Cuộc diễn tập có sự tham gia của thủy quân lục chiến, máy bay quân sự và lực lượng hải quân Mỹ. Hai máy bay MV-22B Osprey, dòng máy bay lai giữa trực thăng và máy bay cánh cố định, đã bay qua khu vực Đại sứ quán Mỹ mới được mở lại ở Caracas, trước khi hạ cánh xuống một bãi đậu xe gần đó, theo Hãng tin AP ngày 24.5.
Theo Đại sứ quán Mỹ, hoạt động này nhằm kiểm tra khả năng phản ứng nhanh của lực lượng Mỹ trong các tình huống khẩn cấp. “Bảo đảm khả năng phản ứng nhanh của quân đội là yếu tố then chốt để duy trì mức độ sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ, cả ở Venezuela và trên toàn thế giới”, Đại sứ quán Mỹ viết trên Instagram.
Đại sứ quán Mỹ cho biết Washington vẫn “cam kết bảo đảm việc thực hiện” kế hoạch 3 giai đoạn của Tổng thống Donald Trump, trong đó có mục tiêu ổn định tình hình Venezuela.
Chính phủ Venezuela đã cho phép cuộc diễn tập theo đề nghị của phía Mỹ, nhằm chuẩn bị cho các tình huống sơ tán trong trường hợp khẩn cấp y tế hoặc thảm họa, theo Reuters. Phía Venezuela cho hay cuộc diễn tập bao gồm việc 2 máy bay Osprey hạ cánh gần Đại sứ quán Mỹ, trong khi một số tàu của Mỹ tiến vào vùng biển Venezuela ở biển Caribbean.
Tướng Francis Donovan, chỉ huy Bộ Tư lệnh miền nam của Mỹ – đơn vị phụ trách các hoạt động quân sự của Washington tại châu Mỹ, đã trực tiếp quan sát cuộc tập trận cũng đã gặp gỡ các quan chức cấp cao của Venezuela.
Sự xuất hiện của máy bay quân sự Mỹ tại Caracas gây chú ý trong dư luận địa phương. “Điều này khiến chúng tôi cảnh giác. Một quốc gia nước ngoài bay ngang qua thành phố là điều rất mới lạ với chúng tôi, nhất là khi đó là Mỹ, trong bối cảnh đất nước đang có nhiều biến động”, bà Evelyn Rebolledo, 57 tuổi, một quản lý sống tại thủ đô Venezuela, chia sẻ với Reuters.
Cuộc diễn tập diễn ra gần 2 tháng sau khi Mỹ chính thức mở lại đại sứ quán tại Caracas, đánh dấu bước đi mới trong quá trình khôi phục quan hệ ngoại giao đầy đủ với Venezuela.
Thời gian qua, chính quyền ông Trump ủng hộ chính phủ lâm thời Venezuela của bà Delcy Rodríguez, người từng là phó tổng thống dưới thời Tổng thống Nicolas Maduro. Chính phủ Venezuela cũng đã thông qua các đạo luật mở cửa nguồn dự trữ dầu mỏ và khoáng sản khổng lồ của Venezuela cho Mỹ.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố quân đội Iran đã bị “đánh bại”, nhưng điều này hoàn toàn trái ngược với những gì các cơ quan tình báo Mỹ đang báo cáo với các nhà hoạch định chính sách trong các cuộc họp kín.
New York Times trích dẫn các báo cáo mật từ đầu tháng này cho thấy Iran đã giành lại quyền tiếp cận phần lớn các trận địa tên lửa, bệ phóng và cơ sở ngầm của nước này.
Điều khiến một số quan chức cấp cao lo ngại nhất là bằng chứng cho thấy Iran đã khôi phục khả năng hoạt động tại 30 trong số 33 trận địa tên lửa dọc theo eo biển Hormuz.
Với những trận địa này, Iran có thể đe dọa các tàu chiến Mỹ và tàu chở dầu đi qua tuyến hàng hải hẹp nhưng vô cùng quan trọng này.
Các nguồn tin nắm rõ báo cáo cho biết, Iran có thể sử dụng các bệ phóng di động bên trong các địa điểm này để di chuyển tên lửa đến nơi khác và một số địa điểm có bệ phóng có thể dùng để phóng tên lửa trực tiếp.
Theo báo cáo, hiện chỉ còn 3 trận địa tên lửa dọc eo biển Hormuz mà Iran vẫn chưa thể tiếp cận.
Báo cáo ước tính Iran hiện vẫn duy trì khoảng 70% số bệ phóng di động trên toàn quốc và giữ lại khoảng 70% kho tên lửa trước chiến tranh.
Kho dự trữ này bao gồm cả tên lửa đạn đạo - có thể nhắm mục tiêu vào các quốc gia khác trong khu vực - và một lượng nhỏ hơn tên lửa hành trình, có thể sử dụng để tấn công các mục tiêu tầm ngắn hơn trên bộ hoặc trên biển.
Dựa trên nhiều nguồn thu thập thông tin bao gồm ảnh vệ tinh và các công nghệ giám sát khác, các cơ quan tình báo quân sự cũng cho biết Iran đã khôi phục quyền tiếp cận khoảng 90% các cơ sở lưu trữ và phóng tên lửa ngầm trên toàn quốc. Các cơ sở này được đánh giá là có khả năng “hoạt động một phần hoặc hoàn toàn”.
