Theo Hãng tin TASS, ngày 20-7, Điện Kremlin tuyên bố sẽ hoan nghênh các cuộc tiếp xúc giữa Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và người đồng cấp Mỹ Marco Rubio bên lề Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN tại Manila (Philippines) trong tuần này.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov chia sẻ với báo chí khi được hỏi về khả năng diễn ra cuộc gặp này: “Các cuộc tiếp xúc thông qua Bộ Ngoại giao và các kênh ngoại giao tất nhiên phần lớn mang tính kỹ thuật, nhưng nếu có tiếp xúc ở cấp ngoại trưởng thì chúng tôi chắc chắn hoan nghênh”.
Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cũng xác nhận giới chức hai bên đang thu xếp cho một cuộc gặp khả dĩ giữa ông Lavrov và ông Rubio bên lề hội nghị ASEAN.
Theo lịch trình chính thức, ông Rubio sẽ có mặt ở Manila từ ngày 19 đến 23-7. Cuối tuần qua, ngoại trưởng Mỹ cho biết sẵn sàng gặp ông Lavrov trong dịp này. Tuy nhiên đến nay Washington vẫn chưa cho biết thêm liệu cuộc gặp này đã được chốt hay chưa.
Nếu diễn ra, đây sẽ là lần gặp trực tiếp mới nhất trong chuỗi tiếp xúc giữa hai ngoại trưởng kể từ khi ông Rubio nhậm chức đầu năm 2025.
Hai ông gặp nhau lần đầu hồi tháng 2-2025 tại Riyadh (Saudi Arabia), trong nỗ lực nối lại quan hệ song phương và tìm hướng chấm dứt chiến sự tại Ukraine. Sau đó, hai ông tiếp tục gặp nhau bên lề khóa họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York cuối tháng 9-2025.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran ký kết 4 tuần trước đang bị lung lay dữ dội sau khi Iran phản ứng quyết liệt với "Dự án Tự do" của Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 3/5 tuyên bố mở chiến dịch dẫn đường cho tàu thuyền thương mại đi qua eo biển Hormuz và gọi đây là "cử chỉ nhân đạo".
Một số tàu hàng sau đó đã bị tấn công trong khu vực, trong đó có một tàu của Hàn Quốc. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết Iran đã phóng tên lửa và drone vào một cảng dầu lớn ở Fujairah nằm sát eo biển. Vị trí của cảng này rất quan trọng vì đây là một trong số ít cảng nằm trên tuyến đường xuất khẩu dầu mỏ của Trung Đông mà không cần đi qua eo biển Hormuz.
Đây là đợt leo thang lớn nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn được công bố. Lưu lượng vận tải biển cũng không tăng lên. Phía Mỹ cho biết hai tàu buôn của họ đã băng qua eo biển nhưng Iran phủ nhận. Mỹ cũng tuyên bố đã phá hủy ít nhất 6 xuồng của Iran nhưng phía Iran tiếp tục bác bỏ.
"Eo biển này vẫn cực kỳ nguy hiểm và tôi dự đoán đa số tàu thuyền sẽ tiếp tục tránh di chuyển qua đây cho đến khi cả hai bên đưa ra được một thỏa thuận cụ thể hơn", Tim Huxley, chủ tịch hãng tàu Mandarin Shipping, nói hôm 4/5.
Các lãnh đạo ngành vận tải biển vẫn rất bối rối vì ông Trump hay Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ không nói rõ chi tiết kế hoạch. Trong khi đó, Tehran nói rằng các tàu hàng và tàu chở dầu cần phải phối hợp với lực lượng vũ trang của họ, đồng thời khẳng định lực lượng Mỹ sẽ bị tấn công nếu tiến vào eo biển Hormuz.
"Không rõ quốc gia nào đã nêu yêu cầu về sứ mệnh nhân đạo này, cũng không rõ cần phối hợp những gì với phía Iran", Simon Kaye, giám đốc Tái bảo hiểm toàn cầu của NorthStandard, công ty cung cấp bảo hiểm trách nhiệm dân sự cho phần lớn đội tàu vận tải thế giới, nhận định.
