Sở Y tế TP.HCM vừa có dự thảo Đề án tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026 – 2030, định hướng đến năm 2045 để các sở ngành, tổ chức, cá nhân góp ý kiến. Nếu được thông qua, đề án sẽ tạo ra tác động đáng kể đối với hệ thống y tế và chất lượng sống của người dân TP.HCM. Bởi việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc (trong đó có sàng lọc ung thư) theo vòng đời giúp phát hiện sớm bệnh tật, giảm chi phí điều trị và hạn chế biến chứng nặng.
Đồng thời, cách tiếp cận “phi địa giới” và quản lý bằng hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo tính liên tục trong chăm sóc. Đề án cũng góp phần giảm tải cho tuyến điều trị khi tăng cường dự phòng, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao.
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào nguồn lực triển khai, năng lực hệ thống y tế cơ sở và mức độ tham gia của người dân.
Theo dự thảo, trẻ sơ sinh, trong vòng 3 ngày đầu, sẽ được khám sàng lọc sơ sinh nhằm phát hiện sớm bệnh, tật bẩm sinh và các rối loạn chuyển hóa.
Trẻ từ 2 tháng đến dưới 24 tháng tuổi sẽ được khám sức khỏe toàn diện ít nhất 2 lần mỗi năm để theo dõi tăng trưởng và phát triển toàn diện; đồng thời phát hiện sớm suy dinh dưỡng, rối loạn phát triển và các bất thường thường gặp ở trẻ nhỏ.
Trẻ từ 24 tháng đến dưới 6 tuổi được khám sức khỏe định kỳ 1 lần/năm nhằm phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe học đường thường gặp; theo dõi thể lực, dinh dưỡng, giác quan, răng miệng, cơ xương khớp; đồng thời nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường về tâm lý, hành vi ở lứa tuổi mầm non.
Trẻ từ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi được khám sức khỏe định kỳ ít nhất 1 lần/năm để phát hiện sớm bệnh học đường, tật khúc xạ, cong vẹo cột sống, rối loạn tâm lý và các yếu tố nguy cơ sức khỏe.
Đối với người từ 18 – 60 tuổi, TP.HCM triển khai nhiều gói khám khác nhau.
Theo đó, khám sức khỏe tiền hôn nhân (đối với người chưa kết hôn) nhằm phát hiện sớm bệnh truyền nhiễm, bệnh di truyền và tư vấn sức khỏe sinh sản.
Phụ nữ mang thai sẽ được thực hiện gói khám sức khỏe dành riêng cho thai kỳ, nhằm bảo đảm quản lý thai kỳ an toàn, theo dõi liên tục sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi; phát hiện sớm và xử trí kịp thời các yếu tố nguy cơ, biến chứng. Gói khám này góp phần giảm tỷ lệ tử vong mẹ, tử vong sơ sinh và nâng cao chất lượng dân số.
Sinh viên được khám sức khỏe để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, rối loạn tâm lý và hành vi lối sống.
Người lao động có hợp đồng và đóng bảo hiểm xã hội sẽ được khám sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện sớm các bệnh lý thường gặp và bệnh nghề nghiệp.
Nhóm lao động phi chính thức cũng được khám sức khỏe để phát hiện sớm các bệnh lý thường gặp.
Đối với người từ đủ 60 tuổi trở lên, TP.HCM triển khai gói khám sức khỏe và sàng lọc bệnh mạn tính không lây. Mục tiêu là phát hiện sớm các bệnh mạn tính phổ biến ở người cao tuổi, qua đó nâng cao chất lượng cuộc sống.
Đặc biệt, dự thảo đề án cho biết, tùy theo điều kiện, các gói khám sàng lọc có thể được lồng ghép vào các gói khám sức khỏe định kỳ.
Theo đó, phụ nữ trong độ tuổi 25 – 65, đã quan hệ tình dục (ưu tiên nhóm 30 – 49 tuổi) sẽ được sàng lọc ung thư vú, ung thư cổ tử cung nhằm phát hiện sớm ung thư và các tổn thương tiền ung thư để can thiệp, điều trị kịp thời. Đồng thời, có chính sách dự phòng hai loại ung thư cho phụ nữ.
Gói khám sàng lọc ung thư đại trực tràng giúp phát hiện tổn thương tiền ung thư (polyp) hoặc ung thư ở giai đoạn rất sớm khi người bệnh chưa có biểu hiện lâm sàng. Gói này áp dụng cho người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng; có polyp đại tràng; chế độ ăn nhiều chất béo, đạm động vật, ít chất xơ; viêm đại tràng mạn tính; từng mắc ung thư vú, buồng trứng hoặc tử cung (ở phụ nữ); và người trên 45 tuổi.
