Không ít người nghĩ rằng vài ly bia buổi tối, một bữa ăn khuya đậm đà hay thói quen thức khuya lướt điện thoại chỉ là “chuyện nhỏ” sau một ngày dài mệt mỏi. Nhưng chính những điều tưởng như vô hại ấy lại đang âm thầm tạo áp lực lên thận, tích tụ rủi ro sức khỏe theo thời gian mà nhiều người không hề hay biết.
Câu chuyện dưới đây là một lời cảnh báo rõ ràng, gióng lên hồi chuông nhắc nhở về những thói quen trước khi đi ngủ mà bạn cần xem lại ngay từ hôm nay.
Một người đàn ông 39 tuổi ở Trung Quốc bất ngờ phải nhập viện cấp cứu vì suy thận cấp tính. Điều đáng nói, nguyên nhân lại xuất phát từ những thói quen quen thuộc trước giờ đi ngủ mà không ít người vẫn duy trì mỗi ngày.
Anh Vương làm việc trong ngành công nghệ, thường xuyên tăng ca và thức khuya. Sau giờ làm, anh có thói quen uống vài chai bia, ăn đồ kho hoặc đồ nướng rồi thức đến 1-2 giờ sáng để lướt điện thoại. Nghĩ mình còn trẻ và khỏe, anh chưa từng đi khám sức khỏe định kỳ.
Cho đến khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau lưng dưới, phù chân, tiểu ra máu và mệt mỏi kéo dài, anh mới đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả cho thấy nồng độ axit uric trong máu của anh tăng vọt chức năng thận suy giảm nghiêm trọng và phải nhập viện điều trị khẩn cấp.
Sau khi tìm hiểu thói quen sinh hoạt, bác sĩ nhận định chính 3 việc làm trước khi ngủ đã âm thầm “bào mòn” thận suốt thời gian dài.
Uống bia vào buổi tối
Bia chứa purin và cồn hai yếu tố khiến axit uric tăng cao, đồng thời làm giảm khả năng đào thải axit uric qua thận. Việc uống bia thường xuyên trước khi ngủ có thể khiến thận bị quá tải và tăng nguy cơ suy giảm chức năng.
Ăn đồ nhiều purin trước giờ ngủ
Các món kho, món hầm, hải sản hay đồ nướng chứa lượng purin cao. Khi ăn vào buổi tối muộn, cơ thể phải tăng cường chuyển hóa trong lúc nghỉ ngơi, gây áp lực lớn cho gan và thận.
Thức khuya, thiếu ngủ kéo dài
Ngủ muộn làm rối loạn đồng hồ sinh học, ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa và nội tiết tố. Điều này có thể thúc đẩy sản sinh axit uric, đồng thời làm giảm hiệu quả lọc và đào thải chất độc của thận.
Nếu duy trì các thói quen xấu trong thời gian dài, cơ thể có thể xuất hiện những biểu hiện bất thường như:
Axit uric tăng cao nhưng không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu.
Đau lưng dưới, tiểu đêm nhiều, cơ thể mệt mỏi do chức năng thận suy giảm.
Đau nhức hoặc sưng khớp vì tinh thể axit uric tích tụ.
Phù chân, chán ăn, suy nhược dấu hiệu cho thấy thận đã bị tổn thương nghiêm trọng.
Theo các bác sĩ, tăng axit uric máu kéo dài có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận và dẫn đến suy thận nếu không được kiểm soát kịp thời.
Để hạn chế nguy cơ tăng axit uric và tổn thương thận, các chuyên gia khuyến cáo nên:
Hạn chế bia rượu và thực phẩm nhiều purin vào buổi tối.
Ngủ trước 23h và duy trì 7-8 tiếng ngủ mỗi ngày.
Uống đủ nước để hỗ trợ đào thải axit uric.
Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và giảm thực phẩm chế biến sẵn.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu thường xuyên đau lưng, tiểu đêm hoặc đau khớp.
Nhiều người cho rằng vài thói quen nhỏ trước khi ngủ không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe. Tuy nhiên, chính những việc tưởng chừng vô hại ấy có thể âm thầm làm tổn thương thận từng ngày mà cơ thể khó nhận ra.
