Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà tham dự hội nghị.
Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch QH Trần Thanh Mẫn cho biết nhiệm kỳ 2021 – 2026 là một nhiệm kỳ đặc biệt trong lịch sử hoạt động của HĐND các cấp, đất nước phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức chưa từng có: đại dịch Covid-19, thiên tai, biến đổi khí hậu gây hậu quả nặng nề; tình hình thế giới biến động nhanh, phức tạp, khó lường. Đồng thời, Đảng, Nhà nước ban hành, triển khai nhiều quyết sách chiến lược về đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi số quốc gia, cải cách tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền và sắp xếp đơn vị hành chính.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, Chủ tịch QH nhấn mạnh quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp còn nhiều khó khăn, thách thức: địa bàn quản lý rộng hơn, khối lượng công việc nhiều hơn, yêu cầu cao hơn; năng lực cán bộ ở một số nơi còn hạn chế, đôi khi còn lúng túng trong xử lý công việc; cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được quan tâm, tập trung tháo gỡ. Bộ Chính trị, Ban Bí thư sẽ tiến hành sơ kết 1 năm về chính quyền 2 cấp vào đầu tháng 7.2026.
Chủ tịch QH đề nghị tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của HĐND theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Mỗi nghị quyết phải thực sự xuất phát từ thực tiễn, “đúng, trúng, kịp thời”, có tính khả thi cao, có tầm nhìn dài hạn, khơi thông nguồn lực và tạo động lực phát triển mới. Đặc biệt, cần tiếp tục chủ động đề xuất tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách; tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất kinh doanh; thúc đẩy tăng trưởng và liên kết vùng.
Trong giám sát, Chủ tịch QH đề nghị phải thực chất, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm, những vấn đề cử tri quan tâm như: về đất đai, môi trường, cải cách hành chính, đầu tư công. Phải thực hiện thật tốt công tác tiếp công dân, tiếp xúc cử tri, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo; không để tồn đọng kéo dài, phát sinh điểm nóng. Nâng cao hơn nữa chất lượng chất vấn và giải trình, trách nhiệm của người đứng đầu; kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.
Cùng với đó, cần tăng cường tái giám sát, theo dõi việc thực hiện kết luận sau giám sát; gắn giám sát với đánh giá hiệu quả thực thi chính sách và trách nhiệm công vụ. Chú trọng bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; tạo động lực đổi mới sáng tạo trong bộ máy chính quyền địa phương. Cạnh đó, cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa QH với HĐND các cấp; ứng dụng mạnh mẽ trong quản lý, điều hành, giám sát và phân tích chính sách; tăng cường tương tác số giữa đại biểu HĐND với người dân; nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động.
Phát biểu tại hội nghị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh HĐND phải thực hiện tốt chức năng giám sát đối với hoạt động của UBND và các cơ quan trong bộ máy chính quyền, kiên quyết khắc phục tình trạng buông lỏng giám sát hoặc giám sát hình thức. Cần đôn đốc quyết liệt việc thực hiện các kiến nghị giám sát cũng như các kiến nghị chính đáng của cử tri và nhân dân. Giám sát phải thực sự là công cụ để phòng ngừa sai phạm, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực từ sớm, từ xa. Hoạt động chất vấn phải đi thẳng vào vấn đề, xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức cá nhân, không đùn đẩy, không né tránh những vấn đề khó, những vấn đề nhạy cảm mà cử tri và nhân dân quan tâm.
Về phía Chính phủ, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà mong muốn HĐND thực sự trở thành chủ thể kiến tạo phát triển tại địa phương, tập trung ban hành cơ chế chính sách tiếp tục đẩy mạnh việc tháo gỡ điểm nghẽn cho phát triển theo thẩm quyền, mở ra dư địa phát triển mới cho từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa bàn tại địa phương. Đồng thời, chuyển sang tư duy ban hành chính sách để kiến tạo, phát triển, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Cần chú trọng hơn việc đánh giá tác động chính sách, tham vấn đối tượng chịu sự tác động, rà soát tính đồng bộ của hệ thống pháp luật và theo dõi thực hiện sau ban hành, lấy sự hài lòng và hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh của địa phương làm thước đo để đánh giá hoạt động của HĐND cũng như chính quyền địa phương.
