Đội tàu viện trợ thuộc Đoàn thuyền buồm Global Sumud (GSF) chở theo khoảng 430 người cùng thực phẩm, thuốc và hàng cứu trợ nhân đạo dành cho dân thường ở Dải Gaza đã bị Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) chặn lại hôm 19/5 trên Địa Trung Hải. Họ bị đưa về Israel giam giữ, thẩm vấn trước khi bị trục xuất về Thổ Nhĩ Kỳ, nơi đội tàu xuất phát.
Tổ chức nhân quyền Adalah có trụ sở tại Israel, bên đại diện pháp lý cho các nhà hoạt động trên đội tàu, hôm 22/5 cho biết luật sư đã ghi nhận lời khai từ những người tham gia, nói rằng họ bị tấn công bằng súng điện và đạn cao su, đồng thời bị đánh đập đến mức nghi bị gãy xương.
GSF ra tuyên bố cho hay họ ghi nhận ít nhất 15 trường hợp bị xâm hại tình dục. Trường hợp nghiêm trọng nhất xảy ra trên một tàu đổ bộ của Israel được cải tạo thành nhà tù tạm thời, với container bị biến thành phòng giam và dây thép gai xung quanh. Các nhà hoạt động bị đưa vào container, bị đánh vào đầu và sườn. Theo GSF, có trường hợp thậm chí dùng súng ngắn để thực hiện hành vi xâm hại.
Nhà làm phim kiêm nhà hoạt động người Australia Juliet Lamont nói rằng cô đã bị 5 người đàn ông đánh đập và xâm hại tình dục trong container trên “tàu nhà tù” của Israel.
Trả lời báo chí hôm 21/5 tại sân bay Istanbul trong lúc vẫn mặc bộ đồ tù màu xám do Cơ quan Nhà tù Israel cấp, Lamont cho biết cô tin rằng các nhà hoạt động đã trở thành mục tiêu của “chiến dịch bạo lực có chủ đích” và “tàn nhẫn”, nhằm khiến họ không dám quay trở lại Gaza trong tương lai.
“Họ có thể đã đánh gãy xương, nhưng không thể bẻ gãy tinh thần của chúng tôi”, Lamont nói.
Trả lời phóng viên từ một bệnh viện ở Istanbul, công dân Australia Zack Schofield nhớ lại “cơn mưa bạo lực liên tục” và “sự tàn bạo” trong thời gian bị giam.
“Tôi bị trói bằng dây thít trong tư thế tra tấn với hai tay bị khóa ra sau lưng suốt 40 phút, đến mức suýt nôn vì đau đớn. Sau đó đầu tôi bị đập xuống bàn trong quá trình làm thủ tục tại cơ quan di trú, họ liên tục thúc gối vào ngực, vào mặt tôi. Họ còn dùng kìm kéo tai tôi ra phía sau”, ông nói, thêm rằng đã chứng kiến những người khác bị quật mạnh xuống sàn bằng đòn siết cổ.
Ilaria Mancosu, nhà hoạt động người Italy, cho biết các thành viên trong đội tàu cứu trợ bị đưa lên hai “tàu nhà tù” và tình trạng bạo lực ở một tàu nghiêm trọng hơn tàu còn lại. Họ bị nhốt trong container và bị 5 binh lính đánh đập, bị gãy xương sườn và tay. Một số người bị thương nặng ở mắt và tai do súng điện.
Nhóm nhà hoạt động đã trải qua hai ngày trên “tàu nhà tù” mà không có nước sinh hoạt, phải dùng bìa các tông và nhựa để giữ ấm vào ban đêm vì không có chăn và hầu hết quần áo đã bị bắt cởi bỏ. Khi lên bờ, họ bị bắt quỳ suốt vài giờ và bị đá, xô đẩy nếu cử động hoặc nói chuyện. Sau đó, họ được đưa đến một nhà tù, liên tục bị chuyển từ phòng giam này sang phòng giam khác để không thể ngủ.
