Bộ Y tế ước tính tỉ lệ vô sinh hiếm muộn với tỉ lệ 7,7% ở các cặp vợ chồng trẻ trong độ tuổi sinh sản (15-49 tuổi), tương đương với khoảng 1 triệu cặp vợ chồng đang chịu hậu quả của vô sinh hiếm muộn và cần phải được can thiệp.
Vấn đề vô sinh hiếm muộn hiện nay đang ngày càng trẻ hóa. Nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng này như các cặp vợ chồng xây dựng gia đình muộn hơn so với trước đây, tỉ lệ có thai ngoài ý muốn dẫn đến đình chỉ thai nghén gia tăng… tình trạng vô sinh hiếm muộn ở nam giới cũng ngày càng trẻ hóa.
Theo đánh giá của các bác sĩ lượng bệnh nhân đến khám vô sinh hiếm muộn ngày càng tăng. Xu hướng đang trẻ hóa, lượng bệnh nhân dưới 30 tuổi và dưới 35 tuổi đến viện khám đang tăng. Tỉ lệ vô sinh thứ phát đang tăng cao hơn, chiếm khoảng 50 – 60%.
Riêng với gia đình anh Nguyễn Văn Châm (SN 1993, dân tộc Tày) và chị Nguyễn Thị Phương (SN 1997, dân tộc Nùng), quê Tuyên Quang, 5 năm mong con là quãng thời gian chất chứa nhiều áp lực và những nỗi niềm khó gọi thành tên.
Hai năm đầu sau kết hôn chưa có con, anh chị vẫn nghĩ mọi thứ bình thường nên chưa đi thăm khám. Đến năm thứ ba, nghe lời người thân, anh chị lặn lội nhiều nơi điều trị với hy vọng sớm có tin vui. Thế nhưng, mọi cố gắng đều không mang lại kết quả.
Khi quyết định đến một bệnh viện ở Hà Nội thăm khám, anh chị nhận được kết luận anh Châm thiểu tinh rất nặng, cơ hội có thai tự nhiên là không thể. Khoảnh khắc nghe bác sĩ thông báo, anh Châm gần như suy sụp hoàn toàn.
“Có lúc tôi nghĩ hay là để vợ đi tìm hạnh phúc mới”, anh Châm nhớ lại. Thế nhưng, thay vì buông tay, chị Phương lại là người ở bên động viên chồng, nếu không thể sinh con sẽ xin con nuôi và tiếp tục sống cùng nhau.
Những năm tháng mong con cũng là khoảng thời gian anh chị phải đối diện với không ít áp lực từ những câu hỏi vô tình của người xung quanh. Mỗi lần nghe ai hỏi chuyện bao giờ có em bé, cả hai lại chọn cách né tránh, ít xuất hiện ở nơi đông người hơn vì sợ những lời hỏi han.
Điều khiến hành trình tìm con của anh chị thêm chật vật là hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn. Trong gia đình, anh trai của anh Châm cũng hiếm muộn 10 năm, mẹ đẻ lại mắc ung thư vú nên mọi khoản chi tiêu đều trở thành gánh nặng.
“Gia đình kinh tế khó khăn lắm, anh trai tôi hiếm muộn lâu năm hơn nên vợ chồng tôi quyết định nhường cơ hội điều trị trước cho anh chị. Bao nhiêu trâu bò trong nhà cũng bán đi để làm thụ tinh ống nghiệm cho anh”, anh Châm chia sẻ.
May mắn sau đó, gia đình anh trai đã đón được con nhờ điều trị hiếm muộn và trở thành động lực để vợ chồng anh Châm xuống Hà Nội thăm khám lần nữa.
Tuy nhiên, kết quả sau thăm khám anh chị nhận được vẫn không thay đổi. IVF là cơ hội lớn nhất nhưng cũng là điều nằm ngoài khả năng tài chính của đôi vợ chồng trẻ. Thu nhập chỉ đủ trang trải cuộc sống hằng ngày khiến anh chị buộc phải gác lại giấc mơ làm cha mẹ để tiếp tục đi làm.
Tình cờ biết đến chương trình “Tuần Lễ Vàng – ươm mầm hạnh phúc” do Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội tổ chức vào năm 2024. Mang theo hy vọng, anh chị nộp hồ sơ xét duyệt gói hỗ trợ miễn phí 100% chi phí thực hiện IVF và trở thành 1 trong 15 gia đình nhận được hỗ trợ.
Khi hay tin, đôi vợ chồng trẻ đã ôm nhau khóc vì xúc động, vì không dám tin đó là sự thật. Với anh chị, giá trị lớn nhất mà chương trình mang lại không chỉ là hỗ trợ tài chính, mà còn là cơ hội để những gia đình từng phải từ bỏ hy vọng có thể tiếp tục hành trình tìm con.
