Đôi khi các hãng hàng không thường bán nhiều vé hơn số ghế thực tế. Đây là một phần trong quy trình vận hành của các hãng hàng không, nhất là vào mùa cao điểm. Khi đó, những hành khách kém may mắn sẽ không có chỗ trên chuyến bay. Tình trạng này thường được gọi là “bumping” (ép khách rời chuyến).
Hành khách sẽ phải làm gì khi rơi vào tình huống này? Dưới đây là những điều cần biết, những việc cần làm nếu rơi vào hoàn cảnh đó.
Hãng hàng không có được bán quá số ghế không?
Việc các hãng hàng không bán quá số ghế (overbook) của máy bay hoàn toàn hợp pháp. Theo Jesse Neugarten, người sáng lập Dollar Flight Club, dịch vụ thông báo vé máy bay giá rẻ, họ làm việc này “mọi lúc”.
“Các hãng hàng không được phép bán nhiều vé hơn số ghế vì dựa trên dữ liệu lịch sử về tỷ lệ người bỏ vé, không đến làm thủ tục. Hãy coi đó là một bài toán xác suất. Phần lớn các trường hợp đều ổn, nhưng thỉnh thoảng việc bỏ chuyến không xảy ra, dẫn tới có hành khách không được bay”, ông nói.
Ai là người dễ bị “mời” xuống máy bay nhất?
Nếu không có ai tự nguyện nhường chỗ, hãng hàng không sẽ tuân theo các tiêu chí cụ thể để quyết định ai phải ở lại. Việc này không ngẫu nhiên.
“Những người check in muộn, đặt vé hạng phổ thông cơ bản (basic economy) hoặc chưa có số ghế thường bị đưa vào danh sách “bumping”. Những người đi du lịch một mình cũng dễ bị chọn vì hãng dễ sắp xếp chuyến bay khác cho họ”, ông Neugarten giải thích. Ngược lại, ông nói nếu bạn có thẻ thành viên hạng cao, mua vé giá cao hoặc check in sớm, khả năng bị bỏ lại rất thấp.
Làm gì nếu bị từ chối lên máy bay?
Nếu rơi vào tình huống này, đừng quá lo lắng. Hãy giữ bình tĩnh và ở lại khu vực cửa khởi hành. Neugarten khuyên hành khách yêu cầu nhân viên cung cấp văn bản (hoặc bất kỳ giấy tờ nào) giải thích vì hãng có nghĩa vụ làm việc này. Sau đó, hãy kiểm tra ứng dụng của hãng hàng không để tìm các chuyến bay thay thế.
“Trong nhiều trường hợp, hành khách có thể tự đặt lại vé trên ứng dụng nhanh hơn là chờ đợi xếp hàng”, ông nói.
Hành khách cũng nên hỏi nhân viên về các khoản bồi thường và những gì họ có thể hỗ trợ để đưa mình tới điểm đến, chẳng hạn một ghế trên chuyến bay kế tiếp, voucher ăn uống hay chỗ ở khách sạn nếu bị hoãn chuyến qua đêm.
Neugarten khuyên bất kỳ ai bị “bumping” hãy lên tiếng. “Bạn có nhiều quyền lực hơn bạn nghĩ. Hãy nhớ việc bị đẩy lại không có nghĩa phải tiếp tục bay với cùng hãng hàng không đó. Nên hỏi liệu họ có thể sắp xếp cho bạn bay hãng khác không. Nhiều nhân viên mặt đất có thể làm điều đó, nhưng họ sẽ không làm trừ khi bạn yêu cầu”, ông nói.
Ngoài ra, nếu chuyến bay mới đến nơi muộn hơn chuyến ban đầu hơn một tiếng, hành khách có thể được bồi thường bằng tiền mặt. Cụ thể, chuyến bay chậm từ 1 đến 2 tiếng (nội địa) hoặc 1-4 tiếng (quốc tế), hành khách có quyền nhận 200% giá vé một chiều. Nếu chuyến bay chậm trên 2 tiếng (nội địa) hoặc 4 tiếng (quốc tế), hành khách có quyền nhận 400% giá vé một chiều.
Cần lưu ý khoản bồi thường này chỉ áp dụng cho những hành khách bị từ chối lên máy bay không tự nguyện. Nếu bạn được yêu cầu tự nguyện nhường chỗ, bạn có thể (và nên) thương lượng. Hãy yêu cầu tiền mặt thay vì phiếu giảm giá và đừng ngại xin hỗ trợ ăn uống hoặc khách sạn.
