Những yếu tố ảnh hưởng đến đường huyết không chỉ là lượng tinh bột trong khoai mà còn là cấu trúc của tinh bột, lượng chất xơ và các hợp chất sinh học khác. Do vậy, khoai lang dù là thực phẩm có nhiều tinh bột nhưng lại có thể giúp ổn định đường huyết nếu ăn đúng cách, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Trên thực tế, nhiều bằng chứng nghiên cứu cho thấy khoai lang không gây tăng đường huyết đột ngột như các loại tinh bột trắng như cơm, bánh mì, bánh ngọt, bún hay phở. Ngược lại, khoai lang còn hỗ trợ kiểm soát chuyển hóa đường glucose trong cơ thể.
Một trong những yếu tố quan trọng nhất giải thích điều này là chỉ số đường huyết (GI). Khoai lang có chỉ số GI ở mức trung bình, thường vào khoảng 50 – 60, thấp hơn so với nhiều loại thực phẩm làm từ tinh bột trắng như bánh mì trắng hay cơm trắng.
Điều này có nghĩa là đường glucose từ khoai lang được giải phóng vào máu chậm hơn, giúp tránh tình trạng đường huyết tăng vọt rồi giảm nhanh sau đó.
Ngoài ra, hàm lượng chất xơ trong khoai lang cũng rất quan trọng. Chất xơ giúp làm chậm quá trình tiêu hóa bằng cách kéo dài thời gian thức ăn lưu lại trong dạ dày và ruột non.
Khi quá trình tiêu hóa chậm lại, đường glucose được giải phóng từ từ vào máu thay vì ồ ạt. Điều này giúp cơ thể kiểm soát đường huyết tốt hơn. Ngoài ra, chất xơ còn nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột, từ đó gián tiếp cải thiện khả năng chuyển hóa đường glucose.
Bên cạnh đó, không thể bỏ qua vai trò của tinh bột kháng, một dạng tinh bột đặc biệt có trong khoai lang. Khác với tinh bột thông thường, tinh bột kháng không bị tiêu hóa ở ruột non mà đi xuống đại tràng và được vi khuẩn lên men tại đây. Quá trình này tạo ra các a xít béo chuỗi ngắn có tác dụng cải thiện độ nhạy insulin và giảm phản ứng đường huyết sau ăn.
Ngoài ra, cấu trúc tinh bột trong khoai lang cũng góp phần quan trọng. Tinh bột gồm hai thành phần chính là amylose và amylopectin. Amylose tiêu hóa chậm hơn, trong khi amylopectin dễ bị phân giải nhanh thành glucose. Khoai lang có tỷ lệ amylose tương đối cao hơn so với nhiều món làm từ tinh bột trắng. Do đó, tốc độ giải phóng đường glucose vào máu chậm hơn.
Một yếu tố quan trọng khác là cách chế biến. Cùng là khoai lang nhưng nếu nấu theo các phương pháp khác nhau thì tác động lên đường huyết cũng khác nhau. Luộc hoặc hấp thường giúp giữ chỉ số đường huyết ở mức thấp hơn, trong khi nướng hoặc chiên có thể làm tăng chỉ số này do phá vỡ cấu trúc tinh bột và tạo ra nhiều đường đơn hơn, theo Eating Well.
Ngày 26/5, TS.BS Hồng Quý Quân, Trưởng Khoa Phẫu thuật Nhi và Trẻ sơ sinh, cho biết các bệnh lý sinh dục - tiết niệu chiếm tỷ lệ lớn trong nhóm dị tật bẩm sinh ở trẻ em. Những bệnh như lún dương vật, hẹp bao quy đầu, ẩn tinh hoàn, thoát vị bẹn, lỗ đái thấp... chiếm khoảng 3-5% tổng số dị tật bẩm sinh ở trẻ.
Hiện nay, nhiều dị tật bẩm sinh có thể được phát hiện từ trước sinh và can thiệp kịp thời ngay sau sinh. Tuy nhiên, các dị tật tiết niệu - sinh dục thường không biểu hiện rõ ràng nên nhiều trẻ vẫn được phát hiện muộn, dẫn đến chậm trễ can thiệp, không chỉ tác động đến tâm lý mà còn có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản sau này.
