Mỹ dỡ trừng phạt, công nhận lãnh đạo lâm thời Venezuela

Theo báo Washington Post, trong thư gửi các nghị sĩ ngày 1-5, ông Trump khẳng định xung đột với Iran thực chất đã kết thúc từ đầu tháng 4, sau khi hai bên đạt thỏa thuận ngừng bắn.

"Không có bất kỳ cuộc đấu súng nào giữa lực lượng Mỹ và Iran kể từ ngày 7-4-2026. Các hành động thù địch bắt đầu từ ngày 28-2 đã chấm dứt", ông viết, cho rằng điều này cho phép chính quyền có thêm thời gian mà không cần xin phép Quốc hội.

Theo Luật Quyền hạn chiến tranh của Quốc hội năm 1973, Tổng thống chỉ được tiến hành chiến dịch quân sự tối đa 60 ngày nếu không có sự phê chuẩn của Quốc hội, hoặc có thể xin gia hạn thêm 30 ngày trong trường hợp cần thiết để đảm bảo an toàn cho lực lượng khi rút quân.

Tuy nhiên Nhà Trắng dường như không tìm kiếm phương án gia hạn, mà thay vào đó lập luận rằng quy định này không áp dụng, hoặc thậm chí vi hiến - quan điểm từng được nhiều đời Tổng thống ở cả hai đảng đưa ra, nhưng chưa được tòa án phân xử dứt điểm.

Lập luận của ông Trump lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ phe Dân chủ. Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen (bang New Hampshire) cho rằng tuyên bố của ông Trump "không phản ánh thực tế" khi binh sĩ Mỹ vẫn đang đối mặt nguy hiểm trong khu vực, chính quyền liên tục đe dọa leo thang xung đột, eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa và giá cả trong nước tăng vọt. Theo bà, xung đột này vẫn đang tiếp diễn, chứ chưa hề kết thúc.

"Sau 60 ngày, Tổng thống vẫn không có chiến lược hay lối thoát cho cuộc chiến này", bà nói, gọi đây là "ngưỡng pháp lý rõ ràng" buộc Nhà Trắng phải hành động.

Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Charles E. Schumer cũng chỉ trích lập luận của Tổng thống là điều "vớ vẩn".

Ngay trong nội bộ Đảng Cộng hòa, nhiều tiếng nói cũng coi mốc 60 ngày là ranh giới quan trọng. Thượng nghị sĩ Susan Collins khẳng định nếu xung đột kéo dài, Quốc hội cần phải phê chuẩn. Đồng quan điểm, thượng nghị sĩ John Curtis tuyên bố sẽ không ủng hộ thêm ngân sách cho chiến dịch nếu chưa có tuyên chiến chính thức.

Áp lực từ Quốc hội thể hiện rõ qua việc Thượng viện vừa bác bỏ, với tỉ lệ 50-47, một nghị quyết yêu cầu Tổng thống rút quân khỏi Iran - đánh dấu lần thứ sáu phe Dân chủ thúc đẩy bỏ phiếu về vấn đề này kể từ khi chiến sự bùng phát.

Theo Hãng tin Reuters, trong trường hợp chiến sự Trung Đông bùng phát trở lại, chính quyền ông Trump có thể lập luận rằng một "chu kỳ 60 ngày" mới sẽ bắt đầu - cách tiếp cận được nhiều Tổng thống trước đây từng sử dụng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trang The Kyiv Independent ngày 28.4 dẫn thông cáo của Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine cho hay các máy bay không người lái (UAV) của nước này lại một lần nữa tấn công nhà máy lọc dầu tại thành phố Tuapse thuộc vùng Krasnodar phía nam nước Nga.

Tuapse đã phải hứng chịu các cuộc tấn công dữ dội trong những tuần qua, bao gồm các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Tuapse vào ngày 16.4 và 20.4, gây ra các vụ cháy kéo dài nhiều ngày.

"Cơ sở này tham gia vào việc cung cấp cho hoạt động của quân đội Nga trên lãnh thổ Ukraine", Bộ Tổng tham mưu viết trên Facebook, đồng thời cho biết thêm rằng cuộc tấn công đã gây ra hỏa hoạn và mức độ thiệt hại đang được đánh giá.

