Bộ Y tế ước tính tỉ lệ vô sinh hiếm muộn với tỉ lệ 7,7% ở các cặp vợ chồng trẻ trong độ tuổi sinh sản (15-49 tuổi), tương đương với khoảng 1 triệu cặp vợ chồng đang chịu hậu quả của vô sinh hiếm muộn và cần phải được can thiệp.
Vấn đề vô sinh hiếm muộn hiện nay đang ngày càng trẻ hóa. Nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng này như các cặp vợ chồng xây dựng gia đình muộn hơn so với trước đây, tỉ lệ có thai ngoài ý muốn dẫn đến đình chỉ thai nghén gia tăng… tình trạng vô sinh hiếm muộn ở nam giới cũng ngày càng trẻ hóa.
Theo đánh giá của các bác sĩ lượng bệnh nhân đến khám vô sinh hiếm muộn ngày càng tăng. Xu hướng đang trẻ hóa, lượng bệnh nhân dưới 30 tuổi và dưới 35 tuổi đến viện khám đang tăng. Tỉ lệ vô sinh thứ phát đang tăng cao hơn, chiếm khoảng 50 – 60%.
Riêng với gia đình anh Nguyễn Văn Châm (SN 1993, dân tộc Tày) và chị Nguyễn Thị Phương (SN 1997, dân tộc Nùng), quê Tuyên Quang, 5 năm mong con là quãng thời gian chất chứa nhiều áp lực và những nỗi niềm khó gọi thành tên.
Hai năm đầu sau kết hôn chưa có con, anh chị vẫn nghĩ mọi thứ bình thường nên chưa đi thăm khám. Đến năm thứ ba, nghe lời người thân, anh chị lặn lội nhiều nơi điều trị với hy vọng sớm có tin vui. Thế nhưng, mọi cố gắng đều không mang lại kết quả.
Khi quyết định đến một bệnh viện ở Hà Nội thăm khám, anh chị nhận được kết luận anh Châm thiểu tinh rất nặng, cơ hội có thai tự nhiên là không thể. Khoảnh khắc nghe bác sĩ thông báo, anh Châm gần như suy sụp hoàn toàn.
“Có lúc tôi nghĩ hay là để vợ đi tìm hạnh phúc mới”, anh Châm nhớ lại. Thế nhưng, thay vì buông tay, chị Phương lại là người ở bên động viên chồng, nếu không thể sinh con sẽ xin con nuôi và tiếp tục sống cùng nhau.
Những năm tháng mong con cũng là khoảng thời gian anh chị phải đối diện với không ít áp lực từ những câu hỏi vô tình của người xung quanh. Mỗi lần nghe ai hỏi chuyện bao giờ có em bé, cả hai lại chọn cách né tránh, ít xuất hiện ở nơi đông người hơn vì sợ những lời hỏi han.
Điều khiến hành trình tìm con của anh chị thêm chật vật là hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn. Trong gia đình, anh trai của anh Châm cũng hiếm muộn 10 năm, mẹ đẻ lại mắc ung thư vú nên mọi khoản chi tiêu đều trở thành gánh nặng.
“Gia đình kinh tế khó khăn lắm, anh trai tôi hiếm muộn lâu năm hơn nên vợ chồng tôi quyết định nhường cơ hội điều trị trước cho anh chị. Bao nhiêu trâu bò trong nhà cũng bán đi để làm thụ tinh ống nghiệm cho anh”, anh Châm chia sẻ.
May mắn sau đó, gia đình anh trai đã đón được con nhờ điều trị hiếm muộn và trở thành động lực để vợ chồng anh Châm xuống Hà Nội thăm khám lần nữa.
Tuy nhiên, kết quả sau thăm khám anh chị nhận được vẫn không thay đổi. IVF là cơ hội lớn nhất nhưng cũng là điều nằm ngoài khả năng tài chính của đôi vợ chồng trẻ. Thu nhập chỉ đủ trang trải cuộc sống hằng ngày khiến anh chị buộc phải gác lại giấc mơ làm cha mẹ để tiếp tục đi làm.
Tình cờ biết đến chương trình “Tuần Lễ Vàng – ươm mầm hạnh phúc” do Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội tổ chức vào năm 2024. Mang theo hy vọng, anh chị nộp hồ sơ xét duyệt gói hỗ trợ miễn phí 100% chi phí thực hiện IVF và trở thành 1 trong 15 gia đình nhận được hỗ trợ.
