Ngày 7-4 giờ Mỹ (khoảng 5h30 sáng 8-4 giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng thông báo trên mạng xã hội Truth Social cho biết ông đã đồng ý ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời hạn hai tuần.
“Dựa trên các cuộc trao đổi với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Thống soái Asim Munir, trong đó họ đề nghị tôi hoãn việc sử dụng lực lượng mang tính hủy diệt dự kiến triển khai tối nay nhằm vào Iran, và với điều kiện Iran đồng ý mở lại hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz, tôi đồng ý tạm dừng các hoạt động ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần. Đây sẽ là một lệnh ngừng bắn hai chiều!”, ông Trump viết.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói lý do cho quyết định này là “chúng tôi đã hoàn thành và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới một thỏa thuận mang tính quyết định về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông”.
Ông cũng xác nhận Mỹ đã nhận đề xuất gồm 10 điểm từ phía Iran và tin rằng đây là cơ sở khả thi để tiến hành đàm phán.
“Hầu hết các vấn đề gây tranh cãi trước đây giữa Mỹ và Iran đã được thống nhất, nhưng khoảng thời gian hai tuần sẽ cho phép hoàn tất và chính thức hóa thỏa thuận. Thay mặt nước Mỹ, với tư cách Tổng thống, đồng thời đại diện cho các quốc gia Trung Đông, tôi vinh dự khi vấn đề kéo dài này đang sắp được giải quyết”, ông nhấn mạnh trong bài đăng.
Tuyên bố được ông đưa ra ngay trước hạn chót 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ) mà Tổng thống Donald Trump đặt ra cho Iran, yêu cầu nước này đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
Theo Hãng tin AP, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran thông báo đã chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần trong xung đột với Mỹ – Israel.
Theo Đài Al Jazeera, trong tuyên bố được Hãng thông tấn Mehr của Iran đăng tải, Hội đồng An ninh quốc gia tối cao cho biết thỏa thuận ngừng bắn đã đạt được với sự chấp thuận của Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei.
Tuyên bố nhấn mạnh thỏa thuận này là một “chiến thắng cho Iran”, đồng thời cho biết các cuộc đàm phán về một thỏa thuận lâu dài sẽ được tổ chức tại Islamabad (Pakistan).
Theo thông tin, đàm phán sẽ bắt đầu vào ngày 10-4 tại Islamabad.
Iran cho biết đàm phán có thể kéo dài tới 15 ngày và được gia hạn theo thỏa thuận, nhằm mục đích hoàn thiện các chi tiết của đề xuất 10 điểm từ Tehran. Các đề xuất bao gồm điều khoản về việc đi qua eo biển Hormuz, giảm các lệnh trừng phạt và Mỹ rút quân khỏi các căn cứ trong khu vực.
Theo Đài CNN, một quan chức cấp cao Nhà Trắng tiết lộ Israel cũng là một phần trong thỏa thuận ngừng bắn hai tuần mà Tổng thống Trump vừa công bố.
Vị quan chức không nêu tên này nhấn mạnh Israel cũng đã đồng ý tạm dừng chiến dịch ném bom của mình trong khi các cuộc đàm phán tiếp tục.
Theo Đài CNN, các quan chức Mỹ tiết lộ chính quyền Trump đang chuẩn bị cho các cuộc đàm phán trực tiếp có thể diễn ra với phía Iran trong những ngày tới.
Các quan chức này cho biết cuộc gặp có thể diễn ở Islamabad với sự tham dự của các nhà trung gian hòa giải người Pakistan. Những nhân vật dự kiến sẽ tham gia từ phía Mỹ là Phó tổng thống JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner – con rể ông Trump.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt lưu ý dù đã có những cuộc thảo luận về việc đàm phán trực tiếp, nhưng chưa có gì được chốt cho đến khi được Tổng thống hoặc Nhà Trắng công bố.
Mặc dù có thông tin cho rằng Israel cũng nằm trong thỏa thuận ngừng bắn, quân đội Israel vừa thông báo đã phát hiện thêm các tên lửa phóng từ Iran vào nước này.
“Hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa”, quân đội Israel thông báo
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vừa chia sẻ một tuyên bố thay mặt Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran.
Ông bày tỏ lời cảm kích với “những người anh thân thiết” là Thủ tướng Pakistan Sharif và Thống soát Munir, vì những nỗ lực nhằm chấm dứt xung đột trong khu vực.