Sau cuộc tấn công ngày 20.4, khoảng 24 bể chứa bị phá hủy và 4 bể khác bị hư hại, theo Bộ Tổng tham mưu. Đám cháy bùng phát do cuộc tấn công ban đầu ngày 16.4 đã được khống chế, nhưng cuộc tấn công thứ hai đã làm bùng phát lại và tình hình trở nên tồi tệ hơn đáng kể, với ngọn lửa cháy liên tục kể từ đó.

Các video do người dân địa phương chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy một cột khói lớn bốc lên từ nhà máy lọc dầu, kết hợp với mưa tạo thành một lớp màng đen trên mặt đất và những vũng nước sẫm màu.

Ông Veniamin Kondratyev, Thống đốc vùng Krasnodar, dẫn lời người đứng đầu huyện Tuapse cho biết công tác sơ tán đang được tiến hành đối với người dân địa phương sống gần nhà máy lọc dầu.

Sau vụ tấn công ngày 28.4, Bộ Chỉ huy ứng phó khẩn cấp vùng Krasnodar cho biết đám cháy đã bùng phát tại nhà máy lọc dầu do "mảnh vỡ UAV rơi xuống", nhưng không có thương vong.

Bộ Quốc phòng Nga ngày 28.4 cho biết hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn 186 UAV của Ukraine trên một số khu vực phía nam nước Nga và vùng Crimea.

Tuapse nằm cách Ukraine khoảng 233 km, cách lãnh thổ do Ukraine kiểm soát gần thành phố Zaporizhzhia khoảng 500 km.

Điện Kremlin ngày 28.4 cho biết các cuộc tấn công của Ukraine vào các kho dầu của Nga càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu dầu trên thị trường toàn cầu và gây ra thêm bất ổn, theo hãng RIA.

Hãng thông tấn TASS đưa tin Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh cho Bộ trưởng phụ trách Tình trạng khẩn cấp bay đến Tuapse và chỉ huy công tác chữa cháy tại đó.

Giới chức Ukraine ngày 28.4 cho biết ít nhất 2 người thiệt mạng và 20 người bị thương trong các đợt tấn công của Nga trong 24 giờ trước đó.

Lực lượng không quân Ukraine cho biết phía Nga đã phóng 123 UAV, trong đó khoảng 80 chiếc thuộc loại Shahed. Phòng không Ukraine đã bắn hạ 95 chiếc.

Tại tỉnh Dnipropetrovsk, một loạt các cuộc không kích của Nga vào thành phố Kryvyi Rih khiến một người thiệt mạng và năm người bị thương, theo Tỉnh trưởng Oleksandr Hanzha.

Tại tỉnh Kharkiv phía đông bắc, một vụ tấn công bằng UAV của Nga vào sáng sớm tại thị trấn Chuhuiv khiến một người thiệt mạng và một người bị thương, Tỉnh trưởng Oleh Syniehubov cho biết.

Các trường hợp bị thương khác được ghi nhận tại các tỉnh Sumy, Zaporizhzhia và Kherson.

Nga chưa bình luận về thông tin trên nhưng trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhắm vào dân thường.

Trong một diễn biến khác, Bộ Quốc phòng Nga ngày 28.4 cho hay các binh sĩ nước này vừa giành thêm quyền kiểm soát đối với làng Zemlyanki tại tỉnh Kharkiv và làng Ilyinovka tại tỉnh Donetsk. Ukraine chưa bình luận về thông tin này.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 28.4 tuyên bố rằng việc Israel mua ngũ cốc từ vùng lãnh thổ Nga đơn phương tuyên bố sáp nhập tại Ukraine không thể là hoạt động kinh doanh hợp pháp và Kyiv đang chuẩn bị các biện pháp cấm vận đối với những bên cố gắng trục lợi từ việc này, theo Reuters.

Kyiv cho rằng toàn bộ ngũ cốc được sản xuất tại 4 khu vực ở Ukraine mà Nga tuyên bố sáp nhập và bán đảo Crimea đều là hàng "đánh cắp" và trước đây cũng đã phản đối việc xuất khẩu sang các nước khác.

