Tưởng chỉ là chuyện của người lớn tuổi, nhưng đột tử tim đang ngày càng xuất hiện ở người trẻ thậm chí ở những người nhìn bề ngoài hoàn toàn khỏe mạnh, thường xuyên tập thể dục, ăn uống điều độ.
Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp không hề có dấu hiệu rõ ràng trước đó. Một buổi tối sinh hoạt bình thường, đi ngủ như mọi ngày, nhưng sáng hôm sau đã không bao giờ tỉnh dậy. Khi sự việc xảy ra, gia đình và bạn bè thường rơi vào trạng thái bàng hoàng, không thể tin được một người “rất khỏe” lại ra đi đột ngột như vậy.
Trường hợp của nam thanh niên 25 tuổi dưới đây là một ví dụ điển hình. Anh được đánh giá là người có lối sống lành mạnh, duy trì tập luyện thể thao gần như mỗi ngày. Thế nhưng, chỉ sau một đêm ngủ bình thường, anh đã tử vong trong im lặng nguyên nhân được xác định liên quan đến đột tử tim, một tình trạng có thể xảy ra bất cứ lúc nào nếu các rối loạn tim mạch tiềm ẩn không được phát hiện kịp thời.
Cụ thể các bác sĩ chuyên khoa hồi sức cấp cứu Hoàng Xuân Đài Loan (Trung Quốc) đã chia sẻ trên mạng xã hội về một trường hợp đau lòng. Bài viết nhanh chóng lan truyền với tốc độ lớn, thu hút hàng nghìn bình luận bày tỏ sự bàng hoàng trước sự ra đi của chàng trai mới 25 tuổi.
Nạn nhân 25 tuổi được giấu tên là nhân viên giỏi tại một công ty công nghệ có tiếng ở Đài Loan (Trung Quốc). Anh sở hữu ngoại hình cao to, thân hình săn chắc, phong cách gọn gàng và chỉn chu.
Trong mắt đồng nghiệp và bạn bè, anh là hình mẫu của lối sống lành mạnh. Dù công việc bận rộn, anh vẫn duy trì thói quen tập luyện gần như mỗi ngày, từ chạy bộ đến gym hay chơi thể thao.
Ai cũng tin rằng anh có một sức khỏe rất tốt, vì vậy việc anh đột ngột tử vong trong giấc ngủ khiến gia đình và mọi người không thể tin nổi.
Theo người thân, buổi tối hôm đó người đàn ông này vẫn sinh hoạt bình thường, đi tập luyện, về nhà ăn uống, xử lý công việc rồi lên phòng nghỉ ngơi. Không ai nhận thấy dấu hiệu bất thường nào.
Tuy nhiên đến sáng hôm sau, khi thấy anh không xuống ăn sáng và không sinh hoạt như thường lệ, gia đình lên phòng kiểm tra thì phát hiện anh đã tử vong từ lúc nào. Kết luận ban đầu từ giới chuyên môn xác định nguyên nhân là “đột tử tim”.
Bác sĩ Hoàng Xuân cho biết, đột tử tim (đột tử do nguyên nhân tim mạch) là tình trạng tim ngừng hoạt động đột ngột do rối loạn điện học nghiêm trọng. Người bệnh có thể mất ý thức rất nhanh và tử vong chỉ trong vài phút nếu không được cấp cứu kịp thời.
Điều nguy hiểm là tình trạng này có thể xảy ra khi đang ngủ, làm việc, hoặc thậm chí trong lúc tập thể dục kể cả với những người trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.
Theo Sohu một số dấu hiệu cảnh báo sớm có thể xuất hiện nhưng thường bị bỏ qua như: đau ngực nhẹ, hồi hộp, khó thở hoặc chóng mặt thoáng qua.
Những nguyên nhân thường gặp gồm:
– Bệnh mạch vành hoặc nhồi máu cơ tim
– Rối loạn nhịp tim nguy hiểm
– Bệnh cơ tim phì đại
– Dị tật tim bẩm sinh
– Rối loạn điện giải hoặc sử dụng chất kích thích
Khác với nhồi máu cơ tim thông thường, đột tử tim khiến tim ngừng bơm máu gần như ngay lập tức, làm não thiếu oxy nghiêm trọng. Nếu được ép tim ngoài lồng ngực và sốc điện kịp thời trong vài phút đầu, cơ hội sống sót có thể tăng lên đáng kể.
Bác sĩ cũng nhấn mạnh rằng nhiều ca như vậy xảy ra khá thường xuyên trong các khoa hồi sức tích cực, trong đó không ít trường hợp là người trẻ, không có tiền sử bệnh rõ ràng.
