Dù cuối tháng này học sinh mới chính thức nghỉ hè, nhưng chị Nguyễn Thị Mỹ Ngọc (32 tuổi), ngụ đường 2, P.Thủ Đức (TP.HCM), đã bắt đầu lo lắng. Chị Ngọc kể con chị mới 5 tuổi, thường ở nhà với ông bà. Chị sợ khi không đến lớp, thời gian tiếp xúc với điện thoại của bé sẽ tăng lên.
“Ngày thường ở nhà với ông bà, bé cũng đã hay xin điện thoại để xem hoạt hình. Nghỉ hè chắc còn bấm dữ hơn. Mình sợ con quen với màn hình, sau này rất khó bỏ”, chị Ngọc nói.
Cùng chung nỗi lo, Lê Thúy An (28 tuổi), ngụ đường Tôn Đản, P.Xóm Chiếu (TP.HCM), cho biết con rất thích xem phim hoạt hình, video ngắn. Gần đây, bé còn tò mò trò chuyện với các ứng dụng AI trên mạng.
An nói rằng ban đầu, cô chỉ nghĩ đó là một cách để con giải trí. Nhưng khi thấy con có thể ngồi hàng giờ trước màn hình thì bà mẹ bắt đầu bất an. Mỗi lần mẹ tắt điện thoại, bé lại phản ứng, chống đối.
“Mình sợ nội dung con tiếp xúc không lành mạnh. Trẻ con bây giờ chỉ cần vài cú chạm là có thể xem rất nhiều thứ. Vào mùa hè, mình không thể ngồi cạnh con cả ngày để kiểm soát hết được”, An chia sẻ.
Không muốn con nghỉ hè trong căn phòng kín, anh Nguyễn Nguyên Đức (33 tuổi), ngụ đường Lê Văn Chí, P.Linh Xuân (TP.HCM) dự định đăng ký cho con đi học thêm kỹ năng, thể thao… tại nhà thiếu nhi. Theo anh, khi trẻ có lịch sinh hoạt phù hợp, có bạn bè và có hoạt động ngoài trời, nhu cầu bấm điện thoại sẽ giảm.
“Mình không muốn cấm con hoàn toàn vì điều đó rất khó. Nhưng nếu để con rảnh quá, con sẽ tìm đến game và điện thoại. Vì vậy, gia đình phải tạo hoạt động khác cho con làm”, anh Đức nói.
Theo BS.CK2 Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa Liên chuyên khoa Tâm lý lâm sàng – Phục hồi chức năng – Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM), ngày càng có nhiều trẻ em bị ảnh hưởng đến sự phát triển do sử dụng thiết bị điện tử quá mức.
Bác sĩ Sang cho biết tình trạng lệ thuộc vào tivi, điện thoại thông minh có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tâm thần, khả năng giao tiếp và học tập của trẻ. Một trong những biểu hiện phổ biến là trẻ chậm nói do giảm tương tác trực tiếp với cha mẹ, người thân và bạn bè.
Ngoài chậm nói, bác sĩ Sang cho rằng một số trẻ còn có biểu hiện rối loạn giấc ngủ, mất tập trung, giảm khả năng tiếp thu, sa sút trong học tập. Có trường hợp trẻ rối loạn hành vi do quen được đáp ứng bằng thiết bị điện tử từ nhỏ. Khi bị lấy điện thoại hoặc tắt tivi, trẻ dễ la hét, cáu gắt.
Bác sĩ Sang cho biết việc can thiệp sẽ thuận lợi hơn nếu trẻ được phát hiện sớm. Ngược lại, nếu kéo dài, trẻ có thể gặp thêm các vấn đề như suy giảm thị lực, thiếu kỹ năng xã hội, khó hòa nhập với bạn bè, chán học, né tránh trường lớp…
Bác sĩ Sang khuyến cáo phụ huynh nên giảm dần thời gian sử dụng màn hình của trẻ. Gia đình cần dành thời gian trò chuyện, chơi cùng con. Đồng thời, cha mẹ nên khuyến khích trẻ tham gia hoạt động thể chất, hoạt động tập thể để cải thiện kỹ năng xã hội.