Những phát hiện này đi ngược lại với các tuyên bố công khai trong nhiều tháng qua của Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth rằng quân đội Iran đã bị “xóa sổ” và “không còn” là mối đe dọa.
Đánh giá tình báo mới cho thấy Tổng thống Trump và các cố vấn quân sự của ông có thể đã đánh giá quá cao mức độ thiệt hại mà quân đội Mỹ gây ra cho các trận địa tên lửa của Iran, đồng thời đánh giá thấp khả năng chống chịu và phục hồi của Iran.
Những phát hiện này cũng nhấn mạnh thế khó mà Tổng thống Trump sẽ phải đối mặt nếu lệnh ngừng bắn mong manh sụp đổ và xung đột toàn diện bùng phát trở lại.
Quân đội Mỹ được cho là đã tiêu hao đáng kể kho dự trữ nhiều loại đạn dược quan trọng, bao gồm tên lửa hành trình Tomahawk, tên lửa đánh chặn Patriot, cũng như tên lửa tấn công mặt đất Precision Strike và ATACMS. Trong khi đó, thông tin tình báo cho thấy Iran vẫn duy trì năng lực quân sự đáng kể, bao gồm tại khu vực eo biển Hormuz quan trọng.
Tuyến đường này vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ hàng ngày của thế giới và Hải quân Mỹ hiện duy trì hiện diện gần như liên tục để tuần tra khu vực này.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết hơn 20 tàu chiến Mỹ đang thực thi lệnh phong tỏa đối với Iran.
Nếu Tổng thống Trump ra lệnh cho các chỉ huy tiến hành thêm các cuộc không kích nhằm loại bỏ hoặc làm suy giảm các năng lực của Iran, kho dự trữ đạn dược của quân đội Mỹ sẽ tiếp tục cạn kiệt.
Điều này sẽ càng làm suy giảm kho dự trữ vũ khí của Mỹ trong bối cảnh Lầu Năm Góc và các tập đoàn sản xuất vũ khí lớn đang gặp khó khăn trong việc bổ sung nguồn dự trữ.
"Mỹ đã chuyển câu trả lời cho kế hoạch 14 điểm của Iran thông qua Pakistan, chúng tôi đang xem xét văn bản này", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei ngày 3/5 cho biết. "Đề xuất của chúng tôi tập trung vào chấm dứt xung đột, hoàn toàn không có chi tiết nào liên quan đến vấn đề hạt nhân".
Ông Baghaei bác thông tin cho rằng kế hoạch của Iran có đề cập đến việc đình chỉ chương trình hạt nhân trong 15 năm, cũng như khả năng nước này hợp tác với Mỹ rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Quan chức này nhấn mạnh trọng tâm ngoại giao và an ninh trước mắt của Iran là ngăn chặn xung đột tại khu vực, đặc biệt là ở Lebanon. Khung đề xuất dựa trên việc ngừng bắn trước, sau đó là 30 ngày xem xét các điều khoản chi tiết.
"Vấn đề hạt nhân đã được nêu ra trong các cuộc đàm phán trước đây giữa Iran và Mỹ", ông Baghaei nói. " Chúng tôi hiện tại không tham gia bất cứ cuộc thảo luận nào liên quan vấn đề hạt nhân và các quyết định trong tương lai sẽ đến vào thời điểm phù hợp".
Ông Baghaei khẳng định Iran về cơ bản không chấp nhận đàm phán dưới áp lực hoặc thời hạn bị áp đặt. Ông nhấn mạnh Iran đặt niềm tin vào những lời hứa của Mỹ, mà coi sức mạnh nội tại mới là "lá bài" bảo đảm thực sự cho mọi thỏa thuận.
"Sức mạnh trên chiến trường và các đòn bẩy là những đảm bảo quan trọng nhất để thực hiện bất cứ thỏa thuận tiềm năng nào", ông Baghaei nói.
Hãng thông tấn IRNA của Iran ngày 1/5 đưa tin nước này đã chuyển đề xuất đàm phán cho Mỹ thông qua Pakistan một ngày trước đó. Đề xuất kêu gọi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận trong vòng 30 ngày, đồng thời kêu gọi hai bên tập trung vào chấm dứt xung đột thay vì gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại.
Trong văn bản, Iran yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực xung quanh nước này, chấm dứt phong tỏa các hải cảng của họ và mọi hoạt động xung đột, bao gồm cả chiến dịch của Israel tại Lebanon.
Tổng thống Donald Trump ngày 2/5 xác nhận Mỹ đã nhận đề xuất mới của Iran và cho biết sẽ sớm xem xét, song tuyên bố "không thể tưởng tượng rằng chúng tôi sẽ chấp nhận nó vì Iran chưa trả giá đủ cho những gì họ gây ra trong 47 năm qua".
Khi được hỏi liệu Mỹ có tiếp tục tấn công các mục tiêu tại Iran trở lại hay không, ông Trump đáp "đó là một khả năng". "Điều này sẽ xảy ra nếu Iran hành xử không đúng hoặc làm điều gì đó xấu. Tuy nhiên, vào thời điểm này, chúng tôi đang xem xét", ông nói.
Mỹ và Iran vẫn duy trì lệnh ngừng bắn, song triển vọng đạt thỏa thuận hòa bình lâu dài vẫn chưa rõ ràng. Ông Trump ngày 3/5 cho biết các cuộc thảo luận giữa hai nước đang diễn ra và "có thể dẫn đến điều gì đó tích cực".