Các nhà hoạt động khác trên đội tàu cũng mô tả những hình thức ngược đãi nghiêm trọng tương tự trong thời gian bị giam.
Đức cho biết một số công dân nước này bị thương và xuất hiện những cáo buộc “nghiêm trọng”, dù không nêu thêm chi tiết. Nguồn tin pháp lý tại Italy nói công tố viên nước này đang điều tra những hành vi phạm tội có thể đã xảy ra, bao gồm bắt cóc và tấn công tình dục.
Ngoại trưởng Canada Anita Anand hôm 22/5 nói rằng bà đã nhận được thông tin mô tả “hành vi ngược đãi kinh hoàng đối với các công dân Canada bị giam tại Israel,” đồng thời khẳng định Canada “dứt khoát lên án cách đối xử tàn tệ đối với người Canada tại Israel”. Theo bà, những người liên quan cần bị truy cứu trách nhiệm.
Cơ quan Quản lý Nhà tù Israel cho hay “những cáo buộc này sai sự thật và hoàn toàn không có cơ sở”, đồng thời khẳng định cơ quan này “hoạt động theo đúng pháp luật”.
“Chúng tôi bác bỏ những cáo buộc mang tính đại khái nhằm mô tả hành vi vi phạm pháp luật có hệ thống. Mọi tù nhân và người bị giam giữ đều được đối xử theo đúng pháp luật, với sự tôn trọng đầy đủ các quyền cơ bản của họ và dưới sự giám sát của đội ngũ quản giáo chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản. Bất kỳ khiếu nại hay cáo buộc cụ thể nào được gửi qua các kênh pháp lý và chính thức thích hợp đều sẽ được các cơ quan có thẩm quyền xem xét theo đúng quy trình hiện hành”, tuyên bố của Cơ quan Quản lý Nhà tù Israel có đoạn.
Trong khi đó, điều phối viên vận động sự ủng hộ quốc tế của tổ chức nhân quyền Adalah, Miriam Azem, vẫn khẳng định các cáo buộc là đúng sự thật.
“Trong 10 năm Adalah đại diện cho các nhà hoạt động trên các đoàn tàu cứu trợ, đây là mức độ bạo lực và hành hung nghiêm trọng nhất mà chúng tôi từng chứng kiến”, bà nói.
Adalah cho biết họ sẽ để chính những nhà hoạt động tố cáo bị bạo lực tình dục tự lên tiếng vì một số nạn nhân không muốn kể chi tiết vụ tấn công, trong khi những người khác vào thời điểm trao đổi với Adalah vẫn bị giam tại Israel, và lo sợ bị trả đũa.
“Chúng tôi rất lo ngại về những thông tin này”, người phát ngôn của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, Stephane Dujarric, cho biết hôm 22/5.
Các cáo buộc xuất hiện trong bối cảnh ngày càng nhiều chỉ trích từ dư luận quốc tế nhằm vào Bộ trưởng An ninh Quốc gia cực hữu của Israel, Itamar Ben-Gvir, người hôm 20/5 đăng lên tài khoản X video các nhà hoạt động quỳ dưới đất với hai tay bị trói ra sau lưng, trong lúc ông cầm quốc kỳ Israel và gọi họ là “những kẻ ủng hộ khủng bố”.
Lãnh đạo nhiều nước châu Âu và các quốc gia khác có công dân tham gia đội tàu đã lên án cách đối xử với nhà hoạt động trong video. Thủ tướng Italy Giorgia Meloni cho rằng điều đó cho thấy sự “vi phạm không thể chấp nhận được” đối với phẩm giá con người.
Làn sóng phản ứng mạnh mẽ đến mức Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã hiếm hoi công khai khiển trách cách xử lý của ông Ben-Gvir, gọi hành động này là “không phù hợp với các giá trị của Israel”. Tuy vậy, ông Netanyahu vẫn ủng hộ quyết định chặn đoàn tàu cứu trợ.