Hoạt động giám sát của HĐND phải chuyển mạnh từ giám sát sự vụ sang giám sát chiến lược phát triển; phải chuyển từ giám sát quy trình sang giám sát kết quả cuối cùng, đi sâu vào những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro như đầu tư công, đất đai, quy hoạch, tài chính công, chuyển đổi số, môi trường, các dự án trọng điểm và hoạt động công vụ. Điều quan trọng nhất là phải nâng cao năng lực cảnh báo sớm, phát hiện sớm và xử lý sớm nguy cơ rủi ro ngay từ cơ sở. Giám sát không chỉ tập trung nêu ra những tồn tại mà phải góp phần thúc đẩy thực thi, giữ vững ổn định, tạo được nền tảng quan trọng nhất cho sự phát triển nhanh và bền vững của địa phương và đất nước.
Tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết TP đã tập trung tháo gỡ nhiều “điểm nghẽn” kéo dài nhiều năm; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản trị đô thị. Nhiều hệ thống dữ liệu dùng chung, trung tâm điều hành thông minh và dịch vụ công trực tuyến đã được đưa vào vận hành, từng bước hình thành nền tảng chính quyền số và đô thị thông minh của thủ đô.
Hà Nội cũng đang triển khai nhiều nhiệm vụ lớn như xây dựng đề án xã, phường xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; tháo gỡ các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, hạ tầng kết nối và thủ tục đầu tư; tập trung xử lý úng ngập, ô nhiễm môi trường và phát triển hạ tầng xanh. Đặc biệt, TP đang đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê theo đúng tinh thần chỉ đạo của T.Ư, coi đây vừa là nhiệm vụ an sinh xã hội, vừa là yêu cầu phát triển bền vững của thủ đô.
Chủ tịch HĐND TP.Cần Thơ Đồng Văn Thanh cho biết địa phương đã tổ chức chương trình truyền hình trực tiếp “lắng nghe và trao đổi”. Đây là diễn đàn để chính quyền lắng nghe, trao đổi những vấn đề mà cử tri, nhân dân và doanh nghiệp quan tâm. Sau chương trình, một số nghị quyết, chính sách mới đã được nghiên cứu, xem xét, ban hành nhằm hiện thực hóa nguyện vọng chính đáng của cử tri, nhân dân, góp phần hoàn thiện chính sách và thúc đẩy phát triển KT-XH của TP. HĐND TP cũng tăng cường cơ chế lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do HĐND bầu một cách thực chất, định kỳ, buộc người đứng đầu bộ máy nhà nước ở địa phương phải liên tục tự soi, tự sửa và nâng cao trách nhiệm.
Phó chủ tịch HĐND tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Thị Việt Hà nhấn mạnh thường trực HĐND, các ban HĐND và từng đại biểu HĐND cần chuyển mạnh từ tư duy “xem xét văn bản” sang tư duy “giám sát quyền lực thông qua văn bản”.
Giám sát phải đi vào thực chất, kịp thời phát hiện những quy định chồng chéo, vượt thẩm quyền, thiếu tính khả thi hoặc không còn phù hợp với thực tiễn để kiến nghị xử lý, hoàn thiện. Cạnh đó, cần đổi mới tư duy xây dựng thể chế theo hướng “linh hoạt nhưng có kiểm soát”, nâng cao năng lực phản ứng chính sách trước những vấn đề mới phát sinh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ giám sát; kiên quyết xử lý sau giám sát, tháo gỡ điểm nghẽn và bảo vệ cán bộ đổi mới.
Bà Hà kiến nghị T.Ư nghiên cứu quy định cụ thể hơn về phạm vi phân cấp, phân quyền cho chính quyền cấp xã, phải gắn việc giao nhiệm vụ, thẩm quyền với bảo đảm nguồn lực thực hiện tương ứng. Song song đó, cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ về nguồn lực, hạ tầng công nghệ thông tin và xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung phục vụ hoạt động của hệ thống cơ quan dân cử các cấp; ban hành hướng dẫn thống nhất về chuyển đổi số, bảo đảm kết nối, liên thông, khai thác hiệu quả dữ liệu phục vụ công tác giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng ở địa phương.
Bà Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể T.Ư, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN, chủ trì hội nghị.