– Lòng trắng trứng: Lòng trắng trứng là nguồn protein chất lượng cao, ít phốt pho, phù hợp cho người cần bổ sung đạm nhưng phải kiểm soát chức năng thận, đặc biệt là bệnh nhân lọc máu. Hai lòng trắng trứng lớn (khoảng 66g) cung cấp khoảng 110 mg natri, 108 mg kali và 10 mg phốt pho.
– Kiều mạch: Kiều mạch là loại ngũ cốc có hàm lượng phốt pho thấp hơn nhiều loại khác, đồng thời giàu vitamin nhóm B, magie, sắt và chất xơ. Nửa cốc kiều mạch nấu chín (khoảng 84g) chứa khoảng 3,5 mg natri, 74 mg kali và 59 mg phốt pho.
– Bắp cải: Bắp cải giàu vitamin C, vitamin K và vitamin nhóm B, trong khi lại có hàm lượng natri, kali và phốt pho thấp. Ngoài ra, lượng chất xơ dồi dào còn hỗ trợ tiêu hóa. Trong 70g bắp cải thái nhỏ có khoảng 13 mg natri, 119 mg kali và 18 mg phốt pho.
– Ớt chuông: Ớt chuông là thực phẩm giàu vitamin A, vitamin C nhưng lại chứa ít kali, phù hợp với chế độ ăn hỗ trợ thận. Trong 74g ớt chuông có khoảng 3 mg natri, 156 mg kali và 19 mg phốt pho.
– Hành tây: Hành tây không chỉ giúp tăng hương vị món ăn mà còn hỗ trợ giảm lượng muối trong chế độ ăn. Ngoài ra, thực phẩm này còn cung cấp vitamin C, mangan, vitamin nhóm B và chất xơ prebiotic tốt cho hệ tiêu hóa. Một củ hành tây nhỏ (khoảng 70g) chứa khoảng 3 mg natri, 102 mg kali và 20 mg phốt pho.
– Củ cải: Củ cải là thực phẩm có hàm lượng kali và phốt pho thấp, đồng thời giàu vitamin C. Trong 58g củ cải tươi có khoảng 23 mg natri, 135 mg kali và 12 mg phốt pho; khi nấu chín (78g), lượng natri khoảng 12,5 mg, kali 138 mg và phốt pho 20 mg.
Câu chuyện của Tiểu Hạ, một nữ nhân viên truyền thông 24 tuổi tại Đào Viên (Đài Loan, Trung Quốc) là một minh chứng điển hình cho sự chủ quan này.
Do công việc bận rộn và thường xuyên thức khuya, cô luôn chọn một ly latte ấm vào mỗi sáng, thậm chí dùng nó để thay thế hoàn toàn cho bữa ăn sáng với mục đích giảm cân.
Sau một thời gian dài, Tiểu Hạ xuất hiện những cơn đau bụng âm ỉ vùng thượng vị, sụt cân và buồn nôn. Cho rằng đây chỉ là biểu hiện đau dạ dày thông thường, cô tự mua thuốc tiêu hóa về uống. Cho đến một ngày, cơn đau bụng dữ dội khiến cô phải nhờ đồng nghiệp đưa thẳng đến bệnh viện cấp cứu.
Tại bệnh viện, bác sĩ điều trị Luo Jialin (Đài Loan, Trung Quốc) chẩn đoán Tiểu Hạ bị viêm loét dạ dày cấp tính dẫn đến biến chứng thủng dạ dày, buộc phải tiến hành phẫu thuật khẩn cấp. Cô gái trẻ vô cùng bàng hoàng vì cô không hề uống cà phê đen đậm đặc mà luôn chọn latte vì nghĩ rằng thành phần sữa ngọt sẽ an toàn, lành tính cho niêm mạc.
Phân tích về ca bệnh này trên chương trình "Doctor Is So Hot", bác sĩ Luo Jialin nhấn mạnh sai lầm chí mạng của cô gái là thường xuyên uống cà phê khi bụng rỗng.