Moscow chưa đưa ra bình luận nào về tình trạng pháp lý của ngũ cốc thu hoạch tại các khu vực này.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha hôm 27.4 cho biết đã triệu tập Đại sứ Israel để phản đối điều mà ông mô tả là sự thiếu hành động của Israel khi cho phép các lô hàng ngũ cốc vào nước này từ các khu vực ở Ukraine do Nga kiểm soát.

Ngoại trưởng Israel Gideon Sa'ar nói với ông Sybiha rằng Ukraine không cung cấp bằng chứng nào cho thấy số ngũ cốc đó bị "đánh cắp".

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov từ chối bình luận, chỉ nói rằng Nga sẽ không can thiệp. "Hãy để chính quyền Kyiv tự giải quyết vấn đề với Israel", ông phát biểu.

Tin Gốc: Thanh Niên

Pakistan đang tập trung vào các nỗ lực ngoại giao nhằm thuyết phục Mỹ và Iran tổ chức thêm một vòng đàm phán trực tiếp. Động thái này diễn ra khi các bên chưa có đột phá nào về "một số vấn đề then chốt", đặc biệt là chương trình hạt nhân của Tehran, sau nhiều cuộc trao đổi, hai nguồn tin từ Islamabad nói với hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 18/5.

Cuối tuần qua, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kết thúc chuyến thăm Trung Quốc mà không đạt được đột phá nào về vấn đề Iran, Pakistan đã thúc đẩy nỗ lực ngoại giao con thoi nhằm tìm cách phá thế bế tắc cho tiến trình đối thoại.

Trong khi Thủ tướng Shehbaz Sharif và Ngoại trưởng Ishaq Dar liên lạc với lãnh đạo Qatar, Arab Saudi và Ai Cập để thảo luận về tình hình khu vực, Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi cũng gặp Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cùng các quan chức Iran hôm 18/5.

Tuy nhiên, nỗ lực này đang gặp nhiều trở ngại, bởi sau hơn một tháng ngừng bắn để tìm kiếm giải pháp, Mỹ và Iran chưa thể tìm thấy tiếng nói chung, trong khi những tiếng nói ủng hộ tăng sức ép quân sự xuất hiện ngày càng nhiều, làm dấy lên nguy cơ xung đột leo thang trở lại.

"Thời gian đang dần trôi qua với Iran. Họ nên hành động nhanh, nếu không sẽ chẳng còn lại gì. Thời gian rất quan trọng", Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 17/5, nhưng không nêu thêm chi tiết.

Sau khi chiến sự giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát cuối tháng 2, Pakistan nổi lên là một trong số ít quốc gia vẫn duy trì được liên lạc giữa các bên và trở thành cầu nối đối thoại. Quốc gia này có quan hệ tốt với cả Mỹ lẫn Iran và đã tổ chức cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa phái đoàn hai nước hôm 11/4, nhưng chưa tạo ra đột phá.

Pakistan từng tham gia các nỗ lực trung gian giữa Mỹ với Trung Quốc và Afghanistan. Trong cuộc xung đột Trung Đông lần này, ngoài Mỹ, Iran và Israel, Pakistan còn có quan hệ tương đối cân bằng với cả Trung Quốc và các quốc gia Arab vùng Vịnh.

"Pakistan đang cố duy trì dư địa ngoại giao, trong bối cảnh lòng tin giữa Mỹ và Iran gần như không còn", Ilhan Niaz, giáo sư lịch sử tại Đại học Quaid-e-Azam, Islamabad, nói với Al Jazeera.

Theo ông, điều Islamabad đạt được lúc này chưa phải một thỏa thuận hòa bình, mà là "kéo dài thời gian" để ngăn căng thẳng vượt khỏi tầm kiểm soát. Việc Washington và Tehran vẫn tiếp tục sử dụng Islamabad làm kênh liên lạc cho thấy cả hai chưa sẵn sàng từ bỏ đối thoại.

Tuy nhiên, vai trò trung gian của Pakistan có thể bị thu hẹp nếu Oman hoặc Qatar trở thành lựa chọn phù hợp hơn. Tehran và Washington từng nhiều lần dùng thủ đô Muscat của Oman làm nơi tiến hành các cuộc tiếp xúc bí mật.