Mục tiêu của đoàn tàu hướng tới Gaza là chuyển hàng viện trợ nhân đạo tới vùng lãnh thổ đang bị phong tỏa này, nơi các điều kiện sống cơ bản như thực phẩm và nước sạch, vẫn vô cùng khó khăn đối với nhiều dân thường, bất chấp lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Hamas hồi tháng 10/2025.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine và Trưởng bộ phận Tài chính của Bộ Quốc phòng Jules Hurst III hôm nay 12/5 đã điều trần trước Tiểu ban Phân bổ Ngân sách Quốc phòng của Hạ viện Mỹ.
Ông Pete Hegseth bắt đầu bài phát biểu bằng việc giải trình cho yêu cầu ngân sách quốc phòng trị giá 1.500 tỷ USD của Tổng thống Donald Trump.
"Khoản ngân sách 1.500 tỷ USD này sẽ đảm bảo Mỹ tiếp tục duy trì được một lực lượng quân đội mạnh mẽ và có năng lực nhất thế giới", ông nói.
Khi được hỏi liệu Lầu Năm Góc (Bộ Quốc phòng Mỹ) có một kế hoạch B nào hay không trong trường hợp quốc hội không cho phép tiếp tục các hoạt động quân sự chống lại Iran, ông Hegseth trả lời: “Tôi muốn nói rằng chúng tôi có kế hoạch cho tất cả những điều đó. Chúng tôi có kế hoạch để leo thang nếu cần thiết. Chúng tôi có kế hoạch để rút lui quân nếu cần thiết. Chúng tôi có kế hoạch để sơ tán các tài sản”.
Ông cũng nhấn mạnh: “Nhưng chắc chắn trong bối cảnh này, chúng tôi sẽ không tiết lộ bước tiếp theo có thể là gì, khi xem xét tính chất trọng đại của nhiệm vụ mà Tổng thống đang đảm nhận nhằm đảm bảo rằng Iran không bao giờ sở hữu bom hạt nhân”.
Phản bác lại ý kiến cho rằng quân đội Mỹ đang đối mặt với các vấn đề trong việc bổ sung bom và tên lửa đã sử dụng cho cuộc xung đột, ông Pete Hegseth cho biết: “Vấn đề đạn dược đã bị thổi phồng và không có ích gì cả. Chúng tôi biết chính xác những gì mình đang có, chúng tôi có thừa những gì mình cần”.
Trước đó, Thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Kelly cho biết, kho dự trữ tên lửa hành trình Tomahawk, Hệ thống Tên lửa Chiến thuật Lục quân (ATACMS), tên lửa đánh chặn SM-3, đạn cho hệ thống THAAD và tên lửa Patriot của Mỹ đã bị sụt giảm nghiêm trọng trong cuộc xung đột với Iran. Ông cảnh báo, việc bổ sung có thể mất nhiều năm và khiến Mỹ gặp bất lợi trong bất kỳ cuộc đối đầu tiềm tàng nào với Trung Quốc trong tương lai.
Mỹ phối hợp với Israel mở chiến dịch không kích Iran kể từ cuối tháng 2. Sau 40 ngày, cuộc chiến rơi vào tình trạng “đóng băng” khi 2 bên nhất trí ngừng bắn, nhưng tiến trình đàm phán vẫn bế tắc.
Tại phiên điều trần hôm nay, ông Jules Hurst III cho biết, chi phí cho chiến dịch chống lại Iran đến nay ước tính gần 29 tỷ USD. Con số này cao hơn 4 tỷ USD so với ước tính đưa ra hồi cuối tháng trước.
