Nhà ở xã hội bảo đảm nhu cầu an cư, có an cư mới lạc nghiệp. Đây là một trong những giải pháp bồi dưỡng cho nguồn nhân lực – nhân tố then chốt quyết định đến chất lượng tăng trưởng, phát triển kinh tế – xã hội bền vững của đất nước nói chung và TP.HCM nói riêng.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM – đã khẳng định như vậy khi nói về đóng góp của loại hình dự án nhà ở xã hội vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Ông Châu nói: Trong tổng thể đóng góp trực tiếp ngay vào tăng trưởng hai con số cho TP.HCM, các dự án nhà ở xã hội đóng góp ở mức độ nhất định. Nguồn nhà ở xã hội sẽ bồi dưỡng, chăm sóc cho nguồn nhân lực đóng góp vào tăng trưởng hai con số trong dài hạn.
* Theo ông, nhà ở xã hội có vai trò đóng góp như thế nào vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số?
– Một trong những nhóm nhiệm vụ, giải pháp cấp bách, trọng tâm được UBND TP.HCM chỉ đạo nhằm bảo đảm mục tiêu tăng trưởng hai con số là chuẩn bị để khởi công các công trình trọng điểm, bao gồm dự án nhà ở xã hội.
Nhà ở xã hội nhằm giải quyết bài toán an sinh xã hội về nhà ở cho người có thu nhập thấp, công nhân lao động, cán bộ công chức viên chức, lực lượng vũ trang, học sinh sinh viên… Tầm nhìn sắp tới còn hướng nhà ở xã hội phục vụ cho nhu cầu nhà ở cho khu vực nông thôn, hỗ trợ nhà ở xã hội cho một số đối tượng chính sách ở nông thôn.
Sắp tới đây, các điểm dân cư nông thôn sẽ trở thành một trong các trụ đỡ của nền kinh tế. Bởi kinh tế nông nghiệp và khu vực nông thôn là nơi trú ẩn an toàn; khi chúng ta gặp khủng hoảng về kinh tế, dịch bệnh… thì nông thôn là nơi chúng ta quay về.
Và trong hoàn cảnh đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu hoặc một số khủng hoảng trong hoạt động kinh tế toàn cầu, kinh tế nông nghiệp hiện nay sẽ thành trụ đỡ của nền kinh tế và nhà ở xã hội phải bao quát cả nhu cầu này.
Các dự án nhà ở xã hội sẽ bảo đảm nơi ở cho nhiều nhóm đối tượng của nền kinh tế. Các dự án này cũng tạo ra cộng đồng cư dân có chất lượng, tiện ích cuộc sống bảo đảm, tạo ra những cộng đồng đoàn kết xây dựng đời sống, phát triển kinh tế – xã hội.
* Như vậy, thông qua nguồn nhân lực được bồi dưỡng, các dự án nhà ở xã hội gián tiếp đóng góp vào nền kinh tế cũng như tăng trưởng hai con số?
– Phải khẳng định ngay rằng dự án nhà ở xã hội có đóng góp trực tiếp ở mức độ nhất định vào nền kinh tế, cho tăng trưởng hai con số. Bởi lẽ dự án nhà ở xã hội sử dựng một nguồn lực đất đai, nguồn vốn đầu tư, giải quyết công ăn việc làm, tiêu thụ nhiều sản phẩm (nguyên, nhiên vật liệu…) của các ngành kinh tế khác
Nếu so với các dự án bất động sản khác đầu tư lớn về thương mại, các dự án khu đô thị…, dự án nhà ở xã hội đóng góp ở mức độ nhất định nhưng ý nghĩa về an sinh, về chính trị – xã hội lại lớn hơn, nổi trội hơn nhiều. Như phân tích ở trên, vai trò đóng góp của nhà ở xã hội vào nền kinh tế thường được nhìn nhận ở góc độ chăm sóc, bồi dưỡng nguồn nhân lực, là kế “sâu rễ, bền gốc” cho cả nước cũng như cho TP.HCM nói riêng.
Mục tiêu tăng trưởng hai con số là mục tiêu chung của cả nước được Trung ương chỉ đạo quyết tâm thực hiện. Với chỉ tiêu phát triển tối thiểu 1 triệu nhà ở xã hội (cả nước), gần 200.000 nhà ở xã hội (TP.HCM) đến năm 2030, đóng góp trực tiếp của dự án nhà ở xã hội vào tăng trưởng hai con số là không hề nhỏ.
