Nơi con nước hòa mình với cửa đại, dòng sông Trà không chỉ là cảnh quan thiên nhiên mà còn là mạch sống nuôi dưỡng những phận người lam lũ, giúp họ dựng xây cuộc sống ấm no.
Gần 40 năm qua, vợ chồng ông Huỳnh Thống (60 tuổi) và bà Phạm Thị Lượm (57 tuổi, ở xã Tịnh Khê) vẫn đều đặn mưu sinh bằng nghề đánh bắt cá ở đoạn cuối sông Trà. Với họ, con sông không chỉ là nơi kiếm sống mà còn là một phần ký ức, gắn bó từ những ngày đầu lập gia đình.
Ông Thống nhớ lại, thuở mới cưới, hai vợ chồng bắt đầu bằng chiếc lưới đơn sơ, ngày ngày thả lưới trên dòng nước đục phù sa. “Nghề này nuôi sống cả gia đình tôi, lo cho con cái ăn học nên người”, ông Thống nói, giọng trầm ấm.
Theo lời những bậc cao niên, trước đây vùng cửa đại là nơi hội tụ của nhiều loài cá. Mỗi buổi chiều, cá đối từ biển theo dòng nước ngược lên, gặp dòng sông Trà chảy ra, từng đàn cá dày đặc nhảy lên mặt nước trắng xóa cả khúc sông. Khung cảnh ấy giờ chỉ còn trong ký ức.
“Khi trước cá nhiều lắm, chỉ cần thả lưới chưa tới 2 tiếng là đủ cá mang ra chợ bán”, bà Lượm kể. Cá ngạnh, cá úc, cá đối… từng là những loài quen thuộc, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Nay nguồn lợi thủy sản giảm dần nhưng ông bà vẫn gắn bó với nghề, bởi đó là kế sinh nhai duy nhất.
Mỗi ngày từ 5 giờ, ông bà đã ra sông, đến khoảng 8 giờ thì quay về mang cá ra chợ. Những mẻ cá hôm nay không còn dày như trước nhưng vẫn đủ để duy trì cuộc sống. “Cá hanh, cá dối, cá móm, cá hồng… còn gì bán nấy, miễn có đồng ra đồng vào”, bà Lượm nói.
Không chỉ có nghề đánh bắt, những bãi bồi giữa dòng sông Trà còn mở ra hướng sinh kế khác cho người dân. Ông Nguyễn Bé (59 tuổi, ở xã Tịnh Khê) là một trong những người gắn bó lâu năm với nghề nuôi vịt và trồng trọt trên bãi bồi.
Hiện ông nuôi hơn 2.500 con vịt cỏ lấy trứng, đồng thời canh tác hơn 1 ha bí đỏ. Mỗi sáng, ông chèo ghe ra trại vịt thu trứng, cho vịt ăn xong quay về nhà; đến chiều lại tiếp tục chèo ghe từ đất liền ra bãi bồi chăm sóc đàn vịt và cây trồng.
Theo ông Bé, điều kiện tự nhiên ở bãi bồi rất thuận lợi: nguồn thức ăn dồi dào, không gian yên tĩnh, giúp đàn vịt phát triển tốt và đẻ trứng đều. “Trứng vịt bán cho thương lái khoảng 40.000 đồng/chục, cũng đủ trang trải cuộc sống”, ông Bé chia sẻ.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống chăn nuôi, ông Bé theo cha ra đồng từ nhỏ. Học hết lớp 9, ông nghỉ học, gắn bó với nghề nuôi vịt suốt hơn 40 năm qua. Những kinh nghiệm tích lũy từ thực tế giúp ông duy trì đàn vịt ổn định, dù phải đối mặt với nhiều biến động thời tiết, dịch bệnh.
“Mùa mưa lũ, tôi phải đưa vịt lên đồng cao để tránh nước dâng. Còn cây trồng thì chỉ làm từ tháng 1 – 9, tới mùa lũ thì để đất trống”, ông Bé nói.
