Sáng nay, khoảng hơn 7 giờ, khi cánh cổng trường khép lại và các thí sinh bắt đầu làm bài thi năng khiếu môn vẽ trang trí màu, khu vực phía trước Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM vẫn còn đông phụ huynh nán lại.
Người ngồi dưới tán cây tránh nắng, người tựa lưng vào gốc cây, người tranh thủ chợp mắt sau chuyến đi dài từ tỉnh lên thành phố. Không còn tất bật chuẩn bị giấy tờ hay nhắc nhở con trước giờ thi, giờ đây việc duy nhất của họ là chờ đợi.
Ngồi phía đối diện cổng trường, tay cầm chặt balo và chiếc ô, chị Nguyễn Thị Ngọc (ngụ TP.Đồng Nai), cho biết hai mẹ con đã thức dậy từ lúc 3 giờ sáng để đến TP.HCM dự thi. “Không yên tâm để con bé đi một mình nên tôi đưa con đi. Hai mẹ con đến nơi lúc khoảng 5 giờ sáng. Lúc đi sợ mưa nên tôi mang theo cái ô. Giờ ngồi đây đợi con thi xong rồi hai mẹ con lại bắt xe về luôn”, chị Ngọc nói.
Nhìn về phía cổng trường nơi con gái vừa bước vào phòng thi, người mẹ này cho biết bản thân cũng hồi hộp không kém con. “Tối qua tôi cũng trằn trọc khó ngủ. Thấy con học hành, ôn luyện vất vả nên thương lắm. Nhiều lúc cũng khuyên chọn ngành khác nhẹ nhàng hơn nhưng con không chịu. Nó thích quá thì mình chỉ biết ủng hộ thôi”, chị Ngọc tâm sự.
Chị Ngọc cho biết gia đình sống chủ yếu bằng nghề nông, thu nhập phụ thuộc vào từng vụ mùa. Sau mỗi vụ thu hoạch, vợ chồng chị lại chắt chiu một khoản để lo chuyện học hành cho con. Hôm nay, chị gác lại công việc đồng áng ở quê để đồng hành cùng con trong kỳ thi quan trọng. Nhìn lại đôi bàn tay chai sần vì những tháng ngày làm nông vất vả của mình, chị Ngọc chỉ mong con gái được học đến nơi đến chốn sau này có công việc nhẹ nhàng hơn.
Cách đó không xa, chị Trần Thị Mỹ Linh (ngụ Đồng Tháp, trước đây là Tiền Giang) đang tranh thủ chợp mắt dưới gốc cây sau khi con đã vào phòng thi. Chị Linh cho biết bản thân là một thợ may, tối hôm qua vẫn còn thức khuya làm việc đến gần nửa đêm. Chỉ vài tiếng sau, chị lại thức dậy để đưa con lên TP.HCM dự thi.
“Lúc 4 giờ hai mẹ con mới lật đật dậy chuẩn bị, cũng hơi trễ nên lo dữ lắm, sợ không kịp giờ thi. May sao tới nơi vẫn đúng giờ. Giờ con vào thi rồi tôi mới yên tâm ngồi chợp mắt nghỉ một chút”, chị Linh chia sẻ.
Bên cạnh những phụ huynh đang ngồi đợi con, hình ảnh dễ bắt gặp nhất trước cổng trường là những bạn trẻ trong màu áo xanh tình nguyện liên tục di chuyển để hỗ trợ thí sinh và người nhà. Từ hướng dẫn phòng thi, chỉ đường, hỗ trợ gửi đồ đến xử lý các tình huống phát sinh, các sinh viên tình nguyện gần như không có phút nghỉ ngơi.
Đưa con gái từ Bình Định cũ vào TP.HCM dự thi, chị Dương Thị Thu Thủy cho biết hai mẹ con đã đi tàu lửa đến trước một ngày. “Con tôi mới học lớp 11 nên năm nay chủ yếu đi thi để trải nghiệm. Tuy nhiên, lần đầu tiếp cận kỳ thi năng khiếu nên hai mẹ con cũng khá bỡ ngỡ. Thấy các bạn tình nguyện viên túc trực từ sớm, cần gì cũng sẵn sàng hỗ trợ nên tôi yên tâm hơn rất nhiều”, chị Thủy nói.