Tại sao nên đòi tiền mặt? Lý do voucher có thể hết hạn, có các ngày bị hạn chế sử dụng hoặc đi kèm với nhiều điều kiện rắc rối. Và cuối cùng, Neugarten nhấn mạnh, hãy yêu cầu xác nhận thỏa thuận bằng văn bản.
– Check in sớm: Đây là cách đơn giản nhất. Bạn làm thủ tục càng sớm, khả năng mất chỗ càng thấp.
– Chọn ghế trước: Có một số ghế cụ thể trên vé giúp hãng nhận diện chỗ của bạn đã được “chốt”. Tuy nhiên, điều này không bảo đảm 100%.
– Bay vào giờ thấp điểm: Các ngày lễ hoặc cuối tuần thường dễ bị đông. Nếu lịch trình cho phép, hãy chọn bay giữa tuần hoặc sáng sớm.
– Trung thành với một hãng hàng không: Những hành khách bay thường xuyên và có thẻ thành viên hạng cao hiếm khi bị “mời” ở lại.
– Đặt hạng vé cao hơn: Vé phổ thông cơ bản luôn đứng cuối danh sách ưu tiên. Nếu cần đảm bảo đến nơi đúng giờ, hãy trả thêm một chút phí cho vé phổ thông tiêu chuẩn.
Ngày 2/4, Cảnh sát Nepal thông báo đã truy tố 32 người liên quan đến mạng lưới lừa đảo cứu hộ trực thăng quy mô lớn tại vùng núi Everest. Trong đó, 11 người đã bị bắt giữ, bao gồm các chủ công ty lữ hành, đơn vị vận hành trực thăng và quản lý bệnh viện.
Cuộc điều tra cho thấy quy mô của mạng lưới lừa đảo này gây ảnh hưởng đến 4.782 khách leo núi quốc tế giai đoạn năm 2022-2025. Cảnh sát đã phát hiện hơn 300 trường hợp cứu hộ giả mạo với tổng hóa đơn lên tới gần 20 triệu USD (khoảng 1.500 tỷ đồng), được tính cho khách du lịch và các đơn vị bảo hiểm.
Vụ bê bối nổ ra ngay khi mùa leo núi mùa xuân năm nay bắt đầu vào cuối tháng 3. Các nhà điều tra xác định đây là một hệ sinh thái tội phạm có tổ chức, với sự tham gia của nhiều thành phần, từ người dẫn đường (Sherpa) trực tiếp trên núi đến ban lãnh đạo các bệnh viện tư nhân tại Kathmandu.
Trước đó, ngày 25/1, 6 quản lý từ các công ty cứu hộ đã bị bắt giữ. Nhóm này bị cáo buộc trục lợi tiền bảo hiểm bằng cách lập hồ sơ cứu hộ giả cho khách nước ngoài với lý do gặp vấn đề sức khỏe khi thám hiểm. Trên thực tế, các cuộc cứu hộ này là không cần thiết, hoặc không có thật.
Cục Điều tra Trung ương (CIB) thuộc Cảnh sát Nepal nhận định hành vi này gây tổn hại nghiêm trọng đến "lòng tự hào và uy tín quốc gia của Nepal trên trường quốc tế".
Theo hồ sơ điều tra, các hướng dẫn viên đã sử dụng nhiều phương thức khác nhau để ép buộc khách phải sơ tán bằng trực thăng. Một trong những thủ đoạn phổ biến là lén pha một lượng lớn bột nở (baking powder) vào thức ăn của khách nhằm gây ra tình trạng rối loạn tiêu hóa. Các triệu chứng này thường bị nhầm lẫn với các biểu hiện của bệnh sốc độ cao. Một số nạn nhân khác bị cho uống các loại thuốc đi kèm với lượng nước quá mức để kích phát các triệu chứng bệnh lý.
Khi khách du lịch báo cáo tình trạng buồn nôn, chóng mặt hoặc đau nhức cơ thể, các hướng dẫn viên sẽ khuyên họ nên xuống núi ngay lập tức và yêu cầu cứu hộ khẩn cấp bằng trực thăng với chi phí đắt đỏ. Sau khi thực hiện sơ tán, các đối tượng sử dụng hồ sơ y tế và nhật ký chuyến bay giả mạo để đòi bồi thường từ các đơn vị bảo hiểm du lịch quốc tế.