Phát biểu kết luận hội nghị, bà Bùi Thị Minh Hoài đề nghị các Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Ủy viên Ủy ban T.Ư MTTQ VN và toàn hệ thống Mặt trận tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, chung sức, đồng lòng triển khai hiệu quả các nhiệm vụ đã đề ra. Trong đó, bà Hoài đặc biệt lưu ý việc tổ chức thật tốt Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở khu dân cư trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã đi vào vận hành. Theo bà Hoài, đây là dịp quan trọng để tạo sự gắn kết, đồng thuận và hình thành khí thế mới trong nhân dân khi thực hiện mô hình tổ chức chính quyền mới.
Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN yêu cầu MTTQ các cấp và các tổ chức thành viên tập trung tuyên truyền, cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV và Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ VN lần thứ XI; vận động nhân dân thi đua sản xuất, kinh doanh, ủng hộ và đồng hành cùng Nhà nước thực hiện các dự án phát triển kết cấu hạ tầng, các dự án trọng điểm quốc gia và địa phương, phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Đặc biệt, MTTQ VN, các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo; gần dân, sát dân, lắng nghe nhân dân; tăng cường giám sát việc thực thi nhiệm vụ của chính quyền cơ sở và tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. "Lấy sự hài lòng và niềm tin của nhân dân làm thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động của Mặt trận và các tổ chức thành viên", Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh.
Cùng với đó, tiếp tục kiện toàn, vận hành tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu quả; nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội; đổi mới các cuộc vận động, nhất là phong trào toàn dân chăm lo an sinh xã hội, hỗ trợ người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn. Một nhiệm vụ trọng tâm khác là quyết liệt thực hiện chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ VN; ứng dụng công nghệ số trong chỉ đạo, điều hành, quản lý văn bản, tổ chức họp trực tuyến, hội nghị không giấy tờ; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội với cơ sở dữ liệu quốc gia và các bộ, ngành liên quan.
Báo cáo kết quả công tác Mặt trận 6 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026, ông Nguyễn Đức Phong, Phó chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN, cho biết công tác Mặt trận đạt nhiều kết quả quan trọng. Đáng chú ý, 6 tháng đầu năm, Ban Thường trực Ủy ban T.Ư MTTQ VN đã tổ chức phản biện xã hội đối với 7 hồ sơ dự án luật và góp ý hơn 40 văn bản quy phạm pháp luật. Toàn hệ thống Mặt trận thực hiện hơn 1.782 nội dung giám sát và hơn 6.257 nội dung phản biện xã hội; đồng thời triển khai nhiều mô hình tiếp nhận, xử lý kiến nghị của người dân như "Tháng nghe dân nói", "Hòm thư Mặt trận số", "Nhân dân phản ánh - Mặt trận lắng nghe - Chính quyền giải quyết".
Cạnh đó, các cuộc vận động và phong trào thi đua yêu nước tiếp tục được triển khai với nhiều mô hình sáng tạo. MTTQ VN đã tích cực tham gia Chiến dịch Quang Trung tái thiết nhà ở vùng lũ; chăm lo hộ nghèo, gia đình khó khăn trong dịp tết Bính Ngọ 2026; phối hợp triển khai chương trình xóa hơn 3.200 căn nhà tạm, nhà dột nát cho con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học trước dịp kỷ niệm 80 năm Ngày thương binh - liệt sĩ. Hoạt động xây dựng khu dân cư đoàn kết, hạnh phúc tiếp tục được chú trọng thông qua việc phát huy tinh thần tự quản của nhân dân, xây dựng các công trình phục vụ cộng đồng, hỗ trợ khởi nghiệp, tạo việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống…
Trong 6 tháng cuối năm 2026, Ủy ban MTTQ VN các cấp sẽ tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, xây dựng tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Đồng thời, Mặt trận sẽ xây dựng đề án nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội giai đoạn 2026 - 2031; triển khai "Cổng Mặt trận số", tổ chức "Tháng nghe dân nói", thực hiện hiệu quả các nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, phát triển văn hóa, mở rộng phong trào bảo vệ môi trường…
Hội nghị cũng lắng nghe nhiều ý kiến tâm huyết của các đại biểu. Ông Vũ Trọng Kim, Chủ tịch Hội Cựu TNXP VN, phản ánh những bất cập trong việc công nhận tổ chức hội và thực hiện chính sách đối với cựu TNXP, đồng thời đề xuất thực hiện giám sát đối với các tỉnh, thành về chính sách nhà nước cho thương binh, liệt sĩ và người có công; kiến nghị sửa đổi chương trình công tác nhiệm kỳ tới để sẵn sàng bổ sung các nhiệm vụ mới phát sinh từ thực tế.