Theo TS Quân, các bệnh lý này thường chưa được phát hiện sớm, vì triệu chứng không rõ ràng. Hơn nữa, do bất thường nằm ở vùng kín nên nhiều trẻ lớn có tâm lý e ngại, không kể cho bố mẹ. Có trẻ bị giãn tĩnh mạch tinh đau tức vùng bìu kéo dài nhưng không dám nói với bố mẹ, đến khi đi khám đã ở độ 3, phải phẫu thuật. Nếu phát hiện sớm hơn, trẻ hoàn toàn có thể điều trị nội khoa.
Trong khi đó, lún dương vật nếu không được can thiệp sớm có thể ảnh hưởng lớn đến tâm lý. Nhiều trẻ mặc cảm, ngại giao tiếp hoặc né tránh các hoạt động tập thể. Một bệnh lý khác rất phổ biến là ẩn tinh hoàn. Không ít phụ huynh có tâm lý chờ đợi tinh hoàn tự xuống đúng vị trí khi trẻ lớn hơn, hoặc lo sợ con phải phẫu thuật nên trì hoãn điều trị. Theo TS Quân, điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi tinh hoàn nằm sai vị trí lâu ngày có thể teo nhỏ, suy giảm chức năng, ảnh hưởng khả năng sinh sản sau này.
"Sau một tuổi, nếu tinh hoàn chưa xuống bìu đúng vị trí thì cần được can thiệp trong giai đoạn 1-2 tuổi, không nên tiếp tục chờ đợi", TS Quân nói.
Mới đây, bệnh viện vừa tiếp nhận một bé trai 10 tuổi có khối u tinh hoàn kích thước khoảng 1-1,5 cm. Các bác sĩ chỉ định phẫu thuật bóc tách khối u, cố gắng bảo tồn tinh hoàn cho bệnh nhi. Kết quả sinh thiết tức thì xác định đây là khối u lành tính. Sau mổ, bệnh nhi được điều trị kháng sinh dự phòng nhiễm trùng, chống phù nề. Chức năng tinh hoàn hiện ổn định.
"Nếu khối u là ác tính, việc điều trị sẽ phức tạp hơn nhiều. Người bệnh có thể phải cắt bỏ tinh hoàn và điều trị thêm hóa chất tùy giai đoạn bệnh", bác sĩ Quân nói, khuyến cáo phụ huynh nên quan sát, kiểm tra vùng sinh dục của trẻ để phát hiện sớm những bất thường như hẹp bao quy đầu, ẩn tinh hoàn, giãn tĩnh mạch tinh hay các khối bất thường ở tinh hoàn. Riêng u tinh hoàn thường cần được phẫu thuật sớm để tránh biến chứng.
Ngày 30/5, Bệnh viện Việt Đức tổ chức chương trình khám phát hiện sớm dị tật sinh dục - tiết niệu cho trẻ em nhân dịp Quốc tế Thiếu nhi 1/6. Trẻ sẽ được các chuyên gia khám, tư vấn và siêu âm miễn phí nhằm phát hiện các bệnh như hẹp bao quy đầu, lún dương vật, lỗ đái thấp, thoát vị bẹn, ẩn tinh hoàn, giãn tĩnh mạch tinh và các dị tật hệ tiết niệu. Phụ huynh có thể đăng ký qua tổng đài 19001902 hoặc đường dây nóng 0936617683 của khoa.
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng - Bệnh viện 19-8 (Bộ Công An), cho biết trứng vịt lộn là món ăn bổ dưỡng, giàu đạm, chất béo, sắt, vitamin. Tuy nhiên, một quả trứng lộn cung cấp 180 calo, tương đương một bát cơm. Lượng cholesterol trong một quả trứng vịt lộn rất cao lên đến khoảng 600mg, gấp khoảng ba lần so với trứng gà.
Do đó, ăn quá nhiều trứng vịt lộn gây hại lên tim mạch. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, người có nguy cơ tim mạch cần kiểm soát chặt chẽ lượng cholesterol nạp vào. Người cao tuổi có sẵn nền bệnh tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc xơ vữa động mạch ăn quá nhiều trứng vịt lộn có thể làm gia tăng đáng kể gánh nặng chuyển hóa.