Vào buổi sáng, dịch tiết vị giới hạn và đường huyết chưa ổn định. Chất caffeine trong cà phê kết hợp với protein trong sữa đọng lại ở dạ dày trống rỗng sẽ kích thích niêm mạc, thúc đẩy quá trình tiết axit tăng vọt. Vị đắng của thức uống này cũng là nhân tố ảnh hưởng xấu đến sự co thắt của dạ dày. Khi không có thức ăn để hòa tan, nồng độ axit cao sẽ quay lại tấn công, bào mòn lớp màng bảo vệ và gây viêm loét sâu.
Nguy hại hơn, Tiểu Hạ còn có thói quen ăn thêm trái cây chua sau khi uống cà phê để ép cân. Sự kết hợp này hủy hoại niêm mạc, dẫn đến lỗ thủng dạ dày. Việc lạm dụng cà phê lúc đói còn được cảnh báo làm tăng đường huyết lên tới 50%, kích thích nhu động ruột gây nôn nao và làm quá tải hệ thần kinh.
Những sai lầm khác khi uống cà phê gây hại sức khỏe:
-Thêm kem vào cà phê: Nhiều người thích thêm kem vào cà phê để tăng hương vị, nhưng làm như vậy có thể dẫn đến tăng cân và những ảnh hưởng bất lợi khác cho sức khỏe.
-Thêm nhiều đường, sữa đặc vào cà phê: Hãy giảm việc thêm đường, sữa đặc vào cà phê. Cà phê muốn ngon nên có vị chua nhẹ, vì vậy đừng biến nó thành quá ngọt. Thêm nhiều đường sữa cuối cùng có thể dẫn đến sự tích tụ chất béo nhiều hơn, sau đó có thể phát triển thành bệnh gan nhiễm mỡ, góp phần gây ra bệnh tiểu đường, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.
Tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung có thể thúc đẩy chứng viêm mạn tính và huyết áp, cả hai đều là con đường bệnh lý chính dẫn đến bệnh tim.
-Uống cà phê quá nóng: Theo một nghiên cứu gần đây được công bố trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ PubMed, uống đồ uống quá nóng như nước, trà và cà phê nóng làm tăng nguy cơ phát triển ung thư thực quản. Đồ uống quá nóng có thể gây hại cho thực quản và tăng gấp 3 lần nguy cơ phát triển ung thư. Hãy để cà phê của nguội một chút rồi uống nhằm tránh rủi ro.
-Uống cà phê trước khi đi ngủ: Cà phê rất hữu ích khi bạn cần thức cả đêm. Nhưng bình thường thì không nên uống cà phê ngay trước khi đi ngủ vì nó có thể gây gián đoạn giấc ngủ.
-Dùng chất tạo ngọt nhân tạo: Các chất như sucralose và aspartame được quảng cáo là không calo, nhưng thực tế có thể làm rối loạn hệ vi sinh đường ruột, dẫn đến đầy hơi, khó tiêu và giảm hấp thu dưỡng chất.
Một phụ nữ Singapore cho biết đã hoảng hốt khi phát hiện một vật thể mà cô nghi là "xác thằn lằn" trong phần cơm rang vừa mua, chỉ sau khi ăn được vài miếng đầu tiên.
Theo lời kể của người phụ nữ (giấu tên), sự việc xảy ra vào ngày 28/6 khi cô đặt món cơm rang từ một chi nhánh quán ăn nằm trong trung tâm thương mại tại Singapore. Mọi thứ ban đầu diễn ra bình thường cho đến khi cô ăn được khoảng ba miếng và bất ngờ phát hiện một dị vật lạ trong đĩa thức ăn.
Thấy con thằn lằn cô lập tức dừng ăn và báo sự việc cho bộ phận chăm sóc khách hàng của nhà hàng. Sau đó, toàn bộ phần thức ăn được bỏ đi, đồng thời cô yêu cầu cơ sở kinh doanh chịu trách nhiệm về sự cố.
Ban đầu, phía nhà hàng đề xuất tặng hai bữa ăn miễn phí như một hình thức xin lỗi. Tuy nhiên, khách hàng từ chối và yêu cầu hoàn tiền toàn bộ, đồng thời khẳng định không muốn quay lại sử dụng dịch vụ của quán.