Gói khám sàng lọc ung thư tiền liệt tuyến nhằm phát hiện sớm bệnh để can thiệp kịp thời, giảm tử vong và gánh nặng bệnh tật, nâng cao chất lượng sống. Áp dụng cho nam giới trên 50 tuổi hoặc trên 45 tuổi nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh.
Gói khám sàng lọc ung thư gan nhằm phát hiện và theo dõi các tổn thương tiền ung thư và bệnh gan mạn tính (viêm gan B, C, xơ gan) – các yếu tố nguy cơ cao tiến triển thành ung thư gan. Áp dụng cho nhóm nguy cơ cao và rất cao như người nhiễm HBV, HCV mạn tính hoặc xơ gan.
Gói khám sàng lọc ung thư tuyến giáp nhằm phát hiện sớm các tổn thương nghi ngờ tại tuyến giáp (nhân giáp, bướu giáp) trước khi có triệu chứng rõ ràng, giúp điều trị hiệu quả ở giai đoạn sớm. Áp dụng cho người có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến giáp hoặc bản thân có bệnh lý tuyến giáp như u nhân, Basedow.
Ngoài ra còn có các gói sàng lọc hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, tăng huyết áp và đái tháo đường.
Dự thảo đề án cũng nêu rõ TP.HCM tổ chức triển khai linh hoạt các hình thức khám. Toàn bộ quy trình phải bảo đảm liên thông giữa các bước: lập danh sách – mời tham gia – thực hiện khám – phân loại nguy cơ – tư vấn – chuyển tuyến – theo dõi sau sàng lọc.
Đặc biệt, mọi trường hợp có kết quả bất thường hoặc dương tính sàng lọc phải được tư vấn, điều phối đến cơ sở phù hợp để chẩn đoán xác định, điều trị hoặc quản lý lâu dài. Đồng thời, kết quả theo dõi phải được cập nhật đầy đủ vào hệ thống để phục vụ quản lý sức khỏe liên tục và giám sát hiệu quả chương trình.
TP.HCM tạo lập và quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân, bảo đảm mỗi người có một hồ sơ sức khỏe thống nhất, gắn với định danh cá nhân và được cập nhật liên tục trong suốt quá trình chăm sóc sức khỏe.
Mùa này, đường lên xã vùng cao Trà Linh (TP.Đà Nẵng) quanh co giữa những tầng mây trắng đục. Càng lên cao, rừng nguyên sinh càng dày đặc, nhiệt độ giảm nhanh, hơi nước phủ kín những triền núi. Giữa màu xanh thẫm ấy, những vườn sâm nằm nép mình dưới tán cây cổ thụ, được che phủ cẩn thận bằng lưới, hàng rào và cả những chòi canh dựng tạm bằng gỗ rừng.
Trong căn chòi nhỏ lợp tôn ở vườn sâm gốc Tắk Ngo (thôn 2, xã Trà Linh), anh Hồ Văn Rủi (41 tuổi), người có nhiều năm trồng và bảo vệ sâm, vừa nhóm bếp vừa kể về những đêm trắng giữa đại ngàn. Ngoài trời, mưa rừng rả rích đập lên mái tôn lạnh buốt. "Có thời điểm giá sâm tăng dữ lắm, một ký sâm giá 120 - 150 triệu đồng. Người lạ tìm lên núi ngày càng nhiều. Mình phải chia nhau trực đêm, ngủ cạnh vườn, nghe động là bật dậy soi đèn đi kiểm tra", anh Rủi nói.
Vườn sâm gốc Tắk Ngo là nơi bảo tồn và cung cấp sâm giống, hiện có 4 nhân viên trực chiến ngày đêm. Nghề canh sâm không có giờ giấc. Ban ngày kiểm tra đất, chống sâu bệnh; ban đêm tuần tra liên tục. Có những hôm mưa lớn kéo dài, cả nhóm khoác áo mưa đi từng luống kiểm tra nước có tràn vào gốc hay không. "Sâm rất khó tính, chỉ cần đất úng hoặc nhiệt độ thay đổi mạnh là có thể chết hàng loạt. Người ngoài nhìn cây sâm nhỏ xíu tưởng dễ trồng, nhưng để có một củ sâm 10 năm tuổi là cả quá trình giữ rừng, giữ đất và giữ luôn cả sự kiên nhẫn của mình", anh Rủi cười, bàn tay chai sần liên tục gạt tàn lửa khỏi bếp củi.
