Phó Tổng thống Mỹ JD Vance ngày 13/5 tuyên bố chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn tập trung cao độ vào việc đảm bảo Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân và coi đây là tiêu chí trung tâm và “lằn ranh đỏ” cho bất kỳ thỏa thuận nào.
“Lằn ranh đỏ rất đơn giản”, ông Vance tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng Tổng thống Trump “cần cảm thấy tự tin rằng chúng ta đã đặt ra một số biện pháp phòng vệ để Iran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Ông Vance cho biết các nhà đàm phán hàng đầu của Mỹ vẫn “đạt được tiến triển” trong các cuộc đàm phán hòa bình với Iran, bất chấp một loạt phản hồi không thỏa đáng từ Tehran trong những tuần gần đây.
“Tôi đã dành khá nhiều thời gian trao đổi qua điện thoại với cả ông Jared Kushner và Steve Witkoff sáng nay, và một số người bạn của chúng ta ở các nước Ả rập sáng nay”, ông Vance nói với các phóng viên, đề cập đến hai đặc phái viên hàng đầu của chính quyền Mỹ tại Iran.
“Hãy nhìn xem, tôi nghĩ rằng chúng ta đang đạt được tiến triển. Câu hỏi cơ bản là liệu chúng ta có đạt được đủ tiến triển để đáp ứng lằn ranh đỏ của tổng thống hay không”, Phó Tổng thống Mỹ nói thêm.
Cùng ngày, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với các nghị sĩ rằng Iran đang “tiến rất gần” đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân, khẳng định Tehran chỉ cần “vài tuần” là có thể làm giàu một tấn uranium lên cấp độ vũ khí.
“Họ (Iran) đã tiến rất gần. Họ chỉ cần vài tuần nữa là có thể làm giàu uranium lên mức độ chế tạo vũ khí”, ông Wright phát biểu trước Ủy ban Quân sự Thượng viện tại một phiên điều trần.
“Vẫn còn một quá trình chế tạo vũ khí diễn ra sau đó, nhưng họ đang tiến rất gần đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân”, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ cảnh báo.
Tehran hiện chưa lên tiếng về thông tin trên của phía Mỹ.
Làm giàu uranium vượt quá một ngưỡng nhất định – khoảng 90% – đồng nghĩa với việc có thể được sử dụng để tạo ra vũ khí hạt nhân.
Khi được Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Richard Blumenthal hỏi về tình trạng của 11 tấn uranium khác của Iran, ông Wright cho biết mức độ làm giàu dao động lên đến 60%, mặc dù Iran có “rất nhiều” uranium được làm giàu 20%, điều mà ông gọi là “rất đáng lo ngại”.
Nghị sĩ Blumenthal sau đó tiếp tục chất vấn Bộ trưởng Wright về việc liệu Tổng thống Donald Trump có phải truy thu toàn bộ kho dự trữ uranium của Iran để ngăn chặn việc nước này làm giàu hay không.
“Tôi nghĩ đó là chiến lược khôn ngoan. Mục tiêu cuối cùng là ngăn chặn việc làm giàu uranium trong tương lai. Đúng vậy, để có một thế giới an toàn, chúng ta cần chấm dứt chương trình hạt nhân của họ”, ông Wright nhấn mạnh.
Các quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump đã viện dẫn kho uranium làm giàu của Iran như một phần lý do cho cuộc chiến với Iran. Tổng thống Trump cũng nói rằng ông muốn Iran giao nộp uranium làm giàu để đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Ông Ebrahim Rezaei, đại diện Ủy ban Chính sách Đối ngoại và An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, gần đây cảnh báo Iran có thể xem xét việc làm giàu uranium lên mức 90% trong trường hợp Mỹ nối lại chiến dịch tấn công.
Cảnh báo trên được đưa ra giữa lúc một số nguồn tin dẫn lời các trợ lý của Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa tin ông Trump đang nghiêm túc cân nhắc việc nối lại chiến dịch quân sự chống lại Iran sau hơn một tháng ngừng bắn. Ông Trump cho biết một trong những mục tiêu cốt lõi của ông khi phát động cuộc chiến chống lại Iran là nhằm đảm bảo Tehran không phát triển được vũ khí hạt nhân.
Iran, quốc gia luôn khẳng định chương trình hạt nhân của mình là vì mục đích hòa bình, được cho là vẫn sở hữu hơn 400kg uranium đã được làm giàu tới mức 60%. Đây là một bước ngắn về mặt kỹ thuật để đạt tới mức 90% dùng cho sản xuất vũ khí hạt nhân.
