Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha, Chánh văn phòng Tổng thống Kyrylo Budanov và Đại sứ Ukraine tại Ba Lan Vasyl Bodnar đã lần lượt tuyên bố trên mạng xã hội rằng họ sẽ trả lại các phần thưởng từng được phía Warsaw được trao trước đây.
Tranh cãi, vốn có nguy cơ đẩy quan hệ giữa hai đồng minh tiếp tục căng thẳng, bắt đầu từ tháng 5 khi ông Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội theo Quân đội khởi nghĩa Ukraine (UPA).
Đây là lực lượng dân tộc chủ nghĩa mà Kiev cho là đã tiến hành cuộc chiến giành độc lập trong và ngay sau Thế chiến II. Tuy nhiên, UPA lại là nguồn gốc căng thẳng giữa Ukraine và Ba Lan do lực lượng này bị cáo buộc có vai trò trong các vụ thảm sát tại vùng Volhynia giai đoạn 1943-1945.
Ước tính khoảng 100.000 người Ba Lan, bao gồm cả phụ nữ và trẻ em, đã thiệt mạng, theo phía Warsaw.
Để đáp trả, ngày 19/6, ông Nawrocki quyết định thu lại Huân chương Đại bàng Trắng, phần thưởng cao quý nhất của Ba Lan, đã trao cho ông Zelensky.
Trong một đoạn video đăng trên mạng xã hội X, ông tuyên bố: “Quyết định của Ukraine trong việc tôn vinh UPA là điều không thể lý giải và gây thất vọng sâu sắc. Nó không chỉ làm tổn hại đến lịch sử mà còn làm suy giảm lòng tin đã được xây dựng trong nhiều năm và cả những tháng gần đây”.
Cuộc tranh cãi leo thang trong bối cảnh quan hệ giữa Ba Lan và Ukraine đã xuất hiện dấu hiệu rạn nứt sau hơn 4 năm chiến sự với Nga. Cuộc chiến này đã biến quốc gia thành viên Liên minh châu Âu Ba Lan thành trung tâm trung chuyển viện trợ quân sự của phương Tây dành cho Kiev.
Đáp lại động thái của Ba Lan, các quan chức Ukraine cho rằng Nga là bên hưởng lợi từ căng thẳng giữa Warsaw và Kiev. Ngoại trưởng Sybiha bày tỏ tiếc nuối khi “cảm xúc đã lấn át Warsaw”. Trong khi đó, Đại sứ Bodnar cho rằng trong bối cảnh xung đột, động thái này đang bị nhìn nhận như một hành động nhằm vào người dân Ukraine.
Căng thẳng gia tăng chỉ vài ngày trước khi ông Zelensky, người hiện chưa bình luận về vụ việc, dự kiến tham dự một hội nghị về tái thiết Ukraine do Ba Lan tổ chức. Các doanh nghiệp, nhà tài trợ và quan chức sẽ thảo luận về công cuộc tái thiết Ukraine sau xung đột, nhưng tranh cãi liên quan đến các huân chương nói trên có khả năng làm lu mờ sự kiện này.
Quốc hội Ba Lan đã mô tả các vụ thảm sát tại những vùng lãnh thổ từ thời Thế chiến II (nay nằm ở miền Tây Ukraine) là hành vi diệt chủng. Trong khi Kiev thừa nhận các hành động tàn sát đó và đã đồng ý cho phép khai quật hài cốt các nạn nhân, Ukraine cũng kêu gọi Warsaw không chính trị hóa vấn đề và tìm kiếm các giải pháp mang tính hòa giải.
Ngày 19/6, Tổng thống Nawrocki khẳng định quyết định tước huân chương Đại bàng Trắng không nhằm vào người dân Ukraine và chính sách an ninh của Ba Lan đối với Kiev cũng như sự ủng hộ dành cho nước láng giềng trong cuộc chiến với Nga vẫn không thay đổi.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, người theo đường lối thân Liên minh châu Âu và là đối thủ chính trị với ông Nawrocki, đã kêu gọi 2 tổng thống hạ nhiệt căng thẳng.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 24-4 thông báo cấp chứng nhận tiền thẩm định lần đầu tiên cho một loại thuốc điều trị sốt rét dành riêng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Động thái được đưa ra ngay trước Ngày Thế giới phòng chống sốt rét (25-4).