Để kịp thời hỗ trợ thí sinh, nhiều sinh viên đã có mặt từ khi trời còn chưa sáng. Sau khi hoàn thành phần lớn công việc đầu giờ và các thí sinh đã bắt đầu làm bài thi, các tình nguyện viên mới tranh thủ lót dạ.
Sau khi ăn vội bữa sáng bên vỉa hè, tình nguyện viên Nguyễn Thái Quốc, cho biết 4 giờ sáng đã có mặt tại trường. “Đây là lần đầu tiên mình tham gia Tiếp sức mùa thi. Công việc của mình chủ yếu là hướng dẫn đường đi cho thí sinh, nhắc nhở các bạn kiểm tra lại địa điểm thi, dụng cụ. Được làm một công việc ý nghĩa như vậy thì việc ngồi ăn sáng vội bên lề đường cũng chẳng có vấn đề gì”, Quốc cho biết.
Còn Phạm Quốc Minh Quân, một tình nguyện viên khác, chia sẻ: “Khoảng 3 giờ 40 phút mình đã có mặt ở trường. Sau khi hỗ trợ các bạn thí sinh ổn định tụi mình mới tranh thủ ăn sáng. Sáng nay mình cũng hỗ trợ đưa một thí sinh đi nhầm cơ sở đến đúng điểm thi kịp giờ”, Quân kể.
Theo Võ Thanh Bảo, Chủ tịch Hội Sinh viên Trường ĐH Kiến trúc TP.HCM, đội trưởng đội hình Tiếp sức mùa thi, năm nay có khoảng 350 tình nguyện viên tham gia hỗ trợ thí sinh tại hai cơ sở thi ở đường Pasteur và Đặng Văn Bi.
Bản thân từng là thí sinh dự thi năng khiếu, Bảo hiểu cảm giác căng thẳng và lo lắng trước giờ làm bài. Vì vậy, mục tiêu của đội hình là cố gắng hỗ trợ thí sinh một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất. “Sau mỗi mùa thi, chúng mình đều ngồi lại rút kinh nghiệm để năm sau làm tốt hơn. Chỉ cần giúp các bạn bớt đi một chút lo lắng trước giờ thi là tụi mình đã thấy rất vui rồi”, Bảo chia sẻ.
Sau 16 giờ, khi nắng bắt đầu đỡ oi bức, Ngô Đặng Trúc Linh và Phạm Thị Thanh Thùy, hai nữ sinh của Trường CĐ Kinh tế TP.HCM, đã có mặt trước nhà thờ Tân Định (289 Hai Bà Trưng, P.Xuân Hòa, TP.HCM) để chuẩn bị ghi lại khoảnh khắc hoàng hôn ở "nhà thờ hồng" nổi tiếng này. Những ngày qua, hàng loạt clip với chủ đề "Nhà thờ hồng lúc hoàng hôn" được chia sẻ liên tục trên mạng xã hội khiến hai nữ sinh không khỏi xuýt xoa.
"Chúng em trang điểm khoảng gần một tiếng đồng hồ để đến đây chụp ảnh. Nhà thờ Tân Định chúng em biết trước đây rồi nhưng mấy hôm nay thấy bạn bè chia sẻ clip đẹp quá nên tranh thủ học xong buổi sáng, chiều chúng em rủ nhau chạy xe gắn máy qua đây "săn" ảnh hoàng hôn", Trúc Linh nói.
Linh và Thùy thay phiên chụp ảnh cho nhau. Gần đến giờ tan tầm, người xe đi lại liên tục nên thi thoảng cả hai phải dừng máy chờ xe đi qua để ghi được khoảnh khắc đặc biệt bên 'nhà thờ hồng' lúc hoàng hôn.