Theo tính toán đến 2030 cả nước có 700 dự án nhà ở xã hội triển khai (còn TP.HCM gần 200 dự án) sử dụng hàng nghìn ha đất đai, hàng trăm nghìn lao động, nguồn vốn đầu tư đổ vào nền kinh tế, đóng góp tích cực cho tăng trưởng hai con số. Và với tối thiểu 1 triệu nhà ở xã hội sẽ có khoảng 1 triệu hộ dân an cư để lao động đóng góp trí lực cho nền kinh tế.
Với TP.HCM, chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội đến 2030 chiếm khoảng 1/5 cả nước đủ thấy nhu cầu an sinh, an cư cho lực lượng lao động ở đây là rất lớn tương ứng với nguồn nhân lực lớn đang được thu hút, tập trung và tham gia đóng góp cho sự tăng trưởng của đầu tàu TP.HCM.
* Thưa ông, việc triển khai các dự án nhà ở xã hội tại TP.HCM trong năm 2026 đến nay thế nào, liệu có đáp ứng được yêu cầu?
– Việc thực hiện mục tiêu phát triển nhà ở xã hội gần 200.000 căn đến 2030 là không hề đơn giản, cần quyết tâm và kế hoạch với giải pháp tổng thể. Ví dụ TP.HCM đặt mục tiêu năm 2026 là phát triển khoảng 28.500 căn nhà ở xã hội.
Tuy nhiên, theo kết quả kiểm tra tiến độ mới đây của Bộ Xây dựng, mới chắc chắc phát triển được khoảng 11.000 căn, còn lại 17.000 căn thì chưa.
Trong khi doanh nghiệp làm dự án nhà ở xã hội nhanh nhất thành phố là Tập đoàn Phú Cường mất khoảng 9 tháng cho một dự án. Như vậy, nếu dự án khởi công ở thời điểm này và hàng loạt dự án khởi công vào tháng 6-2026 cũng không thể bảo đảm chỉ tiêu nhà ở xã hội năm 2026.
Thời gian qua, ở cả cấp trung ương và thành phố liên tục có thay đổi về thể chế, pháp luật như mở rộng đối tượng thụ hưởng và tháo gỡ các điểm nghẽn thực tiễn, đơn giản thủ tục đầu tư dự án nhà ở xã hội, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư nhà ở xã hội; nâng mức trần thu nhập được mua nhà ở xã hội mở rộng cơ hội mua nhà ở xã hội, nới chính sách tín dụng cho người mua nhà; đơn giản thủ tục chứng minh thu nhập…
Các quyết sách mới tạo hành lang pháp lý phát triển nhà ở xã hội mạnh hơn, để đạt chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho cả giai đoạn 2026 – 2030 và giai đoạn tiếp theo ở TP.HCM và cả nước.
* Liệu TP.HCM có đạt chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2026 – 2030 như kỳ vọng, thưa ông?
– Theo tôi là khả quan, bởi lẽ thời gian qua lãnh đạo Thành ủy, UBND TP.HCM liên tục có những chủ trương quyết sách tháo gỡ, hỗ trợ cho dự án nhà ở xã hội.
Cụ thể nâng trần thu nhập được mua nhà ở xã hội từ 20 triệu đồng/tháng lên 25 triệu đồng/tháng nhằm mở rộng đối tượng được tiếp cận nhà ở xã hội; cắt giảm ít nhất 50% lượng thủ tục hành chính, chỉ còn 132 ngày toàn quy trình xét duyệt dự án nhà ở xã hội; hoàn thiện quy định hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư nhà ở xã hội…
Nhìn vào con số hơn 700 dự án nhà ở xã hội đang triển khai trên toàn quốc, riêng TP.HCM sẽ có khoảng 200 dự án triển khai đến 2030, cho thấy sự tích cực, đáng mừng từ việc tháo gỡ khó khăn cho đầu tư nhà ở xã hội ngày càng được quan tâm.
Tốc độ cũng như nguồn lực đầu tư vào nhà ở xã hội ngày càng lớn sẽ bảo đảm được chỉ tiêu về nhà ở xã hội trên bình diện chung cũng như ở TP.HCM, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.
7-Eleven đặt chân vào thị trường bán lẻ Việt Nam từ giữa năm 2017, với mục tiêu mở 100 cửa hàng vào 3 năm đầu và nâng lên 1.000 cơ sở trong 10 năm. Kế hoạch từng được đánh giá tham vọng, bởi họ là người đến sau và phải chịu sức ép cạnh tranh lớn từ nhiều thương hiệu cửa hàng tiện lợi nước ngoài như Circle K, FamilyMart, Ministop.