Thực tế cho thấy, nhiều người trẻ vẫn cho rằng bệnh tim mạch chỉ xảy ra ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, theo thống kê từ Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), mỗi năm có hàng trăm nghìn ca ngừng tim ngoài bệnh viện, trong đó một tỷ lệ đáng kể thuộc nhóm dưới 40 tuổi.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ gồm: di truyền, lối sống thiếu điều độ, căng thẳng kéo dài, làm việc quá sức hoặc luyện tập thể thao quá mức.
Điều đáng lo ngại là các bệnh tim tiềm ẩn thường không có biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Thậm chí, việc tập thể dục thường xuyên đôi khi khiến nhiều người chủ quan hơn, cho rằng mình hoàn toàn khỏe mạnh, trong khi nguy cơ vẫn âm thầm tồn tại.
Nếu cơ thể xuất hiện những biểu hiện dưới đây, bạn không nên chủ quan mà cần đi kiểm tra y tế sớm:
– Chóng mặt hoặc mờ mắt khi vận động: Cảm giác choáng váng, mất thăng bằng do não thiếu máu tạm thời.
– Nhịp tim bất thường: Tim đập nhanh, mạnh hoặc bỏ nhịp, cảm giác hồi hộp rõ rệt.
Bác sĩ chỉ cách tập thể dục tốt nhất cho sức khỏe của bạn
– Nên tập thể dục 150 phút mỗi tuần: Tiến sĩ Sreekanth Shetty, bác sĩ tim mạch hàng đầu, Trưởng khoa Tim mạch tại Bệnh viện Sakra World ở Bengaluru (Ấn Độ), chia sẻ: Hướng dẫn chung của Hiệp hội Tim mạch Mỹ đề nghị 150 phút tập thể dục nhịp điệu cường độ vừa phải hoặc 75 phút tập cường độ mạnh mẽ và thêm 2 buổi tập luyện sức mạnh mỗi tuần.
– Đi bộ thường xuyên: Đi bộ tốt cho tim mạch nhưng không cải thiện cơ bắp. Vì vậy, để vừa hỗ trợ tim vừa rèn sức mạnh cơ bắp, cần phải biết cách đi bộ kết hợp với bài tập rèn sức mạnh.
– Nếu mục tiêu của bạn là giảm cân: Bác sĩ Shetty gợi ý, hãy nhắm đến 4 – 5 buổi, mỗi buổi 30 phút tập thể dục nhịp điệu cường độ vừa phải, như đi bộ, chạy, đạp xe hoặc bơi. Đồng thời, thêm 2 buổi tập luyện sức mạnh, như hít đất, ngồi xổm, nhảy tấn, plank và gập bụng, mỗi tuần.
– Nếu để tốt cho sức khỏe tổng thể: 3 ngày tập thể dục nhịp điệu có thể đủ. Bài tập này rất tốt để tăng cường sức khỏe tim mạch, sức bền và đốt cháy calo. Lý tưởng nhất nên tập 3 – 5 lần một tuần. Đồng thời, kết hợp với 2 – 3 buổi tập luyện sức mạnh.
Chia sẻ với PV Người Đưa Tin, ông Nguyễn Văn Long, Phó Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa cho hay, sâm Báo được mệnh danh là "Đại Việt đệ nhất danh sâm".
Cây sâm ngày xưa kia mọc hoang trên núi Báo, thuộc xã Vĩnh Hùng, huyện Vĩnh Lộc – nay là xã Biện Thượng, tỉnh Thanh Hóa. Tương truyền, vào năm 1397, để nhanh chóng dời đô từ Thăng Long về đất An Tôn, Hồ Quý Ly sai lính ngày đêm đào thành, đắp lũy. Việc khai thác, vận chuyển những phiến đá nặng hàng chục tấn từ triền núi về lắp ghép thành bức tường sừng sững cao đến 3-4 m mà không có máy móc hỗ trợ đòi hỏi kỹ thuật điêu luyện và tốn nhiều công sức.
Việc xây dựng thành gặp nhiều khó khăn, không đáp ứng được tiến độ. Tuy nhiên, có một nhóm thợ ở làng Biện Thượng, xã Vĩnh Hùng cũ làm việc không biết mệt, năng suất cao. Khi hỏi ra mới biết, nhóm thợ này uống nước một loại cây mọc tự nhiên trên núi. Vua sai người đi tìm, dùng loại sâm này bồi bổ sức khỏe cho hoàng gia và quan lại. Từ đó, cây sâm được đặt tên là sâm Báo.
