6 giờ 30 sáng ngày 27/3, Lê Duy An, học sinh lớp 12 Banyan, trường phổ thông liên cấp Delta Global School (DGS), mở email xem kết quả kỳ tuyển thường của khối Ivy League – nhóm 8 đại học danh giá Mỹ. Trước đó, An chỉ mới chợp mắt được một lúc.
Ba email đầu tiên mà An mở ra đều là thông báo từ chối. Khi mở tới thư của Đại học Princeton, biểu tượng con hổ cùng dòng chữ “chúc mừng” khiến An vỡ òa.
“Em rất bất ngờ. Vì trượt hết ba trường đầu, lúc đó em gần như chẳng còn mong đợi gì”, An nói.
Princeton hiện là đại học số 1 nước Mỹ theo xếp hạng của US News. Ngôi trường có tỷ lệ chấp thuận chỉ khoảng 5%.
Ý tưởng du học đến từ khi An mới học lớp 7, bởi có hai người anh du học Mỹ và Canada. Nam sinh nghiêm túc bắt tay vào chuẩn bị hồ sơ vào khoảng giữa lớp 10.
Nam sinh ấp ủ dự định học Nghiên cứu vận hành và Kỹ thuật tài chính, phần lớn vì được truyền cảm hứng từ bố – một tiến sĩ kinh tế, chuyên gia về chính sách công và đang điều hành một công ty tư vấn tại Hà Nội.
Vì muốn chứng tỏ khả năng xoay xở khối lượng bài nặng “có tiếng” của Princeton, An chọn học các môn AP (môn học nâng cao) khó, nhưng phù hợp với định hướng để tự thử thách. Khi nộp hồ sơ, An đã thi xong 6 môn AP, trong đó có Giải tích và Thống kê.
Nam cũng xác định hoàn thành sớm các bài thi chuẩn hóa, nên dành khoảng 2 tuần ôn cho mỗi bài. Nhờ lợi thế về tiếng Anh và các môn ở trường, An nhanh chóng đạt 7.5 IELTS, 1530/1600 SAT, sau đó dồn sức cho các hoạt động khác, gồm nghiên cứu khoa học – phần mà An dày công chăm chút nhất.
An kể được các thầy cô khuyến khích làm nghiên cứu từ lớp 8. Vì vậy, khi lên cấp ba, nam sinh chủ động tìm cơ hội học hỏi ở những môi trường chuyên nghiệp. An từng thực tập tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ, tham gia nghiên cứu với sự dẫn dắt của các giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội và Phenikaa, tham dự SSP International – trại hè khoa học danh tiếng ở Mỹ…
Đến thời điểm nộp hồ sơ, nam sinh có 4 nghiên cứu khoa học với các chuyên đề về khí động lực học, vật lý thiên văn, vật lý hạt… Trong đó, bài báo về khí động lực học mà nam sinh tham gia ở Đại học Bách khoa được đăng trên tạp chí Applied Sciences MDPI, thuộc nhóm Q2.
Bài luận ứng tuyển là phần khiến An “đau đầu”. Princeton yêu cầu ngoài bài luận chính, ứng viên phải trả lời thêm 6 câu hỏi phụ.
Trong bài luận chính, An viết về sự trưởng thành trong suy nghĩ trên hành trình vượt qua nỗi đau khi mẹ qua đời. Trước đó, nam sinh luôn tin rằng khoa học có thể giải thích và giải quyết mọi vấn đề. Nhưng sau mất mát, cậu nhận ra không chỉ khoa học, mà thơ ca, văn học đã đến bên mình như một sự an ủi, động viên để An có thể bước tiếp.
Còn ở các câu hỏi phụ, An dành nhiều thời gian nhất cho chủ đề: “Những trải nghiệm sống định hình con người bạn, và bạn sẽ mang góc nhìn hay bài học gì vào cộng đồng Princeton để người khác có thể học hỏi?”.
Nam sinh đề cập tới hai trải nghiệm độc đáo làm thay đổi góc nhìn của bản thân, gồm đi học nghề sửa xe ngoài đường và gặp gỡ những chủ xe “độ”. An thấy các chú thợ sửa xe rất sáng tạo khi dùng những công cụ đơn giản để sửa lỗi, còn người mê xe “độ” có kiến thức sâu về máy móc, động cơ… của xe.
Từ đó, An thấy rằng “engineering” (kỹ thuật) không xa vời trong những viện hàn lâm hay phòng nghiên cứu cao cấp, mà có mặt ở mọi nơi, như hàng rửa xe bên đường hay những chiếc xe đua.