Thời điểm này, góc đường Hai Bà Trưng giao Đinh Công Tráng, ngay trước nhà thờ rất đông người trẻ đến chụp hình. Không chỉ người trẻ Việt Nam mà có cả những du khách nước ngoài: Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan, Philipines, Ấn Độ… cũng đến đây tham quan và "săn" ảnh hoàng hôn.
Yuliu (32 tuổi), du khách đến từ Đài Loan, bày tỏ sự ngỡ ngàng khi được chiêm ngưỡng nhà thờ màu hồng ngoài đời thực. Yuliu nói cô là giáo viên Yoga. Hai điểm tham quan cô sẽ đi trong chuyến du lịch đến Việt Nam lần này là TP.HCM và Mũi Né (Bình Thuận; nay là Lâm Đồng). Khi đến TP.HCM cô đi thuê áo dài để chụp ảnh và được chủ tiệm gợi ý điểm chụp hình này (tức nhà thờ Tân Định).
"Nhà thờ này rất đẹp, giống như một lâu đài vậy. Một lâu đài màu hồng. Nếu quay trở lại TP.HCM, tôi sẽ tiếp tục đến nơi này để chụp ảnh và tham quan", Yuliu nói.
Lỉnh kỉnh với máy ảnh, tấm hắt sáng, nhiếp ảnh gia Đặng Anh Tuấn (32 tuổi, ngụ tại TP.HCM) thoăn thoắt leo lên tầng 3 quán cà phê gần đối diện nhà thờ để chờ khách hàng. Anh nói do ngày thường, khách không quá đông nên anh và bạn mẫu không cần chờ đợi quá lâu để có góc chụp đẹp. Anh nhận lịch đặt trước nửa tháng hoặc vài ngày cũng có, đa phần khách của anh là người nước ngoài.
"Tôi theo nghề hai năm nay. Ở TP.HCM thường khách đặt lịch chụp ở Bảo tàng Mỹ Thuật, Bảo tàng TP.HCM, Hội trường Thống Nhất, nhà thờ Tân Định… Từ tết tới nay, đặc biệt khoảng mấy ngày qua lượng khách đặt chụp ảnh ở Nhà thờ Tân Định tăng nhiều. Thời gian xếp hàng chụp hình ở đây cũng dài hơn, đặc biệt là cuối tuần, nhưng mọi người xếp hàng chờ tới lượt chứ không chen lấn", nhiếp ảnh gia Đặng Anh Tuấn chia sẻ.
Chiều 19.5, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị gặp gỡ đối thoại giữa lãnh đạo Bộ KH-CN với đoàn viên thanh niên 4V1M (4 viện, 1 bộ: Bộ KH-CN, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP.HCM).
Tham dự chương trình có ông Vũ Hải Quân, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ KH-CN; anh Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam.
Tại buổi đối thoại, Bộ trưởng Vũ Hải Quân bày tỏ sự trăn trở lớn nhất của mình là làm sao ngày càng có nhiều bạn trẻ lựa chọn con đường nghiên cứu khoa học. Theo ông, nếu không có lực lượng trẻ dấn thân vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thì sẽ không thể tạo ra sự phát triển bền vững cho đất nước.
Từ kinh nghiệm giảng dạy môn Phương pháp nghiên cứu khoa học trong nhiều năm, Bộ trưởng cho biết câu hỏi ông thường nhận được nhất từ sinh viên là: "Em có làm nghiên cứu được không?". Ông khẳng định bất kỳ ai cũng có thể bắt đầu hành trình khoa học nếu có quyết tâm và sự kiên trì.
Chia sẻ câu chuyện của chính mình, Bộ trưởng kể rằng ông xuất thân từ một trường phổ thông ở huyện, điều kiện học tập còn nhiều khó khăn, tiếng Anh gần như bắt đầu từ con số 0 khi vào đại học. Tuy nhiên, nhờ niềm say mê với môn đồ họa máy tính, ông đã kiên trì tự học bằng cách mang từ điển vào thư viện để dịch từng trang sách tiếng Anh. Theo ông, sự kiên trì, kiên định và không bỏ cuộc là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với người làm khoa học.