Một số nguồn tin cho biết, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang nghiêm túc cân nhắc việc nối lại chiến dịch quân sự chống lại Iran sau hơn một tháng ngừng bắn. Nhà Trắng đang dần mất kiên nhẫn do tình trạng phong tỏa kéo dài tại eo biển Hormuz, cũng như việc Tehran không đưa ra những nhượng bộ đáng kể
Ngày 10-4, Đài Fox News tường thuật việc vận chuyển dầu mỏ qua eo biển Hormuz trên thực tế vẫn bị đình trệ, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Iran, làm dấy lên những nghi vấn về việc liệu Iran có thực sự tuân thủ điều kiện quan trọng của thỏa thuận hay không.
Khoảng 3.200 tàu - trong đó có khoảng 800 tàu chở dầu và tàu hàng - đang ùn ứ ở phía tây eo biển Hormuz, khi các tàu phải neo chờ trong lúc các hãng vận tải biển chờ đợi thông tin rõ ràng về việc liệu có an toàn để đi qua hay không.
Theo ông Matt Smith - nhà phân tích tại Công ty dữ liệu Kpler, trong những ngày gần đây không có tàu chở dầu nào dám mạo hiểm thực hiện hành trình này.
"Chúng tôi không thấy bất kỳ sản phẩm dầu mỏ nào đi qua khu vực này. Vì vậy thực chất eo biển vẫn đóng cửa. Và đây chính là đòn bẩy mà Iran đang có" - ông nói.
Theo Hãng tin Reuters, dữ liệu theo dõi hàng hải hôm nay cho thấy phần lớn tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong 24 giờ qua là những tàu có liên quan đến Iran, trong khi các tàu khác vẫn trì hoãn hành trình, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ - Iran.
Ba tàu chở dầu - gồm một siêu tàu chở dầu thô có thể vận chuyển tới 2 triệu thùng, một tàu tiếp nhiên liệu và một tàu chở dầu cỡ nhỏ - đều đã rời vùng biển Iran trong 24 giờ qua.
Bốn tàu chở hàng rời, trong đó có một tàu chở quặng sắt từ Iran đi Trung Quốc, cũng đã rời đi trong cùng khoảng thời gian.
Ngày 10-4, Hãng tin AFP dẫn lời một nhà ngoại giao phương Tây cho biết các quốc gia châu Âu và Ả Rập đang gây sức ép lên Israel nhằm chấm dứt các cuộc tấn công vào thủ đô Beirut của Lebanon, hai ngày sau các cuộc không kích chết chóc của Israel vào Lebanon khiến hơn 300 người thiệt mạng.
Chiều 9-4, quân đội Israel đã phát cảnh báo về các cuộc tấn công sắp diễn ra nhằm vào những khu vực rộng lớn và đông dân ở phía nam Beirut, nhưng đến trưa 10-4 (giờ địa phương) vẫn chưa thực hiện lời đe dọa này.
"Các nước châu Âu, các quốc gia vùng Vịnh và Ai Cập đang gây sức ép ngoại giao liên tục nhằm ngăn Israel mở lại các cuộc không kích vào Beirut sau 'thứ Tư đen tối' (8-4)" - nhà ngoại giao trên chia sẻ.
Nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon cho biết các chiến binh của họ đã nhắm mục tiêu vào khu vực Kiryat Shmona ở miền bắc Israel, bằng một đội máy bay không người lái tấn công vào ngày 10-4, theo Đài Al Jazeera.
Nhóm này cũng thông báo đang tiếp tục phóng rocket vào các khu định cư Metula, Margaliot và Misgav Am.
Trong diễn biến khác, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cho biết họ đã phá hủy hơn 200 bệ phóng rocket của Hezbollah và tiêu diệt hơn 250 thành viên thuộc các đơn vị pháo binh của lực lượng này, kể từ khi giao tranh bùng phát giữa hai bên hồi đầu tháng 3.
Theo Hãng tin AFP, ngày 10-4, Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ Thổ Nhĩ Kỳ đã điều một đoàn xe viện trợ nhân đạo khẩn cấp từ Thổ Nhĩ Kỳ tới Iran, trong bối cảnh tổ chức này cảnh báo tình hình nhân đạo tại Iran đang ở mức "tuyệt vọng".
