Thạc sĩ, bác sĩ Phạm Quang Khải, Khoa Phẫu thuật Thận Tiết niệu – Nam học, Bệnh viện E, cho biết nhiều đồ uống mùa hè quen thuộc có thể gây áp lực lên thận nếu tiêu thụ quá nhiều.
Đồ uống nhiều đường
Mùa hè, mọi người có nhu cầu uống nhiều loại nước ngọt nhiều đường, nước có gas, tăng lực để giải khát. Tuy nhiên nước tăng lực chứa nhiều caffeeine và đường cao, có thể gây tăng huyết áp tạm thời, ảnh hưởng lọc cầu thận, thường xuyên uống dễ gây stress chuyển hóa.
Nước ngọt chứa phosphate và đường cao, lạm dụng có nguy cơ rối loạn chuyển hóa canxi, tăng nguy cơ sỏi thận và suy thận mạn. “Uống giải khát nhưng thận phải trả giá”, bác sĩ nói.
Các loại nước ép đóng chai, nước ép công nghiệp chứa nhiều đường, chất bảo quản, phẩm màu. Việc sử dụng thường xuyên không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống mạch máu nhỏ trong thận, khiến khả năng lọc suy giảm.
Nước ép trái cây đóng chai chứa Fructose cao, làm tăng acid uric, nguy cơ sỏi và tổn thương thận. Việc nạp nhiều đường tinh luyện làm tăng axit uric trong máu, tạo điều kiện hình thành sỏi thận.
Trà sữa
Trà sữa chứa lượng đường rất cao kèm nhiều loại trân châu, thạch cũng nhiều đường, làm tăng nguy cơ kháng insulin. Nhiều loại trà chứa oxalate, dễ hình thành sỏi thận.
Trà đá, cà phê
Trà đặc chứa nhiều oxalate, uống thay nước lọc làm tăng nguy cơ sỏi. Cà phê chứa nhiều caffeine, khi liều lượng vượt quá ngưỡng, cà phê không còn là “chất chống buồn ngủ” mà trở thành một yếu tố gây hại tim mạch.
Các nghiên cứu cho thấy với mỗi 5 ly cà phê kiểu pha không lọc, cholesterol toàn phần có thể tăng khoảng 8–10 mg/dL, và ở liều cực cao (trên 5–6 ly/ngày), LDL có thể tăng thêm 15–20 mg/dL hoặc hơn.
Ngoài ra, caffeine còn ức chế melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ và có tác dụng chống oxy hóa bảo vệ tim mạch. Caffeine duy trì nồng độ cortisol cao về đêm, thúc đẩy viêm hệ thống và kháng insulin. Lạm dụng cà phê làm tăng nguy cơ mất ngủ, không tốt cho tim mạch.
Nước mía
Nước mía có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc. Song, mía rất ngọt, lượng đường cao, gần như “nước đường”. Uống quá nhiều nước mía đường làm tăng đường huyết, ảnh hưởng vi mạch thận. Đối với người có thể trạng bình thường, uống nhiều dễ dẫn đến tăng cân. Người có đường ruột yếu, hay đầy bụng và tiêu chảy cũng không nên sử dụng thường xuyên. Người có bệnh nền như tiểu đường, mỡ máu, gout cần hạn chế.
Nước dừa
Nước dừa là thức uống giải nhiệt quen thuộc, song giàu kali. Uống quá nhiều làm tăng kali máu, đặc biệt người có bệnh thận tiềm ẩn. Tuyệt đối không dùng nước dừa thay thế nước lọc, không nên uống hằng ngày trong thời gian dài hoặc uống quá nhiều, gây rối loạn điện giải, ảnh hưởng chức năng cơ.
Trẻ em không nên uống nước dừa hằng ngày do dạ dày trẻ còn nhỏ nên nếu uống quá nhiều có thể bị no, ức chế cảm giác thèm ăn/ăn đúng bữa.
Bia lạnh
Bia lợi tiểu, gây mất nước, tăng acid uric làm tăng nguy cơ gout và sỏi thận. “Uống cho mát nhưng thực chất đang làm thận khát nước hơn”, bác sĩ nói.