"Tôi là một người học lực rất bình thường nhưng vẫn có thể làm nghiên cứu được thì ai cũng có thể làm được", Bộ trưởng nói với các sinh viên.
Bộ trưởng cũng chia sẻ triết lý nghiên cứu khoa học nên bắt đầu từ những "thách thức nhỏ" và tạo ra các "chiến thắng nhỏ". Theo ông, những kết quả nhỏ nhưng trọn vẹn sẽ tạo động lực để người trẻ tiếp tục theo đuổi hành trình dài hơi. Cùng với đó là việc hình thành tư duy khoa học, tư duy giải quyết vấn đề thay vì đổ lỗi cho hoàn cảnh hay cơ chế.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh vai trò của tư duy khoa học và tư duy giải quyết vấn đề. Theo ông, người làm khoa học không được đổ lỗi cho hoàn cảnh hay cơ chế khi gặp khó khăn, mà phải luôn tìm cách vượt qua rào cản. Tư duy ấy chỉ có thể hình thành thông qua quá trình rèn luyện liên tục.
Trả lời câu hỏi "Liệu em có thành công không?", Bộ trưởng Vũ Hải Quân đưa ra 5 yếu tố quan trọng đối với người trẻ trên hành trình khoa học.
Đầu tiên là phải có tầm nhìn. Ông kể rằng từ khi còn học phổ thông, ông đã mơ ước trở thành giáo sư đại học. Chính khát vọng ấy trở thành "la bàn" định hướng cho toàn bộ hành trình học tập và nghiên cứu sau này.
Yếu tố thứ hai là "tâm thế mở", tức luôn sẵn sàng học hỏi, không tự mãn với năng khiếu hay trí thông minh của bản thân. Bộ trưởng nhấn mạnh thành công không đến từ tố chất bẩm sinh mà là kết quả của quá trình rèn luyện, tích lũy và lao động nghiêm túc.
Yếu tố thứ ba là quy tắc "10.000 giờ". Theo ông, để trở thành chuyên gia thực thụ trong một lĩnh vực, mỗi người cần đầu tư thời gian dài làm việc liên tục và chuyên sâu.
Thứ tư là xây dựng mạng lưới quan hệ, cộng đồng học thuật và đồng nghiệp cùng chia sẻ tầm nhìn. Bộ trưởng cho rằng những mối quan hệ tích cực trong nghiên cứu khoa học có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển nghề nghiệp. Đặc biệt là mỗi bạn trẻ phải kế hoạch hành động cụ thể.
Liên quan chính sách hỗ trợ người trẻ, Bộ trưởng cho biết, Bộ KH-CN đang xây dựng các chương trình riêng dành cho sinh viên tài năng, nhà khoa học trẻ và học viên sau đại học. Dự kiến từ tháng 9 tới, các chương trình hỗ trợ này sẽ bắt đầu được triển khai nhằm tạo môi trường thuận lợi hơn cho thế hệ trẻ nghiên cứu, sáng tạo và phát triển khoa học công nghệ.
Dịp này, 5 tổ chức Đoàn của Bộ KH-CN; Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Đại học Quốc gia Hà Nội; Đại học Quốc gia TP.HCM đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác.
Chương trình nhằm tăng cường phối hợp trong các hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao, tổ chức các diễn đàn học thuật, hoạt động tình nguyện chuyên môn và phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trong sự nghiệp phát triển khoa học và công nghệ.
Với nhịp sống bận rộn, đặt đồ ăn qua ứng dụng trở thành thói quen của không ít người trẻ, nhưng cách họ chọn quán đã có nhiều thay đổi.
Leo Thị Ngọc Ánh (29 tuổi), ngụ tại Vinhome Grand Park (đường Nguyễn Xiển, P.Long Bình, TP.HCM) cho biết mỗi ngày đều đặt đồ ăn ít nhất một lần qua ứng dụng. Ánh chia sẻ: "Mình thường nhìn hình món ăn trước để xem có sạch sẽ, bắt mắt không, sau đó mới xem review của người mua trước. Gần như mình tin vào đánh giá trên app, nên quán nào điểm thấp hoặc bị chê nhiều là bỏ qua ngay".