Trong khi ngành vận tải biển chờ đợi Mỹ và Iran thông báo kế hoạch rõ ràng hơn, giá dầu tiếp tục tăng vọt. Giá xăng tại Mỹ đã chạm mức 4,46 USD/gallon – mức cao nhất trong gần 4 năm qua. Một chuyên gia thị trường dầu mỏ nhận định giá xăng có thể lên tới 5 USD/gallon nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa.
Tin Gốc: Vnexpress
Ngày 7-4 giờ Mỹ (khoảng 5h30 sáng 8-4 giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng thông báo trên mạng xã hội Truth Social cho biết ông đã đồng ý ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần.
"Dựa trên các cuộc trao đổi với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Thống soái Asim Munir, trong đó họ đề nghị tôi hoãn việc sử dụng lực lượng mang tính hủy diệt dự kiến triển khai tối nay nhằm vào Iran, và với điều kiện Iran đồng ý mở lại hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz, tôi đồng ý tạm dừng các hoạt động ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần. Đây sẽ là một lệnh ngừng bắn hai chiều!", ông Trump viết.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói lý do cho quyết định này là "chúng tôi đã hoàn thành và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới một thỏa thuận mang tính quyết định về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông".
Ông cũng xác nhận Mỹ đã nhận đề xuất gồm 10 điểm từ phía Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để tiến hành đàm phán.
"Hầu hết các vấn đề gây tranh cãi trước đây giữa Mỹ và Iran đã được thống nhất, nhưng khoảng thời gian hai tuần sẽ cho phép hoàn tất và chính thức hóa thỏa thuận. Thay mặt nước Mỹ, với tư cách Tổng thống, đồng thời đại diện cho các quốc gia Trung Đông, tôi vinh dự khi vấn đề kéo dài này đang sắp được giải quyết", ông nhấn mạnh trong bài đăng.
Tuyên bố được ông đưa ra ngay trước hạn chót 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ) mà Tổng thống Donald Trump đặt ra cho Iran, yêu cầu nước này đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
Theo Hãng tin AP, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran thông báo đã chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần trong xung đột với Mỹ - Israel.
Theo Đài Al Jazeera, trong tuyên bố được Hãng thông tấn Mehr của Iran đăng tải, Hội đồng An ninh quốc gia tối cao cho biết thỏa thuận ngừng bắn đã đạt được với sự chấp thuận của Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei.
Tuyên bố nhấn mạnh thỏa thuận này là một "chiến thắng cho Iran", đồng thời cho biết các cuộc đàm phán về một thỏa thuận lâu dài sẽ được tổ chức tại Islamabad (Pakistan).
Theo thông tin, đàm phán sẽ bắt đầu vào ngày 10-4 tại Islamabad.
Iran cho biết đàm phán có thể kéo dài tới 15 ngày và được gia hạn theo thỏa thuận, nhằm mục đích hoàn thiện các chi tiết của đề xuất 10 điểm từ Tehran. Các đề xuất bao gồm điều khoản về việc đi qua eo biển Hormuz, giảm các lệnh trừng phạt và Mỹ rút quân khỏi các căn cứ trong khu vực.
Theo Đài CNN, một quan chức cấp cao Nhà Trắng tiết lộ Israel cũng là một phần trong thỏa thuận ngừng bắn hai tuần mà Tổng thống Trump vừa công bố.
Vị quan chức không nêu tên này nhấn mạnh Israel cũng đã đồng ý tạm dừng chiến dịch ném bom của mình trong khi các cuộc đàm phán tiếp tục.
Theo Đài CNN, các quan chức Mỹ tiết lộ chính quyền Trump đang chuẩn bị cho các cuộc đàm phán trực tiếp có thể diễn ra với phía Iran trong những ngày tới.
