Hôm 6/4, tờ Maeil Business Newspaper đưa tin sự việc xảy ra vào tối ngày 1/3, khi người phụ nữ đang lưu trú tại một khách sạn ở Daegu thì xuất hiện những cơn đau bụng. Chồng cô, anh A, đã liên hệ với một phòng khám sản phụ khoa địa phương lúc 22h16 nhưng được hướng dẫn nên đến bệnh viện tuyến đại học vì cô chưa có hồ sơ khám bệnh tại đây.
Khoảng 1h hôm sau, khi cơn đau trở nên dữ dội, anh A gọi cấp cứu 119. 10 phút sau, xe cứu thương có mặt nhưng lại phải “chôn chân” tại chỗ suốt 50 phút do các nhân viên cứu hộ đã liên lạc với 7 bệnh viện lớn tại Daegu nhưng tất cả đều từ chối tiếp nhận với lý do “không có bác sĩ sản khoa trực” hoặc “thiếu trang thiết bị chăm sóc trẻ sơ sinh”.
Không chờ đợi thêm, anh A quyết định tự lái xe đưa vợ đến Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul tại Bundang, nơi vợ anh từng thăm khám trước đó. Trên đường đi, gia đình vẫn không ngừng gọi điện cầu cứu các bệnh viện gần đó. Anh A kể: “Vợ tôi từng phải thực hiện thủ thuật khâu vòng cổ tử cung để ngăn sinh non. Khi cô ấy chuyển dạ, tính mạng của cả mẹ và hai con đều ngàn cân treo sợi tóc”.
Hành trình tìm bệnh viện càng thêm rối ren do thiếu sự kết nối thông tin. Trong lúc anh A cầm lái, mẹ anh liên tục gọi cho 119 khu vực Gyeongbuk và Chungbuk. Đến 3h20, họ gặp được đội cứu hộ nhưng việc bàn giao bệnh nhân lại bị chậm trễ do thông tin không được truyền đạt chính xác giữa các đội. Mãi tới 4h42, sản phụ mới được chuyển sang xe cấp cứu để tăng tốc đến Bundang. Theo nhật ký cứu hộ lúc đó, sản phụ đã bị vỡ ối và huyết áp đang giảm sâu.
Cuối cùng, sau 4 giờ kể từ cuộc gọi cấp cứu đầu tiên, sản phụ mới đến được Đại học Quốc gia Seoul lúc 5h35. Người mẹ may mắn sống sót nhưng bé đầu tiên ra đời bằng phương pháp sinh mổ tử vong chưa đầy một ngày sau đó do thiếu oxy. Bé thứ hai hiện được điều trị tích cực tại phòng chăm sóc đặc biệt (NICU) với chẩn đoán tổn thương não.
“Trong lúc chăm sóc vợ, tôi nhận được cuộc gọi từ y tá nói rằng em bé khó lòng qua khỏi, hãy đến bế con lần cuối. Đó là cách tôi mất đi đứa con đầu lòng của mình”, anh A nghẹn ngào.
Tình trạng các cơ sở y tế từ chối tiếp nhận bệnh nhân cấp cứu do thiếu nhân lực, thiết bị và giường bệnh đang gia tăng chóng mặt tại Hàn Quốc. Dữ liệu từ Trung tâm Y tế Quốc gia cho thấy số vụ thông báo “không thể tiếp nhận bệnh nhân” đã tăng hơn gấp đôi, từ gần 59.000 ca năm 2023 lên đến gần 120.000 ca vào năm ngoái.
Ông Lee Hyung-min, Chủ tịch Hiệp hội Y học Cấp cứu Hàn Quốc, chỉ trích phản ứng ban đầu của lực lượng 119 còn thiếu sót. “Những bệnh viện có đầy đủ trang thiết bị, nhân lực và giường bệnh để tiếp nhận các ca sản nguy cơ cao hiện nay đếm trên đầu ngón tay”, chủ tịch Lee nhận định. “Lẽ ra, ngay từ lúc xuất phát, phía cấp cứu đã phải nắm rõ khả năng điều trị thực tế của các bệnh viện tại Daegu (để có phương án khác ngay lập tức)”, ông nói thêm.