Tiến sĩ tâm lý Tô Nhi A, giảng viên Trường ĐH Luật TP.HCM, cho rằng: “Khi không được lắng nghe, con cái dễ tìm đến nơi dễ thở hơn. Đó có thể là bạn bè trên mạng, game online hoặc AI, vì những nơi này phản hồi nhanh, không ngắt lời, không phán xét”.
Theo bà Nhi A, thay vì cấm đoán hay mắng con, cha mẹ nên hiểu cách con tương tác trong môi trường số. Chẳng hạn, nếu con đang chơi dở một ván game, phụ huynh có thể cho con vài phút để kết thúc, sau đó nhắc con phụ giúp việc nhà hoặc chuyển sang hoạt động khác. Cách ứng xử mềm mỏng này giúp trẻ cảm thấy được tôn trọng, đồng thời học cách điều chỉnh thời gian sử dụng thiết bị tốt hơn.
Sáng 21.4, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị Ban thường vụ T.Ư Đoàn lần thứ 14, khóa XII, với sự chủ trì của anh Bùi Quang Huy, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn; anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam.
Phát biểu khai mạc hội nghị, anh Bùi Quang Huy cho biết hội nghị sẽ tập trung vào việc sơ kết 5 năm thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030 (Kế hoạch 461).
Theo anh Bùi Quang Huy, chiến lược phát triển thanh niên là một nội dung quan trọng nhất trong công tác thanh niên. Đây là chiến lược tổng thể do Chính phủ ban hành, có sự tham gia của 14 bộ, ngành với 28 đề án.
Ban đầu tổ chức Đoàn được giao 7 chương trình đề án, nhưng sau khi tham mưu và được Thủ tướng Chính phủ thống nhất, hiện nay Đoàn Thanh niên tập trung chủ trì triển khai 5 đề án then chốt.
Anh Bùi Quang Huy yêu cầu các đại biểu phát huy tinh thần trách nhiệm, dựa trên kinh nghiệm thực tiễn và tình hình thực tế tại địa phương để thảo luận.
"Rất mong các đồng chí nghiên cứu kỹ báo cáo, góp ý làm sao cho báo cáo của chúng ta hoàn thiện nhất và phản ánh đúng tình hình thực tế hiện nay về công tác thanh niên ở các địa phương trên toàn quốc.
Mục tiêu là đảm bảo việc sơ kết không chỉ dừng lại ở các con số mà phải đề xuất được những giải pháp khoa học, hiệu quả nhằm tháo gỡ khó khăn về nguồn lực và cơ chế cho công tác Đoàn trong giai đoạn tiếp theo", anh Bùi Quang Huy nói..
Tại hội nghị, T.Ư Đoàn đã báo cáo về việc triển khai Kế hoạch số 461-KH/TWĐTN thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030.
Theo đó, công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi đã đạt nhiều kết quả quan trọng, thể hiện rõ vai trò nòng cốt chính trị của tổ chức Đoàn trong công tác thanh niên.
Báo cáo sơ kết cho thấy, trong giai đoạn 2021 - 2025, thanh niên Việt Nam tiếp tục là lực lượng đông đảo, có trình độ ngày càng cao, năng động, sáng tạo và thích ứng nhanh với môi trường số; đồng thời cũng đối mặt với nhiều thách thức như áp lực việc làm, hạn chế về kỹ năng và các vấn đề sức khỏe tâm lý. Trên cơ sở đó, T.Ư Đoàn đã chủ động tham mưu, ban hành nhiều chương trình, kế hoạch cụ thể hóa chiến lược.