Cách đó không xa, ông Nguyễn Thanh (66 tuổi, cũng ở xã Tịnh Khê) đang tận dụng gần 3 ha đất bãi bồi để phát triển mô hình nông nghiệp tổng hợp. Trên mảnh đất giữa sông, gia đình ông trồng bí đỏ, cà tím, hành, đậu đen, chuối, cỏ voi và nuôi bò, trong đó bí đỏ là cây trồng chủ lực.
Cuối tháng 11.2025, ông Thanh bắt đầu xuống giống vụ bí mới. Đến nay, cây đã cho trái, hứa hẹn một mùa thu hoạch thuận lợi. Mỗi ngày, hai vợ chồng ông Thanh và bà Huỳnh Thị Mến (63 tuổi) chèo ghe ra bãi bồi từ sáng sớm, chăm sóc cây trồng, chăn nuôi, đến chiều tối lại quay về đất liền.
Gắn bó với bãi bồi gần 30 năm, ông Thanh hiểu rõ từng đặc tính của đất và con nước. “Đất phù sa nên cây trồng phát triển tốt, năng suất cao. Mỗi năm gia đình thu khoảng 5 tấn bí, thu nhập ổn định”, ông Thanh cho biết.
Không chỉ mang lại kinh tế, bãi bồi còn giúp gia đình ông xây dựng cuộc sống ổn định, nuôi con ăn học đến nơi đến chốn. “Nhờ đất này mà con cái có điều kiện học hành, giờ đều có việc làm”, ông Thanh nói với niềm tự hào.
Trước đây ông Thanh từng nuôi vịt trên bãi bồi. Hai vợ chồng ông từng có thời gian dài sống hẳn ngoài bãi để trông coi đàn vịt và chăn bò. Cuộc sống tuy vất vả nhưng thanh bình. Sau này, do dịch bệnh khiến đàn vịt thiệt hại, gia đình ông chuyển sang tập trung làm nông nghiệp và chăn nuôi bò.
Dòng sông Trà, đoạn cuối trước khi đổ ra biển, không chỉ mang phù sa mà còn mang theo hy vọng của người dân. Từ nghề đánh bắt cá, nuôi vịt đến trồng trọt trên bãi bồi, tất cả đều dựa vào sự ưu đãi của thiên nhiên.
Những bãi bồi giữa sông giống như “cánh đồng vàng” nổi giữa dòng nước, mỗi năm lại được bồi đắp thêm lớp phù sa mới. Nhờ đó, cây trồng phát triển xanh tốt, cho năng suất cao mà không cần quá nhiều phân bón.
Tuy nhiên, cuộc sống nơi đây cũng đối mặt không ít thách thức. Nguồn lợi thủy sản suy giảm, thời tiết thất thường, dịch bệnh trong chăn nuôi… tất cả đều ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân. Dù vậy, họ vẫn kiên trì bám sông, bám đất.
Với những người như ông Thống, bà Lượm, ông Bé hay ông Thanh, bà Mến, dòng sông Trà không chỉ là nơi mưu sinh mà còn là một phần cuộc đời. Ở nơi cuối dòng sông ấy, cuộc sống vẫn tiếp diễn, lặng lẽ mà kiên cường, như chính dòng sông Trà bao đời nay vẫn âm thầm chảy, mang theo phù sa và nuôi dưỡng những ước mơ giản dị của bao người.
Ngày 17 và 18.6, TAND tỉnh Đắk Lắk mở phiên tòa sơ thẩm, xét xử 12 bị cáo liên quan vụ vi phạm đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, tham ô tài sản, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng xảy ra tại Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Đắk Lắk và cá nhân các doanh nghiệp, trong đó có Công ty Việt Á.
HĐXX tuyên phạt bị cáo Phan Quốc Việt 7 năm tù, hình phạt chung của nhiều bản án là 30 năm tù; Trần Thị Nguyên Hằng 7 năm tù, hình phạt chung 10 năm 6 tháng tù; Đinh Lê Lê Na 7 năm tù, hình phạt chung 13 năm 6 tháng tù; Đỗ Hữu Nghị, 1 năm tù, hình phạt chung 2 năm 6 tháng tù; Trần Huyền Phú An 9 tháng tù, hình phạt chung 1 năm 9 tháng tù.