"Chúng tôi đặt kế hoạch 1.000 cửa hàng trong 10 năm nhưng làm rồi mới thấy khó", ông Lưu Tất Trung, Giám đốc công nghệ 7-Eleven Việt Nam, chia sẻ chiều 2/4.
Theo ông, thương hiệu chủ trương có lời trên từng cửa hàng mở mới nên phải đi chậm mà chắc, không tập trung tăng độ phủ để chiếm thị phần.
7-Eleven Việt Nam hiện có khoảng 150 cửa hàng và hầu hết đều lãi. Trong 5 năm đầu tiên, chuỗi tập trung mở rộng tại khu vực lõi TP HCM với bình quân 16 cửa hàng mỗi năm. Nhóm khách hàng chính được chuỗi này nhắm tới thuộc tầng lớp cư dân trẻ và trung lưu. Giữa năm ngoái, họ mới "Bắc tiến" khi mở thêm 4 cửa hàng tại Hà Nội.
Ông Trung cho biết 7-Eleven Việt Nam thử nhiều cách để cải thiện hiệu quả kinh doanh cho từng cửa hàng. Trong đó, hai hướng chính là tăng doanh số bán trực tuyến và đầu tư công nghệ để tối ưu vận hành.
Ông ví dụ, cuối năm ngoái, 7-Eleven bắt đầu livestream bán hàng với tần suất mỗi tuần một buổi kéo dài 3 tiếng trên Tiktok. Doanh thu mỗi buổi livestream đạt khoảng 27 triệu đồng, tương đương doanh số cả ngày của một cửa hàng vật lý. Thời gian tới, thương hiệu này dự tính mỗi cửa hàng có thể tự livestream và trực tiếp giao hàng. "Đây là cách 7-Eleven sẽ tiếp tục làm", ông Trung nói.
Về công nghệ, theo ông Trung, đơn vị nhượng quyền 7-Eleven tại Việt Nam hợp tác với GreenNode (thành viên Tập đoàn VNG) xây dựng những AI Agents đóng vai trò "cửa hàng trưởng" với khả năng lập luận và ra quyết định dựa trên dữ liệu thực tế. Trí tuệ nhân tạo được ứng dụng để dự đoán nhu cầu khách hàng theo mùa vụ hoặc hành vi tiêu dùng, tránh tình trạng tồn dư hoặc thiếu hàng.
Nhờ đó, ở cấp độ cửa hàng, mỗi điểm bán hiện chỉ cần khoảng hai nhân sự để quản lý đơn hàng từ nhiều kênh đồng thời, với chi phí khoảng 550.000 đồng. Thời gian xử lý đơn rút ngắn xuống dưới 3 phút, trong khi giá trị giao dịch trung bình tăng khoảng 30%.
Ông Trung cho rằng, ngoài hiệu quả vận hành, hợp tác với một đơn vị cung cấp hạ tầng Cloud (hệ thống trung tâm dữ liệu, máy chủ, lưu trữ, mạng...) trong nước đang giúp 7-Eleven tiết kiệm 60-70% chi phí so với thuê dịch vụ tương đương của đơn vị nước ngoài.
Tại buổi làm việc, Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị Vinacomin làm rõ định hướng đầu tư, kinh doanh, tập trung vào các lĩnh vực gắn với nhiệm vụ chính trị cốt lõi. Mục tiêu là đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của đất nước.
Ông cũng yêu cầu tập đoàn tiếp tục phát huy vai trò doanh nghiệp nhà nước chủ lực, nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời Vinacomin cần thẳng thắn nêu rõ khó khăn, vướng mắc để các bộ, ngành cùng trao đổi, tháo gỡ, tạo điều kiện triển khai nhiệm vụ mới.
Báo cáo tình hình, Tổng giám đốc Vinacomin Vũ Anh Tuấn cho biết các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh chính đều vượt 50% kế hoạch năm. Trong đó, sản lượng than thành phẩm đạt khoảng 53,7%, than tiêu thụ đạt 55%, nộp ngân sách trên 55%.
Các lĩnh vực khác như khai khoáng alumin, điện, doanh thu, lợi nhuận và tiền lương đạt khoảng 53-54% kế hoạch.
Về cung cấp than cho nhiệt điện, tập đoàn bảo đảm nguồn cung trong bối cảnh nhu cầu lớn, đạt khoảng 55% kế hoạch.
