Cá diếc là cá nước ngọt có thể sinh sản tự nhiên hoặc được nuôi trong ao đầm. So với các loại cá khác, cá diếc lành, người già, trẻ nhỏ, người mới ốm dậy đều ăn được, giá rất rẻ.
Cá diếc là loại cá nước ngọt quen thuộc ở nhiều vùng quê Việt Nam. Nó có thể sinh sản tự nhiên hoặc được nuôi trong ao đầm. So với các loại cá khác, cá diếc lành, người già, trẻ nhỏ, người mới ốm dậy đều ăn được, giá rất rẻ.
Vẻ ngoài của loại cá này không bắt mắt hay được xem là “thực phẩm sang”, nhưng từ lâu loại cá này đã gắn liền với nhiều món ăn thanh mát, dễ ăn trong những ngày thời tiết oi bức. Theo kinh nghiệm dân gian, cá diếc thường được dùng để nấu canh, nấu cháo hoặc kho nghệ nhằm giúp cơ thể dễ hấp thu dinh dưỡng, bớt cảm giác mệt mỏi do nắng nóng kéo dài.
Cá diếc có thịt dày, vị thơm, lành tính. Theo Đông y, tác dụng ổn trung, bổ hư, lợi tiểu, kiện tỳ (tốt cho cơ quan tiêu hóa), hóa thấp. Thấp trong Đông y là âm tà gây tổn hại dương khí. Người bị thấp cảm thấy mệt mỏi, nhạt mồm miệng, ăn uống không ngon, tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa. Vì vậy, người có triệu chứng trên chọn ăn cá diếc sẽ cải thiện rất tốt.
Cá diếc giàu protein, các axit amin chất lượng cao, liên kết chất đạm lỏng lẻo nên dễ hấp thu trong đường tiêu hóa hơn các loại thịt. Protein từ cá giúp tái tạo cơ tốt, tăng cường sức đề kháng cho cơ thể. Với người mới ốm dậy, đặc biệt bệnh nhân ung thư điều trị hóa chất, xạ trị, đây là món ăn bồi bổ giá rẻ cho họ.
Ngoài ra, thành phần của cá diếc còn chứa các chất béo tốt như omega-3, axit eicosapentaenoic, vitamin A, vitamin D, B1, B2, vitamin E, niacin có tác dụng ngăn ngừa oxy hóa, điều trị xơ vữa động mạch, phòng chống ung thư. Trong 100g thịt cá diếc chứa lipid 1,8mg, canxi 70mg, phốt pho 152mg, sắt 0,8mg.
Ngoài lượng đạm khá tốt, cá diếc còn ít chất béo nên tạo cảm giác nhẹ bụng khi ăn. Đây cũng là lý do loại cá này phù hợp với nhiều đối tượng, từ trẻ nhỏ đến người lớn tuổi. Trong dân gian, cháo cá diếc đậu xanh hay canh cá diếc nấu rau cải từ lâu đã được xem là những món ăn giúp bồi dưỡng cơ thể, đặc biệt trong thời tiết nóng nực.
Một điểm khiến cá diếc được yêu thích là có thể chế biến thành nhiều món ăn quen thuộc như cá diếc nấu canh cải xanh, cá diếc kho nghệ, cá diếc chiên giòn chấm mắm gừng hay canh cá diếc nấu rau rút. Các món ăn này thường có hương vị thanh nhẹ, không quá ngấy nên rất hợp với mùa hè.
Cá riếc, không đắt đỏ, dễ mua ở chợ dân sinh nhưng lại gắn bó với nhiều món ăn thanh mát, phù hợp với khẩu vị của người Việt trong những ngày hè oi nóng.
Thấu hiểu tầm quan trọng đó, trong tháng 5/2026, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam đã đồng hành cùng nhãn hàng bánh quy sữa D-MAXX Marie triển khai chương trình trao tặng hơn 80.000 phần quà "Bữa xế cao khỏe" đến các em học sinh tiểu học tại 15 điểm trường trên toàn quốc. Hoạt động ý nghĩa nằm trong khuôn khổ chiến dịch cộng đồng "Vì một kỷ nguyên cao khỏe" vì sự phát triển thể chất của trẻ em Việt,
Vai trò của bộ đôi vitamin D và canxi lên sự phát triển xương mẹ nên biết
Chiều cao của trẻ không chỉ phụ thuộc vào di truyền. Theo chia sẻ của TS.BS Trương Hồng Sơn – Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, di truyền chỉ đóng góp một phần, trong khi dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ và môi trường sống là những yếu tố cha mẹ có thể chủ động tác động. Trong đó, vitamin D và canxi là hai vi chất quan trọng đối với sức khỏe xương. Canxi là thành phần cấu tạo xương, còn vitamin D hỗ trợ cơ thể hấp thu và sử dụng canxi hiệu quả hơn. Nếu khẩu phần ăn hằng ngày thiếu hụt các vi chất này, trẻ có thể chưa được cung cấp đầy đủ nền tảng dinh dưỡng cần thiết cho quá trình phát triển thể chất.
