy sản. Riêng xã Mường Than có khoảng 300 ha sản xuất bị ảnh hưởng; tại Than Uyên, diện tích lúa ngập úng và sạt lở là 82 ha. Nhiều ao cá bị vỡ bờ, gia súc, gia cầm bị nước cuốn trôi nhưng đến nay vẫn chưa thể thống kê đầy đủ.
Việc cứu hộ cũng gặp nhiều khó khăn khi hàng loạt tuyến giao thông bị chia cắt. Các quốc lộ 12, 32, 279 cùng nhiều tuyến tỉnh lộ xảy ra sạt lở tại hàng chục vị trí. Đặc biệt, đoạn Km76+250 trên quốc lộ 12 qua xã Lê Lợi bị cuốn trôi khoảng 30 m nền đường. Nhiều tuyến đường liên bản ở Mường Than vẫn bị đất đá vùi lấp, khoảng 30 cột điện bị đổ, khiến việc tiếp cận hiện trường và khôi phục điện, thông tin liên lạc gặp nhiều trở ngại.
Ngay sau khi thiên tai xảy ra, tỉnh Lai Châu huy động lực lượng theo phương châm “4 tại chỗ”, đồng thời điều động quân đội, công an, dân quân và các lực lượng địa phương tham gia cứu hộ. Hai ngày qua, khoảng 800 lượt người cùng 50 phương tiện, máy móc được huy động để tìm kiếm nạn nhân, di dời người dân, san gạt đất đá và mở các tuyến đường phục vụ cứu hộ.
UBND tỉnh Lai Châu ước tính tổng thiệt hại ban đầu do đợt mưa lũ 190 tỷ đồng, trong đó riêng xã Mường Than khoảng 120 tỷ đồng. Con số này được dự báo còn tăng khi các địa phương tiếp tục thống kê và tiếp cận những khu vực còn bị cô lập.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia đánh giá mưa ở Tây Bắc đã giảm so với cao điểm ngày 17/7 và không còn tập trung vào khu vực vừa xảy ra lũ quét nghiêm trọng. Tuy nhiên, đây mới chỉ là khoảng lặng ngắn của đợt mưa. Từ đêm 18 đến hết ngày 19/7, vùng núi và trung du Bắc Bộ được dự báo có mưa vừa, mưa to với lượng phổ biến 50-100 mm, cục bộ trên 250 mm. Khi nhiều sườn núi đã no nước sau nhiều ngày mưa liên tiếp, nguy cơ lũ quét và sạt lở đất vẫn ở mức cao, đặc biệt tại những khu vực vừa xảy ra thiên tai.
Gần đây nhất, ngày 19.6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố 3 bị can đều ngụ tỉnh Thanh Hóa để điều tra hành vi buôn bán, tiêu thụ lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi, gồm: Nguyễn Thị Trang (36 tuổi, ngụ xã Xuân Lập), Lê Văn Thu (60 tuổi, ngụ xã Thọ Lập) và Nguyễn Hữu Luân (39 tuổi, ngụ xã Yên Phú), theo điều 317 bộ luật Hình sự.
Rạng sáng 13.6, lực lượng Công an Thanh Hóa kiểm tra đột xuất cơ sở giết mổ lợn của Nguyễn Thị Trang, phát hiện đang tập kết 6 con lợn, trong đó có 2 con đã chết và nhiều thịt lợn (đã giết mổ) có dấu hiệu nhiễm bệnh chuẩn bị đưa đi tiêu thụ.
Trang thừa nhận Lê Văn Thu đã giới thiệu cho Trang mua lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi của Nguyễn Hữu Luân (tổng 6 con lợn) về để giết mổ, bán thịt cho người dân.
Trước đó, ngày 2.6, thấy đàn lợn 21 con của gia đình nhiễm dịch tả lợn châu Phi, Tào Văn Hải (31 tuổi, ngụ xã Thạch Bình, Thanh Hóa) đã liên hệ với Lưu Văn Đông (50 tuổi, ngụ cùng xã; là người chuyên môi giới mua bán lợn) tìm đầu mối tiêu thụ.
Đông liên lạc với ông Hoàng Văn Thành (54 tuổi, ngụ xã Biện Thượng, Thanh Hóa) đến mua đàn lợn với giá hơn 71 triệu đồng. Sau đó, ông Thành bán toàn bộ cho ông Trần Quốc Điển (60 tuổi, ngụ xã Hoạt Giang, Thanh Hóa) với giá 84 triệu đồng.
Sau khi mua số lợn trên, ông Điển đưa lợn về và giết mổ 4 con bán cho người dân (trước khi lực lượng chức năng phát hiện). Số còn lại, ông Điển chia nhỏ, đem giấu ở nhiều gia đình thân quen nhưng đã bị lực lượng công an đã phát hiện, thu giữ và xử lý.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can trên để điều tra về hành vi mua bán, giết mổ lợn nhiễm bệnh.
Trong ngày 31.3 và 29.4, lực lượng Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với các lực lượng chức năng cũng phát hiện 2 vụ buôn bán, giết mổ lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi, thu giữ, tiêu hủy hàng chục con lợn nhiễm bệnh. Nhiều người liên quan đến vụ việc đã bị khởi tố, bắt tạm giam.
Đáng chú ý, ở các vụ phát hiện buôn bán, tiêu thụ lợn nhiễm bệnh đều cho thấy cả người chăn nuôi và người mua đều biết rõ lợn bị nhiễm bệnh, hoặc có dấu hiệu nhiễm bệnh nhưng vẫn ngang nhiên buôn bán, tiêu thụ thịt lợn bệnh.