"Nhu cầu nhân đạo tại Iran đang cực kỳ cao" - người phát ngôn Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC), ông Scott Craig, chia sẻ trước khi đoàn xe rời khu vực ngoại ô Ankara.
Ông đánh giá thiệt hại quy mô lớn đối với cơ sở hạ tầng đã khiến cuộc khủng hoảng thêm trầm trọng, đồng thời gây ra những tác động nghiêm trọng về tâm lý và sức khỏe tinh thần đối với người dân.
Đoàn xe viện trợ mang theo khoảng 200 bộ dụng cụ xử lý chấn thương, bao gồm các vật tư y tế khẩn cấp dành cho nạn nhân của các vụ không kích.
Đại sứ Mỹ tại Israel, ông Mike Huckabee (70 tuổi), vừa chia sẻ về cuộc sống của mình trong thời gian Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, cho biết ông đã trải qua nhiều tuần tại một trung tâm chỉ huy.
"Sau 6 tuần sống trong trung tâm chỉ huy, ở một phòng cùng hai con chó, ngủ trên giường xếp, nấu ăn bằng lò vi sóng và bếp điện và bị hạn chế di chuyển rất nhiều, chúng tôi đã trở lại nơi ở trong thời gian ngừng bắn" - ông Huckabee viết trên nền tảng X ngày 10-4.
"Cuối cùng cũng được ngủ giường thật! Làm đại sứ đúng là vừa xa xỉ vừa đầy phiêu lưu!" - ông chia sẻ.
Ông Huckabee là người ủng hộ Israel. Ông từng gây tranh cãi hồi tháng 2 khi nói trong một cuộc phỏng vấn rằng ông "sẽ ổn" nếu Israel kiểm soát phần lớn Trung Đông.
Ngày 10-4, bầu không khí bất định bao trùm quanh kế hoạch khởi động đàm phán giữa Mỹ và Iran vào cuối tuần này tại thủ đô Islamabad (Pakistan), khi chưa có thông báo nào về việc các phái đoàn đàm phán tới nơi, trong lúc hai bên liên tục cáo buộc đối phương không thực hiện đúng thỏa thuận ngừng bắn, theo Hãng tin AFP.
Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ không hài lòng về cách Iran xử lý eo biển Hormuz - tuyến hàng hải lẽ ra phải được mở lại theo thỏa thuận ngừng bắn. Trong khi đó Iran phản ứng giận dữ với các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, khẳng định Lebanon cũng nằm trong phạm vi thỏa thuận - điều mà Washington bác bỏ.
Dù vậy Islamabad vẫn thúc đẩy công tác chuẩn bị cho cuộc đàm phán. Các nguồn tin cho biết nội dung sẽ bao gồm nhiều vấn đề nhạy cảm, trong đó có chương trình làm giàu uranium của Iran và bảo đảm dòng chảy thương mại tự do qua eo biển Hormuz.
Iran nói rằng sự tham gia của nước này có thể phụ thuộc vào việc Israel ngừng các cuộc tấn công vào Lebanon.
"Đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến phụ thuộc vào việc Mỹ tuân thủ các cam kết ngừng bắn trên mọi mặt trận, đặc biệt là tại Lebanon" - người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nói.
Các quan chức Iran thậm chí cho rằng những cuộc tấn công của Israel ở Lebanon đã khiến tiến trình đàm phán tại Pakistan trở nên "vô nghĩa".
Theo Hãng tin Reuters, ngày 10-5 (giờ địa phương), Bộ trưởng Quốc phòng Latvia Andris Spruds đã đệ đơn từ chức. Động thái diễn ra sau khi hai máy bay không người lái (drone) của Ukraine đã bay lạc từ lãnh thổ Nga sang Latvia và đánh trúng một cơ sở chứa dầu hôm 7-5.
