Số lượng mèo nuôi ở Đài Loan đã vượt qua chó năm 2025, tăng từ 1,3 triệu con năm 2023 lên 1,7 triệu con năm ngoái, tương đương gần 33%. Tình hình ở Trung Quốc đại lục cũng tương tự.
Xu hướng này xuất hiện đầu tiên ở Nhật Bản từ 10 năm trước. Hello Kitty, chú mèo hoạt hình xuất hiện năm 1974 khởi đầu cho đế chế trị giá 80 tỷ USD, đã thúc đẩy xu hướng nuôi mèo ở Nhật Bản. Nơi đây cũng có vài hòn đảo là nơi sinh sống của quần thể mèo hoang đã trở thành những điểm du lịch nổi tiếng.
Ngay tại những nơi mà chó cưng vốn phổ biến hơn như Hàn Quốc hay Hong Kong, mèo cũng đang dần soán ngôi.
Tất cả những nơi này đều có một số đặc điểm chung là người dân sống trong các căn hộ nhỏ tại những thành phố đông đúc, thường xuyên cảm thấy cô đơn, công việc bận rộn khiến họ còn rất ít thời gian cho một người bạn đồng hành như loài chó.
“Nuôi một con mèo trong thành phố sẽ thuận tiện hơn vì nuôi chó thì phải thường xuyên dắt chúng đi dạo, nhiều người không có thời gian hay có người thì sợ chó”, Ellen Chung, cư dân Hong Kong, chia sẻ vào một buổi chiều tháng 4 tại một quán cà phê mèo đầy ắp khách.
“Tôi nghĩ mèo trông cũng đáng yêu hơn”, cô nói thêm.
Tại Hàn Quốc, trước đây người ta thường liên tưởng mèo với sự xui xẻo hoặc ma quỷ, khiến chúng ít phổ biến hơn chó khi được chọn làm thú cưng. Tuy nhiên, xu hướng này đang thay đổi. Số lượng mèo nuôi ở Hàn Quốc đã tăng mạnh sau Covid-19, có lẽ do mèo dễ chăm sóc hơn trong thời điểm các hoạt động ngoài trời bị hạn chế vì lệnh phong tỏa, theo báo cáo năm 2025 của Tập đoàn tài chính KB.
Gong Su-hyun, bác sĩ thú y tại trung tâm nhận nuôi mèo Ballyeomaru ở Hwaseong, thành phố ở phía tây bắc Hàn Quốc, cho hay “cảm nhận được sự quan tâm đến loài mèo đang tăng lên” khi nhiều người đến nhận nuôi và làm tình nguyện viên hơn trước.
Paul Wong, phó giáo sư tại Đại học Hong Kong (HKU), cho rằng trong 10 năm qua, tư duy của mọi người đã thay đổi, từ việc coi động vật là công cụ sang bạn đồng hành. Trước đây chó mèo được dùng để trông nhà, bắt chuột thì nay chúng được dùng để giải tỏa sự cô đơn.
Trong khi đó, nhiều nơi trên khắp Đông Á đang trải qua những thay đổi lớn về xu hướng nhân khẩu học và xã hội trong vài chục năm trở lại. Trên khắp Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, thanh niên rời nông thôn lên thành phố lớn tìm việc, đối mặt thị trường làm việc cạnh tranh, thu nhập không tăng trưởng, chi phí sinh hoạt cao và giờ giấc làm việc khắc nghiệt.
Văn hóa làm việc quá sức ở Trung Quốc đã trở thành vấn đề nghiêm trọng đến mức bị tòa án tối cao lên án năm 2021. Chính phủ Nhật Bản cũng siết quy định làm thêm giờ để ngăn chặn các ca tử vong do lao lực.
“Những điều kiện này khiến mèo trở thành lựa chọn thiết thực hơn, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ”, Joe Ngai, trợ lý giáo sư tại Khoa Tư vấn và Tâm lý học thuộc Đại học Thụ Nhân Hong Kong, cho biết. “Vì mèo thích nghi tốt với môi trường trong nhà và không yêu cầu đi dạo hàng ngày, chúng mang lại một hình thức đồng hành phù hợp hơn với những hạn chế của cuộc sống đô thị ở Hong Kong”.
Áp lực khiến ngày càng nhiều thanh niên châu Á lựa chọn không lập gia đình hoặc không sinh con. Dân số Nhật Bản đã suy giảm 16 năm liên tục, còn Hàn Quốc có tỷ lệ sinh thấp nhất thế giới.