“Đáp lại đề nghị của Thủ tướng Sharif trong bài đăng trên X, đồng thời với việc xem xét yêu cầu của Mỹ về việc đàm phán dựa trên đề xuất 15 điểm của nước này, cũng như tuyên bố của Tổng thống Mỹ về việc chấp nhận khuôn khổ chung của đề xuất 10 điểm từ Iran làm cơ sở cho các cuộc đàm phán, tôi xin tuyên bố thay mặt Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran:
Nếu các cuộc tấn công chống lại Iran chấm dứt, lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng tôi sẽ ngừng các hoạt động phòng thủ.
Trong thời gian hai tuần, việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo thông qua sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran và có xem xét đến các hạn chế kỹ thuật”, Ngoại trưởng Iran nêu trong tuyên bố.
Theo NBC News, giá dầu giảm mạnh sau khi ông Trump tuyên bố sẽ tạm dừng các cuộc tấn công trong hai tuần nếu Iran mở lại eo biển Hormuz. Giá dầu thô Mỹ giảm 8%, xuống khoảng 103 USD/thùng, sau khi từng tăng lên mức 117 USD trước đó trong ngày.
Các hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ cũng tăng mạnh: S&P tăng hơn 1,6%, Nasdaq 100 tăng 1,8%, còn Dow Jones tăng 725 điểm.
Theo Hãng tin Reuters, trước đó Pakistan – bên trung gian giữa Mỹ và Israel – đã đề nghị Tổng thống Mỹ Donald Trump gia hạn thêm hai tuần cho thời hạn ông đặt ra nhằm buộc Iran đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
“Để hoạt động ngoại giao có thể phát huy hiệu quả, tôi tha thiết đề nghị Tổng thống Trump gia hạn thời hạn thêm hai tuần. Pakistan chân thành kêu gọi những người anh em Iran mở lại eo biển Hormuz trong cùng khoảng thời gian hai tuần như một cử chỉ thiện chí”, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif viết trên mạng xã hội X.
Ông Sharif kêu gọi “tất cả các bên tham chiến” tuân thủ lệnh ngừng bắn trong hai tuần “để ngoại giao có thể đạt được mục tiêu kết thúc dứt điểm chiến tranh”. Ông khẳng định các nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết xung đột một cách hòa bình đang “tiến triển ổn định, mạnh mẽ và có khả năng mang lại kết quả thực chất trong tương lai gần”.
Trước khi ông Trump đưa ra tuyên bố đồng ý hoãn tấn công 2 tuần, xung đột Mỹ – Israel với Iran không có dấu hiệu hạ nhiệt khi các bên liên tục tuyên bố và đe dọa tấn công vào hạ tầng của nhau.
Ngày 7-4, người phát ngôn quân đội Iran Ebrahim Zolfaghari cảnh báo sẽ tấn công hạ tầng Mỹ và đồng minh, có thể khiến họ mất quyền tiếp cận dầu khí khu vực. Trong khi đó phía Israel tuyên bố không kích cơ sở sản xuất sonar của Iran ở Shiraz, làm suy giảm năng lực phòng thủ biển.
Giáo hoàng Leo XIV chỉ trích lời đe dọa của ông Donald Trump là “không thể chấp nhận”. Liên hợp quốc cũng đang tăng cường nỗ lực ngoại giao, với đặc phái viên Jean Arnault đang chuẩn bị có chuyến thăm Iran.
"Lượng uranium làm giàu cao (bụi hạt nhân) sẽ được bàn giao lập tức cho Mỹ để đưa về nước và tiêu hủy, hoặc tốt hơn hết là tiêu hủy tại chỗ hoặc một địa điểm phù hợp với sự phối hợp và đồng thuận của Iran, trước sự chứng kiến của Ủy ban Năng lượng Nguyên tử hoặc cơ quan tương đương", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên Truth Social ngày 25/5.
Ông Trump tuần trước nói với phóng viên tại Nhà Trắng rằng Mỹ sẽ không nhượng bộ trong vấn đề thu giữ lượng uranium làm giàu của Iran. Tuy nhiên, bài đăng mới cho thấy Washington sẵn sàng để Tehran tham gia vào quá trình xử lý số vật liệu hạt nhân đó.
Iran chưa phản hồi về thông tin này.
Quan chức Mỹ bắt đầu sử dụng khẩu hiệu "Không bụi uranium, không tiền", ám chỉ kho dự trữ hơn 400 kg uranium làm giàu cấp độ cao phải được xử lý trước khi Iran nhận được lợi ích tài chính từ thỏa thuận được đề xuất nhằm chấm dứt xung đột.
Trong khi đó, Iran cho biết hai bên đã đạt được đồng thuận về nhiều vấn đề trong các cuộc trao đổi xoay quanh thỏa thuận chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, các chi tiết liên quan chương trình hạt nhân Iran không nằm trong giai đoạn hiện tại và chỉ được thảo luận sau khi hai bên thống nhất được khuôn khổ chung.
