Bộ Tư pháp đang đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ (gồm Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp – Môi trường) và UBND 10 tỉnh, thành phố (Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bắc Ninh, Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ).
Việc thí điểm luật sư công là cần thiết nhằm tăng khả năng kiểm soát tính hợp pháp của các quyết định hành chính trước khi ban hành, đẩy mạnh việc tham gia tố tụng hành chính để bảo vệ quyền lợi của Nhà nước, đồng thời tăng khả năng giải quyết các tranh chấp quốc tế và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng nên mở rộng phạm vi thí điểm đối với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, thay vì chỉ với 18 đơn vị như đề xuất của cơ quan soạn thảo.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ nhiệm Cơ quan truyền thông Liên đoàn Luật sư Việt Nam , Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, dẫn điều 9 Hiến pháp quy định MTTQ Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, tầng lớp xã hội, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài.
MTTQ Việt Nam là bộ phận của hệ thống chính trị của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; thể hiện ý chí, nguyện vọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; thực hiện dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội; giám sát, phản biện xã hội; phản ánh ý kiến, kiến nghị của nhân dân đến các cơ quan nhà nước; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước, hoạt động đối ngoại nhân dân, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Theo ông Hậu, các chức năng trên của MTTQ Việt Nam đều đòi hỏi mỗi cá nhân, tổ chức được giao nhiệm vụ phải thực sự am hiểu về pháp luật. Việc thí điểm luật sư công, một đội ngũ pháp lý chuyên nghiệp, sẽ giúp hoạt động của khối mặt trận chuyên nghiệp, chất lượng hơn.
Chẳng hạn hoạt động giám sát, phản biện xã hội, liên quan trực tiếp đến lợi ích công cộng, tác động đến chính sách pháp luật và các quyết định quản lý nhà nước. Do đó, thận trọng, chính xác, hiệu quả là những yếu tố bắt buộc cần có.
Dự thảo quy định luật sư công phải đảm bảo rất nhiều tiêu chí như: trình độ cử nhân luật trở lên, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý phức tạp, đã được đào tạo luật sư công… Những phẩm chất này của luật sư công chắc chắn sẽ giúp hoạt động giám sát, phản biện trở nên hiệu quả hơn.
Một khía cạnh khác là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân, nhất là người yếu thế. Ông Hậu cho rằng nên mở rộng vai trò của luật sư công trong việc tăng cường tiếp cận công lý cho các đối tượng chính sách, thay vì giới hạn ở bảo vệ quyền, lợi ích của cơ quan nhà nước. Nếu nhìn nhận ở góc độ này, việc thí điểm luật sư công với khối mặt trận là hoàn toàn phù hợp cả về chức năng và bối cảnh, khi Liên đoàn Luật sư Việt Nam cùng các tổ chức luật sư đã quy tụ về MTTQ Việt Nam.
Theo ông Lưu Anh Cường, Giám đốc Công ty luật Thái Dương FDI Hà Nội, Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật nhấn mạnh yêu cầu “phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam, sự tham gia rộng rãi, thực chất của người dân, tổ chức, doanh nghiệp trong xây dựng và thi hành pháp luật”. Nội dung trên cho thấy khi bàn về nâng cao chất lượng thi hành pháp luật, Đảng không chỉ đặt trọng tâm ở cơ quan quản lý nhà nước, mà còn đặt trọng tâm ở các chủ thể giám sát và phản biện việc thực thi pháp luật.
Tại dự thảo của Bộ Tư pháp, danh sách thí điểm luật sư công gồm 18 đơn vị, tập trung phần lớn vào khối hành pháp. Điều này dẫn tới hệ quả là kết quả thí điểm dù có giá trị nhưng sẽ chủ yếu cho thấy cách luật sư công vận hành trong bộ, ngành và chính quyền địa phương, chưa chắc phản ánh đầy đủ tác dụng của chế định này trong các thiết chế có chức năng quan trọng khác, nhất là giám sát, phản biện xã hội.