Ông Trịnh Việt Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Biện Thượng, cho biết, trước đây, huyện Vĩnh Lộc đã có đề án bảo tồn và phát triển cây sâm Báo. Dự án được triển khai tại chân núi Báo, đạt được những thành công bước đầu thì bỏ cấp huyện. Thời gian tới, xã Biện Thượng sẽ làm chỉ dẫn địa lý và phát triển cây sâm trở thành cây chủ lực của địa phương.
Theo ông Cường, sâm Báo hoa vàng có giá trị cao, mỗi kg sâm có giá thị trường từ 1,2 – 1,5 triệu/kg, cầu vẫn vượt cung, không có hàng để bán. Sâm Báo là cây trồng hàng năm, mang lại giá trị kinh tế cao, nhưng thường bị chứng bệnh thối củ rễ. Bệnh này xuất hiện vào tháng thứ 5-6, khi cây đã có củ, hiện vẫn chưa có thuốc phòng và trị bệnh.
Tại xã Biện Thượng và vùng phụ cận trước đây có khoảng 10ha. Sâm Báo là cây trồng thời vụ, thường từ 6-12 tháng sẽ cho thu hoạch, nếu để càng nhiều tuổi thì củ sâm càng tăng giá trị. Tuy nhiên, do cây sâm thường bị bệnh thối củ rễ, khiến cây chết đồng loạt nên trồng sâm dù cho thu hoạch cao, nhưng bấp bênh.
Dù trước đây bị người dân săn lùng khai thác, nhưng vẫn bảo tồn được giống là nhờ đặc tính rất đặc biệt của hạt sâm. Cây sâm mọc dưới tán rừng keo, khi cây sâm ra hoa, trổ hạt, già đi, hạt sâm sẽ rụng xuống đất. Hạt sâm có lớp vỏ rất cứng và dày, dù nắng mưa cũng không bị thối. Khai thác keo xong, người dân đốt vườn, hạt sâm gặp lửa sẽ bị nứt ra, gặp mưa xuống cây sâm sẽ nảy mầm sinh sôi phát triển. Nhờ đặc tính này, sâm Báo vẫn giữ được nguồn ren và mọc hoang dại ngoài tự nhiên cho tới ngày nay.
"Hiện tại, sâm Báo mới sử dụng để làm quà biếu ngâm rượu, làm thực phẩm như xay để ăn, nhưng chưa chế biến sâu được. Thời gian tới, địa phương sẽ kêu gọi nhà đầu tư vào làm dự án, chế biến sâu, nhằm nâng cao giá trị cây sâm Báo", Phó Chủ tịch UBND xã Biện Thượng chia sẻ.
Dẫn phóng viên ra thăm vườn sâm của gia đình, anh Lê Văn Long, trú tại thôn Nhật Quang, xã Vĩnh Lộc cho biết, gia đình anh trồng sầm Báo hoa vàng nhiều năm nay. Trước đây, trồng sâm bằng phương pháp truyền thống lên luống ở ruộng, được 5-6 tháng cây bị bệnh thối củ rễ và chết rụi. Khi một cây bị bệnh thì lây lan ra cả ruộng, rất khó kiểm soát và xử lý.
Để hạn chế việc cây sâm bị bệnh, gần đây, anh Long áp dụng phương pháp mới, lấy đất ở ruộng trộn với giá thể và phân bón làm bầu để trồng sâm. Phương pháp này giúp phòng ngừa bệnh hiệu quả, cây sâm phát triển tốt, hiệu quả kinh tế từ cây sâm cao hơn trước. Hiện, gia đình anh Long có hơn 200 bầu sâm, dự kiến cho thu nhập khoảng 250 – 300 triệu đồng.
Nhà ở chân núi báo, hàng chục năm nay, ông Nam đều gắn bó với cây sâm Báo. Theo ông Nam, cây sâm Báo rất khó trồng, thường bị chết vì bệnh thối củ rễ. Dù giá trị kinh tế cao, nhu cầu thị trường rất lớn, nhưng ít người trồng, không có sâm để bán. Năm nay gia đình ông Nam dự kiến trồng khoảng 2.000 gốc sâm trên bầu.
Sâm Báo lá tròn, không chia thùy, hoa màu vàng. Mỗi kg sâm thành phẩm đạt độ tuổi (6 – 12 tháng) có giá bán từ 1,2 – 1,5 triệu đồng. Sâm gia đình ông Nam trồng được ít khi bán ra thị trường mà cung cấp cho người quen đặt hàng.