Ông Lương Xuân Vũ, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở NN-MT Thanh Hóa), cho biết Thanh Hóa hiện có hơn 1.400 cơ sở giết mổ chủ yếu là nhỏ lẻ, tổng đàn lợn khoảng 1,32 triệu con được chăn nuôi tại 589 trang trại và 88.070 hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Do đó, khi dịch bệnh xảy ra, việc ngăn chặn, xử lý tiêu thụ lợn nhiễm dịch tả châu Phi gặp rất nhiều khó khăn.
Việc ngăn chặn, kiểm soát người chăn nuôi bán lợn nhiễm dịch bệnh, theo ông Vũ, thuộc trách nhiệm chung của nhiều ngành và các địa phương mà trước tiên là trách nhiệm người chăn nuôi. thế nhưng, thực tế vẫn có những thương lái, người giết mổ lợn, người chăn nuôi vì lợi ích trước mắt nên vẫn mua bán, tiêu thụ.
Tới đây, ông Vũ thông tin, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan báo chí, UBND cấp xã trên địa bàn tỉnh tăng cường công tác tuyên truyền.
Đồng thời, tiếp tục phối hợp với lực lượng chức năng và các địa phương kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong việc xử lý động vật nhiễm dịch bệnh, đặc biệt là lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi.
Trước đó lúc 11h ngày 3-5, Công an xã Nông Sơn tiếp nhận tin báo của chị T.T.T.K. (32 tuổi, trú thôn Phước Viên, xã Nông Sơn) về việc phát hiện trong nhà có dấu hiệu bị đánh tráo một heo đất (bỏ tiền tiết kiệm) bên trong chứa hơn 35 triệu đồng.
Công an xã đã chỉ đạo lực lượng khám nghiệm hiện trường, tập trung điều tra, xác minh, truy xét.
Chỉ sau chưa đầy 2 giờ triển khai các biện pháp nghiệp vụ, công an xã đã triệu tập chị M.T.T.N. (36 tuổi, trú thôn Phước Viên) làm việc.
Trước những tài liệu, chứng cứ thu thập, N. đã thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội.
Theo đó ngày 2-5, trong lúc đến nhà chị K. chơi, N. phát hiện trong phòng ngủ có một con heo đất nên nảy sinh ý định trộm cắp tài sản.
Sau khi lén chụp lại hình ảnh heo đất, N. tìm mua một heo đất khác giống hệt để thực hiện hành vi đánh tráo.
Khoảng 19h cùng ngày, lợi dụng lúc gia đình chị K. vắng nhà, N. đã lén vào nhà tráo đổi heo đất rồi mang về đập lấy toàn bộ số tiền bên trong.
Công an xã Nông Sơn đã phối hợp các lực lượng khám xét khẩn cấp nơi ở của N., thu giữ số tiền 37 triệu đồng cùng nhiều tang vật, tài liệu liên quan phục vụ công tác điều tra.
Đến đầu giờ chiều 6.7, lực lượng chức năng đã quy tập được 9 bộ hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật trong quá trình khai quật rãnh mộ tập thể tại công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa, Hưng, TP.HCM.
Từ các di vật thu được tại hiện trường và tài liệu đối chiếu bước đầu, cơ quan chức năng ghi nhận có thông tin liên quan đến liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, Tiểu đội phó, Tiểu đoàn 1 Long An, Quân Giải phóng miền Nam, hy sinh trong trận đánh cầu Chữ Y năm 1968.
Sau khi thông tin được đăng tải trên các phương tiện truyền thông, thân nhân liệt sĩ đã chủ động liên hệ với cơ quan chức năng, cung cấp thêm giấy tờ, thông tin phục vụ quá trình xác minh.
Chiều cùng ngày, thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, cùng đại diện các cơ quan chức năng đã đến thăm, làm việc với gia đình thân nhân liệt sĩ Huỳnh Văn Quên để đối chiếu, xác minh thông tin theo quy định.
Hiện công tác xác minh danh tính liệt sĩ được các cơ quan chức năng khẩn trương thực hiện trên cơ sở hồ sơ, di vật và các nguồn thông tin liên quan.
Di vật được tìm thấy dưới rãnh mộ
ẢNH: BỘ TƯ LỆNH TP.HCM CUNG CẤP
Trước đó, sáng cùng ngày, tại công viên Lê Thị Riêng, lễ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được tổ chức trọng thể.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng đoàn công tác dự và dâng hương, dâng hoa tưởng niệm tại tượng đài cố Tổng Bí thư Trần Phú và bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ trong khuôn viên công viên.
Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh việc triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt các anh hùng liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 là sự kiện có ý nghĩa thiêng liêng, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân, xương máu cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Thủ tướng cũng yêu cầu TP.HCM phối hợp chặt chẽ với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an để huy động tối đa nguồn lực, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ giám định ADN, nhằm đẩy nhanh tiến độ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Di vật quyết định còn sót lại mở ra có ghi tên liệt sĩ Huỳnh Văn Quên
ẢNH: BỘ TƯ LỆNH TP.HCM
"Bằng mọi giá, chúng ta phải nỗ lực, quyết tâm cao nhất để tìm kiếm, đưa các anh hùng liệt sĩ về với gia đình, quê hương", Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh.