Tập đoàn duy trì dự phòng khoảng 5,5 triệu tấn, tương đương 1,5 tháng phát điện. Hoạt động đầu tư đạt khoảng 48% kế hoạch, tăng 135% so với cùng kỳ năm 2025.
Vinacomin cũng nêu một số khó khăn. Đó là chi phí sản xuất tăng do biến động giá nhiên liệu, vật tư.
Việc cấp phép thăm dò, khai thác mỏ chậm do quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia chưa được điều chỉnh.
Ngoài ra, giải phóng mặt bằng mỏ tại một số địa phương còn chậm. Thủ tục cấp phép chế biến, tiêu thụ khoáng sản ngoài than còn phức tạp, làm giảm sản lượng...
Trước các đề xuất, các bộ, ngành thống nhất cần có cơ chế điều phối tổng thể, xử lý kiến nghị của Vinacomin theo nhóm vấn đề. Đồng thời cần tăng cường phối hợp liên ngành để tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, đầu tư, đất đai, khai thác và cơ chế tài chính cho tập đoàn.
Ghi nhận, đánh giá cao đóng góp của Vinacomin và vai trò quan trọng của ngành than trong phát triển kinh tế đất nước, Phó thủ tướng thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị tập đoàn tiếp tục bảo đảm sản xuất than ổn định, an toàn. Tập đoàn cần hoàn thành và vượt các chỉ tiêu đề ra.
Đặc biệt, cần chủ động khai thác khoáng sản trong nước, tránh phụ thuộc nhập khẩu. Điều này góp phần bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng.
Cùng đó, Vinacomin cần rà soát toàn bộ dự án đầu tư khai thác, đẩy nhanh tiến độ dự án trọng điểm. Tập đoàn cần phát triển mỏ than mới, mở rộng công suất các mỏ hiện có.
Tận dụng hiệu quả cơ chế cho phép tăng tối đa 15% công suất đối với một số mỏ, tập trung tối đa nguồn lực để tăng sản lượng khai thác, chế biến khoáng sản.
Tập đoàn cần đẩy mạnh chế biến sâu các khoáng sản chủ lực, từng bước hình thành chuỗi giá trị đồng bộ từ khai thác, tinh luyện, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm, chuẩn bị năng lực tham gia sâu hơn.
Vinacomin tiếp tục cải cách tổ chức, nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp, tiết giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động.
Cùng với đó, tập đoàn cần quan tâm chăm lo đời sống người lao động, cải thiện điều kiện làm việc, nhà ở, phúc lợi, đào tạo, thu hút và phát triển nguồn nhân lực.
Diễn biến trái chiều này cho thấy thị trường hồ tiêu đang chịu tác động đồng thời từ nguồn cung trong nước, dòng nguyên liệu nhập khẩu và diễn biến nhu cầu quốc tế. Nhiều doanh nghiệp đã tăng mạnh nhập khẩu hồ tiêu nguyên liệu để phục vụ đơn hàng xuất khẩu.
Thống kê của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu gần 145.686 tấn hồ tiêu, trong đó 125.258 tấn tiêu đen và 20.428 tấn tiêu trắng. Tổng kim ngạch xuất khẩu hơn 940,5 triệu USD, tăng 17,4% về lượng và 10,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Về thị trường, châu Á tiếp tục là khu vực xuất khẩu lớn nhất với 45,6% tổng lượng xuất khẩu, tăng 15,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong khu vực này, Trung Quốc nhập khẩu 15.244 tấn, tăng mạnh 64%; UAE đạt hơn 9.700 tấn, tăng 10,9%, tiếp tục là trung tâm trung chuyển quan trọng của Hồ tiêu Việt Nam.
Đặc biệt, Thái Lan cũng đã tăng gần gấp đôi lượng hồ tiêu nhập khẩu từ Việt Nam trong nửa đầu năm nay, đạt 6.094 tấn. Riêng tại Ấn Độ, lượng nhập khẩu hồ tiêu từ Việt Nam giảm 27,2% trong 6 tháng đầu năm nay, chỉ đạt 6.433 tấn.
Olam Việt Nam là doanh nghiệp “đầu đàn” trong lĩnh vực xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam với 12.451 tấn, tăng nhẹ 0,5% so với cùng kỳ. Tiếp đó là Phúc Sinh với 12.022 tấn, tăng 11%.