Theo TTXVN, loại thuốc được phê duyệt là artemether-lumefantrine - một dạng phối hợp thuốc chống sốt rét, nay đã được bào chế phù hợp với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. WHO tuyên bố việc được đưa vào danh sách tiền thẩm định đồng nghĩa với việc thuốc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn và hiệu quả.
Trước đây, trẻ sơ sinh mắc sốt rét thường phải sử dụng các dạng thuốc dành cho trẻ lớn hơn, làm gia tăng nguy cơ sai liều, tác dụng phụ và độc tính. Việc phát triển một công thức chuyên biệt được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể hiệu quả điều trị và độ an toàn cho nhóm bệnh nhi này.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh: “Trong nhiều thế kỷ, sốt rét đã cướp đi con cái của các gia đình, cũng như sức khỏe, của cải và hy vọng của cộng đồng. Nhưng hôm nay, câu chuyện đang thay đổi. Các loại vắc xin mới, xét nghiệm chẩn đoán, màn chống muỗi thế hệ mới và các loại thuốc hiệu quả, trong đó có cả những loại dành cho trẻ nhỏ nhất, đang giúp đảo ngược tình hình”.
Ông cho rằng việc chấm dứt sốt rét trong vòng một thế hệ không còn là điều xa vời, song điều này chỉ có thể đạt được nếu duy trì cam kết chính trị và tài chính bền vững.
Theo WHO, năm 2024 thế giới ghi nhận khoảng 282 triệu ca mắc sốt rét và 610.000 ca tử vong tại 80 quốc gia. Khu vực châu Phi chiếm tới 95% số ca mắc và tử vong, trong đó trẻ em dưới 5 tuổi chiếm khoảng 75% số ca tử vong.
Cơ quan y tế Liên hợp quốc cảnh báo tình trạng kháng thuốc, kháng hóa chất diệt côn trùng, hạn chế trong chẩn đoán và sự sụt giảm mạnh của nguồn tài trợ quốc tế đang tác động tới tiến trình kiểm soát sốt rét.
WHO cho biết việc đưa thuốc artemether-lumefantrine vào danh sách tiền thẩm định sẽ tạo điều kiện cho các cơ quan y tế công mua sắm và phân phối, đồng thời giúp thu hẹp khoảng trống điều trị lâu nay cho khoảng 30 triệu trẻ sơ sinh mỗi năm tại các khu vực lưu hành sốt rét, đặc biệt là ở châu Phi.
Trên phạm vi toàn cầu, khoảng 70% quốc gia vẫn chưa có hệ thống quản lý đủ mạnh để giám sát thuốc, vắc xin, xét nghiệm và thiết bị y tế. Chương trình tiền thẩm định của WHO vì vậy đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo các sản phẩm y tế phục vụ mua sắm quốc tế đáp ứng các tiêu chuẩn toàn cầu về chất lượng, an toàn, hiệu quả và hiệu suất.
Tổng giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang hôm nay 27.5 nói rằng "Đài Loan đang bùng nổ" và khoản đầu tư của tập đoàn, tăng từ 100 tỉ USD, sẽ "thúc đẩy một hệ sinh thái đáng kinh ngạc ở đây", theo AFP.
Nền kinh tế vùng lãnh thổ Đài Loan đã tăng trưởng cao vào năm ngoái nhờ xuất khẩu phần cứng trí tuệ nhân tạo (AI) tăng mạnh khi các chính phủ và công ty trên thế giới đổ hàng trăm tỉ USD vào việc phát triển công nghệ này.
"Cách đây 4-5 năm, Nvidia đã chi khoảng 10-15 tỉ USD/năm ở Đài Loan. Bây giờ, chúng tôi đang chi từ 100 đến 150 tỉ USD/năm ở Đài Loan", ông Huang phát biểu tại Đài Bắc, nơi tập đoàn này đang xây dựng một văn phòng mới.