Ông Quách Văn Hải, Chủ tịch HĐQT HTX Sâm Báo Hoa Vàng, cho biết, núi Báo được thiên nhiên ưu đãi về đất đai, khí hậu... rất thuận lợi cho cây sâm Báo sinh trưởng và phát triển. Sau khi trồng thí nghiệm đạt hiệu quả tốt, để hạn chế, khắc phục việc cây sâm bị bệnh thối củ rễ, chết hàng loạt khi sắp đến thời kỳ thu hoạch, HTX đã đưa cây sâm Báo trồng ở ruộng lên bầu.
Khi đưa cây sâm trồng trên bầu thì sẽ kiểm soát được dịch bệnh, nếu cây bị bệnh thì dễ xử lý, tránh lây lan khiến sâm bị chết hàng loạt. Dự kiến năm 2026, HTX sẽ trồng 10.000 cây sâm Báo trên bầu, hiện đã trồng được hơn 3.000 cây.
Theo ông Hải, từ khi trồng đến tháng thứ 6, sâm Báo có thể thu hoạch, nhưng cây sâm có giá trị tốt nhất, đạt tiêu chuẩn từ 12 tháng trở lên, sâm càng già thì chất lượng và giá thành càng tăng.
Ông Trần Đức Minh - quê Thanh Hóa, một người nặng lòng và có nhiều năm gắn bó với cây sâm Báo. Ông Minh chia sẻ, năm 2017, ông về quê dự hội nghị xúc tiến đầu tư và đi khảo sát phát triển cây dược liệu tại địa phương. Khi đến mảnh đất Vĩnh Lộc, tìm hiểu thông tin và tiếp xúc với cây sâm Báo, ông Minh quyết định làm dự án để bảo tồn và phát triển loài cây này.
Tuy nhiên, khi trồng và phát triển cây sâm, cũng giống như các hộ dân, ông Minh nhiều lần gặp khó khăn, thất bại. Cây sâm rất dễ trồng, nhu cầu thị trường cao, nhưng tới tháng thứ 5-6, sắp đến thời kỳ thu hoạch cậy lại bị bệnh thối củ rễ, chết hàng loạt.
Qua nhiều lần thất bại, đúc rút kinh nghiệm, hiện tại ông Minh đã áp dụng công nghệ trồng cây trên bầu, nhằm khắc phục, hạn chế bệnh thối củ rễ của cây sâm.
Sau khi thu hoạch cây sâm, rễ, thân, lá và củ không đạt chất lượng sẽ được xay nhuyễn trộn với cám để nuôi gà. Gà nuôi sâm sẽ được chế biến thành gà tần, phở, lẩu… Đây là một hướng đi mới để mới tạo thương hiệu, tận dụng và nâng cao giá trị cây sâm Báo.
Một chuyến câu cá trên sông Prachinburi, tỉnh Prachinburi (Thái Lan), đã mang đến trải nghiệm khó quên cho một nhóm bốn ngư dân khi họ bất ngờ câu trúng một bức tượng Phật.
Tờ The Thaiger dẫn thông tin từ truyền thông Thái Lan, vụ việc được ghi nhận vào ngày 26/6 tại đoạn sông Prachinburi gần nhà tù Kabinburi, huyện Kabinburi.
Sau khi đưa câu được bức tượng Phật, nhóm ngư dân đã quyết định hiến tặng hiện vật cho một ngôi chùa trong khu vực để bảo quản và thực hiện các nghi lễ theo truyền thống Phật giáo.
Qua kiểm tra ban đầu, bức tượng được đúc bằng kim loại màu đen, có phần đế rộng khoảng 20cm, cao khoảng 30cm, nặng gần 1kg và phần đáy có cấu trúc rỗng.
Ông Amnat Khunthong, một trong bốn ngư dân tham gia chuyến câu cá, cho biết cả nhóm đang đánh bắt như thường lệ thì một người trong nhóm thông báo lưỡi câu đã mắc phải một "vật thể lạ" dưới nước.
"Khi cùng nhau kéo lên khỏi mặt nước, chúng tôi vô cùng kinh ngạc khi phát hiện đó là một bức tượng Phật. Sau đó, cả nhóm quyết định mang bức tượng đến dâng cho nhà chùa để bảo quản. Các sư thầy đã tiếp nhận và tổ chức nghi thức theo truyền thống", ông Amnat chia sẻ.
Ông Nirut Thammajetana – người trực tiếp kéo được bức tượng kể rằng khi đó ông cảm nhận cần câu trở nên nặng bất thường, giống như mắc phải một vật thể lớn dưới lòng sông. Ban đầu, ông nghĩ mình chỉ vướng phải một khúc gỗ. Tuy nhiên, khi vật thể dần nổi lên mặt sông, ông bất ngờ vì đó là một bức tượng Phật.