Tuy nhiên, ông Lee cũng chỉ ra nguyên nhân cốt lõi nằm ở rào cản pháp lý: “Các bệnh viện lo ngại phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu xảy ra tai nạn y khoa khi họ tiếp nhận bệnh nhân mà không có đủ năng lực điều trị cuối cùng. Nhà nước phải đứng ra chịu trách nhiệm trong việc cải thiện thể chế và phát triển cơ sở hạ tầng y tế”.
Trước vụ việc này, người phát ngôn Bộ Y tế và Phúc lợi Hàn Quốc, ông Hyun Soo-yeop, khẳng định chính phủ đang xem xét vấn đề một cách nghiêm túc và có kế hoạch mở rộng dự án thí điểm đổi mới hệ thống vận chuyển bệnh nhân trên phạm vi toàn quốc.
Tại hành lang khoa Nhi của Bệnh viện Phương Nam, TP.HCM (Thành viên Tập đoàn Y tế Phương Châu) không khó để bắt gặp những gương mặt lo âu của các bậc cha mẹ có con trong độ tuổi tiền dậy thì. Câu chuyện về dậy thì sớm hiện nay giống như "cơn sóng ngầm", âm thầm len lỏi vào từng gia đình.
Điển hình, chị M. (mẹ bé gái 6 tuổi, TP.HCM) hốt hoảng đưa con đi khám khi phát hiện vùng ngực của con gái to lên sau một tuần. Trong tâm trí người mẹ trẻ, 6 tuổi là cái tuổi "ăn chưa no, lo chưa tới", việc phát triển ngực đồng nghĩa với một sự xáo trộn khủng khiếp về tâm sinh lý mà chị chưa sẵn sàng đối mặt.
Tuy nhiên, tại phòng khám Nội tiết nhi - Bệnh viện Phương Nam, sau khi được thực hiện đầy đủ các bước từ xét nghiệm hormone, chụp X-quang tuổi xương đến siêu âm tử cung, kết quả cho ra kịch bản khác. Tuổi xương của bé T. hoàn toàn trùng khớp với tuổi thực (6 tuổi), các cơ quan sinh sản chưa có dấu hiệu biến đổi. Bác sĩ kết luận bé chỉ bị "tăng sinh mô tuyến vú đơn thuần" - một tình trạng lành tính chỉ cần theo dõi định kỳ.
Mẹ bé thở phào nhẹ nhõm: "Hóa ra không phải cứ ngực to là dậy thì sớm, cần phải tiêm thuốc ngăn dậy thì".
Nhưng không phải trường hợp nào cũng may mắn như trên. Cha mẹ bé H. (8 tuổi 9 tháng) lại đang trầm tư khi nghe bác sĩ phân tích biểu đồ tăng trưởng của con. Bé H. cao 141cm, vượt trội so với bạn bè cùng trang lứa, nhưng đó lại là dấu hiệu của việc "đốt cháy giai đoạn" tăng trưởng. Bé đã có kinh nguyệt và đáng tiếc tuổi xương của bé đã ở mức 11 tuổi.
"Với trường hợp này, nếu không can thiệp kịp thời, chiều cao dự kiến khi trưởng thành của bé sẽ bị giảm ít nhất 10cm so với tiềm năng di truyền. Khi tuổi xương đóng lại sớm, trẻ sẽ ngừng cao trong khi bạn bè vẫn đang tiếp tục phát triển", ThS.BS.CKII Nguyễn Phương Khanh - Bác sĩ Nội tiết Nhi, Bệnh viện Phương Nam phân tích.
Theo ThS.BS.CKII Nguyễn Phương Khanh, dậy thì là một tiến trình tự nhiên, nhưng khi nó đến quá sớm (trước 8 tuổi ở bé gái, và trước 9 tuổi ở bé trai), nó trở thành một vấn đề cần chú ý. Một lầm tưởng phổ biến là phụ huynh thường đợi đến khi con có kinh nguyệt mới đi khám. Thực tế, kinh nguyệt là "nhà ga cuối cùng" của chuyến tàu dậy thì. Khi đó, cơ hội can thiệp để cải thiện chiều cao đã thu hẹp lại rất nhiều.