Thực tế cho thấy các thiết chế thuộc khối mặt trận và tổ chức chính trị – xã hội ở Trung ương có tính chất hoạt động khác đáng kể so với bộ, ngành và chính quyền địa phương. Bộ, ngành và UBND chủ yếu thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong khi Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và cơ quan Trung ương của các tổ chức chính trị – xã hội vừa là chủ thể trong hệ thống chính trị, vừa có vai trò giám sát, phản biện xã hội, tiếp công dân, tham gia công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, phản ánh kiến nghị của nhân dân và trong nhiều trường hợp là đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức mình hoặc của các nhóm xã hội mà mình đại diện.
So sánh về nhu cầu pháp lý, ở cơ quan hành chính thường gắn với quản lý, điều hành, xử lý tranh chấp, tham gia tố tụng hoặc giải quyết rủi ro pháp lý trong hoạt động công vụ. Còn ở khối mặt trận và tổ chức chính trị – xã hội thường gắn nhiều hơn với giám sát, phản biện và các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn như đã nêu.
Như vậy, nếu chỉ thí điểm trong một loại môi trường, kết quả thu được chủ yếu phản ánh môi trường đó. Trong khi đó, để quyết định có nên luật hóa mô hình luật sư công hay không thì không nên dừng lại ở việc xem xét mô hình này có vận hành được hay không mà cần biết nó phù hợp với loại thiết chế nào, phát huy tác dụng mạnh nhất ở đâu và bộc lộ vướng mắc gì trong từng bối cảnh khác nhau.
Điều quan trọng nữa, ông Lưu Anh Cường cho rằng, dự thảo nghị quyết quy định phạm vi hoạt động của luật sư công gồm tham gia tố tụng với tư cách là luật sư hoặc người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị; tư vấn pháp luật; đại diện trong giải quyết tranh chấp trong nước và quốc tế; tư vấn xử lý các vấn đề pháp lý của dự án kinh tế – xã hội; tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài…
Đối chiếu nội dung trên với thực tế hoạt động của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và cơ quan Trung ương của một số tổ chức chính trị – xã hội, có thể thấy nhiều điểm giao nhau khá rõ. Đơn cử giám sát và phản biện xã hội, hoạt động này đòi hỏi không chỉ trách nhiệm chính trị mà còn cần cả khả năng đọc hồ sơ, hiểu quy trình pháp luật, nhận diện rủi ro hoặc dấu hiệu bất cập, từ đó chuyển ý kiến giám sát thành lập luận pháp lý có sức nặng hơn. Luật sư công rõ ràng đáp ứng tốt yêu cầu.
Đặc biệt, dự thảo quy định luật sư công được quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền cho sao chép hoặc cung cấp tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ việc mà họ đang giải quyết. Nếu thí điểm luật sư công với khối mặt trận, việc đọc, xác định tài liệu then chốt, nhận diện mâu thuẫn pháp lý, đối chiếu hồ sơ, làm rõ điểm cần kiến nghị hoặc phản biện có thể được thực hiện bài bản hơn, từ đó nâng cao chiều sâu pháp lý cho những quyền năng giám sát, phản biện vốn đã được Hiến pháp và luật trao.
Ngoài ra, không ít vụ việc kéo dài thường đi qua kênh mặt trận hoặc tổ chức chính trị – xã hội trước, hoặc ít nhất các tổ chức này cũng tham gia kiến nghị, giám sát và đối thoại. Nếu có lực lượng luật sư công, chất lượng tham gia sẽ được nâng lên theo hướng có căn cứ pháp lý rõ hơn, kiến nghị chính xác hơn, đồng thời nhận diện đúng trọng tâm tranh chấp sớm hơn.