Một số doanh nghiệp có mức tăng trưởng bất ngờ trong xuất khẩu tiêu 6 tháng đầu năm nay như Haprosimex JSC với gần 10.000 tấn (tăng 50%) hay Pearl Group với gần 8.000 tấn (tăng 20,7%) và Simexco Đắk Lắk với hơn 7.500 tấn (tăng 17,5%).
Theo đánh giá của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), xuất khẩu hồ tiêu của Việt Nam trong nửa đầu năm 2026 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khá so với cùng kỳ năm trước nhờ nhu cầu tích cực từ các thị trường chủ lực và năng lực cung ứng ổn định của các doanh nghiệp xuất khẩu lớn.
Giá tiêu trong nước giảm, doanh nghiệp đẩy mạnh nhập khẩu
Dù đạt mức tăng trưởng tốt trong nửa đầu năm, tốc độ xuất khẩu hồ tiêu cũng đã có xu hướng chậm lại trong các tháng gần đây khi nguồn cung trong nước ngày càng hạn chế. Theo đánh giá, hoạt động xuất khẩu đang duy trì đà tăng trưởng nhờ nguồn nguyên liệu bổ sung từ nguồn nhập khẩu.
Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khẩu gần 45.200 tấn hồ tiêu, chủ yếu là tiêu đen với hơn 41.342 tấn. Tổng kim ngạch nhập khẩu hồ tiêu nửa đầu năm đạt 257,7 triệu USD, tăng 59,7% về lượng và tăng 48% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Campuchia là thị trường cung cấp lớn nhất với 51,7% tổng lượng nhập khẩu, tăng tới 273,8% so với cùng kỳ năm trước. Các thị trường lớn còn lại gồm Brazil, Indonesia… Theo VPSA, mức tăng mạnh này phản ánh nhu cầu bổ sung nguyên liệu của các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu trong bối cảnh nguồn cung hồ tiêu trong nước tiếp tục thu hẹp.
Mặc dù nguồn cung trong nước hạn chế, mùa thu hoạch đã kết thúc, giá thu mua tiêu tại nhiều địa phương hiện đang giảm xuống mức thấp nhất trong vòng một năm qua.
Tại Đắk Lắk, Đắk Nông (tỉnh Lâm Đồng), giá tiêu hiện đã giảm thêm khoảng 4.000 đồng/kg, xuống còn 133.000-135.000 đồng/kg. Tại vùng Đông Nam bộ, giá tiêu dao động quanh mức 130.000-134.000 đồng/kg. Đây cũng là mức giá thấp nhất ghi nhận được trong một năm qua.
Ông Hồ Nguyên (ngụ xã Ea Ktur, Đắk Lắk) chia sẻ, hiện mùa thu hoạch tiêu năm nay đã kết thúc, hầu hết bà con đã thu hái tiêu xong. Tuy nhiên, giá bán đã giảm mạnh so với thời điểm cách đây vài tháng.
Theo ông Nguyên, thời tiết ngày càng khắc nghiệt, mưa nhiều khiến vườn tiêu của gia đình ông cũng không đạt năng suất như kỳ vọng. Cùng với đó, chi phí thuê nhân công thu hái tiêu thời gian qua cũng tăng mạnh khiến tổng vốn đầu tư cho vườn tiêu gia tăng.
Nhiều hộ trồng tiêu tại Đắk Lắk - vùng trồng tiêu lớn của cả nước cũng cho biết, chỉ tính riêng chi phí thuê nhân công hái tiêu đã tăng lên thêm 100.000-200.000 đồng/ngày, lên mức 350.000-500.000 đồng/người/ngày. Do đó, khi giá tiêu giảm, nhiều gia đình quyết định trữ tiêu lại thay vì bán sớm.
Báo cáo phát hành hồi cuối tháng 6 vừa qua của công ty Harris Spice cũng nhận định rằng, lượng mưa lớn trong năm ngoái đã khiến năng suất tại nhiều khu vực Tây Nguyên giảm nhẹ.
Do vậy, ngay giai đoạn thu hoạch cao điểm, áp lực bán ra vẫn không lớn. Ngoài ra, việc giá cà phê duy trì ở mức cao và ổn định khiến nông dân cũng như thương lái ưu tiên bán cà phê, đồng thời tiếp tục giữ lại lượng hồ tiêu đang có.
Điều này khiến nguồn cung hồ tiêu đưa ra thị trường trong mùa thu hoạch thấp hơn kỳ vọng. “Nông dân trồng tiêu của Việt Nam đang hạn chế bán ra và kỳ vọng giá sẽ tăng trở lại vào cuối năm nay”, báo cáo của Harris Spice trước đó nhận định.