Dấu hiệu đầu tiên thường là các "nụ vú" (nhỏ như đồng xu dưới núm vú). Khoảng 15% bé gái lại bắt đầu bằng việc mọc lông mu hoặc lông nách. Ngoài ra, sự thay đổi về mùi cơ thể, mụn trứng cá hay dịch tiết âm đạo cũng là những tín hiệu báo bão.
Nguyên nhân của xu hướng dậy thì ngày càng sớm được các chuyên gia chỉ ra là do sự kết hợp của nhiều yếu tố. Trong đó, dinh dưỡng đóng vai trò then chốt. Chế độ ăn giàu thức ăn nhanh, đồ chiên rán và tình trạng thừa cân, béo phì là "chất xúc tác" mạnh mẽ. Các tế bào mỡ không chỉ là nơi dự trữ năng lượng mà còn tiết ra hormone kích hoạt trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến giáp hoạt động sớm hơn dự định.
Dậy thì sớm không chỉ là câu chuyện của những con số trên thước đo chiều cao. Đó còn là một cuộc khủng hoảng tâm lý diện rộng đối với một đứa trẻ chưa đầy 8-9 tuổi.
Hãy tưởng tượng một bé gái lớp 3 phải loay hoay với băng vệ sinh trong nhà vệ sinh trường học, đối mặt với những cơn đau bụng kinh hay sự trêu chọc của bạn bè. Trẻ dễ rơi vào trạng thái tự ti, cô lập và thậm chí là trầm cảm.
Những tiến bộ vượt bậc trong chẩn đoán và điều trị dậy thì sớm
Y học hiện đại đã giúp quy trình tầm soát và điều trị dậy thì sớm trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Tại những cơ sở y tế chuyên sâu như Bệnh viện Phương Nam, quy trình này được tối ưu hóa theo phác đồ của Hiệp hội Nội tiết Châu Âu và Hoa Kỳ.
Thay vì phải nằm viện dài ngày, việc thăm khám và xét nghiệm hiện nay chỉ gói gọn trong khoảng 2 giờ đồng hồ. Những ca có chỉ định điều trị sẽ được thực hiện tại khu điều trị ban ngày. Trẻ chỉ mất khoảng 1 giờ để tiêm thuốc và theo dõi, sau đó có thể về nhà ngay, không làm gián đoạn việc học tập hay sinh hoạt.
Khi con bước vào giai đoạn chuyển mình, sự thấu hiểu của cha mẹ là liều thuốc quý giá. Các chuyên gia nhi khoa khuyến cáo, hãy đưa trẻ đi khám ngay nếu phát hiện dấu hiệu dậy thì trước 8 tuổi hoặc nếu đến 13 tuổi mà trẻ vẫn "án binh bất động".
Ngày 8-7, Trung tâm Y tế khu vực Liên Chiểu chính thức đưa vào hoạt động khối nhà đa chức năng 9 tầng cùng các hạng mục phụ trợ, góp phần giảm tình trạng quá tải, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho khu vực phía tây bắc TP Đà Nẵng.
Đang điều trị tại khoa nội, bà Nguyễn Thị Kim Dung (81 tuổi, trú phường Hải Vân, Đà Nẵng) cho biết đã nhiều lần điều trị tại cơ sở cũ của Trung tâm Y tế khu vực Liên Chiểu.
Theo bà Dung, trước đây cơ sở vật chất xuống cấp, nhiều đợt quá tải, bệnh nhân phải nằm ghép hai người một giường, người nhà trải chiếu nằm la liệt dưới nền, nóng bức và ngột ngạt.
"Nay xuống cơ sở mới giống như ở khách sạn vậy. Người dân mừng lắm, ai cũng phấn khởi. Ai chưa đau lắm cũng muốn xuống bệnh viện. Bác sĩ, nhân viên tận tình, cơ sở vật chất tốt hơn rất nhiều", bà Dung chia sẻ.
