Chị Nguyễn Thị Hồng (35 tuổi, ngụ ở đường Liên Phường, P.Phước Long, TP.HCM; trước là P.Phước Long B, TP.Thủ Đức), cho biết mùa hè ở thành phố, phụ huynh tốn nhiều tiền cho con.
Như chị, đã lên sẵn danh sách các khoản chi cho con trai học lớp 5 vào đầu tháng 5. Chị ghi từng khoản: học bơi, lớp kỹ năng sống, chi phí dự kiến để xem phim cuối tuần, tiền ăn uống khi đưa con đi chơi và một chuyến du lịch ngắn ngày cùng gia đình. “Ngồi cộng sơ sơ mà giật mình vì số tiền khá lớn”, chị kể.
Theo tính toán của chị, riêng học bơi đã gần 3 triệu đồng, lớp kỹ năng khoảng 5 triệu đồng, chưa kể những khoản phát sinh như: trà sữa, đồ ăn, khu vui chơi, sách, truyện…
“Mỗi cuối tuần đưa con ra ngoài là ít nhất vài trăm ngàn đồng. Hè kéo dài nên cộng dồn rất nhiêu”, chị nói.
Tương tự, anh Trần Minh Quân (32 tuổi, ngụ ở đường Phạm Văn Bạch, P.Tân Sơn, TP.HCM; trước là P.15, Q.Tân Bình), cho biết gia đình có hai con nhỏ nên hè là thời điểm chi tiêu tăng mạnh nhất trong năm.
“Con nghỉ học nhưng cha mẹ lại phải chi nhiều khoản khác. Tiền học thêm giảm nhưng thay bằng tiền giữ trẻ, tiền cho con đi chơi, đi ăn, tham gia hoạt động hè”, anh kể.
Theo anh, với trẻ em thành phố hiện nay, chỉ riêng các khoản vui chơi cuối tuần cũng đã tốn đáng kể. “Một lần đi xem phim cho cả nhà gần 1 triệu đồng. Nếu ghé thêm khu vui chơi, ăn uống thì có thể hơn nữa. Mà trẻ con đâu chỉ đi một lần trong hè”, anh nói.
Gia đình anh dự tính hè năm nay sẽ chi khoảng 15 triệu đồng cho hai con, chưa tính chuyến du lịch dài ngày.
Trong khi đó, chị Lê Mỹ Duyên (32 tuổi, ngụ ở đường Nguyễn Văn Tiết, P.Lái Thiêu, TP.HCM; trước là P.Lái Thiêu, TP.Thuận An, Bình Dương), cho biết điều khiến chị “hao ví” nhất là những khoản chi nhỏ nhưng lặp lại liên tục.
“Mùa hè năm ngoái, có hôm con xin đi tô tượng, có hôm muốn đi làm bánh, có hôm đòi uống trà sữa, mua sách, mua đồ chơi. Mỗi lần vài trăm ngàn đồng nhưng cuối tháng nhìn lại mới thấy tốn rất nhiều”, chị kể.
Theo chị Duyên, mùa hè năm ngoái gia đình chị chi gần 15 triệu đồng cho con gái 8 tuổi, dù không đi du lịch xa. “Tiền không nằm ở một khoản lớn mà nằm ở rất nhiều khoản nhỏ cộng dồn”, chị nói.
Chuyên gia tài chính cá nhân Đỗ Bửu Đấu, Công ty kế toán Alpha (P.Sài Gòn, TP.HCM; trước là P.Bến Nghé, Q.1), cho rằng mùa hè là thời điểm nhiều gia đình dễ mất cân đối chi tiêu.
“Phần lớn phụ huynh thường chỉ nghĩ đến các khoản lớn như học bơi hay du lịch, nhưng thực tế những khoản nhỏ phát sinh hằng tuần mới là thứ khiến ngân sách bị đội lên”, ông nói.
Theo ông, các khoản như ăn uống ngoài, khu vui chơi, xem phim, hoạt động cuối tuần có tần suất lặp lại rất cao. “Mỗi tuần chi thêm một vài triệu đồng có thể không đáng chú ý ngay lúc đó, nhưng sau cả mùa hè tổng số tiền sẽ lớn”, ông phân tích.