Giữa cái lạnh dưới tán rừng già, những vườn sâm hiện lên như một thế giới biệt lập. Không tiếng xe máy, không sóng điện thoại ổn định, chỉ có tiếng gió hú và mùi đất ẩm ngai ngái. Người canh sâm sống lặng lẽ hàng tháng trời giữa không gian ấy.
Chàng trai Hồ Văn Thật (26 tuổi), người Xê Đăng, đang chăm sóc hàng trăm héc ta sâm cho một doanh nghiệp, kể rằng có thời gian anh gần như ở hẳn trên núi suốt mùa mưa. "Đêm ở đây lạnh lắm, nhiều hôm xuống dưới 10 độ C là bình thường. Nhưng sợ nhất không phải lạnh mà là... bị mất sâm. Chỉ cần sơ hở một đêm thôi là công sức mấy chục năm coi như mất trắng", Thật nói.
Theo Thật, nạn trộm sâm hiện nay tinh vi hơn trước. Kẻ gian thường men theo đường rừng vào ban đêm, thậm chí có người giả làm khách tham quan để dò đường. Vì vậy, các vườn sâm luôn giữ bí mật vị trí, hạn chế người lạ tiếp cận. "Nhiều khi nghe chó sủa giữa đêm là cả nhóm bật dậy cầm đèn pin đi kiểm tra. Có lần phát hiện dấu chân lạ quanh hàng rào, tụi mình thức trắng tới sáng", anh kể.
Thật cùng các cộng sự cũng vất vả đối phó lũ chuột rừng. Quanh vườn sâm luôn đặt hàng trăm bẫy để ngăn loài gặm nhấm phá hoại. "Chuột không bao giờ ngủ. Chỉ cần lơ là là chúng tràn vào cắn sâm. Anh em phải tạo cả một "ma trận bẫy" quanh vườn", Thật bộc bạch.
Ngăn trộm cắp, người canh giữ sâm còn mang trên vai nhiệm vụ giữ rừng. Bởi muốn sâm sống được thì rừng phải còn nguyên. Tán rừng càng dày, đất càng ẩm và lạnh, cây sâm càng phát triển tốt. Ở Trà Linh, người dân có một quy ước bất thành văn: mất rừng là mất sâm. Vì vậy, người trồng sâm đồng thời trở thành "người giữ rừng", tuần tra, ngăn chặn khai thác gỗ trái phép và bảo vệ hệ sinh thái nguyên sinh.
Ông Nguyễn Đức Ánh, chủ một vườn sâm ở Trà Linh, cho biết có những khu vườn trị giá hàng trăm đến hàng nghìn tỉ đồng nằm giữa rừng sâu. "Nếu không có những người bám rừng ngày đêm, thì không thể có vườn sâm nào tồn tại. Họ vừa làm vườn, vừa làm bảo vệ, vừa giữ rừng. Công việc rất cực nhọc nhưng cũng rất quan trọng", ông Ánh nói.
Theo ông Ánh, nhiều thanh niên địa phương chọn ở lại quê để làm nghề trồng và canh sâm thay vì rời núi xuống thành phố. Điều này đang tạo ra thay đổi lớn trong đời sống vùng cao, giúp kinh tế ổn định hơn nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về lực lượng bảo vệ. "Ngày trước người dân chỉ sống nhờ nương rẫy. Bây giờ cây sâm giúp bà con có thu nhập ổn định hơn. Nhưng muốn giữ được nghề thì phải giữ được đội ngũ canh sâm - những người hiểu rừng và sống cùng rừng", ông Ánh chia sẻ.
Ông Nguyễn Hữu Quang, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Trà Linh, cho biết chính quyền địa phương hiện phối hợp với người dân để tăng cường bảo vệ vùng sâm, đồng thời xây dựng các tổ tự quản giữ rừng, giữ vườn sâm. "Người canh sâm có vai trò rất đặc biệt. Họ không chỉ bảo vệ tài sản cho gia đình, cho Nhà nước và cho doanh nghiệp mà còn góp phần giữ gìn thương hiệu sâm Ngọc Linh và bảo vệ hệ sinh thái rừng nguyên sinh. Có thể nói, họ là những người giữ "quốc bảo" giữa đại ngàn", ông Quang nhấn mạnh.