Tại tòa, HĐXX miễn hình phạt cho bị cáo Trần Thị Hồng; Phan Tôn Noel Thảo; Nguyễn Hoàng Dạ Thảo; Phan Thị Thanh Huyền; Trịnh Quang Trí; Đặng Minh Tuyết; Lê Thị Nguyệt Hà.
Theo cáo trạng, cơ quan tố tụng xác định trong thời gian dịch Covid-19 bùng phát, việc CDC Đắk Lắk mượn hàng sử dụng trước rồi thanh toán sau đã bị lợi dụng để hợp thức hóa hồ sơ đấu thầu.
Cụ thể, Phan Quốc Việt, cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Việt Á được xác định là người đưa ra chủ trương tạo điều kiện cho khách hàng thực hiện các giao dịch khống. Từ đó, nhiều nhân viên và đối tác của Công ty Việt Á đã tham gia hợp thức hóa chứng từ, tiếp tay cho hành vi chiếm đoạt tài sản.
Trần Huyền Phú An, cựu Giám đốc Công ty An Việt, bị cáo buộc thông đồng với CDC Đắk Lắk, gian lận trong đấu thầu, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 438 triệu đồng. Tương tự, Đỗ Hữu Nghị, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty Dược phẩm Huế, bị xác định đã thỏa thuận chi tiền ngoài hợp đồng, chỉ đạo nhân viên hợp thức hóa thủ tục đấu thầu, gây thiệt hại ngân sách hơn 2,5 tỉ đồng.
Trần Thị Nguyên Hằng (cựu nhân viên Khoa Xét nghiệm CDC Đắk Lắk) và Đinh Lê Lê Na (cựu nhân viên Công ty Việt Á) bị cáo buộc cấu kết thực hiện hàng khống trong 4 gói thầu để chiếm đoạt hơn 825 triệu đồng, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 1,5 tỉ đồng.
Cơ quan điều tra xác định nhiều cá nhân thuộc Công ty Việt Á, Công ty An Việt, Công ty Dược phẩm Huế và cửa hàng Tân Thành đã tham gia hợp thức hóa chứng từ, lập phiếu giao hàng khống hoặc xác nhận hàng hóa không thực giao nhằm giúp sức cho hành vi chiếm đoạt tài sản.
Trong đó, Trần Thị Hồng (nhân viên Công ty Việt Á) bị xác định giúp sức chiếm đoạt hơn 568 triệu đồng, gây thiệt hại hơn 976 triệu đồng; Phan Tôn Noel Thảo (trợ lý Công ty Việt Á) và Lê Thị Nguyệt Hà (nhân viên cửa hàng Tân Thành) cùng giúp sức trong các gói thầu, liên quan số tiền chiếm đoạt hơn 825 triệu đồng.
Phan Thị Thanh Huyền (nhân viên cửa hàng Tân Thành) giúp thực hiện hàng khống trị giá hơn 58 triệu đồng, gây thiệt hại 90 triệu đồng. Ngoài ra, Đỗ Hữu Nghị và Nguyễn Hoàng Dạ Thảo (Công ty Dược phẩm Huế) bị xác định liên quan việc lập phiếu giao hàng khống, giúp chiếm đoạt hơn 324 triệu đồng, gây thiệt hại gần 795 triệu đồng.
Bên cạnh đó, Trần Huyền Phú An (cựu Giám đốc Công ty An Việt) còn bị truy tố về hành vi giúp sức làm hàng khống, liên quan số tiền 76 triệu đồng đưa cho Đinh Lê Lê Na.
Đối với Trịnh Quang Trí, cựu Giám đốc CDC Đắk Lắk và Đặng Minh Tuyết, cựu Phó trưởng khoa phụ trách Khoa Xét nghiệm, bị cáo buộc buông lỏng quản lý, không thực hiện đầy đủ quy trình quản lý sinh phẩm, vật tư xét nghiệm Covid-19. Qua đó, Trí và Tuyết đã tạo điều kiện để cấp dưới cấu kết với doanh nghiệp chiếm đoạt hơn 825 triệu đồng, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 1,5 tỉ đồng.