Theo truyền thông Mỹ, thỏa thuận ban đầu sẽ tập trung vào kéo dài lệnh ngừng bắn hiện tại thêm 60 ngày và khôi phục hoạt động giao thương hàng hải qua eo biển Hormuz.
Vấn đề cốt lõi về hoạt động hạt nhân của Iran sẽ được gác lại, Tehran cũng không bị bắt buộc chuyển kho uranium làm giàu cấp độ cao ra nước ngoài. Kế hoạch được cho là có cả lệnh ngừng bắn trong xung đột hiện tại giữa Israel và nhóm vũ trang Hezbollah, lực lượng do Iran hậu thuẫn ở Lebanon, nhưng không đi kèm yêu cầu giải giáp nhóm này.
Uranium làm giàu của Iran được cho là đã gần ngưỡng cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân. Các quan chức Israel cho biết lượng uranium này đủ để sản xuất 11 quả bom hạt nhân nếu làm giàu thêm. Đây cũng là vấn đề Mỹ chú trọng nhất trong mọi thỏa thuận có thể đạt được với Iran.
Tehran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích hòa bình và không theo đuổi mục tiêu phát triển vũ khí hạt nhân, dù Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho rằng mức làm giàu uranium của Iran đã vượt qua giới hạn của ứng dụng dân sự.
Tổng thống Masoud Pezeshkian hôm 24/5 tiếp tục khẳng định Iran sẵn sàng bảo đảm với thế giới rằng họ không theo đuổi vũ khí hạt nhân hay tìm kiếm bất ổn.
AFP hôm qua (23.5) dẫn số liệu mới nhất từ WHO cho hay CHDC Congo đã có thêm 82 ca nhiễm Ebola và 7 ca tử vong đã được xác nhận. WHO cho biết thêm tổng số ca nghi nhiễm đã tăng lên gần 750, trong đó có 177 ca tử vong.
Dịch Ebola hiện nay chủ yếu bùng phát ở tỉnh Ituri thuộc đông bắc CHDC Congo, và do chủng vi rút Bundibugyo ít phổ biến hơn gây ra. Ca bệnh đầu tiên được biết đến trong đợt dịch mới tử vong tại thủ phủ Bunia của tỉnh Ituri vào ngày 24.4, và vi rút đã lây lan khi những người đến dự tang lễ chạm vào thi thể của bệnh nhân này trong đám tang ở thị trấn Mongbwalu gần đó, theo Reuters.
Trong cuộc họp báo ở Geneva (Thụy Sĩ) ngày 22.5, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho rằng tình hình "đặc biệt khó khăn" khi các nhân viên y tế đang nỗ lực để ngăn chặn sự lây lan của chủng Bundibugyo và truy tìm những người tiếp xúc với tất cả những trường hợp bị cho là đã nhiễm bệnh, ở các khu vực bất ổn an ninh. Ông Tedros đánh giá dịch Ebola ở CHDC Congo lớn hơn nhiều so với số trường hợp được xác nhận.
Trước tình trạng này, WHO đã nâng cấp mức đánh giá nguy cơ của dịch Ebola từ cao lên rất cao đối với CHDC Congo, trong khi vẫn giữ mức rủi ro khu vực ở mức cao và mức rủi ro toàn cầu ở mức thấp. Bà Anne Ancia, đại diện của WHO tại CHDC Congo, dự đoán số ca nhiễm sẽ tiếp tục tăng cho đến khi tất cả các hoạt động ứng phó được triển khai. Bà khẳng định chủng Bundibugyo đã âm thầm lây lan trong vài tuần qua và vẫn chưa được kiểm soát. Bà nhấn mạnh vì chưa có phương pháp điều trị hoặc vắc xin nào đối với Bundibugyo, việc truy vết những người tiếp xúc và cách ly họ trong 21 ngày là cách duy nhất để ngăn chặn sự lây truyền.
Trong khi nâng cảnh báo về dịch Ebola ở CHDC Congo, Tổng giám đốc WHO Tedros ngày 22.5 đánh giá tình hình ở nước láng giềng Uganda ổn định, với 2 trường hợp được xác nhận ở những người đến từ Congo và 1 ca tử vong. Ông nói thêm rằng việc tích cực truy vết tiếp xúc dường như đã ngăn chặn sự lây lan thêm ở Uganda. Tuy nhiên, Bộ Y tế Uganda hôm qua thông báo xác nhận thêm 3 ca nhiễm Ebola mới, nâng tổng số ca nhiễm lên 5 kể từ khi chủng Bundibugyo được phát hiện ở nước này vào ngày 15.5, theo AFP. Hôm 21.5, Uganda đã đình chỉ tất cả các phương tiện giao thông công cộng đến CHDC Congo.