Hay như việc khối mặt trận và tổ chức chính trị – xã hội cũng có tài sản công, trụ sở, hợp đồng, quan hệ lao động và có thể phát sinh tranh chấp hoặc vấn đề pháp lý. Một lực lượng pháp lý chuyên trách có thể tạo ra khác biệt về chiều sâu chuyên môn, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của chính tổ chức mình.
Kết luận được đưa ra sau cuộc làm việc ngày 6/5 giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với UBND TP Hà Nội về tính toán thủy lực, an toàn thoát lũ đoạn sông Hồng triển khai Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
Hai bên cơ bản thống nhất với đề xuất điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng do nhà đầu tư đưa ra. Theo đó, khu vực bãi sông sẽ được điều chỉnh tăng tỷ lệ và quy mô đất xây dựng để phát triển trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở.
Trục này được định hướng trở thành không gian xanh trung tâm, đồng thời phát triển kinh tế, thương mại, dịch vụ, đô thị gắn với văn hóa sáng tạo và khoa học công nghệ dọc hai bờ sông.
Bộ và thành phố đánh giá phương án quy hoạch cơ bản phù hợp với định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, đồng thời đáp ứng tiêu chuẩn phòng chống lũ, đê điều theo các quyết định của Thủ tướng.
Hai cơ quan cũng thống nhất cách tiếp cận bảo đảm an toàn thoát lũ thông qua mô hình tính toán thủy lực, thủy văn, cao độ xây dựng và chỉnh trị dòng chảy sông Hồng theo cả mùa mưa lũ lẫn mùa khô. Phương án nghiên cứu còn đặt sông Hồng trong tổng thể hệ thống sông qua Hà Nội để khôi phục các dòng sông Tích, Nhuệ, Đáy.
Trong định hướng này, Hà Nội nghiên cứu xây dựng đập dâng trên sông Hồng tại khu vực Phố Hiến và trên sông Đuống phía dưới Long Tửu.
"Kết luận thống nhất từng bước di dời, sắp xếp, quy hoạch lại toàn bộ khu dân cư ngoài đê nhằm đáp ứng yêu cầu tái thiết toàn diện, đồng bộ không gian hai bên sông Hồng theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội", thông báo nêu.
Các làng nghề ven sông như gốm Bát Tràng, Kim Lan, Văn Đức hay vùng trồng đào Nhật Tân sẽ được bảo tồn, hồi sinh trong cấu trúc phát triển mới. Thành phố định hướng gắn các làng nghề với không gian văn hóa, du lịch trải nghiệm và công viên chuyên đề, đi cùng hạ tầng đồng bộ và môi trường sống an toàn.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND TP Hà Nội yêu cầu tiếp tục hoàn thiện phương án quy hoạch trong kịch bản bất lợi nhất của biến đổi khí hậu, bão lớn và thời tiết cực đoan. Đồ án phải tính toán cụ thể cao độ xây dựng, bảo đảm đồng bộ giữa an toàn thoát lũ, thủy lợi, đê điều và mật độ phát triển đô thị.
Cuối năm 2025, HĐND Hà Nội đã thông qua chủ trương đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng quy mô hơn 11.000 ha, tổng vốn sơ bộ khoảng 855.000 tỷ đồng, với mục tiêu tái thiết đô thị hai bờ sông.
Dự án kéo dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, đi qua 19 xã, phường của Hà Nội. Phía hữu ngạn gồm các xã phường Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Vĩnh Tuy, Vĩnh Hưng, Lĩnh Nam, Hoàng Mai, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân. Phía tả ngạn gồm Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng.
Dự án được chia thành 4 hợp phần, gồm trục giao thông - công viên cảnh quan, giải phóng mặt bằng tái thiết đô thị hai bờ sông, tuyến metro ngầm dài khoảng 45 km dọc hữu ngạn và các khu tái định cư.
Theo tính toán sơ bộ, khoảng 200.000 người dân bị ảnh hưởng bởi dự án, một phần được bố trí tái định cư tại chỗ. Tổng mức đầu tư toàn dự án khoảng 855.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2030.
