Nhiều năm nay, hàng trăm học sinh tại 2 trường tiểu học Kim Đồng và Lê Văn Tám (xã Nghĩa Trung, thành phố Đồng Nai) đang phải học trong những lớp học xuống cấp, phòng học tạm, hay nhà văn hóa thôn vì thiếu phòng học nhưng không thể sửa chữa hay xây mới bởi vướng quy hoạch bô xít.
Hình thành từ năm 1998, sau gần 30 năm hoạt động, Trường tiểu học Kim Đồng (xã Nghĩa Trung) hiện có 1 cơ sở chính và 6 điểm lẻ với 26 lớp học, 952 học sinh. Do đã đưa vào sử dụng nhiều năm, nhiều phòng học đã xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho cả thầy cô và học sinh.
Nhiều vết nứt xuất hiện trên tường phòng học tại Trường tiểu học Kim Đồng
ẢNH: HOÀNG GIÁP
Dẫn phóng viên Thanh Niên đến các lớp học trong điểm trường chính, thầy Phạm Viết Phan, Hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Đồng, chỉ tay lên những vết nứt lớn trên tường, cột trụ, bàn ghế… đều đã xuống cấp, hư hỏng.
Thầy Phạm Viết Phan cho biết bàn ghế đã sử dụng hơn 20 năm nay, nhưng nhà trường vẫn cố gắng sửa chữa, chắp vá tạm cho các em học sinh học
“Các phòng học bị lún, tường thì nứt, hệ thống gạch nền, mái ngói đều hư hỏng, ảnh hưởng rất lớn đến công tác giảng dạy cũng như chất lượng giáo dục của nhà trường. Dù cơ sở vật chất xuống cấp, nhưng do nằm trong vùng quy hoạch bô xít, nên hiện nay chưa có phương án đầu tư, sửa chữa khiến nhà trường hết sức lo lắng”, thầy Phan chia sẻ.
Trụ mái hiên của phòng học bất ngờ bị đổ sập đã được thay thế tạm bằng cột sắt
Đáng chú ý, tại điểm trường thôn 5, xã Nghĩa Trung của Trường tiểu học Kim Đồng, một sự cố nguy hiểm đã xảy ra vào tháng 9.2025, khi một cột trụ ngoài hiên lớp học bất ngờ đổ sập.
“May hôm đấy các cháu không đi học, nếu không chắc sẽ gây tai nạn. Giáo viên, học sinh giờ đi dạy và học trong môi trường không an toàn, thiếu thốn về cơ sở vật chất, thiếu ánh sáng. Rất mong các cấp lãnh đạo, cơ quan ban ngành sớm quan tâm để các cháu được học như các trường bạn”, thầy Phan kiến nghị.
Cũng do tình trạng thiếu phòng học, 3 năm qua, Trường tiểu học Kim Đồng buộc phải mượn 6 nhà văn hóa thôn để tổ chức dạy và học.
“Mỗi khi thôn có việc, phải lấy hội trường để làm việc, các cháu học sinh lại phải nghỉ. Cô, trò phải sắp xếp dọn dẹp bàn ghế, trả lại không gian cho thôn, sau đó tự sắp xếp lại để học. Việc nghỉ học cũng có thể xảy ra bất cứ ngày nào trong tuần, sau đó các cháu phải học bù vào thứ bảy hoặc chủ nhật”, thầy Phan nêu những khó khăn.
Tình trạng thiếu phòng học, phòng học xuống cấp cũng diễn ra tại Trường tiểu học Lê Văn Tám (xã Nghĩa Trung). Ngôi trường này cũng được xây dựng và đi vào hoạt động từ năm 1997, đến nay trường có 1 điểm trường chính, 4 điểm lẻ với 22 lớp học với 645 học sinh. Do mái ngói nhiều phòng học bị hư hỏng, từ nhiều năm trước, nhà trường đã xin thay thế tạm bằng mái tôn, trong thời gian chờ xin chủ trương xây trường mới.
Theo kế hoạch, dự án xây dựng Trường tiểu học Lê Văn Tám đã được cấp có thẩm quyền đưa vào kế hoạch đầu tư trung hạn 2021 – 2025 (thời điểm tỉnh Bình Phước cũ) với tổng mức đầu tư 27 tỉ đồng. Tuy nhiên, đầu năm 2024, dự án này và cả dự án xây mới Trường tiểu học Kim Đồng đều không thể xây dựng do nằm trong vùng quy hoạch bô xít.