Chuyên gia này cho rằng nhiều phụ huynh hiện nay có xu hướng chi tiêu theo cảm xúc vì sợ con buồn chán khi nghỉ hè.
“Có người cuối tuần nào cũng đưa con đi trung tâm thương mại, ăn uống, vui chơi vì nghĩ đó là cách bù đắp thời gian cho con. Điều này khiến nhiều khoản phát sinh ngoài kế hoạch”, ông nói.
Theo ông Đấu, phụ huynh nên lập ngân sách cụ thể ngay từ đầu hè thay vì chi tới đâu tính tới đó. “Gia đình có thể chia rõ như: bao nhiêu tiền cho học kỹ năng, bao nhiêu cho vui chơi, bao nhiêu cho du lịch… Khi có giới hạn cụ thể sẽ dễ kiểm soát hơn”, ông khuyến nghị.
Thạc sĩ tâm lý Lê Thị Thu Thanh, Trung tâm tư vấn tâm lý Inner Light (P.Bình Tây, TP.HCM; trước là P.9, Q.6), cho rằng nhiều phụ huynh đang vô tình tạo áp lực cho chính mình khi nghĩ rằng phải chi thật nhiều tiền mới giúp con có mùa hè vui vẻ.
“Trẻ em không cần lịch hè kín mít hay quá nhiều hoạt động đắt đỏ. Điều các em cần nhiều khi chỉ là được ở cạnh cha mẹ và có thời gian nghỉ ngơi đúng nghĩa”, bà nói.
Theo bà Thanh, một số phụ huynh hiện nay dễ rơi vào tâm lý sợ con chán, từ đó liên tục tìm hoạt động để lấp kín thời gian nghỉ hè.
“Có những gia đình cuối tuần nào cũng đưa con đi chơi xa, đi ăn uống, mua sắm. Nhưng đôi khi trẻ lại thích những điều đơn giản như cùng cha mẹ nấu ăn, đạp xe hay về quê thăm ông bà”, bà Thanh chia sẻ và nhấn mạnh: “Một mùa hè ý nghĩa không nằm ở số tiền đã bỏ ra mà nằm ở việc trẻ có được nghỉ ngơi, kết nối và cảm thấy hạnh phúc hay không”.
Để tránh áp lực tài chính trong dịp hè, bà Trần Xuân Linh, giảng viên dạy kỹ năng quản lý tài chính cá nhân, Trung tâm đào tạo thực hành kế toán Việt Hưng (P.Đức Nhuận, TP.HCM; trước là P.5, Q.Phú Nhuận), cho rằng: “Phụ huynh nên lập kế hoạch chi tiêu từ sớm. Giới hạn các khoản phát sinh cuối tuần. Ưu tiên hoạt động gia đình ít tốn kém. Không chiều theo mọi đòi hỏi mua sắm của trẻ. Cân đối giữa nhu cầu trải nghiệm và khả năng tài chính”.
Nhìn từ bên ngoài, dãy trọ trên đường số 10 (P.Linh Xuân, TP.HCM; trước là P.Linh Trung, TP.Thủ Đức, TP.HCM) chỉ là một dãy phòng trọ cũ kỹ. Nhưng bước vào bên trong mới cảm nhận rõ cái nóng không chỉ là nhiệt độ, mà là sự ngột ngạt.
Trong căn phòng chưa đầy 12m², trần thấp, mái tôn đã ngả màu, chị Nguyễn Thị Hồng (31 tuổi, công nhân của khu công nghiệp Sóng Thần 1) thở dài: "Hơi nóng hắt ra ngay khi cánh cửa vừa hé. Đi làm về mệt, nhưng nhiều khi đứng ngoài còn dễ chịu hơn. Mới bước vô phòng là muốn đi ra liền.
Bên trong, không gian được tận dụng tối đa, một chiếc giường, cái tủ nhỏ, vài móc treo quần áo và một gác lửng sát trần. Chính cái gác lửng ấy, vào mùa nóng, trở thành nơi không muốn lên như lời chị Hồng kể. "Trên đó nóng như cái lò. Đêm nằm mà thấy hơi nóng hắt xuống, như bị phả hơi vào mặt", chị Hồng cho hay.