Trước đó cùng ngày 10-5, Thủ tướng Latvia Evika Silina đã công khai yêu cầu ông Spruds rời ghế. Bà cho rằng các hệ thống phòng chống drone của Latvia đã không được triển khai kịp thời, dẫn đến sự cố trên. Bà bổ nhiệm đại tá Raivis Melnis làm tân bộ trưởng Quốc phòng.
Ngay sau sự cố ngày 7-5, Latvia và nước láng giềng Lithuania đã kêu gọi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tăng cường năng lực phòng không cho khu vực.
Phản hồi về sự cố này trên mạng xã hội ngày 10-5, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha đã xác nhận đây là các drone của Ukraine.
Ông cho rằng hai drone kia bay nhầm sang Latvia là "do tác chiến điện tử của Nga cố tình làm chệch hướng các drone Ukraine khỏi mục tiêu trên đất Nga".
Ông Sybiha cũng cho biết Ukraine đang cân nhắc cử chuyên gia sang hỗ trợ tăng cường an ninh không phận cho các nước vùng Baltic.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh liên tiếp xuất hiện nhiều vụ drone Ukraine bay lạc vào lãnh thổ các nước NATO trong vài tuần qua.
Phía NATO và Ukraine cho rằng các vụ việc này do lực lượng Matxcơva cố tình áp chế điện tử và hướng số drone kia sang nước láng giềng. Cũng có một bên nêu giả thuyết các drone Ukraine đang cố gắng thực hiện những cuộc tấn công đường dài, với khoảng cách lên đến hàng nghìn km, khiến sai số là điều khó tránh khỏi.
Trong khi đó, nhiều chuyên gia Nga cáo buộc đây là hệ quả của việc các nước NATO âm thầm cho Ukraine "mượn" không phận nước mình để thực hiện những cuộc tấn công nhắm vào đất Nga.
Các bên chưa bình luận về những tuyên bố trên.
Ngày 11-5, Nga và Ukraine tiếp tục tố nhau vi phạm thỏa thuận ngừng bắn ngắn hạn. Lệnh ngừng bắn được hai bên công bố riêng rẽ, kéo dài từ ngày 8 đến 13-5. Dù tiếng súng đã giảm rõ rệt, dường như giao tranh vẫn chưa bao giờ chấm dứt hoàn toàn.
Trong thông điệp hằng đêm ngày 10-5, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cáo buộc Nga đã không tiến hành các đợt không kích và phóng tên lửa quy mô lớn, song vẫn duy trì các đợt tấn công quy mô nhỏ hơn ở những mặt trận mà quân Nga đang giành ưu thế.
"Nói cách khác, quân đội Nga không hề tuân thủ ngừng bắn trên mặt trận và cũng không thực sự cố gắng làm vậy", ông Zelensky cáo buộc. Ông đồng thời khẳng định binh sĩ Ukraine đang đáp trả và giữ vững vị trí.
Giới chức địa phương thân Ukraine ở các vùng Zaporizhzhia, Dnipropetrovsk và Kherson cũng khẳng định ít nhất ba người đã thiệt mạng trong các cuộc tập kích bằng drone của Nga tại khu vực gần tiền tuyến.
Chiều 10-5, Bộ Tổng tham mưu Ukraine thông báo đã có gần 210 vụ đụng độ đã diễn ra dọc tuyến mặt trận dài 1.200km kể từ sáng sớm ngày 9-5.
Ở chiều ngược lại, Bộ Quốc phòng Nga thông báo đã bắn hạ 57 drone Ukraine trong 24 giờ qua và khẳng định sẽ "đáp trả tương xứng" trên chiến trường.
Trước đó, ngày 9-5, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng hòa bình ở Ukraine "vẫn còn rất xa vời".
Tuy nhiên Tổng thống Vladimir Putin bất ngờ nói cuộc chiến đang "đi đến hồi kết" và bày tỏ mong muốn trao đổi với Liên minh châu Âu (EU) qua sự điều phối của cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder.
Berlin đã lập tức lên tiếng bác bỏ đề xuất trên của ông Putin.