Cũng đang điều trị tại khoa nội được 5 ngày, bà Nguyễn Thị Sớt (71 tuổi, trú phường Hòa Khánh) cho biết phòng bệnh và giường đều mới, rộng rãi, thoáng mát, điều kiện điều trị tốt hơn nhiều so với trước.
BS CKII Nguyễn Thành Tân, Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Liên Chiểu, cho biết cùng với khối nhà mới, đơn vị đưa vào sử dụng nhiều trang thiết bị hiện đại như máy cộng hưởng từ, hệ thống nội soi đại trực tràng..., qua đó triển khai thêm nhiều kỹ thuật cao phục vụ người bệnh.
"Do tiếp nhận lượng lớn người bệnh từ các phường Hòa An, Thanh Khê, Hải Vân, Hòa Vang..., áp lực khám, chữa bệnh của trung tâm luôn rất lớn.
Hiện dù hai khối nhà cũ chưa cải tạo hoàn chỉnh nhưng điều kiện khám, chữa bệnh đã được cải thiện đáng kể. Sau một tuần vận hành thử, số lượng người bệnh tăng khoảng 120% so với trước đây.
Kế hoạch là 270 giường bệnh, thực tế trung tâm đã bố trí hơn 290 giường theo mức được phép tăng 10%. Mỗi ngày đơn vị tiếp nhận khoảng 1.400-1.500 lượt khám ngoại trú", ông Tân cho hay.
Theo bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, Trung tâm Y tế khu vực Liên Chiểu nằm trên địa bàn có tốc độ gia tăng dân số cơ học nhanh, tập trung nhiều khu công nghiệp, trường đại học. Trong thời gian tới, khi khu thương mại tự do hình thành, nhu cầu khám, chữa bệnh sẽ tiếp tục tăng cao.
"Vì vậy việc đầu tư khối nhà đa chức năng giai đoạn 2 với diện tích sàn hơn 16.000m², tổng mức đầu tư hơn 454,7 tỉ đồng cùng hệ thống kỹ thuật hiện đại không chỉ hoàn thiện cơ sở vật chất mà còn có ý nghĩa chiến lược trong tổng thể phát triển của trung tâm và y tế khu vực", bà Thi nói.
Trong tuyên bố ngày 17/5, WHO đánh giá đợt bùng phát mới, do virus chủng Bundibugyo gây ra, chưa đáp ứng các tiêu chí để cấu thành một tình trạng khẩn cấp do đại dịch song các quốc gia có chung đường biên giới đất liền với Congo đang đứng trước nguy cơ cao bị dịch bệnh tiếp tục lây lan, Reuters đưa tin.
Thống kê của WHO đến ngày 16/5 cho thấy có 246 ca nghi nhiễm, 8 ca xác định bằng xét nghiệm và 80 ca tử vong nghi ngờ do Ebola tại tỉnh Ituri (Congo). Dịch bệnh hiện đã lan ra ít nhất 3 vùng là Bunia, Rwampara và Mongbwalu. Bệnh nhân khởi phát với các triệu chứng gồm sốt, đau nhức toàn thân, suy nhược, nôn mửa và trong một số trường hợp có xuất huyết. Nhiều bệnh nhân diễn tiến xấu nhanh chóng và tử vong.
WHO nhận định quy mô thực tế của đợt dịch lần này có thể lớn hơn nhiều so với số liệu được phát hiện và báo cáo hiện tại. Cảnh báo được đưa ra dựa trên tỷ lệ dương tính rất cao từ các mẫu bệnh phẩm ban đầu, cùng với số lượng ca nghi nhiễm được báo cáo ngày càng tăng.
Theo cơ quan này, đợt dịch tại Congo và Uganda đang đe dọa đến sức khỏe cộng đồng của các quốc gia khác do đã ghi nhận các ca bệnh lây lan xuyên biên giới.
Tại thủ đô Kampala của Uganda, hai ca bệnh được xác nhận bằng xét nghiệm phòng thí nghiệm (gồm một ca tử vong) được ghi nhận vào các ngày 15/5 và 16/5. Đáng chú ý, hai bệnh nhân đều là những người di chuyển từ Congo sang và dường như không quen biết hay tiếp xúc với nhau.