Phòng trọ bên cạnh của tài xế công nghệ Trần Quang Vũ (34 tuổi, quê ở P.Giá Rai, Cà Mau; trước là xã Phong Thạnh, H.Giá Rai, Bạc Liêu). Anh Vũ cho biết: "Ở trong phòng, nhiệt không chỉ đến từ không khí bên ngoài mà còn tích tụ trong từng lớp vật liệu. Mái tôn hấp nhiệt suốt cả ngày, đến tối vẫn chưa kịp nguội. Tường giữ nhiệt, sàn nhà cũng âm ấm. Cả căn phòng như một khối nhiệt khép kín. Nhưng vì rẻ, nên tôi ở trọ nơi này".
Hành lang của dãy trọ này hẹp, ánh sáng yếu. Hai bên là các phòng đóng kín cửa, không có gió lùa, chẳng có khoảng thoáng.
"Ban ngày, ánh nắng chiếu vào đầu dãy trọ, nhưng càng vào sâu, không khí càng tù đọng. Vì hành lang tối, phòng kín, nên nóng chồng nóng", anh Vũ kể và chia sẻ thêm: "Ở đây không cần bật máy sưởi, trời nóng tự sưởi luôn".
Một dãy trọ trên đường số 17 (P.Linh Xuân, TP.HCM; trước là P.Linh Trung, TP.Thủ Đức) cũng tương tự. Nhiều người trẻ, là sinh viên, công nhân trọ ở đây cho biết có những đêm không ngủ.
"Có nhiều đêm không ngủ, quạt thổi cũng không ăn thua gì. Nằm xuống là thấy lưng nóng rát. Có hôm 1 – 2 giờ sáng vẫn chưa ngủ được", Huỳnh Tiến Hải, sinh viên Trường CĐ Kinh tế đối ngoại TP.HCM nói.
Theo anh Nguyễn Văn Khang (30 tuổi, công nhân làm việc ở khu chế xuất Linh Trung 2): "Trong không gian nhỏ, thiếu thông gió, nhiệt không thoát ra ngoài mà tiếp tục tích tụ. Mỗi người trong phòng cũng trở thành nguồn nhiệt, nên càng khiến không khí thêm ngột ngạt. Có đêm tôi phải lấy khăn ướt lau người rồi nằm quạt. Mát được chút xíu, lát sau lại nóng tiếp. Nói thật là không riêng gì tôi mà với nhiều người ở trọ, giấc ngủ trở thành thứ xa xỉ trong những ngày nắng nóng cao điểm".
Vương Vũ Thành Viên (27 tuổi, công nhân làm việc tại khu công nghiệp Bình Chiểu), cho biết phòng trọ 18m² có 4 người ở. Những ngày nắng nóng thật sự rất bí bách. "Có hôm ngủ được chỉ 2 – 3 tiếng đồng hồ. Sáng dậy đi làm mà người cứ lừ đừ, mệt mỏi", Viên kể.
Viên cũng nói phòng trọ là nơi lẽ ra để nghỉ ngơi nhưng lại trở thành nơi khiến anh và bạn bè ở chung muốn tránh xa. "Ban ngày, tôi chọn ở lại chỗ làm lâu hơn, hoặc tìm đến quán cà phê võng hay những góc mát ven đường để nghỉ mát. Về phòng chỉ để tắm rồi ngủ thôi", Viên nói.
Nguyễn Hải Quang, sinh viên Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, cho biết đang ở trọ trong hẻm đường Lê Văn Chí (P.Linh Xuân,TP.HCM; trước là P.Linh Trung, TP.Thủ Đức), kể hàng ngày ngoài giờ học trên trường, thường đem laptop ra quán cà phê làm bài đến tối muộn mới về. Quang cho hay: "Lý do là chờ cho căn phòng… nguội bớt. Chứ em sợ cứ sống trong môi trường nóng bức, thiếu thông thoáng sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe".