Cảng hàng không quốc tế Liên Khương (sân bay Liên Khương) tạm dừng khai thác từ ngày 4.3.2026 để triển khai dự án sửa chữa đường cất hạ cánh, đường lăn và cải tạo quy trình khai thác quốc tế. Dự án do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư, có tổng mức đầu tư hơn 1.032 tỉ đồng.
Đây là lần nâng cấp quy mô lớn nhất tại sân bay này trong nhiều chục năm qua, nhằm đáp ứng nhu cầu khai thác ngày càng tăng của tỉnh Lâm Đồng và khu vực Tây nguyên.
Theo báo cáo của các đơn vị thi công, đến ngày 1.6, dự án sửa chữa đường cất hạ cánh, đường lăn đã đạt nhiều kết quả tích cực. Công tác đào phá mặt đường bê tông nhựa đạt khoảng 98%; thi công nền đất đường cất hạ cánh, đường lăn và lề vật liệu đạt 80%; nền cấp phối đá dăm lớp dưới đạt 86%, lớp trên đạt 78%.
Đáng chú ý, hạng mục bê tông xi măng M150/25 đã hoàn thành khoảng 75%, trong khi bê tông xi măng M350/45 đạt 18%. Các hạng mục phụ trợ như cống hộp thoát nước đạt 89%, tường chắn đất đạt 71%, hệ thống băng cáp qua đường cất hạ cánh và đường lăn đã hoàn thành 100%.
Hiện ba nhà thầu ACC, Vinadic và Vinaconex đang đồng loạt triển khai 3 mũi thi công bê tông xi măng với sản lượng bình quân khoảng 1.100 m³/ngày. Các hạng mục thoát nước, dải bảo hiểm sườn và khu vực an toàn cuối đường cất hạ cánh (RESA) cơ bản bám sát tiến độ tổng thể.
Đối với hệ thống điện và thiết bị hàng không, các đơn vị đã hoàn tất việc đặt hàng hệ thống đèn hiệu, đồng thời các thiết bị điện trung thế, hạ thế, UPS, máy phát điện và cáp điện vẫn được triển khai theo đúng kế hoạch.
Song song với việc nâng cấp hạ tầng khu bay, dự án cải tạo quy trình khai thác quốc tế tại nhà ga hành khách cũng đang được triển khai đồng bộ.
Đến nay, tổng tiến độ dự án đạt khoảng 55%. Nhiều hạng mục đã cơ bản hoàn thành hoặc đang bước vào giai đoạn hoàn thiện như lắp dựng vách kính tận dụng đạt 80%, thi công trần nhôm đạt 80%, hệ thống khung nhôm - vách kính đạt 70%, hoàn thiện khu vực vệ sinh đạt 70%, phòng CIP đạt 60%.
Việc cải tạo này nhằm nâng cao năng lực phục vụ hành khách quốc tế, tối ưu hóa quy trình khai thác và từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn của một cảng hàng không quốc tế hiện đại.
Như Thanh Niên đã thông tin, việc đóng cửa sân bay Liên Khương trong khoảng 6 tháng đã ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động vận tải hàng không, du lịch và giao thương của Lâm Đồng. Nhiều doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch tại Đà Lạt ghi nhận lượng khách sụt giảm, đặc biệt là nhóm khách đến bằng đường hàng không.
Tuy nhiên, giới chuyên môn đánh giá đây là sự gián đoạn cần thiết để đầu tư hạ tầng lâu dài. Khi hoàn thành, đường cất hạ cánh và hệ thống khai thác được nâng cấp sẽ giúp sân bay Liên Khương nâng cao năng lực khai thác, bảo đảm an toàn bay, tăng khả năng tiếp nhận các loại tàu bay thân rộng và mở rộng cơ hội khai thác các đường bay quốc tế.
Trong bối cảnh Lâm Đồng đang hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm du lịch chất lượng cao của khu vực, sân bay Liên Khương được kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò là cửa ngõ hàng không quan trọng, góp phần thu hút du khách, nhà đầu tư và tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội trong những năm tới.