Sự phát triển của cây sâm mở ra hướng đi mới cho kinh tế miền núi, nhưng đi kèm là nguy cơ tranh chấp, trộm cắp và xâm hại rừng. Vì vậy, bảo vệ vùng sâm phải được xem như bảo vệ một tài nguyên đặc biệt của quốc gia. "Từ cây dược liệu mọc tự nhiên trong rừng sâu, sâm Ngọc Linh nay trở thành sinh kế của hàng trăm hộ dân miền núi. Nhiều gia đình thoát nghèo, xây nhà, cho con học đại học nhờ loại sâm này. Nhưng giá trị kinh tế càng lớn thì áp lực bảo vệ càng nặng nề", ông Quang chia sẻ.
Đêm trên đỉnh Ngọc Linh xuống rất nhanh. Mưa lạnh phủ kín những mái chòi cheo leo bên sườn núi. Những người canh sâm lại nhóm lửa, chuẩn bị cho một vòng tuần tra mới. Ở nơi mà một gốc sâm có giá bằng cả gia tài, sự bình yên chưa bao giờ là điều dễ dàng.
Đây là chỉ đạo được Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc tại cuộc họp về quy hoạch cảng hàng không, sân bay hôm 7.5.
Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết, bộ kiến nghị nghiên cứu bổ sung sân bay Măng Đen và sân bay Vân Phong, điều chỉnh quy mô sân bay Quảng Trị.
Trong đó, sân bay Măng Đen được đề xuất nhằm phục vụ phát triển du lịch, kinh tế địa phương và bảo đảm quốc phòng - an ninh; quy mô dự kiến cấp 4C, công suất khoảng 1 triệu hành khách/năm vào năm 2030.
Sân bay Vân Phong hướng tới phục vụ khu kinh tế và du lịch cao cấp, quy mô cấp 4E, công suất khoảng 1,5 triệu hành khách/năm vào năm 2030. Đối với sân bay Quảng Trị, nhà đầu tư đề xuất nâng cấp từ 4C lên 4E để khai thác tàu bay thân rộng, phục vụ định hướng phát triển hãng hàng không và vận tải hàng hóa.
Trước đề xuất này, đại diện các bộ, ngành cho rằng chủ trương là phù hợp, song cần cân nhắc kỹ thời điểm triển khai, nhất là với các sân bay quy mô nhỏ, tránh dàn trải nguồn lực và ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác của các sân bay hiện hữu. Thực tiễn cho thấy một số địa phương đã giải phóng mặt bằng để xây dựng sân bay nhưng khó thu hút nhà đầu tư, tiềm ẩn nguy cơ lãng phí nếu không được tính toán kỹ lưỡng.
Lãnh đạo Bộ Xây dựng khẳng định sẽ rà soát cả các dự án đã có trong quy hoạch nhưng chậm triển khai; đánh giá hiệu quả đầu tư, khả năng huy động nguồn lực; trên cơ sở đó hoàn thiện phương án điều chỉnh theo hướng tổng thể, có tầm nhìn dài hạn đến năm 2050 và xa hơn, đồng thời xác định rõ các dự án ưu tiên trước năm 2030.
Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, quy hoạch hệ thống sân bay phải mang tính chiến lược, đồng bộ, tổng thể, có tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, thậm chí 100 năm, tránh điều chỉnh nhiều lần.
Đặc biệt, quy hoạch hệ thống cảng hàng không cần có tầm nhìn xa, nhưng tổ chức thực hiện phải xác định rõ thứ tự ưu tiên, đặt trong tổng thể quy hoạch chung, gắn với phát triển kinh tế - xã hội và có lộ trình đầu tư phù hợp về quy mô, cấp sân bay.
Phó thủ tướng lưu ý phải hết sức cân nhắc, bảo đảm không lãng phí nguồn lực; gắn với phát triển các phương thức vận tải khác như đường sắt, đường bộ, hàng hải, đường thủy…
Từ thực tế triển khai dự án sân bay quốc tế Long Thành, sân bay quốc tế Gia Bình, Phó thủ tướng chỉ ra vai trò quan trọng của việc phải đầu tư đồng thời các tuyến đường kết nối. Địa phương và bộ, ngành khi đề xuất đầu tư dự án sân bay phải cam kết về hiệu quả đầu tư, bố trí đầy đủ nguồn lực không chỉ cho sân bay mà cả các tuyến giao thông kết nối.