Không có điều kiện lắp máy lạnh, người thuê trọ buộc phải tìm mọi cách để hạ nhiệt trong khả năng của mình.
Anh Lê Văn Bảo (31 tuổi, ngụ ở khu dân cư 434, P.Bình Hòa, TP.HCM; trước là P.Bình Hòa, TP.Thuận An, TP.HCM), cho biết trong căn phòng nhỏ, anh đặt một chậu nước trước quạt. Bên cạnh đó, anh tìm tấm rèm dày che cửa, rồi chèn lớp xốp bạc dán tạm lên mái tôn để giúp chống nóng.
Ngoài ra, anh Bảo cũng chọn thay đổi thói quen sinh hoạt, đó là dậy sớm hơn, ngủ muộn hơn, tắm nhiều lần trong ngày. "Tất cả chỉ là cách đơn giản giúp giảm bớt phần nào cái nóng", anh Bảo nói.
Một số người trẻ ở trọ chia sẻ cho nhau cách để chống chọi với thời tiết nắng nóng đang diễn ra, đó là chỉ mở cửa vào sáng sớm hoặc tối khuya để đón gió, tuyệt đối tránh mở cửa vào giờ nắng gắt, không để không khí nóng tràn vào. Có người giảm nguồn nhiệt trong phòng bằng cách hạn chế nấu nướng vào buổi trưa, tắt bớt thiết bị điện không cần thiết. Hay như anh Bảo cũng nói đã sắp xếp lại phòng trọ, không để đồ đạc quá kín, nhằm tạo khoảng trống để không khí lưu thông…
Chị Lê Thị Bích Phượng (30 tuổi), ở trọ trên đường số 5, P.Dĩ An, TP.HCM (trước đây là P.Dĩ An, TP.Dĩ An, tỉnh Bình Dương), chia sẻ: "Biết là nóng, nhưng chấp nhận ở vì thu nhập không cao, không thể chuyển trọ thuê chỗ khác được".
Điều chị Phượng mong muốn lớn nhất trong những ngày nắng nóng, đó là "chỉ cần tối nằm xuống, ngủ được một giấc không bị nóng là đủ rồi".
Ở tuổi 26, Lê Minh Huyền (quê Hà Nội, hiện sống tại P.Tân Lập, TP.Nha Trang cũ; nay là P.Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) lựa chọn công việc biểu diễn "nàng tiên cá" tại thủy cung VinWonders Nha Trang (đảo Hòn Tre, tỉnh Khánh Hòa). Ít ai biết rằng trước đó cô từng biểu diễn tại thủy cung Thiên đường Bảo Sơn (P.An Khánh, TP.Hà Nội) và thủy cung ở The Beijing Andover Taipingyang Under Water World (Bắc Kinh, Trung Quốc).
Huyền cho biết cơ duyên đến với nghề bắt đầu từ sự tò mò từ nhỏ về việc làm thế nào để trở thành "nàng tiên cá" ngoài đời thực. Sau này, khi theo đuổi bộ môn lặn tự do, cô có cơ hội tiếp xúc với những người làm nghề và dần được truyền cảm hứng.
"Công việc này không phổ biến nên cơ hội không nhiều. Mình may mắn được thử sức và bén duyên", Huyền chia sẻ. "Nàng tiên cá" này cũng cho biết lần đầu khoác lên mình trang phục và xuống nước biểu diễn không thể giấu được cảm xúc hồi hộp. "Khi nhìn qua lớp kính thấy khán giả đang theo dõi, mình có cảm giác như đang sống trong chính giấc mơ của mình", Huyền nói.
Cũng theo Huyền, để theo nghề, người biểu diễn phải rèn luyện nhiều kỹ năng như nín thở, thở phục hồi, kiểm soát chuyển động cơ thể dưới nước; việc giữ thăng bằng khi đứng nước trong bộ trang phục nặng cùng monofin (chân vịt đơn) gần 3 kg cũng là một thử thách lớn.