Vấn đề hạt nhân là một trong những điểm nghẽn chính khiến tiến trình hòa đàm giữa Mỹ và Iran đến nay tiếp tục bế tắc.
Năm 1905, nhà vật lý thiên tài Albert Einstein từng khẳng định thông tin không thể truyền nhanh hơn ánh sáng. Tuy nhiên, những thứ không có khối lượng lẫn thông tin về lý thuyết vẫn có thể vượt qua giới hạn trên toàn vũ trụ này, chẳng hạn như "bóng tối".
"Bóng tối" chỉ những dạng thiếu photon, tức hạt ánh sáng.
Đội ngũ các nhà khoa học dẫn đầu là nhóm của Viện Công nghệ Israel (Technion ở Haifa) đã thành công chứng minh được điều này thông qua việc đo đạc những điểm tối bên trong bước sóng ánh sáng, theo báo cáo đăng trên chuyên san Nature.
Việc chứng minh bóng tối vượt qua ánh sáng không phải là chuyện dễ dàng. Đội ngũ các khoa học đã sử dụng một hệ thống kính hiển vi đặc biệt kết hợp với thiết bị laser tiên tiến.
Thí nghiệm còn dựa vào một lớp vật liệu boron nitride dạng lục giác siêu mỏng, cho phép chuyển đổi ánh sáng thành "sóng ánh sáng – âm thanh" gọi là polariton. Đây là dạng vật liệu lai giữa ánh sáng và vật chất, cho phép làm chậm lại tốc độ ánh sáng khoảng 100 lần trong điều kiện chân không.
Nhờ sự tiếp cận mới, các nhà nghiên cứu đã xác nhận giả thuyết tồn tại suốt 50 năm, rằng "bóng tối" có thể vượt qua vận tốc 299.792.458 m/giây của ánh sáng.
"Phát hiện của chúng tôi cho thấy những quy luật tự nhiên mang tính phổ quát đều được áp dụng đối với toàn bộ loại sóng, từ sóng âm, dòng chảy chất lỏng cho đến những hệ thống phức tạp như chất siêu dẫn", Popular Mechanics dẫn lời tác giả Ido Kaminer của Technion.
Từ những kết quả trên, nhóm cho rằng những kỹ thuật kính hiển vi tiên tiến được sử dụng trong cuộc nghiên cứu sẽ mở ra hướng tiếp cận mới nhằm tìm hiểu những quy trình ẩn trong vật lý, hóa học, sinh học, và lần đầu hé lộ cách thức tự nhiên vận hành trong những khoảnh khắc nhanh nhất và khó nắm bắt nhất của vũ trụ.
Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm, mà còn trở thành nơi thể hiện tinh thần đoàn kết và quyết tâm của một bộ phận lớn người dân Iran trước sức ép quân sự ngày càng gia tăng của Mỹ và Israel.
Theo Hãng tin AFP, lễ tang của Tư lệnh hải quân Alireza Tangsiri hải quân diễn ra trùng với dịp kỷ niệm 47 năm thành lập Cộng hòa Hồi giáo Iran (1-4-1979), nhưng trong năm 2026, ngày này mang màu sắc hoàn toàn khác khi đất nước đang phải đối mặt với các đợt không kích liên tiếp từ Mỹ và Israel kể từ cuối tháng 2.
Tại quảng trường Enghelab - biểu tượng của cuộc cách mạng Hồi giáo - đám đông người ủng hộ chính phủ giương cao quốc kỳ, hô vang khẩu hiệu và thể hiện sự ủng hộ đối với giới lãnh đạo.
Nhiều người mang theo hình ảnh người thân thiệt mạng trong chiến sự, biến lễ tang thành không gian tưởng niệm rộng lớn cho những mất mát trong hơn một tháng xung đột.
"Cuộc chiến này đã kéo dài một tháng. Dù mất bao lâu, chúng tôi vẫn sẽ tiếp tục", ông Moussa Nowruzi, 57 tuổi, nói. "Chúng tôi sẽ chiến đấu đến cùng".
Một số người mang biểu ngữ với dòng chữ "Trả thù", trong khi những tiếng hô các khẩu hiệu ủng hộ chính quyền Iran vang lên khắp đám đông.