Trước phản ánh này, nhà hàng đã tiến hành điều tra nội bộ, bao gồm kiểm tra hệ thống camera an ninh và phối hợp với đơn vị kiểm soát côn trùng để rà soát khu vực bếp. Kết quả ban đầu cho thấy không phát hiện dấu hiệu của động vật bò sát tại cơ sở.
Phía doanh nghiệp cũng cho biết thực phẩm được chế biến tươi và tuân thủ quy trình an toàn vệ sinh thực phẩm, đồng thời khẳng định chưa có bằng chứng cho thấy xảy ra tình trạng nhiễm bẩn từ trong quá trình vận hành.
Vụ việc đã được báo cáo lên Cơ quan An toàn Thực phẩm Singapore. Cơ quan này cho biết đang tiến hành điều tra và sẽ có biện pháp xử lý nếu phát hiện vi phạm.
Theo thông tin từ cơ quan chức năng, an toàn thực phẩm là trách nhiệm chung giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý, theo Mothership.
Bộ Y tế ước tính tỉ lệ vô sinh hiếm muộn với tỉ lệ 7,7% ở các cặp vợ chồng trẻ trong độ tuổi sinh sản (15-49 tuổi), tương đương với khoảng 1 triệu cặp vợ chồng đang chịu hậu quả của vô sinh hiếm muộn và cần phải được can thiệp.
Vấn đề vô sinh hiếm muộn hiện nay đang ngày càng trẻ hóa. Nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng này như các cặp vợ chồng xây dựng gia đình muộn hơn so với trước đây, tỉ lệ có thai ngoài ý muốn dẫn đến đình chỉ thai nghén gia tăng... tình trạng vô sinh hiếm muộn ở nam giới cũng ngày càng trẻ hóa.
Theo đánh giá của các bác sĩ lượng bệnh nhân đến khám vô sinh hiếm muộn ngày càng tăng. Xu hướng đang trẻ hóa, lượng bệnh nhân dưới 30 tuổi và dưới 35 tuổi đến viện khám đang tăng. Tỉ lệ vô sinh thứ phát đang tăng cao hơn, chiếm khoảng 50 - 60%.
Riêng với gia đình anh Nguyễn Văn Châm (SN 1993, dân tộc Tày) và chị Nguyễn Thị Phương (SN 1997, dân tộc Nùng), quê Tuyên Quang, 5 năm mong con là quãng thời gian chất chứa nhiều áp lực và những nỗi niềm khó gọi thành tên.
Hai năm đầu sau kết hôn chưa có con, anh chị vẫn nghĩ mọi thứ bình thường nên chưa đi thăm khám. Đến năm thứ ba, nghe lời người thân, anh chị lặn lội nhiều nơi điều trị với hy vọng sớm có tin vui. Thế nhưng, mọi cố gắng đều không mang lại kết quả.
Khi quyết định đến một bệnh viện ở Hà Nội thăm khám, anh chị nhận được kết luận anh Châm thiểu tinh rất nặng, cơ hội có thai tự nhiên là không thể. Khoảnh khắc nghe bác sĩ thông báo, anh Châm gần như suy sụp hoàn toàn.
"Có lúc tôi nghĩ hay là để vợ đi tìm hạnh phúc mới", anh Châm nhớ lại. Thế nhưng, thay vì buông tay, chị Phương lại là người ở bên động viên chồng, nếu không thể sinh con sẽ xin con nuôi và tiếp tục sống cùng nhau.
Những năm tháng mong con cũng là khoảng thời gian anh chị phải đối diện với không ít áp lực từ những câu hỏi vô tình của người xung quanh. Mỗi lần nghe ai hỏi chuyện bao giờ có em bé, cả hai lại chọn cách né tránh, ít xuất hiện ở nơi đông người hơn vì sợ những lời hỏi han.
Điều khiến hành trình tìm con của anh chị thêm chật vật là hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn. Trong gia đình, anh trai của anh Châm cũng hiếm muộn 10 năm, mẹ đẻ lại mắc ung thư vú nên mọi khoản chi tiêu đều trở thành gánh nặng.