Khi số lượng hộ gia đình đơn thân tăng lên, sự cô đơn cũng tăng theo. Người ta tìm đến động vật để bầu bạn, khiến nền kinh tế thú cưng tại châu Á bùng nổ.
“Bây giờ nhiều người chọn không sinh con. Vì vậy, việc nuôi thú cưng gần giống như có một đứa con”, ông Wong nhận xét. “Thách thức từ cuộc sống đô thị sẽ khiến mọi người muốn nuôi mèo hơn là nuôi chó”.
Báo cáo nghiên cứu năm 2024 của ngân hàng đầu tư Goldman Sachs cho thấy thức ăn cho thú cưng là một trong những lĩnh vực tiêu dùng tăng trưởng nhanh nhất ở Trung Quốc, với giá trị ngành dự kiến tăng lên 12 tỷ USD vào năm 2030. Tại Hàn Quốc, lần đầu tiên số lượng xe đẩy thú cưng được bán ra đã nhiều hơn xe đẩy em bé vào năm 2023, theo sàn thương mại điện tử lớn nhất quốc gia này.
Đó có thể không phải là tin vui đối với các chính phủ đang mong muốn có thêm trẻ sơ sinh. Nhưng khi việc nuôi dạy con trở thành gánh nặng, người bạn 4 chân có thể mang lại sự an ủi cần thiết cho thanh niên đang gặp nhiều khó khăn ở châu Á.
“Nếu phúc lợi của người dân được cải thiện thì có lẽ nó vẫn tốt hơn là có một cộng đồng ít ỏi nhưng lại là một cộng đồng buồn bã”, ông Wong nói.
Hãng tin Tasnim ngày 2/4 đăng thông báo từ Bộ chỉ huy Hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cho biết lực lượng nước này đã tập kích cơ sở của hai doanh nghiệp công nghệ Mỹ tại vùng Vịnh, gồm trung tâm điện toán đám mây của Amazon tại Bahrain và Oracle ở thành phố Dubai thuộc Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE).
IRGC khẳng định trung tâm dữ liệu Amazon tại Bahrain "đã bị phá hủy", cảnh báo sẽ tiếp tục mở rộng tập kích nếu những vụ ám sát nhằm vào lãnh đạo Iran không chấm dứt. Lực lượng này nhấn mạnh đã từng cảnh báo sẽ nhắm vào công ty công nghệ Mỹ nếu các cuộc tấn công tiếp diễn.
Ebrahim Zolfaqari, phát ngôn viên Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya thuộc quân đội Iran, thêm rằng đợt tấn công còn nhắm đến các nhà máy thép của Mỹ tại Abu Dhabi, nhà máy nhôm ở Bahrain và các cơ sở sản xuất vũ khí thuộc hãng Rafael của Israel. Ông mô tả đây là hành động đáp trả loạt vụ tấn công nhắm vào ngành công nghiệp thép Iran.
Giới chức Dubai phủ nhận thông tin trung tâm dữ liệu Oracle bị tấn công.
Financial Times dẫn nguồn thạo tin tiết lộ cơ sở điện toán đám mây của Amazon tại Bahrain đã bị hư hại trong cuộc tấn công trước đó. Bộ Nội vụ Bahrain cáo buộc Iran tấn công doanh nghiệp hoạt động tại nước này, cho biết lực lượng phòng vệ dân sự đã được triển khai để chữa cháy nhưng không nêu rõ tên công ty.
Amazon từ chối bình luận về thông tin. Công ty hôm 2/3 cho biết hai trung tâm dữ liệu tại UAE và một cơ sở tại Bahrain đã "chịu ảnh hưởng" bởi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.
Xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran có nguy cơ lan rộng sang hạ tầng công nghệ và kinh tế tại vùng Vịnh.
IRGC ngày 31/3 đe dọa nhắm mục tiêu 17 công ty Mỹ đang hoạt động tại khu vực, nhằm đáp trả những vụ ám sát lãnh đạo nước này. Danh sách có những doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực công nghệ như Apple, Microsoft, Google, Meta, IBM, HP, Intel, Tesla, Boeing và tổ chức tài chính JP Morgan.
Đánh giá của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) cảnh báo xung đột Iran có thể gây tác động kinh tế nghiêm trọng trên toàn Trung Đông, với GDP của các nước Arab trong khu vực có thể giảm tới 6%.