Quá trình thực hiện IVF của anh chị diễn ra thuận lợi. Trong suốt hành trình, vợ chồng anh Châm luôn nhận được sự đồng hành, động viên từ đội ngũ y bác sĩ, nhân viên y tế của bệnh viện.
Sau 12 ngày chuyển phôi, khoảnh khắc chị Phương cầm que thử thai trên tay và nhìn thấy hai vạch hiện lên dù còn mờ nhạt, cả hai đã vỡ òa trong niềm vui.
Thai kỳ diễn ra thuận lợi và ngày con chào đời cũng trở thành khoảnh khắc đặc biệt nhất trong cuộc đời anh Châm. “Đến bây giờ nghĩ lại, tôi vẫn không tin mình đã được làm bố thật rồi”, anh nói và cho biết căn nhà hiện lúc nào cũng có tiếng con khóc cười, cảm giác rất hạnh phúc.
Với chị Phương, hành trình làm mẹ sau nhiều năm chờ đợi khiến chị càng trân trọng từng khoảnh khắc bình dị. Từ lần đầu được nghe tiếng tim thai, cảm nhận con đạp, đến lúc ôm con vào lòng sau sinh, mọi thứ đều trở thành ký ức mà chị chưa từng nghĩ có ngày mình được trải qua.
Sau tất cả khó khăn và những lần tưởng như phải từ bỏ, anh chị nói rằng điều quý giá nhất hiện tại chính là được cùng nhau nhìn con lớn lên mỗi ngày.
Chia sẻ với Người Đưa Tin, Ths.BS Lê Thị Thu Hiền – Giám đốc Chuyên môn Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội cho biết thêm, từ ngày 15/6 đến 28/6/2026, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội tổ chức chương trình “Tuần lễ vàng – ươm mầm hạnh phúc 2026” với chủ đề “Chắp cánh ước mơ làm cha mẹ”.
Theo đó, bệnh viện miễn phí khám tư vấn, siêu âm, xét nghiệm tinh dịch đồ, xét nghiệm đánh giá dự trữ buồng trứng (AMH), chụp x-quang tử cung – vòi trứng… Đặc biệt, 10 cặp vợ chồng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên cả nước sẽ được miễn phí 100% chi phí thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) thông qua hình thức xét duyệt hồ sơ.
Trong quá trình thăm khám cho bệnh nhân, bác sĩ Hiền cho biết, có những gia đình bác sĩ gặp lại sau nhiều năm họ tạm dừng điều trị vì áp lực kinh tế hoặc tinh thần quá mệt mỏi.
Sáng 22/6, mạng xã hội lan truyền đoạn video ghi lại cảnh một người phụ nữ bị xịt nước áp lực cao vào mặt, khiến nhiều người bàng hoàng.
Là một trong những người có mặt tại hiện trường ngay sau khi sự việc xảy ra, chị D. (trú tại phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ) cho biết, vụ việc diễn ra tại khu vực chợ Xuân Hòa.
Theo lời chị D., người phụ nữ bị xịt nước là một tiểu thương thường mang rau từ nơi khác đến bán tại khu vực chợ.
Sáng 22/6, bà chọn vị trí ngồi ở phía đối diện cửa hàng hải sản. Khu vực này từ trước đến nay vẫn có người họp chợ, bán rau bình thường vào buổi sáng.
Theo nhân chứng, giữa người bán rau và chủ cửa hàng hải sản xảy ra mâu thuẫn vì chủ cửa hàng không muốn người phụ nữ ngồi bán hàng tại khu vực này.
Chủ cửa hàng sau đó lấy chiếc máy xịt nước dùng để rửa hải sản rồi xịt thẳng vào mặt người phụ nữ bán rau. Đang ở trong nhà cách đó mấy chục mét, chị D. nhìn thấy hành động khó chấp nhận nên vội vàng chạy ra với ý định can ngăn.
Theo chị Dung, người bán rau ngồi cách cửa hàng hải sản một đoạn đường chứ không phải trước cửa hàng hải sản hay bên cạnh nơi gia đình này buôn bán.
"Người ta ngồi ở phía đối diện chứ không phải ngồi trước cửa hàng. Khoảng cách chắc cũng 4-5m. Theo tôi thì việc bán rau ở đó không ảnh hưởng gì đến việc kinh doanh của cửa hàng hải sản cả", chị nói.
Thấy người phụ nữ bị xịt nước áp lực cao vào mặt, những người xung quanh đã nhanh chóng chạy tới can ngăn, đồng thời trình báo công an.
Nhớ lại khoảnh khắc chứng kiến toàn bộ sự việc, người phụ nữ này vẫn không giấu được sự bức xúc.