Nguyên Chủ tịch Hội Nông dân VN Thào Xuân Sùng đề xuất đổi mới phương thức hoạt động của MTTQ gắn liền với tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn chuyển đổi số tại cơ sở, đặc biệt là việc triển khai phong trào "Bình dân học vụ số" và xây dựng các mô hình thôn bản, tổ dân phố số tại 34 tỉnh, thành. Nguyên Phó chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN Bùi Thị Thanh đề nghị tiếp tục thực hiện tốt hoạt động "Tháng nghe dân nói", "Ngày hội đại đoàn kết khu dân cư", "Bữa cơm đại đoàn kết", đồng thời chăm lo hơn nữa cho cán bộ Mặt trận cơ sở. Bà Thanh cũng đề nghị nghiên cứu thực hiện các hội nghị chuyên sâu của Đoàn Chủ tịch về những vấn đề nổi cộm trong xã hội nhằm góp phần định hướng dư luận, giải quyết bức xúc.
Sau khi lắng nghe 13 ý kiến phát biểu, bà Hà Thị Nga, Ủy viên T.Ư Đảng, Phó chủ tịch - Tổng thư ký Ủy ban T.Ư MTTQ VN, cho biết các ý kiến tại hội nghị đã phản ánh sát thực tiễn từ cơ sở, giúp Ban Thường trực tiếp tục nghiên cứu, bổ sung để các nội dung được triển khai linh hoạt, phù hợp hơn. Bà Nga khẳng định Ban Thường trực sẽ tiếp tục lắng nghe, tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp để hoàn thiện các văn bản sau hội nghị, góp phần đổi mới hoạt động của MTTQ VN trong tình hình mới.
Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành Thông báo số 117-TB/VPTW ngày 4.7 thông báo Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc ngày 29.6 với đại diện Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về công tác phòng, chống bão, lũ, thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu từ nay đến hết năm 2026.
Kết luận nêu rõ, từ nay đến hết năm 2026, tuyệt đối không được chủ quan với bất kỳ kịch bản nào, phải chuẩn bị sẵn sàng cho tình huống xấu hơn, nhanh hơn, rộng hơn, phức tạp hơn để chủ động ứng phó, không bị động, bất ngờ.
Về quan điểm chỉ đạo, kết luận nêu rõ, bảo vệ tính mạng nhân dân là yêu cầu cao nhất, phòng ngừa phải đi trước một bước. Đồng thời, tăng cường cảnh báo sớm, dữ liệu số và kỹ năng cộng đồng.
Phòng, chống thiên tai phải gắn trực tiếp với mục tiêu tăng trưởng và phát triển bền vững và phải lấy cơ sở làm nền tảng, bảo đảm phù hợp thực tế từng địa bàn.
Đặc biệt, cần siết chặt kỷ luật, kỷ cương, gắn với trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý địa bàn, dẫn đến các vi phạm như phá rừng, lấn suối, san lấp ao hồ, khai thác cát trái phép, xây dựng trong hành lang thoát lũ, chậm cảnh báo, chậm sơ tán...
Về nhiệm vụ trọng tâm từ nay đến hết năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát, cập nhật kịch bản ứng phó với các loại hình thiên tai.
Bảo đảm tuyệt đối an toàn tính mạng nhân dân trong mọi tình huống. Cấp xã phải nắm chắc từng hộ dân trong khu vực có nguy cơ xảy ra thiên tai. Đồng thời, cần xác định rõ các phương án sơ tán khi có tình huống khẩn cấp.
Cùng đó, thường xuyên kiểm tra an toàn công trình xung yếu và hạ tầng thiết yếu. Trên cơ sở đó, phải có phương án xử lý ngay khi phát hiện sự cố; đồng thời cảnh báo, hạn chế đi lại, bố trí lực lượng, vật tư, xây dựng phương án sơ tán vùng có nguy cơ chịu ảnh hưởng.
Các địa phương khu vực Nam Trung bộ, cao nguyên Trung bộ, đồng bằng sông Cửu Long cần chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó cụ thể với hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn mùa khô 2026 - 2027.