Vừa học, làm nghiên cứu và chuẩn bị hồ sơ, An vẫn duy trì tốt các hoạt động ngoại khóa. Nam sinh chơi nhiều môn thể thao, nhưng đam mê nhất là bóng rổ, từng tham gia giải Hanoi Open Cup U19 và giải vô địch quốc gia lứa tuổi U16.
An cũng sáng lập câu lạc bộ Toán và Khoa học máy tính của trường, tổ chức các hoạt động và dự án nhỏ để bạn bè cùng tham gia. Dù bận rộn, An cho biết chưa từng có cảm giác quá tải, vì “mọi thứ đều xuất phát từ trái tim”.
Thầy Christopher Segur, giáo viên Delta Global School, nhận xét đây là kết quả tuyệt vời cho cậu học trò khóa đầu tiên của trường. Từ kinh nghiệm 7 năm làm cán bộ tuyển sinh đại học Mỹ, anh nhìn nhận An phù hợp với những tiêu chí mà Princeton tìm kiếm.
“Nỗ lực, sự liêm chính và ý thức cá nhân mạnh mẽ của An sẽ đóng góp cho môi trường ở Princeton. Em cũng là hình mẫu cho các bạn nhỏ trong trường”, thầy Christopher nói.
An cho biết chưa có kế hoạch cụ thể cho năm học mới, mà muốn hoàn thành những dự án còn dang dở, hỗ trợ thêm các câu lạc bộ ở trường. Trên hết, nam sinh muốn cùng bạn bè tận hưởng cuộc sống ở Hà Nội, dành thời gian ở cùng bố và tiếp tục được chơi bóng rổ trước khi lên đường.
Trong cuộc phỏng vấn với tờ Le Parisien tối 20/4, Bộ trưởng Giáo dục Pháp Philippe Baptiste khẳng định nước này sẽ thực thi nghiêm ngặt quy định về mức học phí với sinh viên ngoài khối Liên minh châu Âu (EU).
Cụ thể, mỗi đại học được miễn phí cho tối đa 10% tổng số sinh viên ngoài EU, ưu tiên cho các chương trình hợp tác trao đổi. Nhóm còn lại sẽ phải đóng 2.895 euro (78 triệu đồng) mỗi năm cho bậc cử nhân, thay vì 178 euro như hiện tại. Ở bậc thạc sĩ, mức phí sẽ tăng từ 254 euro lên 3.941 euro (107 triệu đồng).
Những sinh viên xuất sắc sẽ có cơ hội nhận học bổng, trong đó 60% dành cho các ngành chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số, vật lý lượng tử và công nghệ sinh học.
Quy định này nằm trong kế hoạch mới mang tên "Chọn nước Pháp cho giáo dục đại học" (Choose France For Higher Education). Mức học phí mới vốn được đưa ra từ năm 2019, nhưng chỉ khoảng 10% du học sinh phải đóng đúng mức.
Dù mức tăng gấp nhiều lần, ông Baptiste khẳng định con số này vẫn chỉ chiếm khoảng 30% thực chi phí đào tạo. Như vậy, học phí ở Pháp vẫn thấp hơn đáng kể so với Mỹ hay Anh.
Việc triển khai sẽ được thực hiện theo lộ trình, không áp dụng với những sinh viên đang theo học. Dự kiến trong 2-3 năm tới, chính sách mới có thể mang về cho các trường khoảng 250 triệu euro mỗi năm.
Ông Baptisle cũng hứa hẹn đơn giản hóa các thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên nước ngoài khi đặt chân tới Pháp.
Năm học 2024-2025, Pháp có khoảng 444.000 sinh viên quốc tế, số người Việt khoảng 5.000. Sinh hoạt phí cơ bản của du học sinh, gồm tiền nhà, điện, nước, di chuyển, cước điện thoại, ăn uống, chừng 7.000 euro/năm (khoảng 216 triệu đồng).
Vụ việc 300 tấn thịt heo bệnh đã tuồn vào chợ, bếp ăn của 26 trường tiểu học cùng nhiều trường mầm non tư thục tại Hà Nội và các tỉnh lân cận đã khiến cộng đồng bức xúc tột độ.
Trước đó, dư luận cũng đã rúng động khi phụ huynh Trường mầm non Hòa Bình, xã Văn Lăng, Thái Nguyên phát hiện bếp ăn bán trú của trường dùng thịt lợn, qua xét nghiệm của cơ quan chức năng cho thấy: thịt này dương tính với dịch tả lợn châu Phi.