Báo cáo ước tính thiệt hại kinh tế khoảng 120-194 tỷ USD, do gián đoạn dòng chảy năng lượng, các tuyến thương mại và thị trường tài chính. Khoảng 4 triệu người có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói khi giá năng lượng và lương thực tăng cao. Iran có thể đối mặt suy giảm kinh tế tới 10%, với hàng triệu người bị ảnh hưởng khi hạ tầng năng lượng và hoạt động thương mại bị đình trệ.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Jeanne Shaheen và thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis, đồng chủ tịch Nhóm Quan sát NATO của Thượng viện Mỹ, ngày 3/4 ra tuyên bố chung, khẳng định bất kỳ tổng thống nào tính chuyện rút khỏi NATO "đều làm tổn hại lợi ích an ninh quốc gia của chính nước Mỹ" và mang lại lợi ích cho các đối thủ như Nga, Trung Quốc.
Họ nhấn mạnh quốc hội sẽ không cho phép Mỹ rút khỏi NATO. "Quốc hội và người dân Mỹ đều hiểu rằng chúng ta mạnh hơn khi đứng cùng các đồng minh. Đó là sự thật cơ bản, phớt lờ điều đó chỉ khiến chính chúng ta phải trả giá", tuyên bố chung có đoạn.
Khi chiến sự Iran leo thang, Tổng thống Donald Trump nhiều lần tức giận dọa rút Mỹ khỏi NATO, đẩy liên minh vào tình thế mong manh nhất từ trước tới nay.
Tuy nhiên, theo luật, ông Trump không thể đơn phương rút Washington khỏi liên minh, bởi quyết định này cần 2/3 thượng nghị sĩ tại Thượng viện ủng hộ, hoặc một đạo luật được lưỡng viện quốc hội thông qua. Các thượng nghị sĩ cho rằng cả hai kịch bản này đều rất khó thành hiện thực.
Ông Trump mô tả các đồng minh châu Âu "ủng hộ hời hợt" chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Ông cũng nhiều lần kêu gọi các đồng minh hỗ trợ hộ tống tàu dầu qua eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới vốn bị Iran gần như phong tỏa, nhưng NATO đến nay chưa nhận lời.
Tổng thống Mỹ sau đó cho biết đang nghiêm túc cân nhắc rút Mỹ khỏi NATO, gọi liên minh là "hổ giấy". Trong tuyên bố chung, bà Shaheen và ông Tillis cho rằng cách mô tả này là "không phù hợp với những gì NATO đã làm sau vụ khủng bố 11/9/2001".
Khoảng 3.500 binh sĩ Mỹ và đồng minh NATO đã thiệt mạng trong cuộc chiến chống khủng bố tại Afghanistan kéo dài 20 năm sau đó.
Cựu lãnh đạo phe đa số Thượng viện Mitch McConnell, thành viên đảng Cộng hòa, và thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Coons ngày 2/4 cũng nhấn mạnh vai trò của NATO với nước Mỹ. "Lần duy nhất NATO tham chiến là để đáp trả một cuộc tấn công nhằm vào nước Mỹ. Washington không được xem nhẹ sự hy sinh này, cũng như cam kết của các đồng minh rằng họ sẵn sàng hy sinh lần nữa", McConnell và Coons viết.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 3/4 tỏ lo ngại về căng thẳng giữa ông Trump và NATO, cảnh báo những phát ngôn liên tục của lãnh đạo Mỹ có thể "làm suy yếu liên minh từ gốc rễ".
Mới đây, một nhóm người trẻ tại thủ đô Washington D.C. đã đổi điện thoại thông minh (smartphone) lấy những chiếc điện thoại "cục gạch" và bắt đầu cuộc "giải độc kỹ thuật số" kéo dài một tháng, trong phong trào mới nổi của giới trẻ Mỹ nhằm thoát khỏi những tác hại của mạng xã hội.
Điều này đồng nghĩa với việc di chuyển mà không cần Google Maps, không còn lướt mạng xã hội khi chở xe buýt và bỏ tai nghe để nghe tiếng chim hót.
"Tôi đợi xe buýt và không biết khi nào nó đến", anh Jay West (29 tuổi) người tham gia thử thách Month Offline (tháng không kết nối mạng) do một công ty khởi nghiệp nhỏ tổ chức với sự hỗ trợ từ một nhóm cộng đồng địa phương, nhớ lại.