Cô cũng có xu hướng quay lại những quán quen, một phần vì ngại thử cái mới, phần khác là nếu thấy ổn thì muốn tiếp tục ủng hộ. Tuy vậy, Ánh cho biết vẫn có những lần nhận món không như kỳ vọng do đánh giá ảo, nhưng cách xử lý của Ánh khá đơn giản: "Không đổi cách chọn, chỉ là né luôn quán đó về sau".
Văn Vũ Thùy Linh (22 tuổi), ngụ tại đường Lê Văn Chí, P.Linh Xuân, TP.HCM, cho biết cô chủ yếu ăn những quán quen vì đã chọn lọc từ trước, hợp khẩu vị, giá ổn và đảm bảo vệ sinh. "Với những quán mới, mình thường quan sát lượng khách và mức độ sạch sẽ rồi mới quyết định vào ăn, đồng thời đặt ra nguyên tắc không ăn nếu phải đợi quá lâu hoặc thấy không gian, khu vực chế biến không đảm bảo. Mình không muốn no bụng mà sau đó lại gặp vấn đề về tiêu hóa", Linh nói.
Một số người chọn cách hạn chế ăn ngoài, ưu tiên tự nấu để kiểm soát tốt hơn. Chị Trần Thị Đức Minh (31 tuổi), sống tại chung cư Hoàng Anh Gia Lai 3, đường Nguyễn Hữu Thọ, X.Nhà Bè, TP.HCM), cho biết hiện nay chủ yếu nấu ăn tại nhà, nếu có ăn ngoài thì chỉ chọn quán quen hoặc quán đông khách để yên tâm hơn. Theo chị, những quán này thường có chất lượng ổn định, giá hợp lý và phù hợp khẩu vị, ăn xong cũng không bị vấn đề gì. So với trước đây, chị Minh thừa nhận bản thân đã thay đổi, cẩn thận hơn để an toàn hơn.
Với sinh viên, chi phí vẫn là yếu tố quan trọng, nhưng không còn là duy nhất. Phạm Thành Duy (sinh viên năm 4, Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM) cho biết trước đây tiêu chí đầu tiên vẫn là rẻ và hợp khẩu vị, thậm chí từng chọn giá rẻ thay vì cảm giác an toàn. Tuy nhiên, hiện nay Duy cho rằng nếu thấy quán không sạch sẽ, cách chuẩn bị món không gọn gàng thì "dù rẻ cũng không ăn".
"Em thường tham khảo trên TikTok và các nền tảng review khác, nhưng không tin hoàn toàn mà sẽ đọc thêm bình luận để lọc thông tin trước khi quyết định thử", Duy chia sẻ.
Với một số người, chỉ một trải nghiệm không tốt cũng đủ để thay đổi cách ăn uống. Nguyễn Ngọc Vân Uyên (23 tuổi, ngụ trên đường Phan Đình Phùng, P.Cầu Kiệu, TP.HCM) kể từng ăn một quán vỉa hè được review rầm rộ trên TikTok, lúc ăn thấy ngon nhưng sau đó lại bị đau bụng, tiêu chảy, mệt kéo dài đến hôm sau. "Từ sau lần đó, mình thay đổi luôn tiêu chí chọn nơi ăn uống, ưu tiên các quán trong nhà, sạch sẽ từ khu chế biến đến khu vực khách, đồng thời tránh những địa điểm gần khu vực kém vệ sinh. Với những quán từng có trải nghiệm không tốt, mình sẽ loại luôn và không thử lại", Uyên nói.
Dù mỗi người có cách lựa chọn khác nhau từ đọc review, chọn quán quen đến tự nấu ăn, điểm chung là họ không còn dễ dãi với chuyện ăn uống như trước. Việc ăn ngoài giờ đây không chỉ để no hay tiện, mà còn là một quyết định cần cân nhắc, khi cảm giác yên tâm trở thành yếu tố được đặt lên hàng đầu.