Trong khi đó, thủ đô Kinshasa của Congo cũng ghi nhận một bệnh nhân trở về từ vùng dịch Ituri.
Đây là đợt bùng phát dịch Ebola lần thứ 17 được ghi nhận tại Congo kể từ khi virus này được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1976 tại Yambuku, thuộc tỉnh Équateur. Đợt dịch gần đây nhất tại quốc gia này vừa chấm dứt vào tháng 12/2025.
Thông thường, các đợt dịch trước đều do chủng Ebola-Zaire gây ra, chủng virus hiện đã có vaccine phòng ngừa. Tuy nhiên, đợt bùng phát mới này mang tính chất "bất thường" và nguy hiểm vì hiện chưa có bất kỳ liệu pháp điều trị hoặc vaccine đặc hiệu nào được phê duyệt cho chủng virus Bundibugyo.
Trong lịch sử, thế giới ghi nhận hai đợt bùng phát dịch do chủng này vào các năm 2007 và 2012.
Trước tình hình trên, WHO lưu ý các nước cần kích hoạt ngay cơ chế quản lý thảm họa và khẩn cấp quốc gia, đồng thời triển khai sàng lọc y tế tại các cửa khẩu biên giới và trên các trục đường giao thông nội địa chính.
Một phái đoàn của WHO đã được triển khai đến Ituri để hỗ trợ các cơ quan chức năng cấp tỉnh tiến hành điều tra dịch tễ. 5 tấn hàng viện trợ hiện có sẵn tại Kinshasa đang được vận chuyển đến thành phố Bunia, tỉnh Ituri, nhằm hỗ trợ nhân viên y tế tuyến đầu và các cơ sở điều trị. Số hàng bao gồm vật tư phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn, thiết bị vận chuyển mẫu bệnh phẩm phòng thí nghiệm, vật tư quản lý ca bệnh, lều bạt và các nhu yếu phẩm khác.
Liên quan đến quy định đi lại, các trường hợp nhiễm hoặc người tiếp xúc gần với bệnh nhân Ebola chủng Bundibugyo được khuyến cáo tuyệt đối không di chuyển quốc tế, trừ trường hợp thuộc quy trình sơ tán y tế đặc biệt.
WHO đề xuất cách ly ngay lập tức các ca bệnh xác định và theo dõi sức khỏe hàng ngày đối với những người tiếp xúc gần. Đồng thời, hạn chế di chuyển trong nước và cấm di chuyển quốc tế trong vòng 21 ngày kể từ ngày tiếp xúc cuối cùng với nguồn bệnh.
Dù vậy, cơ quan y tế của Liên Hợp Quốc cũng khuyến nghị các quốc gia không đóng cửa biên giới hoặc hạn chế đi lại và giao thương vì tâm lý hoang mang, lo sợ. Biện pháp cấm đoán này có thể phản tác dụng, dẫn đến tình trạng người dân và hàng hóa tìm cách dịch chuyển qua các lối mở tự phát xuyên biên giới mà cơ quan chức năng không thể kiểm soát hay giám sát y tế.
Ebola là một bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng, thường dẫn đến tử vong, lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, các cơ quan hoặc dịch cơ thể khác của người nhiễm bệnh, cũng như các bề mặt và vật dụng bị ô nhiễm. Phát hiện sớm, điều trị hỗ trợ và thực hiện các biện pháp y tế công cộng nhanh chóng giúp cải thiện đáng kể tỷ lệ sống sót và đóng vai trò quyết định trong việc cắt đứt chuỗi lây truyền.
Tuyên bố tình trạng khẩn cấp về dịch bệnh là biện pháp pháp lý đặc biệt nhằm huy động tối đa nguồn lực để ứng phó với thảm họa y tế. Cơ chế này bao gồm quy trình đánh giá dịch tễ, thẩm quyền ban bố từ cấp cao nhất và các biện pháp áp dụng nghiêm ngặt.