Bia chứa lượng cồn nhất định, một cốc bia tương đương gần một đơn vị cồn. Với người trưởng thành, mỗi giờ, gan chỉ xử lý được khoảng một đơn vị cồn. Đây là con số ở mức trung bình, tùy theo thể trạng khác nhau quãng thời gian này có thể tăng lên hay giảm đi, như các yếu tố bệnh lý, tuổi tác, cân nặng, tình trạng dạ dày…
Đêm 4.5.2026, trên chuyến bay số hiệu VN19 từ Hà Nội đi Paris (Pháp), sau khoảng 4 giờ bay, hệ thống loa phát thanh liên tục phát đi lời kêu gọi hỗ trợ y tế: một nam hành khách mang quốc tịch nước ngoài xuất hiện các triệu chứng khó chịu, đau vùng tai, nhanh chóng chuyển sang tình trạng liệt nửa mặt trái, gây khó khăn trong giao tiếp và phát âm.
Ngay khi nhận được yêu cầu hỗ trợ y tế khẩn cấp từ phi hành đoàn, GS-TS, bác sĩ Mai Duy Tôn có mặt trên chuyến bay đã lập tức tiếp cận và thăm khám cho người bệnh.
Qua đánh giá lâm sàng, bác sĩ nhận định đây là trường hợp điển hình của liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên, không phải đột quỵ cấp tính.
Để bảo đảm an toàn, GS Tôn đã sử dụng thuốc corticoid mang theo để cho bệnh nhân dùng ngay tại chỗ, đồng thời khuyến cáo tổ bay tiếp tục hành trình theo kế hoạch.
Trước khi hạ cánh xuống sân bay Charles de Gaulle (Pháp), tình trạng bệnh nhân đã ổn định, các chỉ số an toàn.
Thay mặt phi hành đoàn, cơ trưởng chuyến bay VN19 đã gửi thư cảm ơn tới GS Mai Duy Tôn: "Xin chân thành cảm ơn. Kính chúc ông sức khỏe và thành công trong công việc".
Nhận được báo cáo của GS Tôn từ Pháp về tình huống nêu trên, PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, đánh giá hành động của GS Mai Duy Tôn không chỉ khẳng định trình độ chuyên môn của đội ngũ trí thức Bệnh viện Bạch Mai mà còn là biểu tượng sinh động của tinh thần vì sức khỏe nhân dân.
"Dù ở bất cứ đâu, người thầy thuốc Bạch Mai luôn sẵn sàng dấn thân, mang lại sự sống và sự an tâm cho cộng đồng. Đây là giá trị cốt lõi cần tiếp tục được lan tỏa", Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ.
Người đứng đầu Bệnh viện Bạch Mai cũng nhấn mạnh định hướng phát triển bền vững là lấy con người làm trung tâm, không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn để mỗi cán bộ y tế trở thành "đại sứ y tế" của Việt Nam trong hội nhập quốc tế.
Theo giới chuyên môn, chẩn đoán đúng và xử trí kịp thời cho hành khách trong chuyến bay không chỉ giúp đưa ra phương án xử trí tại chỗ bằng thuốc chuyên khoa, mà còn là cơ sở quan trọng để tư vấn cơ trưởng tiếp tục hành trình, tránh việc hạ cánh khẩn cấp - điều có thể gây xáo trộn lớn đối với hành khách và lịch trình bay.
Đang trong chuyến công tác tại Pháp, GS Mai Duy Tôn cũng gửi gắm tới các đồng nghiệp trẻ: "Mỗi cán bộ y tế khi tham gia các hoạt động ngoài cộng đồng cần chủ động, sẵn sàng hỗ trợ khi có tình huống y tế phát sinh, góp phần bảo vệ an toàn cho cộng đồng".
Ngày 8/5, BS.CK2 Trần Văn Hiệp, Phó trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau vùng bụng dưới, không thể tự lấy dị vật ra ngoài. Chụp cắt lớp vi tính đa lát cắt (MSCT) vùng bụng cho thấy dị vật hình trụ kích thước khoảng 5,5x5,5x13,5 cm nằm sâu trong trực tràng và đại tràng sigma.
Theo người bệnh, anh sử dụng đồ chơi tình dục có tên "trứng rồng" (Dragon Egg Plug) để kích thích qua đường hậu môn. Do đưa vào quá sâu, vật dụng bị hút lên phía trên trực tràng và mắc kẹt.