Hiện nay, các phòng học tốt nhất của nhà trường đều được Ban giám hiệu sắp xếp, nhường cho học sinh học, và tận dụng các nhà kho, phòng học cũ hơn, ngăn ra làm nơi làm việc cho cán bộ, nhân viên trong trường. Dù vậy, do thiếu phòng học, nhà trường vẫn phải dựng thêm 1 phòng học tạm bằng tôn để đảm bảo đủ lớp.
“Phòng học của các em rất tạm bợ, trời nắng thì nóng bức, trời mưa thì tiếng ồn do mái tôn, các em không tập trung học được. Sân trường cũng hư hỏng, mùa nắng thì bụi, mùa mưa thì nước lênh láng, các em không có chỗ vui chơi”, cô Đường Thị Dung, giáo viên Trường tiểu học Lê Văn Tám, chia sẻ.
Cô Phạm Thị Loan, Hiệu trưởng Trường tiểu học Lê Văn Tám, cho biết nhà trường đã chủ động dặm vá những chỗ dột, trát lại những vết nứt nhỏ để đảm bảo an toàn cho giáo viên và học sinh. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, nhà trường cũng đã nhiều lần kiến nghị lên UBND xã.
“Trước mắt, để chuẩn bị cho năm học tới (2026 – 2027) và đảm bảo an toàn, chúng tôi tiếp tục kiến nghị cấp trên cho phép xây dựng các phòng học theo hình thức nhà lắp ghép, nhà tiền chế. Về lâu dài, nhà trường rất mong sớm có phương án điều chỉnh quy hoạch hoặc bố trí quỹ đất mới để đầu tư xây dựng một ngôi trường khang trang, kiên cố hơn, giúp thầy cô và học sinh yên tâm giảng dạy, học tập”, cô Loan mong muốn.
Trao đổi với phóng viên Thanh Niên, ông Phan Minh Lâm, Phó chủ tịch UBND xã Nghĩa Trung, xác nhận thực trạng cơ sở vật chất xuống cấp ở 2 ngôi trường này.
Ông Lâm cho biết xã cũng đã kiến nghị tỉnh cho nâng cấp sửa chữa các phòng học hư hỏng, tuy nhiên hiện vẫn thiếu rất nhiều phòng học. Xã cũng đã có kế hoạch đưa vào đầu tư công năm 2026, làm bằng hình thức tiền chế, lắp ghép để đảm bảo việc dạy học trong thời gian ngắn hạn của các trường, do địa bàn xã đang vướng quy hoạch bô xít.
“Về lâu dài, xã đã có kiến nghị tỉnh và hiện nay tỉnh cũng có văn bản gửi Chính phủ để xem xét điều chỉnh quy hoạch 866 ra khỏi những vùng chưa khai thác, để địa phương có thể quy hoạch và xây dựng các trường này đảm bảo trong thời gian tới”, ông Lâm nói.
Trước đó, báo chí phản ánh một số trường hợp nợ thuế chỉ 15.000 đồng nhưng vẫn bị tạm hoãn xuất cảnh. Bộ Tài chính cho biết, các trường hợp này đều là người đại diện pháp luật của doanh nghiệp nợ thuế, không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho hay "phản ánh chưa đầy đủ", trước khi áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế đã thực hiện đầy đủ quy trình thông báo theo quy định. Cụ thể, cảnh báo người nộp thuế và hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh ngay sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Theo Bộ Tài chính, quy định hiện hành nêu rõ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được áp dụng đối với 4 nhóm đối tượng.
Thứ nhất, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế khi có số tiền thuế nợ từ 30 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn nộp thuế trên 120 ngày.
Thứ hai, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế khi có số tiền thuế nợ từ 500 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn nộp thuế trên 120 ngày.
Thứ ba, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh hoặc có số thuế nợ quá hạn nộp theo quy định.
Sau 30 ngày kể từ khi cơ quan thuế thông báo về việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế, các đối tượng này có thể bị tạm hoãn xuất cảnh.
Thứ tư, người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài trước khi rời Việt Nam nhưng còn nợ thuế quá hạn và chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.