Để tối đa hóa lợi nhuận, các đơn vị vận hành sẽ lập hóa đơn cho từng hành khách như thể họ đi trên các chuyến bay riêng biệt, dù thực tế nhiều người được vận chuyển cùng lúc. Các bệnh viện cũng tiếp tay bằng cách lập báo cáo điều trị giả cho những du khách thực tế không hề nhập viện.
Ông Manoj Kumar KC, lãnh đạo Cục Điều tra Trung ương, cho rằng nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do "các biện pháp xử lý còn lỏng lẻo". Khi tội ác không bị trừng trị thích đáng, nhóm lừa đảo càng có cơ hội lũng đoạn thị trường bảo hiểm du lịch.
Trước tình hình này, một số công ty bảo hiểm quốc tế đe dọa ngừng cung cấp dịch vụ tại Nepal nếu tình trạng này không được ngăn chặn triệt để.
Vấn nạn cứu hộ giả tại Nepal vốn không mới. Từ năm 2018, một cuộc điều tra quy mô lớn của chính phủ đã công bố bản báo cáo dài 700 trang, phơi bày các sai phạm và cam kết cải cách triệt để. Tuy nhiên, các mạng lưới này vẫn tiếp tục hoạt động với thủ đoạn tinh vi và hệ thống hơn, dẫn đến vụ bê bối chấn động hiện nay.
Các báo cáo từ năm 2019 cũng chỉ ra một bộ phận du khách nước ngoài đã thông đồng với các công ty lữ hành để giả vờ mắc bệnh sốc độ cao cấp tính, nhằm hưởng dịch vụ bay trực thăng miễn phí và đổi lấy các tour thám hiểm giá rẻ. Phía lữ hành thường kiểm tra kỹ hồ sơ bảo hiểm của khách trước khi tiếp nhận để đảm bảo công ty trực thăng và các bên trung gian sẽ được chi trả.
Theo ghi nhận từ các hãng và ngành du lịch, nhiều đường bay quốc tế và nội địa mới đã và đang được khai thác đến Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, tạo làn sóng du khách lớn đến du lịch Nha Trang dịp lễ sắp tới.
Theo Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh, từ đầu năm 2026, loạt đường bay từ Mông Cổ (Ulaanbaatar), Campuchia (Phnom Penh, Siem Reap) được mở hoặc lên kế hoạch khai thác, với tần suất 1 - 2 chuyến/tuần. Đây là những thị trường khách mới hoặc còn nhiều dư địa, đặc biệt với dòng khách tránh đông và khách Đông Nam Á.
Đáng chú ý, các hãng bay không chỉ đưa khách trực tiếp đến Khánh Hòa mà còn đặt mục tiêu trung chuyển khách từ các thị trường xa hơn như Hàn Quốc, Nga thông qua Cam Ranh. Điều này cho thấy vai trò “cửa ngõ quốc tế” của Nha Trang đang được nâng tầm.
Song song đó, các chuyến bay charter quốc tế tiếp tục duy trì và mở rộng, góp phần đưa lượng lớn khách theo tour trọn gói đến địa phương, nhất là trong mùa cao điểm.
Trong thời gian qua, loạt đường bay từ các thị trường như Nga, Hàn Quốc, Trung Quốc, các quốc gia Trung Đông hay mới đây là Thái Lan, Belarus đã được mở, tạo thêm nhiều dòng khách quốc tế.
Ngoài ra việc mở các đường bay kết nối trực tiếp giữa các trung tâm du lịch như Nha Trang - Phú Quốc giúp hình thành hành trình “2 điểm đến trong 1 chuyến đi”, tăng thời gian lưu trú và chi tiêu của du khách.
Riêng các chặng từ Hà Nội, TP.HCM đến Nha Trang trong dịp lễ năm nay tăng gần 20% so với ngày thường.
Theo ông Nguyễn Phi Hồng Nguyên - Chi hội phó Chi hội Lữ hành, Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa, phần lớn kế hoạch du lịch dịp lễ đã được khách chốt từ sớm và xu hướng đặt tour đang chuyển mạnh sang giai đoạn cao điểm tháng 6 - 7.
Hiện nhiều đoàn khách hè đã xác nhận, cho thấy nếu đà tăng chuyến bay này được duy trì, việc các doanh nghiệp lữ hành bám sát thị trường sẽ có vai trò rất quan trọng trong việc giữ dòng khách tới các điểm đến trọng điểm như Khánh Hòa, nhất là vào dịp lễ sắp đến.