Các địa phương phải tích hợp công tác phòng, chống thiên tai vào kịch bản điều hành tăng trưởng năm 2026. Cạnh đó, cần tổ chức lại phương châm "4 tại chỗ" trên cơ sở rà soát lực lượng tại chỗ ở từng xã, từng thôn, bản, đặc biệt là thanh niên, người có kỹ năng vận hành máy móc, phương tiện.
Song song đó, cần thiết lập cơ chế phối hợp liên xã, liên địa bàn, xác định rõ xã trung tâm, điểm tập kết lực lượng, vật tư, phương tiện, tuyến sơ tán, nơi trú tránh và phương án chi viện chéo giữa các xã, giữa địa bàn xung yếu với địa bàn an toàn hơn.
Kế đó, cần nâng cao chất lượng dự báo cảnh báo và truyền tin đến người dân, cần chuyển mạnh từ cảnh báo hiện tượng sang cảnh báo tác động.
Đồng thời siết chặt kỷ luật, xử lý nghiêm minh trong lĩnh vực quy hoạch, xây dựng, tài nguyên và môi trường, không để làm gia tăng rủi ro đối với tính mạng, tài sản của nhân dân; xem xét trách nhiệm người đứng đầu nếu buông lỏng quản lý, để vi phạm kéo dài để xảy ra hậu quả.
Xây dựng kế hoạch huy động và điều phối công khai, minh bạch các nguồn lực từ ngân sách nhà nước, quỹ phòng, chống thiên tai, doanh nghiệp, xã hội, lực lượng vũ trang, các tổ chức đoàn thể.
Kết luận cũng nêu các định hướng giai đoạn 2026 - 2030, trong đó nhấn mạnh, mọi quy hoạch dự án đầu tư phải tích hợp yêu cầu phòng, chống thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu.
Mục tiêu đến năm 2030 là xây dựng năng lực đáp ứng yêu cầu phòng, chống, ứng phó với thiên tai, đặc biệt là ở cấp xã, trên cơ sở ứng dụng khoa học, công nghệ, dữ liệu số, bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân và nền kinh tế.
Với 491/491 đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu ông Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội khóa XV, làm Chủ tịch Quốc hội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Việc bầu ông Trần Thanh Mẫn làm Chủ tịch Quốc hội khóa XVI được thực hiện bằng hình thức bỏ phiếu kín. Kết quả kiểm phiếu vừa được báo cáo trước Quốc hội trước khi Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua nghị quyết.
Ông Trần Thanh Mẫn 64 tuổi, quê Cần Thơ, trình độ tiến sĩ kinh tế. Ông là Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng khóa X; Ủy viên T.Ư Đảng khóa XI, XII, XIII, XIV; Bí thư T.Ư Đảng khóa XII; Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, XIV và là đại biểu Quốc hội các khóa XIII, XIV, XV, XVI.
Trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, ông Trần Thanh Mẫn được bầu giữ chức Phó chủ tịch thường trực Quốc hội. Tới tháng 5.2024, ông Trần Thanh Mẫn được bầu làm Chủ tịch Quốc hội khóa XV.
Trong sáng 6.4, sau phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất, Quốc hội bắt đầu họp riêng để thực hiện các quy trình của công tác nhân sự kỳ họp.
Sau khi thông qua các nghị quyết về số thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI, Quốc hội cũng đã thảo luận, biểu quyết thông qua danh sách để Quốc hội bầu Chủ tịch Quốc hội, các phó chủ tịch Quốc hội, ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tiếp đó, Quốc hội đã thành lập ban kiểm phiếu và tiến hành bầu Chủ tịch Quốc hội khóa XVI bằng hình thức bỏ phiếu kín.
Theo chương trình kỳ họp, trong 2 ngày rưỡi làm việc đầu tiên, Quốc hội sẽ tiến hành bầu và phê chuẩn 39 lãnh đạo cấp cao của Nhà nước. Trong ngày đầu tiên, Quốc hội sẽ tiến hành bầu Chủ tịch Quốc hội khóa XVI. Trong ngày 7.4, Quốc hội sẽ bầu Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031, cùng đó là Chánh án TAND tối cao.
Sau khi được Quốc hội bầu, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội, Chánh án TAND tối cao sẽ tuyên thệ và phát biểu nhậm chức.