Linh cữu của chỉ huy Alireza Tangsiri được đưa qua đám đông. Ông được xem là nhân vật chủ chốt trong việc thiết lập khả năng phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược có ý nghĩa sống còn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Bất chấp tuyên bố cứng rắn từ phía Mỹ, những người tham dự lễ tang tỏ ra không nao núng. Nhiều người công khai bác bỏ các phát biểu từ Washington và khẳng định niềm tin vào khả năng trụ vững của Iran.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1-4 tuyên bố Iran đã đề nghị ngừng bắn - điều mà Tehran lập tức bác bỏ - và nhấn mạnh chiến dịch quân sự sẽ tiếp tục cho đến khi eo biển Hormuz "được mở lại hoàn toàn".
Tuy nhiên, những tuyên bố này dường như không làm suy giảm tinh thần của những người ủng hộ chính quyền tại Tehran.
"Những gì ông Trump nói là vô nghĩa", ông Mohammad Saleh Momeni, một nhân viên chính phủ, nhận định. "Họ nghĩ rằng việc sát hại các chỉ huy của chúng tôi sẽ khiến chúng tôi suy yếu, nhưng đó là một sai lầm".
Dù các cuộc không kích đã khiến nhiều lãnh đạo cấp cao thiệt mạng, bao gồm cả Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, hệ thống chính trị Iran vẫn duy trì hoạt động. Chính quyền tiếp tục kiểm soát bộ máy nhà nước và giữ được năng lực quân sự để tiếp tục cuộc chiến, bao gồm khả năng tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.
Người phát ngôn Bộ Y tế Iran Hossein Kermanpour ngày 25/5 kể lại rằng sau cuộc tập kích của Mỹ - Israel hôm 28/2, ông Mojtaba Khamenei được đưa đến bệnh viện vào đầu giờ chiều và chuyển vào phòng phẫu thuật cùng một số người bị thương.
"Ngoài những vết thương nhẹ ở mặt, đầu và chân, không dẫn đến tình trạng cụt chi hay vấn đề y tế nghiêm trọng nào, thì không có gì đáng lo ngại", ông Kermanpour nói về tình trạng bị thương của Lãnh tụ Tối cao Iran.
Phát ngôn viên Bộ Y tế Iran thêm rằng dựa theo đánh giá chuyên môn, những vết thương như vậy "không được coi là nghiêm trọng và không cần tới các thủ thuật y tế đặc biệt", ngoài một vài mũi khâu. Sau vài ngày điều trị, ông Mojtaba đã xuất viện vào rạng sáng 1/3.
Theo ông Kermanpour, Lãnh tụ Tối cao Mojtaba vẫn tuân thủ quy tắc nhịn ăn trong tháng lễ Ramadan của người Hồi giáo, cho thấy sức khỏe của ông vẫn tốt.
Ông Mojtaba Khamenei bị thương ngày 28/2, trong đòn không kích mở đầu chiến dịch của Mỹ - Israel. Lãnh tụ Iran chưa xuất hiện trước công chúng từ khi đảm nhận chức vụ, các tuyên bố văn bản của ông đều được đọc trên kênh truyền hình nhà nước. Sự vắng bóng của Lãnh tụ Tối cao đã làm dấy lên nhiều suy đoán về sức khỏe và vai trò thực tế của ông trong cơ cấu quyền lực mới tại Iran.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 7/5 cho biết đã gặp ông Mojtaba và cuộc gặp kéo dài hai tiếng rưỡi. Mazaher Hosseini, lãnh đạo bộ phận lễ tân thuộc Văn phòng Lãnh tụ Tối cao Iran, sau đó cho biết ông Khamenei đã hồi phục hoàn toàn sức khỏe, dù chưa thể xuất hiện công khai.
Hai ngày sau, đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin tướng Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, đã gặp Lãnh tụ Tối cao để nhận "chỉ thị và hướng dẫn mới nhằm tiếp tục các hoạt động đối phó với kẻ thù".
CNN dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết cộng đồng tình báo nước này đến nay vẫn chưa thể xác định vị trí của ông. Một trong những nguyên nhân là Lãnh tụ Khamenei không sử dụng thiết bị điện tử để liên lạc, chỉ tiếp xúc với những người được phép gặp trực tiếp và gửi thông điệp thông qua trợ lý.
CBS hôm 25/5 dẫn nguồn tin quan chức Mỹ nhận định Lãnh tụ Tối cao Iran giấu kín tung tích, hạn chế liên lạc tối đa với bên ngoài đang khiến đàm phán kéo dài.