Đáng chú ý, đã có 5 đề án lớn được trình Thủ tướng Chính phủ ban hành, tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như giáo dục lý tưởng cách mạng trên không gian mạng, hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, phát triển tài năng trẻ, nâng cao năng lực tình nguyện và hội nhập quốc tế. Việc triển khai được lồng ghép hiệu quả trong các phong trào lớn như "Thanh niên tình nguyện", "Tuổi trẻ sáng tạo", tạo sự đồng bộ trong toàn hệ thống.
Công tác tuyên truyền, quán triệt chiến lược được triển khai rộng khắp với gần 69.000 hội nghị, thu hút hơn 16,9 triệu lượt đoàn viên, thanh niên tham gia. Đặc biệt, chuyển đổi số được đẩy mạnh với gần 2 triệu sản phẩm truyền thông, đạt hơn 20 tỉ lượt tiếp cận, cho thấy hiệu quả rõ nét trong đổi mới phương thức tuyên truyền của tổ chức Đoàn.
Bên cạnh đó, công tác phối hợp được tăng cường với nhiều bộ, ngành và địa phương, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách và huy động nguồn lực cho phát triển thanh niên. Các hoạt động đối thoại giữa lãnh đạo và thanh niên được duy trì thường xuyên, với hàng trăm hội nghị mỗi năm, tập trung vào các vấn đề thiết thực như việc làm, khởi nghiệp, chuyển đổi số.
Trong triển khai các nội dung cụ thể, nhiều kết quả nổi bật đã được ghi nhận. Các cấp bộ Đoàn đã hỗ trợ hơn 20.000 dự án khởi nghiệp, tổ chức hàng nghìn hoạt động đào tạo kỹ năng, đồng thời đẩy mạnh các phong trào học tập, nghiên cứu khoa học với hàng triệu lượt thanh niên được tuyên dương.
Công tác chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, sức khỏe cho thanh niên cũng được chú trọng thông qua hàng trăm nghìn hoạt động văn hóa, thể thao và chương trình tư vấn tâm lý.
Nhìn chung, sau 5 năm triển khai, kế hoạch đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng công tác Đoàn, phát huy vai trò của thanh niên trong phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế, đồng thời tạo nền tảng để tiếp tục thực hiện hiệu quả Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030.
Buổi sáng tại Bến xe buýt Sài Gòn, TP.HCM (ở Công viên 23.9, đường Phạm Ngũ Lão, P.Bến Thành), đông đảo hành khách đến đây kéo vali, đeo ba lô… đứng chờ xe đi Vũng Tàu. Không phải xe khách limousine, cũng không phải xe máy phượt như trước đây, lựa chọn của họ lần này là tuyến xe buýt số 172 vừa được chuyển sang xe buýt điện.
"Nghe nói xe mới đổi sang xe buýt điện nên tụi mình muốn đi thử. Vừa rẻ, vừa tiện, lại xuất phát ngay trung tâm TP.HCM", Phan Kim Phúc (26 tuổi), ngụ đường Kha Vạn Cân, P.Linh Xuân (TP.HCM), chia sẻ khi đang chờ lên xe.
Theo thông tin từ Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP.HCM, từ ngày 1.6, tuyến xe buýt số 172 Bến xe Vũng Tàu - Trung tâm hành chính Bà Rịa Vũng Tàu - Bến xe buýt Sài Gòn chính thức hoạt động bằng xe buýt điện. Đây là tuyến kết nối trực tiếp từ trung tâm TP.HCM đến Vũng Tàu, phục vụ người dân, sinh viên, du khách và người lao động thường xuyên di chuyển giữa 2 địa phương.
Theo ghi nhận của người viết, điều khiến nhiều hành khách chú ý đầu tiên là giá vé. Giá vé tuyến xe buýt điện đi Vũng Tàu dao động từ 30.000 - 110.000 đồng/lượt tùy chặng. Nếu đi trọn tuyến từ TP.HCM đến Vũng Tàu, hành khách trả 110.000 đồng/lượt, mức giá được nhiều bạn trẻ đánh giá là tương đối dễ chịu, chỉ bằng khoảng một nửa so với một số loại xe khách thông thường.