Thói quen cũ khó bỏ, anh West kể rằng mình thường xuyên thò tay vào túi tìm điện thoại di động, nhưng rồi nhận ra chẳng có gì trong đó cả. Nhưng cuối cùng, anh chia sẻ cảm giác "được giải phóng". Anh West hiện người làm phân tích dữ liệu cho hệ thống tàu điện ngầm Washington.
"Đôi khi tôi cảm thấy buồn chán, nhưng điều đó không sao cả. Cảm thấy buồn chán cũng không sao", anh West nhớ lại một buổi tối gần đây tại một khu vườn cộng đồng trong thành phố, nơi những người tham gia "giải độc kỹ thuật số" gặp gỡ để chia sẻ những khó khăn và niềm vui khi tạm thời "mất kết nối".
Ngồi cạnh đó là anh Rachael Schultz (35 tuổi), người phải hỏi đường những người lạ đi xe đạp, và cô Lizzie Benjamin (25 tuổi), người đã lục tìm những đĩa CD cũ mà bố mình đã ghi để nghe nhạc mà không cần Spotify.
Chia sẻ trải nghiệm, anh Bobby Loomis (25 tuổi) làm việc trong lĩnh vực bất động sản nói rằng mình từng rất khó xem hết một tập phim truyền hình mà không kiểm tra điện thoại.
Nhưng giờ đây, không còn đeo tai nghe, anh thích thú lắng nghe tiếng chim hót khi đi dạo quanh Washington D.C. Và khi quá trình "giải độc" kết thúc, thời gian sử dụng thiết bị điện tử hằng ngày của anh giảm từ sáu xuống còn bốn giờ, gần bằng mức trung bình của người trưởng thành ở Mỹ.
Cô Kendall Schrohe (23 tuổi) làm việc tại một tổ chức giám sát quyền riêng tư kỹ thuật số, đã hoàn thành chương trình giải độc kỹ thuật số vào tháng 1. Giờ đây, cô có thể tìm đường trong khu phố mà không cần dựa vào Google Maps, đã xóa Instagram và thành lập nhóm giải độc kỹ thuật số của riêng mình.
"Tôi nhìn nhận mọi việc một cách lạc quan, và tôi cảm thấy chúng ta thực sự đang ở giai đoạn đầu của một điều gì đó", cô chia sẻ.
Các nhà khoa học từ lâu đã gióng lên hồi chuông cảnh báo rằng nghiện điện thoại di động có liên quan việc giảm khả năng tập trung, các vấn đề về giấc ngủ và lo lắng.
Trong một phán quyết mang tính bước ngoặt vào cuối tháng 3, một tòa án ở bang California (Mỹ) phán quyết rằng Instagram và YouTube phải chịu trách nhiệm về bản chất gây nghiện của các nền tảng này.
Ngày càng nhiều người trẻ Mỹ cuối cùng cũng nhận ra điều này. Theo một cuộc khảo sát của YouGov được thực hiện năm ngoái, hơn 2/3 số người từ 18 đến 29 tuổi muốn giảm thời gian sử dụng màn hình. YouGov là công ty nghiên cứu thị trường và phân tích dữ liệu có trụ sở tại Anh.
Hiện đã có những công cụ mới để hỗ trợ như ứng dụng cai nghiện kỹ thuật số, thiết bị chặn cuộc gọi trên điện thoại và các nhóm. Trong các trường đại học, việc kiêng sử dụng mạng xã hội kéo dài nhiều tuần đã trở nên phổ biến và những buổi tối không dùng màn hình cùng bạn bè đã trở thành một trào lưu ở các thành phố lớn.
Việc không sử dụng điện thoại thông minh dù chỉ trong vài tuần cũng dẫn đến "sức khỏe tốt hơn và khả năng tập trung được cải thiện", theo ông Kostadin Kushlev, một nhà nghiên cứu tâm lý học tại Đại học Georgetown.
Các nghiên cứu sơ bộ cho thấy những tác động tích cực này vẫn duy trì theo thời gian, ông nói thêm.
Anh Josh Morin, một trong những người tổ chức chương trình "giải độc kỹ thuật số" ở Washington D.C., cho rằng chỉ đơn giản bỏ điện thoại là chưa đủ và cần một giải pháp thay thế hấp dẫn.
Chương trình này bao gồm một buổi thảo luận hằng tuần dành cho người tham gia, được tổ chức tại một quán karaoke ở thủ đô Mỹ. "Để thực sự phá vỡ thói quen đó, bạn phải cung cấp một cuộc sống cộng đồng, xã hội phong phú", anh Morin nói.
