Đại tá Tim Hawkins, người phát ngôn Bộ tư lệnh Trung tâm thuộc quân đội Mỹ, ngày 16/4 thông báo nước này đã bàn giao toàn bộ căn cứ lớn tại Syria trong khuôn khổ lộ trình chuyển giao “có tính toán và dựa trên điều kiện thực tế”.
Dù vậy, quân đội Mỹ sẽ tiếp tục hỗ trợ các đối tác địa phương trong hoạt động chống khủng bố, nhằm duy trì an ninh khu vực và bảo đảm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng không thể trỗi dậy trở lại.
Truyền thông địa phương cho biết Mỹ đã tổ chức ba đoàn xe với tổng cộng 200 phương tiện, chở trang thiết bị hạng nặng và các hệ thống phòng không về hướng biên giới Iraq.
Bộ Quốc phòng Syria cho biết quá trình bàn giao các cơ sở quân sự được thực hiện “trong khuôn khổ phối hợp đầy đủ” giữa chính phủ nước này và Mỹ. Dù rút khỏi những căn cứ chủ chốt, lực lượng Mỹ vẫn duy trì hiện diện hạn chế tại Qamishli và Hasakah thông qua hình thức văn phòng an ninh, cũng như tại căn cứ Istirahat al-Wazir.
“Khôi phục chủ quyền của nhà nước Syria đối với các khu vực trước đây nằm ngoài tầm kiểm soát, trong đó có vùng đông bắc và khu vực biên giới, là kết quả của nỗ lực liên tục nhằm thống nhất đất nước trong khuôn khổ một nhà nước duy nhất”, Bộ Ngoại giao Syria cho hay.
Damascus cho biết quá trình rút quân diễn ra sau khi thỏa thuận giữa chính phủ Syria và Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) do người Kurd dẫn đầu được triển khai thành công, cùng với những tiến triển trong cuộc chiến chống tàn dư của IS.
Căn cứ Qasrak, từng là cơ sở lớn nhất của liên quân quốc tế chống IS tại đông bắc Syria, hiện được các đơn vị thuộc Sư đoàn 60 quân đội Syria quản lý.
Quá trình Mỹ rút quân khỏi Syria đã bắt đầu từ cuối tháng 2, được cho là một phần trong kế hoạch thu hẹp hiện diện quân sự của Washington tại nước này.
Mỹ đã rút lực lượng khỏi căn cứ al-Tanf ở miền đông Syria, gần biên giới Jordan. Các lực lượng Mỹ và đồng minh SDF cũng hoàn tất chuyển giao khoảng 5.700 nghi phạm IS từ các trại giam ở đông bắc Syria sang Iraq để xét xử.
Mỹ triển khai quân tại Syria những năm qua với nhiệm vụ chính là ngăn chặn sự hồi sinh của IS. Dù tổ chức này đã mất kiểm soát vùng lãnh thổ cuối cùng tại Syria từ năm 2019, các nhóm hoạt động ngầm vẫn tiến hành một số cuộc tấn công rải rác tại Syria, Iraq và các khu vực lân cận.
Hãng thông tấn AFP dẫn nguồn tin quân sự cho biết lực lượng phòng không Iraq tối 28/4 phát hiện thiết bị bay không người lái (drone) đang bay trên Vùng Xanh tại thủ đô Baghdad. "Các hệ thống phòng không đã khai hỏa nhằm vào mục tiêu", nguồn tin cho hay, thêm rằng drone không bị bắn rơi.
Mảnh đạn từ nỗ lực đánh chặn drone đã khiến một người bị thương. Chưa rõ chủng loại cũng như lực lượng vận hành drone. Phóng viên AFP trước đó nghe thấy tiếng súng và những vụ nổ nhỏ tại khu vực.
Các nguồn tin an ninh nói với hãng thông tấn Reuters rằng lực lượng an ninh Iraq đã khai hỏa nhằm vào drone bay trên Vùng Xanh, nhận định đây có thể là phương tiện trinh sát. Họ cho biết drone đã thoát ly thành công, chưa có thông tin về thiệt hại vật chất hay thương vong.
Giới chức Mỹ và Iraq chưa bình luận về thông tin.
Vùng Xanh rộng khoảng 10 km2, là khu vực được bảo vệ cẩn mật ở thủ đô Baghdad. Đây là nơi tập trung các trụ sở quan trọng của chính quyền Iraq và nhiều cơ sở ngoại giao, trong đó có đại sứ quán Mỹ.
Đây là lần đầu xảy ra sự việc như vậy ở Baghdad kể từ khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực hôm 8/4. Sau khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, các nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn ở Iraq đã nhắm mục tiêu hạ tầng Mỹ, trong đó có đại sứ quán ở Baghdad và những cơ sở khác.