Đánh giá dị vật lớn, nằm sâu và khó tiếp cận, êkíp quyết định đưa bệnh nhân vào phòng mổ. Người bệnh được gây mê nội khí quản kết hợp thuốc giãn cơ nhằm làm mềm cơ vòng hậu môn, tạo điều kiện lấy dị vật qua đường tự nhiên mà không cần mổ bụng. Sau thủ thuật lấy thành công dị vật, bệnh nhân được theo dõi thêm một ngày và vừa ổn định xuất viện.
Theo bác sĩ Hiệp, mỗi năm khoa Ngoại Tiêu hóa của bệnh viện tiếp nhận khoảng 4-5 ca dị vật hậu môn - trực tràng. Ngoài đồ chơi tình dục, các dị vật từng ghi nhận gồm chai thủy tinh, dưa leo, bóng đèn, trứng vịt, ống sơn...
Các trường hợp này tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng nếu chậm cấp cứu. Dị vật có thể gây rách niêm mạc, chảy máu, thủng ruột, tắc ruột, nhiễm trùng ổ bụng, thậm chí đe dọa tính mạng. Tùy vị trí và kích thước dị vật, bác sĩ có thể lấy bằng tay hoặc dụng cụ chuyên dụng tại phòng cấp cứu, nội soi hoặc can thiệp trong phòng mổ. Nếu các phương pháp ít xâm lấn thất bại, bệnh nhân có thể phải phẫu thuật mở bụng.
Bác sĩ khuyến cáo không nên tự ý lấy dị vật tại nhà vì có thể khiến vật trôi sâu hơn hoặc gây tổn thương ruột. Khi xảy ra sự cố, người bệnh cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa tiêu hóa và ngoại khoa để được xử trí kịp thời.
Nếu sử dụng đồ chơi tình dục qua đường hậu môn, cần chọn dụng cụ chuyên dụng có đầu tù, chất liệu an toàn, vệ sinh sạch sẽ và có phần chặn phía ngoài để tránh bị hút sâu vào trực tràng. Người dùng nên sử dụng chất bôi trơn và thao tác nhẹ nhàng để hạn chế tổn thương niêm mạc.
Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường đến từ di truyền, béo phì, chế độ ăn thiếu lành mạnh và ít vận động. Tuy nhiên, một yếu tố nguy cơ không kém phần quan trọng là nhóm máu.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa BMC Medicine đã chỉ ra một nhóm máu khiến những người sở hữu nó có nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường loại 2 cao hơn đến 28%.
Năm 2024, các nhà khoa học tại Bệnh viện Shengjing Đại học Y khoa Trung Quốc tổng hợp 51 bài đánh giá hệ thống, xác định 270 mối liên quan. Họ đã tìm ra bằng chứng thuyết phục cho thấy người thuộc nhóm máu B có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 cao hơn so với người thuộc các nhóm máu khác.
Cụ thể, những người có nhóm máu B có nguy cơ tiểu đường cao hơn khoảng 28%, theo trang tin khoa học Sciencealert.
Các nhà nghiên cứu cho biết nhóm máu được xác định một phần bởi các kháng nguyên ABO trên bề mặt hồng cầu. Những khác biệt nhỏ ở các kháng nguyên này có thể ảnh hưởng đến mức độ nhạy cảm của cơ thể với một số bệnh. Ngoài ra, một số giả thuyết cho rằng hệ vi sinh vật đường ruột cũng có thể đóng vai trò trong mối liên hệ này.
Các nhà nghiên cứu kết luận người mang nhóm máu B có nguy cơ mắc tiểu đường cao hơn 28% so với các nhóm máu khác.
Tuy nhiên, điều quan trọng là con số này vẫn nhỏ hơn nhiều so với các yếu tố rủi ro từ lối sống, chẳng hạn như ăn 50 gram thịt chế biến mỗi ngày làm tăng nguy cơ tiểu đường lên 37%, hoặc lối sống ít vận động làm tăng nguy cơ lên tới 112%.
Vì vậy, đừng quá lo lắng nếu bạn thuộc nhóm máu B, hiểu về nhóm máu giúp bạn có thêm cơ sở để xem xét và quản lý rủi ro sức khỏe của chính mình.