Các quan chức này cho biết cuộc gặp có thể diễn ở Islamabad với sự tham dự của các nhà trung gian hòa giải người Pakistan. Những nhân vật dự kiến sẽ tham gia từ phía Mỹ là Phó tổng thống JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner - con rể ông Trump.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt lưu ý dù đã có những cuộc thảo luận về việc đàm phán trực tiếp, nhưng chưa có gì được chốt cho đến khi được Tổng thống hoặc Nhà Trắng công bố.
Mặc dù có thông tin cho rằng Israel cũng nằm trong thỏa thuận ngừng bắn, quân đội Israel vừa thông báo đã phát hiện thêm các tên lửa phóng từ Iran vào nước này.
"Hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa", quân đội Israel thông báo
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vừa chia sẻ một tuyên bố thay mặt Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran.
Ông bày tỏ lời cảm kích với "những người anh thân thiết" là Thủ tướng Pakistan Sharif và Thống soát Munir, vì những nỗ lực nhằm chấm dứt xung đột trong khu vực.
"Đáp lại đề nghị của Thủ tướng Sharif trong bài đăng trên X, đồng thời với việc xem xét yêu cầu của Mỹ về việc đàm phán dựa trên đề xuất 15 điểm của nước này, cũng như tuyên bố của Tổng thống Mỹ về việc chấp nhận khuôn khổ chung của đề xuất 10 điểm từ Iran làm cơ sở cho các cuộc đàm phán, tôi xin tuyên bố thay mặt Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran:
Nếu các cuộc tấn công chống lại Iran chấm dứt, lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ ngừng các hoạt động phòng thủ.
Trong thời gian hai tuần, việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo thông qua sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran và có xem xét đến các hạn chế kỹ thuật", Ngoại trưởng Iran nêu trong tuyên bố.
Theo NBC News, giá dầu giảm mạnh sau khi ông Trump tuyên bố sẽ tạm dừng các cuộc tấn công trong hai tuần nếu Iran mở lại eo biển Hormuz. Giá dầu thô Mỹ giảm 8%, xuống khoảng 103 USD/thùng, sau khi từng tăng lên mức 117 USD trước đó trong ngày.
Các hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ cũng tăng mạnh: S&P tăng hơn 1,6%, Nasdaq 100 tăng 1,8%, còn Dow Jones tăng 725 điểm.
Theo Hãng tin Reuters, trước đó Pakistan - bên trung gian giữa Mỹ và Israel - đã đề nghị Tổng thống Mỹ Donald Trump gia hạn thêm hai tuần cho thời hạn ông đặt ra nhằm buộc Iran đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
"Để hoạt động ngoại giao có thể phát huy hiệu quả, tôi tha thiết đề nghị Tổng thống Trump gia hạn thời hạn thêm hai tuần. Pakistan chân thành kêu gọi những người anh em Iran mở lại eo biển Hormuz trong cùng khoảng thời gian hai tuần như một cử chỉ thiện chí", Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif viết trên mạng xã hội X.
Ông Sharif kêu gọi "tất cả các bên tham chiến" tuân thủ lệnh ngừng bắn trong hai tuần "để ngoại giao có thể đạt được mục tiêu kết thúc dứt điểm chiến tranh". Ông khẳng định các nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết xung đột một cách hòa bình đang "tiến triển ổn định, mạnh mẽ và có khả năng mang lại kết quả thực chất trong tương lai gần".
Trước khi ông Trump đưa ra tuyên bố đồng ý hoãn tấn công 2 tuần, xung đột Mỹ - Israel với Iran không có dấu hiệu hạ nhiệt khi các bên liên tục tuyên bố và đe dọa tấn công vào hạ tầng của nhau.