Một ngày làm việc của Huyền bắt đầu từ 8 giờ 15, cô biểu diễn 3 ca/ngày, mỗi ca kéo dài khoảng 15 phút vào các khung giờ 9 giờ 30, 11 giờ 30 và 14 giờ. Trước mỗi ca, cô phải check-in (thông báo hiện diện) 2 lần để chuẩn bị, sau đó thay đồ, nghỉ ngơi giữa các ca và kết thúc công việc vào khoảng 15 giờ, bao gồm cả việc vệ sinh, bảo quản trang phục.
Ngoài công việc biểu diễn, Huyền còn kinh doanh các sản phẩm liên quan đến lặn và đồ "tiên cá", đồng thời làm nội dung trên mạng xã hội để tận dụng quỹ thời gian trống.
Theo Huyền, khó khăn lớn nhất của nghề là điều kiện làm việc, đặc biệt vào mùa lạnh. Khi nhiệt độ xuống thấp, nước trong bể trở nên lạnh hơn nhưng không thể làm ấm do ảnh hưởng đến môi trường sống của sinh vật.
"Có những ngày nhiệt độ dưới 20 độ C, nước rất lạnh nhưng mình vẫn phải giữ thần thái để hoàn thành phần biểu diễn", Huyền chia sẻ. Bên cạnh đó, công việc dưới nước tiềm ẩn nhiều rủi ro như chuột rút, sự cố sức khỏe hoặc các tình huống bất ngờ. Huyền từng chứng kiến đồng nghiệp gặp tình trạng chuột rút nhưng vẫn phải cố gắng hoàn thành phần diễn.
Một sự cố đáng nhớ khác xảy ra khi trang phục gặp trục trặc trong lúc biểu diễn, dù đã kiểm tra trước, cô vẫn phải xử lý nhanh trong điều kiện không có điểm tựa. "Lúc đó rất áp lực, nhưng mình phải giữ bình tĩnh để đảm bảo phần trình diễn", Huyền nói.
Ở góc nhìn người trong nghề, Phạm Quốc Hoàn (còn được gọi là Quốc ú nu, 35 tuổi, P.Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh), hiện là người biểu diễn "nam tiên cá" tại thủy cung Lotte World (Tây Hồ, TP.Hà Nội), cho rằng để trở thành "tiên cá chuyên nghiệp" cần đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ năng, đồng thời xây dựng hình ảnh tích cực gắn với thông điệp bảo vệ môi trường biển.
Theo anh Hoàn, rủi ro là điều khó tránh khỏi nếu không được trang bị đầy đủ kiến thức. "Người biểu diễn có thể gặp tình trạng hạ thân nhiệt, va chạm do hạn chế tầm nhìn hoặc choáng váng nếu không kiểm soát tốt nhịp thở. Đây là môi trường đòi hỏi phải luyện tập nghiêm túc và đảm bảo an toàn", anh nói.
Về thu nhập, Huyền cho biết nếu làm toàn thời gian, mức lương dao động từ 15 đến hơn 20 triệu đồng/tháng, tùy vào số ca diễn và thể trạng. Dù có thể đảm bảo cuộc sống cá nhân, cô cho rằng mức thu nhập này vẫn chưa tương xứng với những yêu cầu và rủi ro của nghề.
Trong khi đó, Trịnh Bảo Ngọc (ở P.Tân Bình, TP.HCM) nhận định đây là công việc đòi hỏi sức khỏe và sự khéo léo. "Việc phải lặn dưới nước trong thời gian dài không hề đơn giản", chị nói, đồng thời cho biết các em nhỏ thường rất thích thú khi được nhìn thấy "nàng tiên cá" ngoài đời thực.
Ở góc nhìn khán giả, Dương Văn Hùng (làng Đanh, xã Thành Công, tỉnh Thái Nguyên) cho biết từng đưa gia đình đi tham quan thủy cung tại Hà Nội và ấn tượng với tiết mục này. "Khi biết có biểu diễn nàng tiên cá, các con tôi rất háo hức và đứng chờ để xem. Khi các bạn bơi xuống, hình ảnh rất đẹp và cuốn hút", anh chia sẻ.