Pakistan còn đối mặt với nhiều hoài nghi về mức độ trung dung trong tiến trình đàm phán. CBS News ngày 11/5 đưa tin Iran đã chuyển một số máy bay quân sự tới căn cứ không quân Nur Khan của Pakistan, sau khi Washington và Tehran bắt đầu ngừng bắn từ ngày 8/4.

Pakistan ngày 12/5 bác cáo buộc cho rằng Islamabad hỗ trợ Tehran về quân sự hoặc giúp chiến đấu cơ Iran tránh nguy cơ bị Mỹ tập kích. Islamabad gọi thông tin này là "suy diễn", cho biết các máy bay Iran tới Pakistan phục vụ hoạt động đàm phán, đồng thời nhấn mạnh phi cơ Mỹ cũng từng sử dụng căn cứ này.

"Pakistan luôn hành động như một bên trung gian công bằng, có trách nhiệm và mang tính xây dựng", Bộ Ngoại giao Pakistan tuyên bố.

Dù vậy, nghi ngờ tại Washington vẫn gia tăng. CNN dẫn lời một số quan chức Mỹ cho rằng Pakistan có thể đang truyền tải "phiên bản tích cực hơn về lập trường Iran" và đặt câu hỏi liệu Islamabad có mô tả đúng sự không hài lòng của ông Trump hay không.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, đồng minh thân cận của ông Trump, thậm chí kêu gọi "đánh giá lại toàn bộ" vai trò trung gian của Pakistan.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng những tranh cãi này khó khiến Islamabad bị loại khỏi tiến trình ngoại giao.

"Pakistan đã làm được nhiều hơn kỳ vọng của nhiều người. Việc giúp hai bên đạt lệnh ngừng bắn trong môi trường thiếu lòng tin sâu sắc không phải điều dễ dàng", Syed Ali Zia Jaffery, phó giám đốc Trung tâm An ninh, Chiến lược và Nghiên cứu Chính sách, Đại học Lahore, nhận định.

Theo ông, chừng nào cả Washington và Tehran còn tiếp tục sử dụng Pakistan như kênh liên lạc, vai trò của Islamabad vẫn khó bị thay thế.

Dù vậy, Javad Heiran-Nia, chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Tehran, cũng cho rằng Pakistan vẫn sẽ phát huy được ảnh hưởng của mình với tiến trình đàm phán. Vai trò đó chỉ kết thúc khi Mỹ và Iran cho rằng Islamabad không thể tạo ra sức ép hoặc lợi ích đủ lớn cho bất kỳ bên nào.

Trong lúc nỗ lực ngoại giao tiếp diễn, căng thẳng tại khu vực vẫn có dấu hiệu leo thang. Cuối tuần qua, một số UAV chưa rõ nguồn gốc đã đánh trúng nhà máy điện hạt nhân Barakah ở Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Pakistan lên án vụ tấn công Barakah là "vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế", đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế tối đa.

Theo truyền thông Mỹ, Lầu Năm Góc đã chuẩn bị danh sách mục tiêu mới nhằm vào cơ sở năng lượng và hạ tầng Iran nếu xung đột tái bùng phát. Quân đội Iran cảnh báo sẽ phản ứng dữ dội hơn với các đợt tấn công mới từ Mỹ.

Theo ông Niaz, cục diện hiện nay có thể dẫn tới một giai đoạn bế tắc kéo dài, với các đợt ngừng bắn mong manh xen kẽ nguy cơ leo thang quân sự. Washington dần nhận ra việc giành thắng lợi hoàn toàn là rất khó, nhưng quá trình điều chỉnh chiến lược không thể xảy ra trong ngày một ngày hai.

Pakistan có thể chưa đủ sức tạo bước ngoặt ngoại giao giữa Mỹ và Iran. Tuy nhiên, khi hai bên vẫn tiếp tục trao đổi thông điệp qua Islamabad, nước này vẫn đóng vai trò như "van an toàn" giúp duy trì đối thoại trong lúc nguy cơ xung đột toàn diện chưa biến mất.

"Càng nhiều bên có lợi ích gắn với tiến trình hòa giải, cái giá của việc để lệnh ngừng bắn sụp đổ sẽ càng lớn hơn với tất cả", chuyên gia Muhanad Seloom tại Hội đồng Trung Đông về Các vấn đề Toàn cầu, nhận định.

Tin Gốc: Vnexpress