Ngày 7-4, người phát ngôn quân đội Iran Ebrahim Zolfaghari cảnh báo sẽ tấn công hạ tầng Mỹ và đồng minh, có thể khiến họ mất quyền tiếp cận dầu khí khu vực. Trong khi đó phía Israel tuyên bố không kích cơ sở sản xuất sonar của Iran ở Shiraz, làm suy giảm năng lực phòng thủ biển.
Giáo hoàng Leo XIV chỉ trích lời đe dọa của ông Donald Trump là "không thể chấp nhận". Liên hợp quốc cũng đang tăng cường nỗ lực ngoại giao, với đặc phái viên Jean Arnault đang chuẩn bị có chuyến thăm Iran.
Thủ tướng Anh Keir Starmer ngày 1/4 mô tả đây là nỗ lực chung của London và Paris nhằm "huy động mọi biện pháp ngoại giao và chính trị khả thi giúp tái lập tự do hàng hải, đảm bảo an toàn cho các tàu và thủy thủ còn kẹt lại, đồng thời khơi thông vận chuyển các hàng hóa thiết yếu" qua eo biển Hormuz.
"Kể từ khi xung đột bắt đầu, mối quan tâm lớn nhất của tôi là an ninh quốc gia Anh. Tự do hàng hải tại Trung Đông cũng chính là vấn đề an ninh quốc gia đối với nước Anh", ông nói.
Hội nghị dự kiến diễn ra trong ngày 2/4, với sự tham gia của 35 quốc gia, song sẽ không có đại diện Washington tham dự dù Mỹ đang trực tiếp tham gia xung đột.
Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết thành viên hội nghị là những nước đã ký tuyên bố chung hồi tháng trước về kêu gọi mở lại eo biển Hormuz, trong đó có Pháp, Đức, Itally, Hà Lan, Australia, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, New Zealand, Nigeria và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE)... Tuyên bố chung nêu cam kết giữa các nước ký kết về "sẵn sàng đóng góp vào những nỗ lực phù hợp nhằm đảm bảo đi lại an toàn qua eo biển".
Dù trọng tâm của hội nghị là các biện pháp ngoại giao, Thủ tướng Starmer tiết lộ các nhà hoạch định chính sách của Anh trong những ngày tới sẽ tiếp tục thảo luận những phương án và năng lực quân sự có thể huy động để đảm bảo an toàn tại Hormuz. Các phương án này có thể được triển khai một khi xung đột Trung Đông chấm dứt.
"Thách thức lớn nhất không phải là chi phí bảo hiểm tàu qua khu vực, mà là đảm bảo an toàn và an ninh trong đi lại ở vùng biển. Chúng ta cần một giải pháp tổng hòa, tạo thống nhất về sức mạnh quân sự lẫn hoạt động ngoại giao, liên kết với các doanh nghiệp để có thể triển khai rõ ràng và bình tĩnh một khi giao tranh chấm dứt", ông Starmer nói.
Trước khi xung đột nổ ra vào ngày 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 1/5 nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu.
Còn khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại trong vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ - Israel. Trong một tháng qua, khoảng 130 tàu đã di chuyển an toàn qua eo biển, tương đương mật độ hàng ngày trước chiến sự.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) của Iran ngày 1/4 tuyên bố eo biển Hormuz tiếp tục "đóng cửa đối với các quốc gia thù địch" và hải quân nước này tiếp tục kiểm soát hoàn toàn lưu thông.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đe dọa gia tăng tập kích Iran nếu nước này không khai thông eo biển Hormuz. Tuy nhiên, trong bài phát biểu mới nhất tại Nhà Trắng, ông Trump một lần nữa đảo ngược lập trường. Lãnh đạo Mỹ tuyên bố nước này gần như không nhập khẩu dầu qua eo biển Hormuz và các quốc gia nhận dầu qua tuyến hàng hải này phải tự tìm cách kiểm soát eo biển.
Thanh Danh (Theo Guardian, AFP)
Nguồn: https://vnexpress.net/anh-moi-35-nuoc-hop-ban-phuong-an-mo-lai-eo-bien-hormuz-5057482.html