Hồi cuối tháng 1-2026, rất nhiều phụ huynh ở TP.HCM đã "đứng ngồi không yên" khi hàng loạt trường tiểu học, THCS trên địa bàn TP dùng suất ăn bán trú từ doanh nghiệp bị tố sử dụng thực phẩm "bẩn".
Những vụ việc trên như một lời cảnh tỉnh các cơ quan chức năng, rằng thực phẩm "bẩn" không chỉ xuất hiện ở chợ mà đã len lỏi vào trường học - nơi được yêu cầu phải kiểm soát nghiêm ngặt để bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhưng cũng có một lời cảnh tỉnh khác cho những người có trách nhiệm ở nhà trường.
Đúng là trách nhiệm của hiệu trưởng các trường từ mầm non đến THPT ngày càng nặng nề. Bởi họ không chỉ lo dạy học mà phải quản lý cả bữa ăn bán trú của học sinh, nhất là trong bối cảnh nhu cầu gửi con học bán trú của phụ huynh ngày càng tăng lên.
Tuy nhiên, nói đi cũng phải nói lại. Nếu người đứng đầu nhà trường làm hết sức mình, thể hiện cái "tâm" của mình đối với bữa ăn của học sinh thì chắc chắn tình hình sẽ không tệ như thế.
Không cần đợi đến phiên tòa của TAND tỉnh Bắc Ninh (xét xử công khai vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại một số cơ quan quản lý giáo dục và các trường mầm non trên địa bàn, liên quan việc cung cấp thực phẩm phục vụ bữa ăn bán trú, diễn ra từ 6 đến 10-4), người ta mới biết đến việc đưa "hoa hồng" cho cán bộ quản lý giáo dục từ các đơn vị cung cấp thực phẩm.
Bởi việc này nhiều khi đã thành "luật bất thành văn", chỉ khác là có trường nhận "hoa hồng" như một lẽ đương nhiên, có trường không nhận mà yêu cầu làm bữa ăn tươm tất hơn, có trường đòi "hoa hồng" rất cao và ngược lại.
Doanh nghiệp kinh doanh phải thu lợi nhuận. Trong khi đó, tiền ăn thì phụ huynh đóng theo mức cố định. Lẽ thường, khi "hoa hồng" cho nhà trường nhiều lên thì chất lượng bữa ăn của học sinh sẽ giảm xuống.
Thế mới có chuyện cùng một mức tiền ăn nhưng ở trường A ăn ngon hơn, phần ăn nhiều đạm hơn; còn trường B thì ngược lại. Xin thưa, đó là do cái "tâm" của người hiệu trưởng và người chủ doanh nghiệp cung cấp suất ăn bán trú.
Nhưng sức khỏe thể chất của thế hệ mai sau - những chủ nhân tương lai của đất nước - không thể để phụ thuộc vào cái "tâm" của những người có trách nhiệm.
Những vụ việc đã bị đưa ra ánh sáng như là một lời nhắc nhở nghiêm khắc: "luật bất thành văn", khoản chi "hoa hồng", "lại quả" làm giảm chất lượng bữa ăn sẽ không còn đất sống, sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Cái lệ xấu ấy đang và sẽ bị xóa sổ.
Đừng để rơi vào cảnh "những người chưa bị lộ". Nhân đây cũng rất cần có một quy chế cụ thể và rõ ràng về việc phối hợp kiểm tra giữa các ban ngành cùng biện pháp chế tài thật nặng.
Rất cần có một quy trình kiểm soát chặt chẽ để thực phẩm "bẩn" không thể lọt vào trường học. Để bữa ăn bán trú của học sinh đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, đủ chất dinh dưỡng và tương ứng với số tiền mà phụ huynh đã đóng cho con em mình.
Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, từ hôm nay, 19.6 đến 16 giờ ngày 23.6, sau khi biết điểm thi lớp 10, nếu có nguyện vọng phúc khảo bài thi, thí sinh nộp đơn tại trường THCS, nơi đã học lớp 9.
Các trường THCS có học sinh đăng ký dự thi chịu trách nhiệm hướng dẫn học sinh cách thức đăng ký phúc khảo, bố trí nhân sự, cơ sở vật chất để tiếp nhận đơn phúc khảo thuận tiện cho học sinh.
Sau đó, những trường THCS này tập hợp hồ sơ và nộp về Trường THPT Marie Curie (P.Xuân Hòa) để hội đồng chấm phúc khảo thực hiện công tác chấm phúc khảo bài thi lớp 10.
Dự kiến ngày 30.6 sẽ công bố kết quả phúc khảo. Từ ngày 2 đến 17 giờ ngày 3.7 và học sinh trúng tuyển sẽ nộp hồ sơ nhập học tại trường THPT.