"Dù xuất phát từ bất kỳ mâu thuẫn nào, việc sử dụng vòi xịt áp lực cao xịt thẳng vào mặt người khác là hành động quá nguy hiểm. Nhìn người ta bị thương như thế ai cũng sợ. Cùng cảnh buôn bán mà hành động như vậy là không nên", chị D. chia sẻ.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, đại diện UBND phường Xuân Hoà (tỉnh Phú Thọ) cho biết, vụ việc trên xảy ra vào khoảng 7h30 sáng 22/6 tại khu vực quán hải sản P.T.
Phút 85 trên sân MetLife ở bang New Jersey, Mỹ, khi Argentina bị tuyển Anh dẫn 0-1 ở bán kết World Cup 2026, đội trưởng Lionel Messi chuyền bóng để Enzo Fernandez dứt điểm gỡ hòa. Vài phút sau, Lautaro Martinez ghi bàn ấn định chiến thắng 2-1, đưa Argentina vào chung kết gặp Tây Ban Nha.
Bàn thắng của Enzo Fernandez diễn ra trên sân vận động nơi Messi từng tuyên bố giã từ đội tuyển sau thất bại ở chung kết Copa America 2016. Khi đó, Enzo Fernandez là cậu bé 15 tuổi đang chơi bóng ở học viện River Plate. Trên trang cá nhân, Enzo viết một bức thư dài mong Messi thay đổi ý định, trong đó nhấn mạnh việc mong thần tượng ở lại thi đấu để tìm thấy niềm vui.
Bức thư lan truyền trong cộng đồng người hâm mộ. Vài tuần sau, Messi thay đổi quyết định và trở lại đội tuyển. Nhiều năm sau Enzo cho biết nếu Messi giải nghệ vào thời điểm ấy, cơ hội được thi đấu cùng thần tượng của cậu bé 15 tuổi năm xưa sẽ không thành hiện thực.
Năm 2022, Enzo lần đầu dự World Cup. Trong trận gặp Mexico ở vòng bảng, Messi kiến tạo để tiền vệ trẻ ghi bàn ấn định chiến thắng 2-0. Kết thúc giải đấu, anh giành danh hiệu Cầu thủ trẻ xuất sắc và cùng Argentina vô địch thế giới.
Sau trận đấu, người hâm mộ bắt đầu tìm lại bức thư năm 2016. Câu chuyện cậu bé từng tha thiết mong Messi đừng rời đội tuyển lan truyền trên mạng xã hội và được nhiều tờ báo Argentina, Brazil, Anh nhắc lại như một trong những giai thoại đặc biệt của World Cup.
Đến World Cup 2026, ở vòng 1/8 gặp Ai Cập, Messi tiếp tục kiến tạo để Enzo ghi bàn quyết định, đưa Argentina vào tứ kết. Tại bán kết gặp tuyển Anh, đội trưởng Argentina một lần nữa chuyền bóng cho Enzo ghi bàn gỡ hòa.
Sau hai kỳ World Cup, cả ba bàn thắng của Enzo đều đến từ những đường chuyền của Messi. Mỗi đường chuyền đều gắn với những cột mốc quan trọng trong hành trình của tiền vệ sinh năm 2001 và của chính đội tuyển Argentina.
Trong buổi họp báo trước trận đấu gặp Áo hôm 21/6, Enzo Fernandez cho biết anh vẫn nhớ giai đoạn viết bức thư cách đây 10 năm. "Nếu viết lại, tôi sẽ cần cả những cuốn sách để kể hết những điều chúng tôi đã cùng trải qua", Enzo nói.
Bức thư của cậu bé 15 tuổi không làm Messi thay đổi quyết định, nhưng việc anh ở lại đội tuyển quốc gia đã thay đổi cuộc đời người viết thư. Enzo giờ sát cánh cùng thần tượng, cùng anh vô địch World Cup 2022. Chỉ còn một trận đấu nữa, họ sẽ có cơ hội đưa Argentina trở thành đội đầu tiên sau 64 năm bảo vệ thành công chức vô địch World Cup.
Dù không hút thuốc, không uống rượu bia và luôn tin rằng mình đang chăm sóc sức khỏe đúng cách, một người đàn ông tên Li 49 tuổi ở Quảng Châu, Trung Quốc vẫn không thể tránh khỏi suy thận giai đoạn cuối. Theo chia sẻ của gia đình, nhiều thói quen ăn uống kéo dài trong nhiều năm đã âm thầm làm tổn thương thận, trong đó có một việc ông luôn cho là có lợi cho sức khỏe.