Theo ông Nguyên, dù các hãng hàng không đã tăng chuyến đến Khánh Hòa, giá vé dịp lễ vẫn ở mức cao do nhu cầu đi lại lớn.
Vì vậy các hãng hàng không cần giữ mặt bằng giá vé ổn định để phục vụ đúng nhóm khách du lịch thực sự, giúp họ có cơ hội tiếp cận và trải nghiệm điểm đến.
Đối với khách quốc tế, ông Nguyên cho rằng đây là nguồn khách ổn định hơn khi không phụ thuộc vào các kỳ nghỉ lễ của Việt Nam.
"Nhóm khách này duy trì nhịp di chuyển đều quanh năm và ít biến động về giá, góp phần tạo nền tảng, số lượng khách tăng bền vững cho thị trường du lịch Nha Trang" - ông Nguyên nói.
Theo danh sách top "15 điểm đến ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới năm 2026" của tạp chí National Geographic (Mỹ) công bố, Buôn Ma Thuột xếp thứ tư, vượt qua nhiều điểm đến nổi tiếng thế giới.
National Geographic nhận định ẩm thực đang trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy du khách khám phá một vùng đất mới.
Những điểm đến không chỉ hấp dẫn bởi món ăn mà còn phản ánh lịch sử, văn hóa và đời sống bản địa thông qua trải nghiệm ẩm thực đã thu hút các cây bút du lịch toàn cầu.
Trả lời cho việc cái tên hoàn toàn mới mẻ Buôn Ma Thuột xếp thứ tư trong danh sách, National Geographic cho rằng sản lượng cà phê arabica toàn cầu bị ảnh hưởng lớn của biến đổi khí hậu. Trong khi đó vùng Tây Nguyên (Việt Nam) với thế mạnh về cà phê robusta cùng văn hóa đặc sắc đang dần thành điểm đến hấp dẫn khách quốc tế với những trải nghiệm mới mẻ.
Tạp chí này dùng phần lớn dung lượng để giới thiệu về lịch sử cà phê Việt Nam từ một loài cây được trồng từ thời Pháp thuộc đến thức uống mang đậm bản sắc Việt.
Hình ảnh quen thuộc là sự kiên nhẫn của người dân chờ đợi từng giọt cà phê phin tí tách ở bất cứ đâu trên khắp đất nước.
Cà phê ở Việt Nam cũng được biến tấu thêm muối hoặc đánh bông với trứng để tạo ra những thức uống tuyệt vời.
Theo National Geographic, ở Buôn Ma Thuột người dân địa phương thường nói vui rằng cứ 100m lại gặp một quán cà phê.
Đây cũng được xem là thủ phủ của cà phê trong nước với những đồn điền xanh mướt cung cấp hơn 40% sản lượng cà phê xuất khẩu của Việt Nam, xuất khẩu sang hơn 70 quốc gia. Đây là vùng sản xuất cà phê robusta lớn nhất thế giới, loại cà phê chính khác bên cạnh cà phê arabica.
"Nhiều chuyên gia và doanh nghiệp cà phê đánh giá cà phê robusta Buôn Ma Thuột thuộc hàng ngon nhất thế giới," bà Helen Lê, tác giả cuốn sách "Ẩm thực Việt Nam chay" và các sách dạy nấu ăn khác về ẩm thực Việt Nam, cho biết.
Một trong những điểm đến không thể bỏ qua tại Buôn Ma Thuột là Bảo tàng Cà phê thế giới, nơi được xây dựng mô phỏng theo những ngôi nhà dài của người Êđê ở Tây Nguyên.
Du khách sẽ được chiêm ngưỡng cận cảnh hàng ngàn hiện vật (máy xay cổ, dụng cụ pha chế) và các màn hình tương tác, như các trạm pha trộn hương thơm và bản đồ 3D về các nền văn minh cà phê lịch sử.
Du khách quốc tế có thể đến Buôn Ma Thuột qua các chuyến bay thẳng từ Hà Nội. Sân bay cách trung tâm thành phố khoảng 18km, du khách có thể dễ dàng di chuyển bằng taxi.
Góp mặt trong danh sách "15 điểm đến ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới năm 2026" còn có đảo Crete (Hy Lạp), Kelowna (Canada), Hawaii (Mỹ)…