Ngày 20.5, Quỹ Khởi sự từ tâm tổ chức lễ ra mắt tủ sách “Tri thức thiện nguyện”. Đặc biệt, toàn bộ doanh thu từ việc phát hành sách sẽ được đóng góp vào học bổng "Tự lực vì chính tôi" do quỹ vận hành nhằm hỗ trợ trẻ mồ côi.
Theo bà Đặng Thị Kim Oanh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Kim Oanh Group, Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Khởi sự từ tâm, trong nhiều năm qua, Kim Oanh Group kiên trì xây dựng văn hóa học tập và văn hóa đọc như một giá trị cốt lõi trong doanh nghiệp.
Với tập thể cán bộ, nhân viên Kim Oanh Group, đọc sách không chỉ để tiếp nhận tri thức, mà còn là cách nuôi dưỡng nội lực, mở rộng góc nhìn và ý thức rõ hơn trách nhiệm của mỗi cá nhân với cộng đồng.
Từ nền tảng đó, Quỹ Khởi sự từ tâm ra mắt tủ sách "Tri thức thiện nguyện”, hướng đến xây dựng một không gian tri thức dành cho những người hoạt động trong lĩnh vực thiện nguyện và công tác xã hội.
Tủ sách "Tri thức thiện nguyện” được định hướng trở thành nền tảng tri thức góp phần chuyên nghiệp hóa hoạt động thiện nguyện tại Việt Nam. Trên hành trình phụng sự cộng đồng, lòng tốt thôi đôi khi chưa đủ; người làm thiện nguyện còn cần phương pháp, kỹ năng, tư duy bền vững và sự thấu hiểu sâu sắc để những giá trị trao đi có thể chạm đúng nhu cầu, đúng hoàn cảnh và tạo ra tác động lâu dài cho xã hội.
Trong ngày đầu ra mắt, tủ sách "Tri thức thiện nguyện” giới thiệu 6 đầu sách xoay quanh các lĩnh vực quản trị, phát triển con người, hoạt động xã hội… nhằm hướng đến mục tiêu xây dựng một cộng đồng thiện nguyện chuyên nghiệp, nhân văn và phát triển bền vững.
Nổi bật là tùy bút “Đi để thương - Hành trình không thể đứng ngoài” của nhà báo Nguyễn Đức Liên, Chủ tịch danh dự Quỹ Khởi sự từ tâm. Đây là một tác phẩm được viết từ chính những chuyến đi thiện nguyện đầy xúc động của tác giả suốt nhiều năm qua, nhằm tiếp thêm động lực, lan tỏa tinh thần sẻ chia và truyền cảm hứng cho những người đã, đang và sẽ tiếp tục dấn thân vì cộng đồng.
Tùy bút “Đi để thương - Hành trình không thể đứng ngoài” của nhà báo Nguyễn Đức Liên là những ghi chép từ nhiều chuyến đi thiện nguyện cùng Quỹ Khởi sự từ tâm trong hơn 5 năm qua.
Qua từng trang viết, tác giả kể lại những hành trình đến với người dân trong đại dịch Covid-19, vùng bão lũ miền Bắc, miền Trung, các chương trình hỗ trợ học sinh khó khăn, chăm lo an sinh xã hội, cũng như hoạt động cứu trợ người dân Myanmar sau động đất.
Điểm đáng chú ý của tác phẩm là giọng kể của một nhà báo không chỉ quan sát từ xa, mà trực tiếp có mặt, chứng kiến và đồng hành với những hoàn cảnh khốn khó.
Từ bệnh nhân Covid-19 vượt qua lằn ranh sinh tử, người dân vùng lũ nhận phần cứu trợ, đến trẻ em được tiếp sức đến trường, cuốn sách cho thấy thiện nguyện không đơn thuần là sự sẻ chia vật chất, mà còn là hành trình kết nối con người bằng lòng nhân ái, trách nhiệm và sự thấu cảm.