Ông nói tiếp: "Đài Loan là tâm điểm của cuộc cách mạng AI... Đây là nơi sản xuất các hệ thống. Đây là nơi tạo ra các siêu máy tính AI".
Ông Huang cho biết thêm Nvidia "sẽ tiếp tục phát triển" tại Đài Loan, nơi văn phòng mới của họ có thể phục vụ khoảng 4.000 kỹ sư. "Đây sẽ là trung tâm sản xuất, công nghệ, điện tử của thế giới trong một thời gian dài sắp tới", ông Huang dự đoán.
"Chúng tôi sẽ ở đây để hỗ trợ, hợp tác với hệ sinh thái của mình, hợp tác kỹ thuật với các đối tác trong hệ sinh thái và hỗ trợ họ phát triển. Vì vậy, đây sẽ là một địa điểm rất quan trọng đối với chúng tôi", ông nhấn mạnh.
Trong tuần trước, Nvidia công bố doanh thu quý kỷ lục 81,6 tỉ USD, vượt xa các dự báo, nhờ nhu cầu không ngừng tăng cao đối với phần cứng AI của tập đoàn này. Lợi nhuận ròng tăng vọt lên 58,3 tỉ USD, gấp hơn 3 lần so với 18,8 tỉ USD cùng kỳ năm trước.
Vào cuối tháng 10.2025, Nvidia đã trở thành công ty đầu tiên trong lịch sử đạt mức định giá 5.000 tỉ USD, cột mốc mới nhất của gã khổng lồ AI khi cổ phiếu tăng trưởng theo cấp số nhân trong thập niên qua, theo tạp chí Forbes.
Serhiy Beskrestnov, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, hôm 11/5 đăng video từ cảm biến hồng ngoại trên thiết bị bay không người lái (drone) ở độ cao 800 m, cho thấy vật thể hình tròn phát ra nhiệt và lơ lửng ở khoảng cách gần. Phần thân chính có dạng khối cầu dẹt với 6 gai nhọn nhô ra, phía sau vật thể là luồng khí hoặc đám mây có nhiệt độ cao hơn không khí ban đêm.
Beskrestnov cho biết video được ghi hình vào tháng 5/2025 và chính phủ Ukraine đã biết về sự việc.
Vật thể trong video không có phản ứng rõ rệt nào với drone Ukraine. Sau khi phát hiện nó, phi công đã lia camera sang các hướng khác nhau, dường như để rà soát khu vực xung quanh.
Beskrestnov cũng đăng ảnh UFO có dạng điếu xì gà trên bầu trời một vùng quê hồi năm 2023. "Sau khi xung đột bùng phát, hoạt động nghiên cứu UFO trong không phận Ukraine đã trở thành nhiệm vụ mang tính quân sự hơn là dân sự. Quân đội Ukraine thậm chí có tài liệu đặc biệt, chi tiết về chủ đề này và đã được Tư lệnh Tối cao phê duyệt", ông cho hay.
Các hãng truyền thông Ukraine xác nhận đây là hình ảnh thực tế được ghi lại trong quá trình chiến đấu, song chưa bên nào khẳng định đó là vật thể ngoài hành tinh. Beskrestnov cũng kêu gọi người dân và binh sĩ báo cáo ngay lập tức khi phát hiện UFO, vì đây có thể là "vũ khí bí mật của Nga" mà Ukraine chưa biết đến.
"Những thứ trông giống như UFO rất có thể là vũ khí của đối phương", ông cho hay, nhấn mạnh "không chỉ Mỹ mới đối mặt với những vấn đề như vậy".
Lầu Năm Góc hôm 8/5 công bố hơn 160 tài liệu mới về UFO, đánh dấu đợt giải mật thông tin đầu tiên theo yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi tháng 2. Trong số này có video được quay tại Trung Đông hồi năm 2013 về một vật thể hình ngôi sao, có một số nét giống với UFO trong video do Ukraine công bố.
Theo báo Kyiv Post, tại Ukraine thường xuyên xuất hiện báo cáo về vật thể bay không xác định, song sau đó chúng hầu như luôn được nhận diện là vũ khí Nga.