Trứng vịt lộn có chứa hàm lượng vitamin A rất cao. Nếu ăn quá nhiều và liên tục, cơ thể không kịp đào thải, có thể dẫn đến tích lũy tại gan, gây độc cho gan khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, thậm chí vàng da.
Thói quen ăn trứng vịt lộn kèm muối tiêu đậm vô tình làm tăng lượng natri nạp vào cơ thể. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), dư thừa muối là thủ phạm thầm lặng kích hoạt cơn tăng huyết áp và suy giảm chức năng thận. Trứng vịt lộn có thể gây đầy bụng, khó tiêu do chứa hàm lượng protein và lipid đậm đặc.
Bác sĩ khuyến cáo ba nhóm nên hạn chế ăn nhiều trứng vịt lộn, như trẻ em dưới 5 tuổi, hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện. Hàm lượng đạm và chất béo quá cao trong trứng vịt lộn sẽ gây sình bụng, rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy. Phụ nữ mang thai ăn trứng không nên ăn kèm quá nhiều rau răm, có thể kích thích co bóp tử cung, không tốt cho thai nhi. Người bệnh gout, người có chỉ số axit uric cao nên hạn chế.
Người lớn khỏe mạnh ăn tối đa 2 quả/tuần. Người cao tuổi, người có bệnh lý nền như tim mạch, tiểu đường tối đa một quả/tuần và nên chia nhỏ để cơ thể hấp thụ từ từ. Thời điểm ăn tốt nhất là vào buổi sáng hoặc buổi trưa, tránh ăn sau 19h tối.
Theo báo Guardian ngày 18-6, đợt bùng phát xảy ra chỉ vài tuần sau khi Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth chấm dứt quy định bắt buộc tiêm vắc xin cúm đối với quân đội, với lý do cần bảo đảm quyền tự chủ về cơ thể cho quân nhân.
Phát biểu trong một video đăng trên mạng xã hội hồi tháng 4, Bộ trưởng Hegseth cho biết: "Chúng ta đang tận dụng thời điểm này để loại bỏ những quy định bắt buộc quá mức và phi lý, vốn chỉ làm suy yếu năng lực tác chiến của quân đội".
"Trong trường hợp này, điều đó bao gồm cả việc tiêm vắc xin cúm đại trà và quy định đi kèm. Cơ thể, đức tin và niềm tin của các bạn không phải là thứ có thể đem ra thương lượng", ông nói thêm.
Tờ New York Times và Đài ABC News đưa tin hiện ít nhất 159 tân binh đã mắc bệnh. Sau khi ông Hegseth chuyển tiêm phòng cúm sang hình thức tự nguyện, chỉ khoảng 40% tân binh chọn tiêm vắc xin, theo thông tin các quan chức không quân cung cấp cho New York Times.
Theo dữ liệu của Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), khoảng 46% người trưởng thành tại Mỹ đã tiêm phòng cúm trong mùa cúm 2025-2026.
Căn cứ Lackland nằm trong khu vực căn cứ liên hợp San Antonio, bang Texas - nơi có khoảng 70.000 quân nhân và nhân sự. Nơi này còn được gọi là "Thành phố quân sự".
Các tân binh tại Lackland sinh hoạt tập trung, ăn uống cùng nhau và ngủ tại ký túc xá. Đây là môi trường được đánh giá dễ xảy ra các đợt lây lan bệnh truyền qua đường hô hấp.
Hiện chưa rõ cái chết gần đây của một học viên quân sự tên Keon McDaniel có liên quan đến đợt bùng phát hay không. Tân binh này qua đời hôm 16-6 sau khi gặp một "tình huống y tế khẩn cấp". Nguyên nhân đang được điều tra, theo thông cáo của Không quân Mỹ.
Theo New York Times, các quan chức không quân cho biết những tân binh tại Lackland sau đó đã được yêu cầu tiêm vắc xin cúm như một phần trong nỗ lực kiểm soát dịch.