Hoạt động "Bữa xế cao khỏe" như một chuông các mẹ về vai trò của canxi và Vitamin D cho sức khoẻ của xương, cũng như cung cấp giải pháp ngay trong phần quà tặng bé mang về - bánh quy sữa DMAXX Marie, chứa vitamin D và canxi, đồng thời được Viện Y học Ứng dụng Việt Nam chứng nhận tốt cho xương. Khi được sử dụng như một phần trong chế độ ăn cân bằng, sản phẩm góp phần giúp bữa xế của trẻ trở nên giàu vi chất hơn, hỗ trợ hành trình phát triển chiều cao một cách khoa học và bền vững.
Giúp phụ huynh thay thế thói quen ăn vặt của con bằng bữa phụ khoa học
Một trong những thách thức phổ biến của cha mẹ là kiểm soát bữa phụ cho con. Trẻ thường thích các món có vị ngọt, giòn, béo hoặc được bày bán gần cổng trường, trong khi phụ huynh bận rộn không phải lúc nào cũng có thời gian chuẩn bị bữa xế cân đối.
"Bữa xế cao khỏe" mang đến một gợi ý thực tế: thay vì để bữa phụ diễn ra ngẫu hứng, cha mẹ có thể chủ động xây dựng bữa xế theo hướng vừa ngon miệng, vừa bổ sung dưỡng chất. Trẻ có thể dùng bánh quy sữa D-MAXX Marie chấm sữa hoặc các thực phẩm lành mạnh khác để tăng sự đa dạng và hứng thú khi ăn.
Kết nối nhà trường và gia đình trong việc chăm sóc chiều cao
Ngoài những chiếc bánh quy đầy dinh dưỡng, hoạt động "Bữa xế cao khỏe" còn cung cấp thêm Cẩm nang Cao Khỏe, bảng nhiệm vụ MAXD, và thước đo chiều cao dán tường giúp cha mẹ dễ dàng theo dõi sự phát triển của con tại nhà, đồng thời hiểu rõ hơn các yếu tố ảnh hưởng đến chiều cao.
Trong chiến dịch "Vì một kỷ nguyên cao khỏe", phụ huynh còn có thể sử dụng công cụ đánh giá chiều cao trực tuyến tại website. Công cụ này giúp theo dõi, đối chiếu chiều cao của trẻ theo chuẩn tăng trưởng, từ đó đưa ra gợi ý phù hợp về dinh dưỡng, vận động và sinh hoạt.
Nhờ đó, thông điệp chăm sóc chiều cao không dừng lại ở sân trường mà tiếp tục được mang về từng gia đình. Mỗi phần quàcũng chính là h một "cầu nối" giúp phụ huynh bắt đầu quan tâm đúng cách, theo dõi đều đặn và đồng hành với con từ những thay đổi nhỏ mỗi ngày.
Khuyến khích trẻ vận động và hình thành lối sống cao khỏe
Dinh dưỡng là nền tảng quan trọng, nhưng để tối ưu chiều cao, trẻ cần kết hợp với vận động, giấc ngủ và vitamin D. Đây cũng là nền tảng khoa học cốt lõi của công thức MAXD được chiến dịch xây dựng và giới thiệu, gồm: Một tiếng vận động mỗi ngày, ăn đủ dinh dưỡng, xây giấc ngủ sâu và duy trì đủ lượng vitamin D.
Trong khuôn khổ hoạt động tại trường học, các em học sinh còn được làm quen với vũ điệu MAXD – bài tập thể dục vui nhộn, dễ nhớ, kết hợp các động tác vươn người, nhảy và vận động toàn thân. Không khí đồng diễn tại sân trường giúp trẻ cảm thấy vận động là một hoạt động vui vẻ, tự nhiên chứ không phải nhiệm vụ bắt buộc.
Khi bữa xế dinh dưỡng đi cùng vận động hằng ngày, trẻ có thêm điều kiện để phát triển toàn diện hơn. Đây cũng là cách chiến dịch lan tỏa thông điệp rằng tăng chiều cao không cần những phương pháp phức tạp, mà cần sự đồng hành đều đặn của gia đình và nhà trường.
Từ một bữa xế nhỏ đến thói quen lớn
Trong bối cảnh chiều cao trung bình của thanh thiếu niên Việt Nam vẫn còn thuộc nhóm thấp so với nhiều quốc gia, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về chăm sóc tầm vóc trẻ em là điều cần thiết.