Sự ra đi của ông khiến người thân và bạn bè không khỏi bàng hoàng. Nhiều người thắc mắc vì sao một người có lối sống tưởng như lành mạnh lại mắc bệnh nặng. Trong tang lễ, vợ ông nghẹn ngào cho biết bà đã nhiều lần khuyên chồng thay đổi chế độ ăn uống nhưng ông đều bỏ ngoài tai.
Trước khi nghỉ hưu, ông Li từng là quản lý tại một xưởng sản xuất, thường xuyên phải làm việc theo ca và thức khuya trong thời gian dài. Sau khi nghỉ việc hơn một năm, ông chủ yếu ở nhà, thỉnh thoảng gặp gỡ bạn bè hoặc chơi cờ.
Điều đáng chú ý vài tháng trước khi nhập viện, cơ thể ông đã xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường như mệt mỏi kéo dài, phù chân và chán ăn. Tuy nhiên, ông không đi khám ngay. Đến khi vào bệnh viện, chỉ số creatinine trong máu đã vượt 1.200 μmol/L mức cho thấy chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, gần như không còn khả năng lọc chất thải.
Các bác sĩ khuyến cáo ông cần chạy thận nhân tạo ngay để duy trì sự sống. Tuy nhiên, vì lo sợ đau đớn và tin rằng bệnh chưa quá nghiêm trọng, ông từ chối điều trị, chỉ xin dùng thuốc và chờ thêm vài tháng. Sự chần chừ này khiến bệnh tiến triển nhanh, làm mất cơ hội điều trị hiệu quả, theo Sina.
Nguyên nhân dẫn đến căn bệnh suy thận và tử vong đau lòng của ông Li, theo nhận định của các bác sĩ, được cho là xuất phát từ hai nhóm yếu tố chính. Thứ nhất là đặc thù công việc thời trẻ tại xưởng sản xuất, khi ông thường xuyên phải thức khuya và làm việc theo ca đêm luân phiên trong suốt nhiều năm. Thứ hai, và cũng được xem là yếu tố quan trọng nhất, là ba thói quen ăn uống "phá thận" mà dù người vợ đã nhiều lần khuyên ngăn, ông vẫn không thay đổi trong một thời gian dài.
Ông Li có sở thích ăn các món nhiều muối như rau củ muối, thịt hun khói hay cơm chan nhiều nước tương. Nếu bữa ăn quá nhạt, ông thường cảm thấy khó ăn.
Việc tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài có thể làm tăng huyết áp, gây áp lực lên cầu thận và đẩy nhanh quá trình tổn thương thận mạn tính. Đây là một trong những yếu tố nguy cơ đã được nhiều nghiên cứu ghi nhận đối với bệnh thận.
Sau khi nghỉ hưu, ông bắt đầu tập luyện thể thao và sử dụng bột protein thay bữa ăn vì tin rằng sẽ giúp tăng cơ và nâng cao sức khỏe. Ngoài ra, ông còn tự mua nhiều loại sản phẩm bổ thận, bổ gan và thuốc tăng cường sinh lực không rõ nguồn gốc để sử dụng hằng ngày.
Các chuyên gia cho biết, việc bổ sung quá nhiều protein hoặc sử dụng thực phẩm chức năng không có chỉ định y khoa có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho thận, đặc biệt ở người trung niên hoặc người đã có chức năng thận suy giảm. Một số sản phẩm không rõ nguồn gốc còn tiềm ẩn nguy cơ chứa các chất gây độc cho thận.
Theo lời người thân, ông Li gần như không uống nước lọc mà thay bằng trà đặc, nước thảo dược và nước ngọt có ga. Dù vợ thường xuyên nhắc nhở, ông vẫn không thay đổi thói quen.
Việc không cung cấp đủ nước khiến thận gặp khó khăn trong quá trình đào thải chất cặn bã. Trong khi đó, nước ngọt chứa nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, còn trà đặc nếu uống quá nhiều có thể làm tăng lượng oxalat yếu tố liên quan đến nguy cơ hình thành sỏi thận ở một số người.
Ngoài ra, việc sử dụng các loại thuốc hoặc dược liệu không rõ nguồn gốc cũng tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương thận do chứa các hoạt chất độc hại.
Trường hợp của ông Li cho thấy những thói quen tưởng chừng vô hại có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe nếu duy trì trong nhiều năm. Bên cạnh đó, việc bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo của cơ thể và trì hoãn điều trị cũng có thể khiến bệnh diễn tiến nghiêm trọng hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo mỗi người nên duy trì chế độ ăn cân bằng, hạn chế ăn mặn, không tự ý sử dụng thực phẩm chức năng hoặc thuốc không rõ nguồn gốc, uống đủ nước và khám sức khỏe định kỳ. Khi xuất hiện các triệu chứng như phù nề, mệt mỏi kéo dài, tiểu bất thường hoặc chán ăn không rõ nguyên nhân, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