Theo kế hoạch, các đơn vị thi công đang tập trung nhân lực, thiết bị và tổ chức nhiều mũi thi công đồng thời để bảo đảm hoàn thành dự án đúng tiến độ, đưa sân bay Liên Khương trở lại khai thác cuối tháng 8.2026.
El Nino là hiện tượng khí hậu có tác động sâu rộng đến thời tiết toàn cầu. Tại Việt Nam, các giai đoạn El Nino thường đi kèm nhiệt độ tăng cao, lượng mưa suy giảm và số lượng bão trên Biển Đông ít hơn so với trung bình nhiều năm.
Dựa trên số liệu quan trắc mới nhất, chuẩn sai nhiệt độ bề mặt nước biển (SSTA) tại khu vực trung tâm xích đạo Thái Bình Dương (Nino3.4) trong tháng 5/2025 cao hơn trung bình nhiều năm 0,5 độ C, bắt đầu đạt ngưỡng El Nino. Sang tuần đầu tháng 6/2026, SSTA tăng lên mức 0,7 độ C. Với giá trị này, hiện tượng El Nino được xác định đã chính thức bắt đầu.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đánh giá các đợt El Nino mạnh thường để lại tác động rõ nét đến thời tiết và khí hậu Việt Nam. Gần đây nhất là giai đoạn 2015-2016, xuất hiện một trong những sự kiện El Nino mạnh nhất kể từ năm 1950, có cường độ tương đương các đợt El Nino các năm 1982-1983 và 1997-1998.
Tác động nổi bật nhất của El Nino 2015-2016 là nắng nóng kéo dài và khốc liệt. Năm 2015 ghi nhận nhiều đợt nắng nóng diện rộng với thời gian kéo dài kỷ lục. Đợt nắng nóng dài nhất năm kéo dài 39 ngày tại Bắc Trung Bộ, 36 ngày tại Trung Trung Bộ và 32 ngày tại Nam Trung Bộ.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cho biết, trong các đợt nắng nóng này, nhiệt độ cao nhất tại Bắc Trung Bộ phổ biến 39-41 độ C. Trạm khí tượng Con Cuông (Nghệ An) ghi nhận mức nhiệt 42,7 độ C vào ngày 30/5/2015 - một trong những giá trị nhiệt độ cao nhất từng được ghi nhận tại Việt Nam.
Không chỉ gây nắng nóng gay gắt, El Nino còn làm lượng mưa thiếu hụt trên diện rộng. Từ cuối năm 2015 sang đầu năm 2016, dòng chảy trên nhiều hệ thống sông ở Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ suy giảm đáng kể, dẫn đến hạn hán nghiêm trọng. Xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện sớm, lấn sâu vào nội đồng, ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.
Trong khi đó, hoạt động bão trên Biển Đông có xu hướng giảm rõ rệt. Năm 2015 chỉ ghi nhận 5 cơn bão và 2 áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông, tương đương khoảng 50% so với trung bình nhiều năm. Chỉ có hai cơn bão ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam và cường độ khi đổ bộ không mạnh.
Cơ quan khí tượng dẫn các nghiên cứu khí hậu cho rằng trong điều kiện El Nino, số cơn bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông thường ít hơn bình thường. Số đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến nước ta cũng giảm và kết thúc sớm hơn trung bình nhiều năm.
El Nino cũng khiến nhiệt độ trung bình các tháng cao hơn bình thường, trong đó tác động rõ nét hơn vào mùa đông và tại khu vực phía Nam. Trong các năm El Nino mạnh, nhiều địa phương đã ghi nhận các kỷ lục mới về nhiệt độ cao nhất tuyệt đối.
Các chuyên gia nhận định, nếu El Nino tiếp tục duy trì và phát triển trong những tháng tới, Việt Nam có thể đối mặt với nguy cơ gia tăng nắng nóng diện rộng, thiếu hụt mưa, hạn hán và xâm nhập mặn. Dù số lượng bão có xu hướng giảm, diễn biến của từng cơn bão vẫn có thể phức tạp và khó lường.