Khi hay tin, đôi vợ chồng trẻ đã ôm nhau khóc vì xúc động, vì không dám tin đó là sự thật. Với anh chị, giá trị lớn nhất mà chương trình mang lại không chỉ là hỗ trợ tài chính, mà còn là cơ hội để những gia đình từng phải từ bỏ hy vọng có thể tiếp tục hành trình tìm con.
Quá trình thực hiện IVF của anh chị diễn ra thuận lợi. Trong suốt hành trình, vợ chồng anh Châm luôn nhận được sự đồng hành, động viên từ đội ngũ y bác sĩ, nhân viên y tế của bệnh viện.
Sau 12 ngày chuyển phôi, khoảnh khắc chị Phương cầm que thử thai trên tay và nhìn thấy hai vạch hiện lên dù còn mờ nhạt, cả hai đã vỡ òa trong niềm vui.
Thai kỳ diễn ra thuận lợi và ngày con chào đời cũng trở thành khoảnh khắc đặc biệt nhất trong cuộc đời anh Châm. “Đến bây giờ nghĩ lại, tôi vẫn không tin mình đã được làm bố thật rồi”, anh nói và cho biết căn nhà hiện lúc nào cũng có tiếng con khóc cười, cảm giác rất hạnh phúc.
Với chị Phương, hành trình làm mẹ sau nhiều năm chờ đợi khiến chị càng trân trọng từng khoảnh khắc bình dị. Từ lần đầu được nghe tiếng tim thai, cảm nhận con đạp, đến lúc ôm con vào lòng sau sinh, mọi thứ đều trở thành ký ức mà chị chưa từng nghĩ có ngày mình được trải qua.
Sau tất cả khó khăn và những lần tưởng như phải từ bỏ, anh chị nói rằng điều quý giá nhất hiện tại chính là được cùng nhau nhìn con lớn lên mỗi ngày.
Chia sẻ với Người Đưa Tin, Ths.BS Lê Thị Thu Hiền – Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội cho biết thêm, từ ngày 15/6 đến 28/6/2026, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội tổ chức chương trình “Tuần lễ vàng – ươm mầm hạnh phúc 2026” với chủ đề “Chắp cánh ước mơ làm cha mẹ”.
Theo đó, bệnh viện miễn phí khám tư vấn, siêu âm, xét nghiệm tinh dịch đồ, xét nghiệm đánh giá dự trữ buồng trứng (AMH), chụp x-quang tử cung – vòi trứng… Đặc biệt, 10 cặp vợ chồng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước sẽ được miễn phí 100% chi phí thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) thông qua hình thức xét duyệt hồ sơ.
Trong quá trình thăm khám cho bệnh nhân, bác sĩ Hiền cho biết, có những gia đình bác sĩ gặp lại sau nhiều năm họ tạm dừng điều trị vì áp lực kinh tế hoặc tinh thần quá mệt mỏi.
Vài ngày sau khi Vishram Munda mất tích, gia đình đã tiến hành các nghi lễ cuối cùng, nhưng rồi ông lại bất ngờ trở về nhà ở huyện Khunti, bang Jharkhand, Ấn Độ sau một thời gian sinh sống ở Ramgarh, cách nhà 70km.
Hôm thứ Tư (ngày 20/5), các quan chức cho biết việc chôn cất do gia đình tiến hành xuất phát từ sự nhầm lẫn thi thể mà cảnh sát tìm thấy là của Munda.
Varun Rajak, Cảnh sát trưởng khu vực Khunti nói với PTI hôm thứ Tư rằng ông Munda, 45 tuổi, quê ở làng Patratoli, đã mất tích vào ngày 10/5 sau khi rời nhà đi dự đám cưới.
"Gia đình ông ấy đã tìm kiếm khắp nơi nhưng không thấy. Một ngày sau, cảnh sát tìm thấy một thi thể không rõ danh tính trong cống. Khi nhận được thông tin, người thân đã đến Bệnh viện Khunti Sadar và nhận dạng thi thể đó là của Munda", Cảnh sát trưởng Varun Rajak cho biết.
Cảnh sát cho biết, chiều cao, vóc dáng và khuôn mặt của thi thể rất giống với Munda, và các thành viên trong gia đình cũng như dân làng đều cho rằng đó là thi thể của người mất tích.
Sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý, cảnh sát đã bàn giao thi thể cho gia đình lo hậu sự và thi thể được chôn cất theo nghi thức địa phương.
"Vài ngày sau lễ tang, Munda đột nhiên xuất hiện tại nhà trọ của con gái ở Khunti, khiến người thân vô cùng bất ngờ. Ông nói với các thành viên trong gia đình rằng ông đã đến Ramgarh mà không báo cho ai biết", vị cảnh sát cho biết.
Theo lời một sĩ quan cảnh sát, lực lượng chức năng hiện đã bắt đầu quá trình khai quật thi thể để tiến hành xét nghiệm ADN nhằm xác định danh tính người quá cố đã bị chôn nhầm.
Trung tâm Nghiên cứu Gia đình và Hôn nhân Quốc gia thuộc Đại học Bowling Green State thống kê cứ 4 vụ ly hôn thì có một xảy ra ở những người trên 50 tuổi. Phần lớn diễn ra sau 20 đến 29 năm chung sống, trùng thời điểm con cái trưởng thành. Hiện tượng này được gọi là "ly hôn xám" (grey divorce), thuật ngữ chỉ những cuộc hôn nhân tan vỡ ở giai đoạn muộn.
Hiệp hội Tâm lý học Mỹ (APA) gọi đây là "hội chứng tổ trống", trạng thái khủng hoảng tâm lý xuất hiện khi con cái ra ở riêng.
Số liệu cho thấy nhiều cặp dành hơn 70% thời gian trò chuyện mỗi ngày để nói về con. Khi nguồn giao tiếp này biến mất, thời lượng trò chuyện giảm mạnh, làm bộc lộ những rạn nứt âm thầm.
Tiến sĩ Tara Lally, nhà tâm lý học tại Trung tâm Hackensack Meridian Health ở bang New Jersey, cho biết nhiều người chỉ bắt đầu đối diện khoảng cách tình cảm khi không còn sống chung với con. "Khi việc nuôi dạy con kết thúc, nhiều người mới nhận ra sự thiếu kết nối trong hôn nhân", bà Lally nói.
Tiến sĩ Deborah Gilman, nhà tâm lý học tại bang Pennsylvania, cho biết hội chứng tổ trống không gây ra ly hôn mà chỉ phơi bày những mâu thuẫn tồn tại hàng chục năm. Lúc này, họ mới có thời gian nhìn lại những xung đột chưa được giải quyết.
Tiến sĩ Francine Toder, nhà tâm lý học lâm sàng tại Đại học California, nói nhiều người bắt đầu cảm thấy bản thân đang sống cùng một người xa lạ và tình yêu thời trẻ không phải lúc nào cũng tồn tại đến già.
Nghiên cứu năm 2022 cho thấy tỷ lệ ly hôn ở người trên 50 tuổi tại Mỹ tăng từ 8,7% năm 1990 lên 36% vào năm 2019.
Bà Tara Lally cho biết tuổi thọ cao hơn khiến con người cân nhắc lại cách sống. Họ ưu tiên sự thỏa mãn cá nhân, đồng thời chịu tác động từ các vấn đề sức khỏe hoặc việc nghỉ hưu. Trong khi đó, bà Francine Toder nói tuổi tác khiến con người quan tâm nhiều hơn tới sự độc lập, không muốn tiếp tục một cuộc hôn nhân thiếu cảm xúc.
Dù vậy, ly hôn sau tuổi 50 thường đi kèm nhiều hệ lụy. Phụ nữ dễ chịu tổn thất tài chính, trong khi đàn ông thường gặp khó khăn về tâm lý. Hai người phải đối mặt với việc giảm tiền tiết kiệm hưu trí, nguy cơ mất bảo hiểm y tế và việc phân chia tài sản phức tạp.
"50 tuổi không phải dấu chấm hết. Nhưng bạn cần phân biệt mình đang rời bỏ một cuộc hôn nhân đổ vỡ thật sự hay chỉ đang chạy trốn cảm giác không thoải mái", chuyên gia nói.
Để cứu vãn, các chuyên gia khuyên hai người nên nhìn lại mối quan hệ, xác định điều mình mong muốn và cởi mở về những khúc mắc trong lòng. Việc cùng đi du lịch, thử hoạt động mới có thể tạo cảm giác mới mẻ, giúp tăng kết nối.