Hòn đảo có biệt danh "nơi có mật độ dân số đông nhất thế giới". Các túp lều bám vào vách đá, tạo thành mạng lưới hẻm nhỏ vừa đủ hai người lách qua. Từng tấc đất đều được tận dụng để dựng nhà ở hoặc cơ sở kinh doanh.
Người dân tập trung tại hòn đảo này vì nguồn lợi thủy sản. Vùng nước sâu bao quanh Migingo có lượng lớn cá rô sông Nile. Việc sống tại đảo giúp ngư dân tiết kiệm nhiên liệu và tiếp cận người mua. Mỗi sáng, hơn 100 chiếc thuyền cập bến để giao hàng. Theo Islands, tại các thị trường quốc tế, phile cá rô sông Nile có giá xuất khẩu lên tới 300 USD cho khoảng 0,9 kg.
Migingo vận hành như một thành phố thu nhỏ với nhà hàng, quán bar, hiệu thuốc, thẩm mỹ viện và sòng bạc ngoài trời. Về y tế, hòn đảo có một phòng khám xử lý vết thương nhẹ hoặc xét nghiệm sốt rét, do một y tá phụ trách. Các ca bệnh nặng sẽ được chuyển vào đất liền Kenya. Tuy nhiên, điều kiện vệ sinh tại đây không đảm bảo khi người dân xả rác và nước thải xuống hồ.
Cư dân Migingo đến từ Kenya, Uganda và Tanzania, trong đó người Kenya chiếm khoảng 80%, ngôn ngữ chính là tiếng Swahili.
Daniel Obadha, thợ điện người Kenya, cho biết anh chọn Migingo vì lượng khách lớn từ vùng biên giới giúp kinh doanh thuận lợi, thu nhập cao hơn đất liền. Ngư dân Uganda Eddison Ouma kể anh bám trụ tại đây để đánh cá vì không có lựa chọn nghề nghiệp khác, mỗi năm chỉ về thăm gia đình hai lần.
Theo báo cáo của nền tảng Amusing Planet vào mùa cao điểm một đội ngư dân có thể kiếm tới 300 USD một ngày từ đánh bắt cá rô sông Nile. Những ngư dân cá nhân hoặc hộ gia đình nhỏ cũng có thể được 30-35 USD mỗi ngày, bằng thu nhập trung bình một tháng (thậm chí 2-3 tháng) của nhiều lao động tại các vùng nông thôn đất liền Kenya hay Uganda.
Lịch sử của Migingo gắn liền với những tranh chấp. Trước thập niên 1990, mỏm đá này chìm dưới nước hồ Victoria. Khi nước rút năm 1991, hai ngư dân Kenya tuyên bố quyền sở hữu, nhưng phía Uganda khẳng định công dân của họ định cư đầu tiên. Năm 2016, hai quốc gia lập ủy ban chung để xác định biên giới nhưng không đạt kết quả.
Hiện Kenya và Uganda cùng quản lý hòn đảo. Trên diện tích 2.000 m2, cảnh sát hai nước đều đóng quân. Người dân thường xuyên gặp hai lực lượng cảnh sát cùng đi tuần. Đôi khi họ chĩa súng vào nhau nhưng vào những ngày yên bình, lực lượng an ninh của hai bên và ngư dân lại cùng nhau uống bia, giải trí ở các quán bar.
Bên cạnh tranh chấp chủ quyền, ngư dân trên đảo Migingo còn phải đối phó với hải tặc cướp cá, động cơ thuyền và tình trạng đánh bắt quá mức.
"Bây giờ tôi mà quay về thì dang dở", Phương Nhi, 31 tuổi, sống tại bang Illinois, Mỹ nói.
Năm 2004, bà Tô Thị Hồng (mẹ Nhi) ở phường Phú Định, TP HCM được chị ruột bảo lãnh sang Mỹ định cư theo diện F4 (chị em ruột bảo lãnh nhau). Hồ sơ cho phép chồng và các con dưới 21 tuổi độc thân đi kèm. Lúc đó, gia đình có 6 thành viên, gồm vợ chồng bà Hồng và bốn người con, trong đó Phương Nhi là con út.
Sau 15 năm chờ đợi, năm 2019 hồ sơ của bà Hồng được duyệt nhưng ba người con đã quá tuổi đi kèm. Vợ chồng bà và Phương Nhi, 24 tuổi (được tính dưới 21 tuổi nhờ Đạo luật CSPA) đủ điều kiện định cư.
Để đưa ba người con còn lại sang Mỹ, vợ chồng bà Hồng nộp hồ sơ diện F2B (con trên 21 tuổi chưa kết hôn của thường trú nhân). Họ dự kiến chờ 5 năm, nhưng đến nay hồ sơ vẫn chưa hoàn tất.
Tại Mỹ, vợ chồng bà Hồng không biết tiếng Anh để giao tiếp, không nghề nghiệp và thu nhập. Họ phụ thuộc hoàn toàn vào tiền từ Việt Nam gửi sang.