Ở nước láng giềng khác là Rwanda, Bộ Y tế nước này 22.5 thông báo bất kỳ công dân nước ngoài nào đã đi qua CHDC Congo sẽ bị từ chối nhập cảnh. Công dân Rwanda và người nước ngoài có giấy phép cư trú tại Rwanda sẽ được phép nhập cảnh, với điều kiện phải cách ly bắt buộc.
Cũng nhằm phòng ngừa Ebola, ông Andrew Giuliani, Giám đốc điều hành Lực lượng chuyên trách của Nhà Trắng về World Cup, ngày 22.5 thông báo đội tuyển bóng đá CHDC Congo tham dự World Cup phải tự cách ly 21 ngày trước khi được nhập cảnh vào Mỹ. Cùng ngày, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) thông báo tạm thời cấm nhập cảnh đối với những người có thẻ xanh đã ở CHDC Congo, Uganda hoặc Nam Sudan trong 21 ngày trước đó, theo Reuters.
Trước đây, những người mang quốc tịch Mỹ và người có thẻ xanh được miễn trừ khỏi lệnh cấm nhập cảnh 30 ngày do dịch Ebola, nhưng CDC lập luận việc mở rộng lệnh cấm đối với người có thẻ xanh là cần thiết để ngăn chặn vi rút xâm nhập.
Chiều 27.5, đội cứu hộ do Thái Lan dẫn đầu phát hiện 5 người còn sống trên một tảng đá gồ ghề sâu trong hang động hiểm trở ở huyện Longcheng, tỉnh Xaisomboun, cách thủ đô Viêng Chăn (Lào) khoảng 120 - 125 km. Trước đó, lực lượng cứu hộ đã mất 4 ngày lặn qua những đoạn hang hẹp, tối và ngập nước để tìm đường tiếp cận khu vực nghi có người mắc kẹt, theo AFP.
"Chúng tôi đã tìm thấy 5 người còn sống và tất cả đều an toàn. Hiện vẫn còn 2 người nữa đang được tìm kiếm", nhóm Tình nguyện viên cứu hộ nhân dân của Lào thông báo trên mạng xã hội.
Ông Bounkham Luanglath, thuộc lực lượng cứu hộ Lào, cho biết công tác tìm kiếm 2 người còn lại sẽ tiếp tục. "Tôi vẫn còn run. Cả đội đã làm được điều đó", ông nói trong một tin nhắn thoại sau khi nhóm đầu tiên được tìm thấy.
Một video do đội cứu hộ Thái Lan đăng tải cho thấy khoảnh khắc các thợ lặn nổi lên khỏi mặt nước và phát hiện những người dân làng đang ngồi trên một tảng đá với xung quanh là nước lũ. Nhiều người đội đèn pin trên đầu. Các video khác ghi lại cảnh lực lượng cứu hộ bên trong và ngoài hang ôm nhau, reo hò sau khi tìm thấy người sống sót, theo The Guardian.
Chuyên gia lặn cứu hộ Mikko Paasi từ Phần Lan cho biết lực lượng cứu hộ phải vượt qua "hàng trăm mét lối đi hẹp, nước lũ, nguy cơ sụp đổ và nguy cơ ô nhiễm không khí cao" bên trong hang. Ông mô tả đây là một "mỏ vàng bị bỏ hoang" và cho rằng các nạn nhân có thể mắc kẹt ở nơi cách cửa hang khoảng 300 m.
Chiến dịch cứu hộ có sự tham gia của các thợ lặn hang động chuyên nghiệp từ Thái Lan và một số nước khác, theo South China Morning Post. Trong số này có những người từng tham gia cuộc giải cứu đội bóng đá thiếu niên Thái Lan và huấn luyện viên mắc kẹt trong hang Tham Luang năm 2018.
Theo truyền thông Lào, nhóm 7 dân làng bị mắc kẹt sau khi vào một hang động ở tỉnh Xaisomboun ngày 19.5. Mưa lớn sau đó gây lũ quét, làm ngập các lối đi và chặn đường ra khỏi hang.
Hiện chưa có xác nhận chính thức đầy đủ về lý do nhóm dân làng vào hang. Tuy nhiên, một số nguồn tin địa phương cho biết khu vực này thường có người lui tới để tìm vàng, dù chính quyền đã nhiều lần cảnh báo không nên vào hang vì lý do an toàn.