Đòn tập kích hôm 14/3 nhằm vào đại sứ quán Mỹ tại Baghdad đã phá hủy hoàn toàn radar cảnh giới Giraffe 1X, thiết bị chuyên đối phó máy bay không người lái (UAV) và có giá hơn 2 triệu USD. Lực lượng Mỹ sau đó lắp đặt radar thay thế và phải trang bị lồng chống drone để tăng khả năng phòng vệ.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo trên mạng xã hội X rằng vụ việc xảy ra vào ngày 29.5 sau khi tàu M/V Lian Star treo cờ Gambia không phản hồi hơn 20 cảnh báo, theo AFP.
"Một máy bay của Mỹ đã vô hiệu hóa con tàu bằng cách phóng một tên lửa Hellfire vào buồng máy của tàu sau khi thủy thủ đoàn tàu Lian Star phớt lờ các cảnh báo. Con tàu hiện không còn di chuyển đến Iran nữa", CENTCOM khẳng định trên X.
CENTCOM không đề cập việc có thương vong nào trên tàu Lian Star sau cuộc tấn công hay không.
"Lực lượng Mỹ đã vô hiệu hóa 5 tàu thương mại và buộc 116 tàu khác chuyển hướng để thực thi lệnh phong tỏa khi thỏa thuận ngừng bắn với Iran vẫn còn hiệu lực", CENTCOM tuyên bố.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 29.5, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu rằng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ nhằm vào Iran "giờ sẽ được dỡ bỏ".
Trong khi đó, theo Hãng tin Tasnim của Iran ngày 30.5, lệnh phong tỏa của Mỹ tại eo biển này vẫn được duy trì và các tàu "đang nhận cảnh báo từ CENTCOM yêu cầu dừng lại và không được vượt qua ranh giới phong tỏa".
Quân đội Mỹ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa từ ngày 13.4, áp dụng đối với tàu của mọi quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm toàn bộ các cảng Iran tại vịnh Ba Tư và vịnh Oman.
Mỹ thực thi lệnh phong tỏa này trong bối cảnh Tehran bị cho là gần như chặn đứng mọi giao thông qua eo biển Hormuz, một điểm trung chuyển quan trọng cho dầu khí toàn cầu.
Dù lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran phần lớn được duy trì kể từ ngày 8.4, nhưng vẫn có những đợt giao tranh lẻ tẻ. Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA hôm 30.5 dẫn thông báo từ quân đội nước này khẳng định lực lượng phòng không đã bắn hạ một máy bay không người lái thuộc Mỹ và Israel.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth hôm 30.5 nói rằng Washington "hoàn toàn có khả năng" tái khởi động cuộc xung đột nếu cần thiết. Ngoài ra, CENTCOM thông báo trên X rằng lực lượng Mỹ "vẫn hiện diện và cảnh giác trên khắp khu vực".
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Mỹ cũng như Iran đối với những diễn biến mới nêu trên, diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán về giải pháp lâu dài nhằm kết thúc cuộc xung đột, và việc mở lại eo biển Hormuz vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Theo Hãng tin Reuters và báo Khmer Times của Campuchia, Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni ngày 25-5 đã ân xá cho cựu lãnh đạo phe đối lập Kem Sokha - người bị tuyên án 27 năm tù vì tội phản quốc.
Quyền Quốc trưởng, Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen đã ký xác nhận sắc lệnh ân xá thay mặt Quốc vương. Ông cũng đăng thông báo về lệnh này trên trang Facebook cá nhân.
Ông Kem Sokha, 72 tuổi, từng là lãnh đạo Đảng Cứu nguy quốc gia Campuchia (CNRP). Ông bị bắt vào năm 2017 với cáo buộc thông đồng với thế lực bên ngoài nhằm lật đổ chính phủ.
Ông bị kết án vào năm 2023 và chịu quản thúc tại gia. Đảng CNRP đã bị giải thể ngay sau khi ông bị bắt.
Tháng trước, một tòa án ở Phnom Penh giữ nguyên mức án 27 năm tù đối với ông và cấm ông rời khỏi Campuchia trong vòng 5 năm sau khi mãn hạn tù.
Sắc lệnh hoàng gia cho biết lệnh ân xá với ông Kem Sokha chỉ áp dụng với bản án tù giam, không bao gồm các hình phạt bổ sung.
Việc ân xá được thực hiện theo thẩm quyền của Hiến pháp và các sắc lệnh hoàng gia có liên quan đến hệ thống tư pháp, luật nhà tù và các điều khoản về giảm án và ân xá. Sắc lệnh cũng chỉ thị Thủ tướng Hun Manet giám sát thực thi quyết định của hoàng gia.