Đối với đề xuất đưa sân bay Măng Đen, Vân Phong vào quy hoạch, Phó thủ tướng yêu cầu nghiên cứu kỹ trong tổng thể phát triển vùng, làm rõ khả năng kết nối với hệ thống giao thông đường bộ và các tuyến liên vùng, tiềm năng phát triển.
"Ngay cả khu vực tư nhân khi tham gia đầu tư xây dựng cũng cần tính toán rất kỹ. Nếu đầu tư dàn trải, mỗi địa phương đều có sân bay nhưng hiệu quả không bảo đảm sẽ gây khó khăn trong khai thác. Bên cạnh đó, cần phát triển vận tải hàng hóa hàng không, gắn với phát triển du lịch, dịch vụ và hạ tầng đồng bộ", Phó thủ tướng lưu ý.
Ông cũng đề nghị Bộ Xây dựng tiếp thu đầy đủ ý kiến của các bộ, ngành; tiếp tục nghiên cứu, làm rõ các căn cứ, hoàn thiện lập, điều chỉnh tổng thể quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc; báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét trong quý 2/2026.
Ngày 21-4, Đồn công an Khu công nghiệp Long Thành (Công an tỉnh Đồng Nai) thông tin vừa xử lý vụ vi phạm trong quản lý và vận chuyển chất thải nguy hại.
Thông tin ban đầu, lúc 10h ngày 4-4, tổ công tác thuộc Đồn công an Khu công nghiệp Long Thành kiểm tra hành chính xe tải biển số 60C-56X.XX do ông T.N.U. (50 tuổi, ngụ phường Phước Tân) điều khiển đang đi trên đường số 1.
Thời điểm này, lực lượng chức năng phát hiện 40 thùng phi sắt (loại 260kg/thùng) có màu xanh và trắng trên thùng xe tải.
Bên ngoài các thùng phi dán nhãn của Công ty TNHH TM Hóa chất MN kèm theo các cảnh báo nguy hiểm "chất lỏng và hơi rất dễ cháy, có thể gây hại nếu nuốt phải hoặc thông qua đường hô hấp".
Dù bên trong các thùng phi không chứa đầy hóa chất, nhưng vẫn còn bám dính một lượng lớn hóa chất nguy hại chưa qua xử lý. Tổng trọng lượng trong 40 thùng phuy được xác định khoảng 880kg.
Làm việc với cơ quan công an, ông U. khai mua số thùng phuy dính hóa chất này từ Công ty TNHH C.C.V.N. (trụ sở tại đường số 7, Khu công nghiệp Long Thành) với số tiền 4,8 triệu đồng. Mục đích thu mua là đưa về các cơ sở phế liệu để bán lại kiếm lời.
Tuy nhiên ông U. không có hợp đồng thu gom hoặc vận chuyển chất thải nguy hại; chiếc xe tải cũng không phải là xe chuyên dụng, không đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc và không dán dòng chữ "vận chuyển chất thải" theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Mở rộng xác minh tại Công ty TNHH C.C.V.N., doanh nghiệp này thừa nhận đã bán 40 thùng phuy sắt dính hóa chất nêu trên cho ông U. vào ngày 4-4.
Căn cứ vào các hành vi vi phạm, Đồn công an Khu công nghiệp Long Thành đã lập biên bản đề nghị xử phạt vi phạm hành chính đối với các bên liên quan theo Nghị định số 45/2022/NĐ-CP của Chính phủ.
Cụ thể, xử phạt Công ty TNHH C.C.V.N. về hành vi chuyển giao (bán) chất thải nguy hại cho cá nhân không có chức năng xử lý số tiền 170 triệu đồng.
Còn ông U. bị xử phạt tổng số tiền 160 triệu đồng cho hai hành vi vi phạm: tiếp nhận chất thải nguy hại từ tổ chức không có chức năng xử lý (phạt 85 triệu đồng) và sử dụng phương tiện vận chuyển không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo quy định (phạt 75 triệu đồng).
Đồn công an Khu công nghiệp Long Thành khẳng định hành vi tự ý mua bán, vận chuyển các vỏ thùng chứa hóa chất nguy hại không chỉ vi phạm nghiêm trọng Luật Bảo vệ môi trường, mà còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, gây mất an toàn tại địa bàn khu công nghiệp và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng xung quanh.
Cơ quan công an đề nghị các doanh nghiệp trên địa bàn cần nâng cao ý thức trách nhiệm, tuyệt đối tuân thủ quy trình xử lý chất thải theo đúng cam kết bảo vệ môi trường.