"Với sinh viên hoặc người trẻ muốn đi chơi cuối tuần, mức giá này khá hợp lý. Xe còn có wifi, máy lạnh, thanh toán không tiền mặt… nên cảm giác không khác nhiều so với các phương tiện dịch vụ khác", Phúc nói.
Khi bước lên xe, ấn tượng đầu tiên của người viết là không gian sạch, mát mẻ. Xe sử dụng dòng Kim Long 40 chỗ, có máy lạnh, màu sơn xanh đặc trưng. Khi xe lăn bánh, tiếng động cơ gần như rất nhẹ, không có cảm giác rung ồn như nhiều xe buýt chạy dầu trước đây. Trên hành trình từ trung tâm TP.HCM ra Vũng Tàu, xe đi qua hầm sông Sài Gòn, đường Mai Chí Thọ, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, rồi nối vào quốc lộ 51.
Ngồi bên cửa sổ, hành khách có thể vừa xem phim, nghe nhạc, lướt mạng… bằng wifi trên xe, vừa tranh thủ chợp mắt. Với những người không thích tự lái xe máy đường dài hay còn ngại chi phí cao khi đi xe khách, thì tuyến xe buýt điện 172 trở thành lựa chọn đáng cân nhắc cho một chuyến "đổi gió" ra biển.
Trên đường đi, xe có dừng tại trạm nghỉ. Tài xế cho hành khách vài phút để đi vệ sinh, mua nước, ăn nhẹ trước… khi tiếp tục hành trình.
Tại Bến xe Vũng Tàu, lượng khách chờ xe buýt điện cũng rất đông, dù là ngày thường. Chưa đến giờ xuất phát, nhưng theo ghi nhận của người viết, nhiều hành khách đã có mặt từ sớm, ngồi gần kín xe.
Chị Huỳnh Thị Thanh Nga (34 tuổi), ngụ đường Nguyễn Xuân Khoát, P.Phú Thọ Hòa (TP.HCM), cho biết chị chọn xe buýt để đi Vũng Tàu chơi và tranh thủ về lại trung tâm TP.HCM trong ngày.
"Mình thấy tiện vì không cần đặt xe phức tạp. Ra bến, lên xe là đi. Xe mới, mát, chạy êm nên mình thấy thoải mái", chị Nga nói.
Nguyễn Minh Tuấn, sinh viên Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, cho biết bạn chọn tuyến xe buýt điện 172 cho chuyến đi chơi hè cùng bạn. Tuấn chia sẻ trước đây nếu muốn đi Vũng Tàu, nhóm thường chọn xe khách hay xe máy. Tuy nhiên, xe máy đi xa khá mệt, còn xe khách dịp cuối tuần đôi khi hết chỗ, khó tìm được giờ phù hợp.
"Xe buýt này hợp với tụi mình vì giá rẻ, lại có điểm xuất phát ở trung tâm. Nhờ vậy mà tiết kiệm được kha khá", Tuấn chia sẻ.
Theo thông tin từ Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP.HCM, tuyến 172 có cự ly khoảng 97 km, thời gian giãn cách từ 10 - 80 phút/chuyến tùy khung giờ. Tại Bến xe Vũng Tàu, chuyến đầu tiên khởi hành lúc 4 giờ, chuyến cuối lúc 18 giờ 20. Tại Bến xe buýt Sài Gòn, chuyến đầu tiên lúc 5 giờ, chuyến cuối lúc 19 giờ 30. Việc đưa xe buýt điện vào khai thác trên tuyến 172 nằm trong lộ trình phát triển giao thông công cộng xanh, thân thiện môi trường.