"Đừng xem việc người bạn đời luôn ở bên là điều hiển nhiên. Nếu không chủ động duy trì kết nối, khoảng cách giữa hai người sẽ ngày càng lớn hơn", bà Lally nói.
Người thì thấy thành công thì vui, còn thất bại thì nói đùa “Cá tháng tư” cho đỡ quê. Nhưng có người cho rằng đã là cảm xúc thật thì không nên nấp sau hai chữ “đùa thôi”.
Ngọc Như (27 tuổi, TP.HCM) kể năm ngoái cô lấy hết dũng khí để tỏ tình qua tin nhắn với crush (người được thích - PV) vào đúng ngày Cá tháng tư (1-4). Mãi đến khuya mới nhận được hồi âm ngoài mong đợi, crush của Như chủ động bày tỏ muốn tìm hiểu cô từ ngày 2-4.
Sau một tháng “tìm hiểu mập mờ”, trong đó cả hai thường vài ngày mới nhắn tin cho nhau, Ngọc Như nhận ra hai người không hợp và quyết định quay lại làm bạn bè.
Còn Anh Minh (23 tuổi, TP.HCM) kể lại lần tỏ tình ngày 1-4 nhớ đời năm ngoái. Thích bạn cùng lớp nhưng ngại nói ra, Minh quyết định nhắn tin tỏ tình crush ngay buổi sáng Cá tháng tư. Dòng tin nhắn dài ngoằng, chứa cả sự chân thành, gửi kèm icon trái tim.
Chuyện “dở khóc dở cười”, crush trả lời: “Haha, 1-4 mà, chắc đùa thôi đúng không?”. Minh đứng hình, vừa muốn giải thích vừa muốn chui xuống đất. Cuối cùng, cả hai phải cười xong mới nói chuyện tiếp như bình thường, nhưng cảm giác lúc đó… vừa ngượng vừa buồn cười!
Lần sau, Minh nói chắc chọn một ngày bình thường để tỏ tình nghiêm túc hơn, chứ bạn đó tưởng là giỡn.
Câu chuyện mượn ngày Cá tháng tư để tỏ tình luôn khiến giới trẻ bàn luận sôi nổi. Nếu lời tỏ tình được đồng ý thì quá hạnh phúc, nhưng nếu không thì cũng không sao, vẫn còn cớ nói rằng đó chỉ là một trò đùa 1-4. Chung quy lại, với cách này, mọi thứ đều có đường lui, không ai phải chịu quá nhiều rủi ro về mặt cảm xúc.
Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là liệu chỉ có những người xem thường tình cảm mới chọn ngày 1-4 để bày tỏ tình cảm, hay thực ra cũng có những người yêu thật lòng nhưng khéo léo tận dụng cơ hội này để giảm bớt áp lực?
Châu Giang (26 tuổi, TP.HCM) chia sẻ rằng việc bày tỏ tình cảm xuất phát từ việc sống thật với cảm xúc của bản thân. Tỏ tình, theo Châu Giang, là để người kia hiểu được cảm xúc của mình, chứ không phải để đòi hỏi một mối quan hệ.
“Nếu phải lồng thêm câu “đùa thôi” vì sợ bị từ chối hay tổn thương lòng tự tôn thì ngay cả khi đối phương đồng ý, cảm xúc đó cũng khó mà gọi là chân thành”, Giang bày tỏ.
Còn Thùy Dương (25 tuổi, nhân viên tại TP.HCM) cho rằng nếu thực sự thích một người thì không nên dùng chiêu tỏ tình ngày Cá tháng tư để thử lòng. Bởi lẽ, cách làm này vừa thiếu tôn trọng đối phương, vừa phần nào cho thấy tình cảm chưa đủ nghiêm túc.
Thùy Dương đặt ra một tình huống ngược lại nếu bạn thật lòng đồng ý, nhưng người kia lại vội vàng nói “tớ đùa thôi” thì cảm giác hụt hẫng chắc chắn là điều khó tránh.
“Đã muốn tỏ tình thì nên nghiêm túc và rõ ràng với cảm xúc của mình, thay vì núp sau một “trò đùa” để giữ đường lui. Và khi đã đủ chân thành, dù kết quả thế nào, đó vẫn là một trải nghiệm đáng trân trọng biết đâu bạn và “crush” lại có cơ hội trở thành một đôi”, Dương bày tỏ.