Bên cạnh giá trị tri thức, tủ sách "Tri thức thiện nguyện” còn mang ý nghĩa nhân văn khi toàn bộ doanh thu từ việc phát hành sách sẽ được đóng góp vào học bổng "Tự lực vì chính tôi" do Quỹ Khởi sự từ tâm vận hành, nhằm hỗ trợ trẻ mồ côi có hoàn cảnh khó khăn khó khăn, trẻ mồ côi là con em người hiến tạng nhân đạo.
Sáng 3.6, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5. Thủ tướng nêu rõ, áp lực công việc trong thời gian tới vẫn còn rất lớn, nếu không tiếp tục nỗ lực với nhịp độ công việc như vừa qua thì có thể dẫn tới chậm, muộn nhiệm vụ và ảnh hưởng đến việc triển khai cụ thể hóa, thể chế hóa các chủ trương của Đảng, quyết sách của Quốc hội.
Về tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2026, đã đạt những kết quả tương đối tích cực, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định. Song, Thủ tướng cho biết, theo đánh giá ước tính cho 6 tháng và cho cả năm thì yêu cầu đặt ra đặc biệt cao trong thời gian tới, đòi hỏi phải quyết liệt và cố gắng rất lớn để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Phát biểu tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thông tin về nhiều điểm sáng của kinh tế - xã hội.
Theo đó, chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 5 ước tăng hơn 8,7% so với cùng kỳ. Tính chung 5 tháng, chỉ số này tăng hơn 9%, cao nhất trong cùng kỳ từ năm 2021, trong đó chế biến, chế tạo tăng gần 9,5%.
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 5 tháng tăng hơn 11%, cao nhất từ năm 2024 đến nay. Khách quốc tế đạt gần 11 triệu lượt, cao nhất từ trước đến nay, tăng gần 15%. Sản xuất nông nghiệp duy trì đà tăng khá.
"Tuy nhiên, cần lưu ý ảnh hưởng của El Nino, thời tiết cực đoan, nắng nóng, hạn mặn, mưa lũ…; chi phí phân bón, vật tư nông nghiệp ở mức cao", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn lưu ý.
Về lạm phát và nguồn cung xăng dầu, điện, chỉ số giá tiêu dùng tháng 5 tăng 0,3% so với tháng trước, thấp nhất trong 3 tháng gần đây. Tuy nhiên, tháng 5 tăng 5,6% so với cùng kỳ, bình quân 5 tháng tăng 4,31%.
Bên cạnh đó, giá xăng dầu trong nước được điều hành ở mức thấp so với khu vực, giúp ổn định giá cả. Nguồn cung xăng dầu đến hết tháng 5 cơ bản đáp ứng nhu cầu.
Song, Bộ Tài chính khuyến nghị việc điều chỉnh giá điện, dịch vụ y tế... trong năm 2026 cần tính toán kỹ lưỡng để tránh tác động cộng hưởng lên mặt bằng giá. Đồng thời, cần tăng cường quản lý giá cả, không để tăng giá đột biến trong mùa cao điểm, mưa bão.
Bộ Tài chính cũng kiến nghị Bộ Công thương làm việc với các tập đoàn liên quan để rà soát lại, nâng kế hoạch sản lượng sản xuất và khai thác; chủ động các kịch bản điều tiết nguồn điện, không để thiếu điện cho sản xuất và cho tăng trưởng hai con số.
Đáng chú ý, vốn FDI đăng ký ước đạt trên 24 tỉ USD, tăng 33,4%; vốn thực hiện đạt 9,75 tỷ USD, tăng 9,6%. Nhiều dự án quy mô lớn của Samsung, SK (Hàn Quốc), BYD (Trung Quốc)… được cấp phép tại Thái Nguyên, Nghệ An, Tây Ninh… Bộ Tài chính kiến nghị các địa phương tập trung hỗ trợ nhà đầu tư đẩy nhanh tiến độ thủ tục, triển khai dự án...