"Gia đình kinh tế khó khăn lắm, anh trai tôi hiếm muộn lâu năm hơn nên vợ chồng tôi quyết định nhường cơ hội điều trị trước cho anh chị. Bao nhiêu trâu bò trong nhà cũng bán đi để làm thụ tinh ống nghiệm cho anh", anh Châm chia sẻ.
May mắn sau đó, gia đình anh trai đã đón được con nhờ điều trị hiếm muộn và trở thành động lực để vợ chồng anh Châm xuống Hà Nội thăm khám lần nữa.
Tuy nhiên, kết quả sau thăm khám anh chị nhận được vẫn không thay đổi. IVF là cơ hội lớn nhất nhưng cũng là điều nằm ngoài khả năng tài chính của đôi vợ chồng trẻ. Thu nhập chỉ đủ trang trải cuộc sống hằng ngày khiến anh chị buộc phải gác lại giấc mơ làm cha mẹ để tiếp tục đi làm.
Tình cờ biết đến chương trình "Tuần Lễ Vàng - ươm mầm hạnh phúc" do Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội tổ chức vào năm 2024. Mang theo hy vọng, anh chị nộp hồ sơ xét duyệt gói hỗ trợ miễn phí 100% chi phí thực hiện IVF và trở thành 1 trong 15 gia đình nhận được hỗ trợ.
Khi hay tin, đôi vợ chồng trẻ đã ôm nhau khóc vì xúc động, vì không dám tin đó là sự thật. Với anh chị, giá trị lớn nhất mà chương trình mang lại không chỉ là hỗ trợ tài chính, mà còn là cơ hội để những gia đình từng phải từ bỏ hy vọng có thể tiếp tục hành trình tìm con.
Quá trình thực hiện IVF của anh chị diễn ra thuận lợi. Trong suốt hành trình, vợ chồng anh Châm luôn nhận được sự đồng hành, động viên từ đội ngũ y bác sĩ, nhân viên y tế của bệnh viện.
Sau 12 ngày chuyển phôi, khoảnh khắc chị Phương cầm que thử thai trên tay và nhìn thấy hai vạch hiện lên dù còn mờ nhạt, cả hai đã vỡ òa trong niềm vui.
Thai kỳ diễn ra thuận lợi và ngày con chào đời cũng trở thành khoảnh khắc đặc biệt nhất trong cuộc đời anh Châm. "Đến bây giờ nghĩ lại, tôi vẫn không tin mình đã được làm bố thật rồi", anh nói và cho biết căn nhà hiện lúc nào cũng có tiếng con khóc cười, cảm giác rất hạnh phúc.
Với chị Phương, hành trình làm mẹ sau nhiều năm chờ đợi khiến chị càng trân trọng từng khoảnh khắc bình dị. Từ lần đầu được nghe tiếng tim thai, cảm nhận con đạp, đến lúc ôm con vào lòng sau sinh, mọi thứ đều trở thành ký ức mà chị chưa từng nghĩ có ngày mình được trải qua.
Sau tất cả khó khăn và những lần tưởng như phải từ bỏ, anh chị nói rằng điều quý giá nhất hiện tại chính là được cùng nhau nhìn con lớn lên mỗi ngày.
Chia sẻ với Người Đưa Tin, Ths.BS Lê Thị Thu Hiền - Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội cho biết thêm, từ ngày 15/6 đến 28/6/2026, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội tổ chức chương trình "Tuần lễ vàng - ươm mầm hạnh phúc 2026" với chủ đề "Chắp cánh ước mơ làm cha mẹ".
Theo đó, bệnh viện miễn phí khám tư vấn, siêu âm, xét nghiệm tinh dịch đồ, xét nghiệm đánh giá dự trữ buồng trứng (AMH), chụp x-quang tử cung - vòi trứng… Đặc biệt, 10 cặp vợ chồng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước sẽ được miễn phí 100% chi phí thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) thông qua hình thức xét duyệt hồ sơ.
Trong quá trình thăm khám cho bệnh nhân, bác sĩ Hiền cho biết, có những gia đình bác sĩ gặp lại sau nhiều năm họ tạm dừng điều trị vì áp lực kinh tế hoặc tinh thần quá mệt mỏi.