Ban đầu, bà Hồng thích không khí trong lành, yên tĩnh của nước Mỹ, nhưng sự hào hứng dần phai. Hàng ngày, bà đi bộ một vòng công viên rồi về nấu ăn, cuối tuần chờ con chở đi siêu thị châu Á. Chồng bà, ông Minh, nhiều lần học lái xe nhưng đều bỏ dở vì sợ tốc độ cao trên cao tốc. Không có bằng lái, ông ví mình như "người mất chân". Nơi họ sống thưa dân và hiếm người Việt.
Cách đây bốn năm, người chị đứng đơn bảo lãnh qua đời vì ung thư khiến động lực ở lại Mỹ của vợ chồng bà Hồng không còn như trước. Cứ khoảng 6 tháng, họ lại mua vé bay về Việt Nam. Việc rời Mỹ nhiều tháng khiến ông bà bị ngắt quãng chuỗi cư trú liên tục, không đủ điều kiện thi lấy quốc tịch.
Về phần Phương Nhi, sau khi bỏ dở chương trình thạc sĩ tại Việt Nam cô học lại bằng đại học chuyên ngành marketing trong hai năm để tìm việc. Sau giờ làm, cô chỉ xem phim, đọc truyện để lấp đầy khoảng trống.
Ba anh chị của Nhi ở lại Việt Nam hơn 20 năm qua không dám yêu đương, kết hôn vì sợ ảnh hưởng đến việc xét duyệt hồ sơ định cư.
Nhớ Việt Nam, Phương Nhi muốn về nước. Nhưng cuối năm 2022, luật sư thông báo hồ sơ của ba anh chị em đã bước vào giai đoạn xử lý tại Trung tâm Thị thực Quốc gia (NVC). Cô tiếp tục ở lại Mỹ chờ đợi.
Tình cảnh của gia đình Nhi không hiếm gặp trên các hội nhóm của những người chuẩn bị di cư Mỹ. Dữ liệu năm 2025 của Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) ghi nhận khoảng 2,4 triệu đơn I-130 (công dân hoặc thường trú nhân Mỹ bảo lãnh người thân sang định cư) đang chờ xét duyệt.
Nghiên cứu của Viện Cato (Mỹ) chỉ ra thời gian chờ trung bình cho các diện bảo lãnh gia đình tăng từ 4 năm 3 tháng (năm 1991) lên 8 năm 1 tháng (năm 2018). Trong đó, diện F4 có thời gian chờ lâu nhất, trung bình 14 năm 7 tháng. Chờ đợi khiến nhiều người bỏ lỡ các cột mốc quan trọng cuộc đời như học hành, kết hôn, sinh con, chăm sóc cha mẹ.
Ông José Latour, Luật sư trưởng của Văn phòng Luật di trú LatourLaw, trụ sở ở TP HCM, cho biết nhóm hồ sơ toàn cầu diện F4 hiện mới giải quyết đến các đơn nộp trước năm 2008.
"Trong nền văn hóa coi trọng gia đình như Việt Nam, sự chậm trễ này tạo ra áp lực lớn", luật sư nói. Trong 33 năm hỗ trợ các gia đình chuẩn bị hồ sơ định cư Mỹ, ông từng chứng kiến nhiều người phải hoãn việc học của con, hoãn nghỉ hưu, đám cưới hay lễ tốt nghiệp. "Họ không biết mình nên chờ đợi cơ hội định cư hay từ bỏ để ổn định cuộc sống tại quê nhà", ông José Latour nói.
Ông dẫn chứng trường hợp một người cha nộp hồ sơ diện F4, luôn giữ tâm thế sẵn sàng lên máy bay nên dừng mọi kế hoạch đầu tư dài hạn tại Việt Nam với hy vọng các con được sang Mỹ học tập. Khi con ông đã tốt nghiệp đại học, đi làm và quá 21 tuổi khi người cha được cấp thị thực và không còn đủ điều kiện đi cùng. Người con này rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa việc chờ khiếu nại để giữ cơ hội định cư Mỹ hay kết hôn ở Việt Nam để ổn định cuộc sống và chấp nhận từ bỏ quyền lợi di trú.
Từ thực tế trên, đại diện LatourLaw khuyên các gia đình nên chủ động chuẩn bị kế hoạch học tập, nghề nghiệp và tài chính theo kịch bản thời gian chờ kéo dài, thay vì phụ thuộc vào mốc xét duyệt của cơ quan di trú.
Ông José Latour tin rằng Mỹ sẽ sớm quay lại truyền thống đón nhận người nhập cư hợp pháp và quy trình xử lý hồ sơ bảo lãnh gia đình sẽ hiệu quả hơn trong vài năm tới.