"Tôi vô cùng sửng sốt khi nhìn thấy đó là một bức tượng Phật. Lúc ấy tôi gần như không thể nói thành lời vì quá bất ngờ", ông Nirut nhớ lại. Theo ông, thời điểm xảy ra sự việc, khu vực này có gió mạnh và bầu trời nhiều mây.
Hiện sự việc vẫn đang nhận được sự quan tâm của dư luận Thái Lan.
Theo TS.Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), rau bí chứa khoảng 90% là nước nhưng vẫn cung cấp nhiều dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể.
Trong đó, chất xơ giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, giảm nguy cơ táo bón. Hàm lượng vitamin A có lợi cho thị lực, làn da và hệ miễn dịch. Vitamin C cùng các chất chống oxy hóa giúp tăng sức đề kháng, giảm tình trạng viêm nhẹ. Rau bí còn chứa folate (vitamin B9), dưỡng chất cần thiết cho quá trình tạo máu, đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ mang thai.
Bên cạnh đó, các khoáng chất như kali, canxi và sắt góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch, duy trì hệ xương chắc khỏe và giúp ổn định huyết áp.
Theo TS.Giang, rau bí có hàm lượng năng lượng thấp nhưng tạo cảm giác no khá lâu, phù hợp với người muốn kiểm soát cân nặng. Người trưởng thành khỏe mạnh nên ăn khoảng 2-3 bữa mỗi tuần, mỗi bữa từ 100-150g rau tươi. Những người cần bổ sung nhiều chất xơ có thể tăng lên 150-200g mỗi bữa nhưng không nên ăn quá nhiều trong cùng một thời điểm. Người mắc tiểu đường cũng có thể bổ sung rau bí đều đặn trong khẩu phần ăn hàng tuần.
Tuy nhiên, TS.Giang lưu ý rau bí không phải là thực phẩm "giải độc" và không thể thay thế chức năng của gan hay thận. Việc ăn quá nhiều có thể gây đầy bụng, khó tiêu, nhất là ở người cao tuổi hoặc người có hệ tiêu hóa kém.
Người cao tuổi nên nấu rau chín mềm để dễ tiêu hóa. Người suy thận cần hạn chế ăn nhiều rau bí trong thời gian dài do loại rau này chứa khá nhiều kali. Trong khi đó, người đang bị tiêu chảy cũng nên tạm thời hạn chế sử dụng.
Để phát huy lợi ích của rau bí và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, người tiêu dùng nên chọn rau có nguồn gốc rõ ràng, rửa sạch và sơ chế kỹ trước khi chế biến nhằm giảm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Chuyên gia cũng lưu ý, rau bí chỉ nên là một phần trong chế độ ăn đa dạng. Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi người nên ăn ít nhất 400g rau và trái cây mỗi ngày để bổ sung đầy đủ chất xơ, vitamin và khoáng chất, góp phần phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính.
Một số món ngon có lợi cho sức khỏe từ rau bí
Rau bí luộc
Nhặt và rửa sạch rau, cắt khúc 4-5 cm. Đun sôi nước với chút muối, cho rau vào luộc và đảo đều, tránh đậy nắp để rau giữ màu xanh. Khi rau chín, vớt ra ngâm nước lạnh để giữ độ giòn. Rau bí luộc có thể chấm cùng nước mắm ớt, nước tương hay kho quẹt tùy khẩu vị.
Rau bí xào thịt bò
Thịt bò thái mỏng, ướp gia vị vừa miệng. Phi tỏi thơm, cho thịt bò vào xào nhanh tay rồi trút ra đĩa. Tiếp tục xào rau bí, khi gần chín thì cho thịt bò trở lại chảo, nêm nếm vừa ăn. Món rau bí xào thịt bò vừa thơm ngon, vừa bổ dưỡng, giúp bữa ăn thêm đậm đà.
Rau bí không chỉ là món ăn dân dã quen thuộc mà còn là nguồn dinh dưỡng quý giá, giúp tăng sức đề kháng, hỗ trợ tim mạch, làm đẹp da và phòng ngừa nhiều bệnh lý.
Rau bí xào tôm
Rau bí nhặt và rửa sạch với nước. Sau đó vò nhẹ cho rau có độ mềm mà vẫn giòn. Tôm rửa sạch, bóc vỏ, khứa lưng để bỏ chỉ đen, đem ướp với một chút hạt nêm, mì chính.
Cho hành khô, tỏi còn lại vào phi thơm. Cho rau bí vào đảo đều, cho hạt nêm, mì chính cho vừa ăn. Khi rau chín cho tôm vào đảo thêm khoảng 2 phút là được.