Ngoài tuyến đi Vũng Tàu, trung tâm cũng thông tin một số tuyến khác tại TP.HCM vừa được thay đổi phương tiện sang xe buýt điện, như tuyến 57 từ ngày 15.6, tuyến 74 và 99 từ ngày 20.5… nhằm nâng chất lượng phục vụ hành khách bằng những chuyến xe xanh, sạch, mát mẻ hơn.
Với Duy Đào, đề cử Grammy (giải thưởng do Viện Hàn lâm thu âm trao tặng để ghi nhận các thành tựu nổi bật trong ngành công nghiệp âm nhạc của Mỹ) không tạo áp lực mới mà củng cố niềm tin rằng người trẻ Việt hoàn toàn có thể chạm tới những sân chơi lớn nếu đủ bền bỉ. "Đề cử Grammy là dấu mốc cho thấy sáng tạo Việt có thể đứng trong cùng không gian với nghệ thuật toàn cầu nếu đủ khác biệt và chân thành", anh nói.
Theo Duy Đào, điều khiến Gieo được chú ý không chỉ nằm ở kỹ thuật hay thẩm mỹ, mà ở cách văn hóa truyền thống VN được kể bằng ngôn ngữ đương đại. Giữa vô số sản phẩm quốc tế, dấu ấn riêng chỉ đến khi mang tinh thần Việt vào tác phẩm.
Sau đề cử, Duy Đào nhận lời mời trở thành thành viên có quyền bỏ phiếu của Recording Academy - tổ chức đứng sau giải Grammy. Việc trở thành người bỏ phiếu đồng nghĩa anh tham gia vào quá trình đề cử và bầu chọn các hạng mục giải thưởng, từ vị thế nghệ sĩ được xét giải bước sang vai trò góp phần quyết định giải thưởng.
Anh thừa nhận bất ngờ khi một nhà thiết kế Việt có thể tham gia tổ chức chuyên biệt như vậy. Nhưng theo anh, một giải thưởng toàn cầu cần hội đồng phản ánh đúng sự đa dạng toàn cầu. Khi đánh giá album quốc tế, anh không chỉ lắng nghe âm nhạc mà còn quan sát tổng thể hình ảnh, cấu trúc thiết kế.
Từng hợp tác với Apple Music, Google, Twitter…, Duy Đào cho rằng thử thách lớn nhất không phải hội nhập mà là giữ được gốc rễ văn hóa. Trong dự án tái định vị Vinamilk năm 2023, anh khai thác tinh thần Việt từ chính di sản thương hiệu thay vì chỉ dùng chi tiết trang trí bề mặt.
Một dự án khác anh tự hào là bộ phông chữ "Xanh" cho Google Fonts cùng Lâm Bảo. Theo anh, việc đưa một bộ chữ mang tên thuần Việt lên nền tảng toàn cầu cũng là cách đưa văn hóa Việt ra thế giới.
Là cháu nội cố NSND Đào Đức, Duy Đào nói mình luôn mang cảm giác trách nhiệm đặc biệt. Ban đầu đó từng là áp lực, sau trở thành động lực để kiên định với con đường sáng tạo. Nếu gói gọn ảnh hưởng của ông nội, anh chọn cụm từ: "Tinh thần Việt của một người Việt".
Theo Duy Đào, sáng tạo Việt muốn vươn ra quốc tế cần hệ sinh thái, tư duy thị trường và tính chuyên nghiệp, nhưng quan trọng nhất vẫn là niềm tin vào bản sắc. "Một sản phẩm Việt phải đủ khác biệt để gây ấn tượng, nhưng cũng đủ tinh tế để không thành vay mượn hời hợt".
Từ đề cử Grammy, vai trò trong hội đồng quốc tế đến những dự án thương hiệu và phông chữ thuần Việt, hành trình của Duy Đào có thể gói gọn trong một chữ "gieo" - gieo hạt giống sáng tạo mang tinh thần Việt và tin rằng khi đủ sâu rễ, nó sẽ tự vươn xa.