Hiểu được những vướng mắc và sai lầm dễ mắc phải của thí sinh trong giai đoạn ôn thi, trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi hôm nay, Trần Hạnh Nguyên, thủ khoa Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, sẽ mang đến chiến thuật luyện đề thông minh, giúp biến sai lầm thành điểm cao trong kỳ thi.
https://youtu.be/UJLO7mPLtpM
Bí quyết của thủ khoa Trần Hạnh Nguyên là chiến thuật mang tên "luyện đề ngược". Chính nhờ chiến thuật này đã giúp cô nàng biến sai lầm thành điểm 9+.
Đầu tiên, để giúp thí sinh dễ hình dung về chiến thuật luyện đề ngược, Hạnh Nguyên chỉ ra thông thường mọi người sẽ học theo một dạng xuôi, tức là học lý thuyết, xong mới đến làm đề, rồi sau đó là check (kiểm tra) đáp án. Nên luyện đề ngược có nghĩa là bạn sẽ làm đề trước sau đó đối với những câu sai, hoặc chưa biết mới quay lại xem lý thuyết và học lý thuyết đó.
Theo Hạnh nguyên đây là điều khá mới vì đi ngược lại với những cách thông thường mà thí sinh hay học. Nên để làm được, cần có phương pháp. Và phương pháp của Hạnh Nguyên đầu tiên là đặt một đồng hồ chạy ngược giống như thời gian thi thật và bắt đầu giải đề. Trong quá trình giải, đối với những câu mà bạn còn phân vân hay không hề biết thì hãy khoanh tròn lại hoặc đặt một dấu chấm hỏi bên cạnh, để khi check đáp án sẽ quay lại và tìm hiểu về những kiến thức đó đầu tiên.
Sau khi đã làm xong, đến bước check đáp án, cô nàng thủ khoa cho biết với những câu sai hãy phân loại thành các nhóm khác nhau: nhóm hoàn toàn không hiểu, đã hiểu rồi, hiểu sương sương và phải học thêm… Sau khi mà đã phân loại ra thành các nhóm như vậy, bạn sẽ biết được kiến thức nào mình còn thiếu sót và cần ôn tập thêm.
Sau khi phân nhóm, để ôn tập hiệu quả hơn, Hạnh Nguyên cho biết đối với nhóm không hiểu, bạn hãy mở những tài liệu, sách có liên quan đến kiến thức đó, đọc, học lại, xem những chỗ nào áp dụng những kiến thức nào... Sau khi đã học xong,hãy đóng tài liệu lại và tự viết ra giấy những kiến thức mình vừa học được. Đến khi nào mà bạn viết ra được đầy đủ thì có nghĩa là bạn đã bước đầu ghi nhớ được kiến thức đó rồi.
Còn đối với những cái câu sai, cô nàng thủ khoa cho rằng cần phải tự đặt vấn đề và tìm lời giải cho vấn đề đó. Chẳng hạn như: Câu này tại sao mình lại sai? Do mình không biết kiến thức này hay là do những lỗi sai ngớ ngẩn? Mình đọc lộn đề hay nhìn nhầm số?...
"Điều này sẽ giúp bạn khắc phục tận gốc lỗi sai của mình", Hạnh Nguyên nhấn mạnh.
Đối với lỗi sai về lỗ hổng kiến thức, Hạnh Nguyên cho biết học sinh nên đọc kỹ lại lý thuyết. Sau đó viết lại ra giấy và tự ghi lại cho mình 3 câu hỏi xoay quanh vấn đề đó, chẳng hạn: Nếu cái này thay đổi thì mình sẽ giải quyết nó như thế nào?...
Một bí quyết rất đặc biệt là Hạnh Nguyên khuyên thí sinh sau khi đã ôn kỹ lại lý thuyết thì đừng vội làm lại đề đó ngay, mà hãy đợi khoảng hai ngày sau mới thử lại làm.
"Nếu sau 2 ngày vẫn làm được suôn sẻ có nghĩa là bạn đã tiếp thu được những kiến thức này vào đầu. Còn nếu mà bạnvẫn còn vấp thì hãy ôn luyện thêm", Hạnh Nguyên nhắn gửi và mong những bí quyết của bản thân có thể hữu ích với thí sinh và giúp các bạn đạt được điểm số cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới.