Bộ Tài chính cho biết, đối với nhóm doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang hoạt động, Nghị định 49 quy định ngưỡng nợ thuế tối thiểu để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Riêng nhóm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký không áp dụng ngưỡng nợ tối thiểu do đây là nhóm có rủi ro cao về thuế.
Theo cơ quan này, ngoài việc nợ thuế, các đối tượng trên còn có thể vi phạm nhiều nghĩa vụ khác như không nộp hồ sơ khai thuế, không xuất trình sổ sách, chứng từ, mua bán hóa đơn, sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hợp thức hóa chi phí, trốn thuế, chiếm đoạt tiền thuế hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh mà không thông báo với cơ quan thuế.
Những hành vi này làm gia tăng nguy cơ thất thu ngân sách và gây khó khăn cho công tác quản lý thuế.
Theo dữ liệu quản lý thuế trên hệ thống, cơ quan thuế đã ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh đối với khoảng 105.000 người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp và chủ hộ kinh doanh có tổng số tiền thuế nợ gần 61.000 tỉ đồng. Trong đó, khoảng 65.000 trường hợp là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký với tổng số tiền thuế nợ hơn 6.900 tỉ đồng.
Để hỗ trợ người nộp thuế, tháng 5 vừa qua, Bộ Tài chính đã chỉ đạo Cục Thuế phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh (Bộ Công an) nghiên cứu giải pháp nâng cấp ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện huỷ bỏ tạm hoãn xuất cảnh nhanh nhất, theo thời gian thực, ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.
Bộ Tài chính cũng dẫn lại kinh nghiệm một số nước cho biết, tại Trung Quốc, cá nhân có số thuế nợ từ 10.000 NDT (khoảng 30 triệu đồng) trở lên có thể bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Đối với doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh, cơ quan thuế còn công khai thông tin trên cổng thông tin điện tử để cảnh báo.
Tại Indonesia, doanh nghiệp nợ thuế từ 100 triệu Rupiah (khoảng hơn 150 triệu đồng) trở lên hoặc có hành vi cản trở việc thu hồi nợ thuế có thể bị cấm xuất cảnh. Trong khi đó, Mỹ áp dụng ngưỡng nợ thuế từ 50.000 USD trở lên (bao gồm cả tiền phạt và lãi) để yêu cầu cơ quan thuế phối hợp với Bộ Ngoại giao từ chối cấp hộ chiếu hoặc thu hồi hộ chiếu đã cấp.
Tại Anh, người nợ thuế từ 10.000 bảng Anh (khoảng 200 triệu đồng) có nguy cơ bị từ chối gia hạn hộ chiếu. Philippines không quy định ngưỡng nợ thuế cụ thể nhưng áp dụng lệnh cấm xuất cảnh với những trường hợp liên quan đến trốn thuế. Đài Loan (Trung Quốc) áp dụng ngưỡng 2 triệu Đài tệ, tương đương khoảng 1,57 tỉ đồng.
Liên quan cơ sở sản xuất, tiêu thụ gần 3.000 tấn mì tươi chứa chất cấm, như Tuổi Trẻ Online đã thông tin, ngày 25-4, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Thị Mỹ Phụng và chồng là Phạm Tuấn Thanh (cùng 44 tuổi, ngụ phường Tân Tạo) để điều tra về tội "vi phạm quy định về an toàn thực phẩm".
Vợ chồng Phụng bị Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM bắt do tổ chức sản xuất mì tươi (còn gọi là mì trứng, mì vàng) có chứa hàn the và natri silicat (thủy tinh lỏng - hóa chất công nghiệp) tại cơ sở sản xuất của hộ kinh doanh Nguyễn Thị Mỹ Phụng (phường Tân Tạo) rồi tiêu thụ tại các đầu mối ở phường Phú Định, phường Bình Đông…
Theo lời khai của 2 bị can, họ biết rõ những chất trên bị cấm trong sản xuất thực phẩm nhưng vẫn bất chấp sử dụng với mục đích để các sợi mì được dai, không bị bở, gãy vỡ, bảo quản được lâu (khoảng 2 ngày, so với không có hóa chất chỉ bảo quản được 8 tiếng).
Bước đầu cơ quan điều tra xác định việc sản xuất mì tươi có chứa chất cấm như trên diễn ra từ năm 2014 đến nay, với hơn 2.800 tấn mì tươi ước tính đã được sản xuất, tiêu thụ.
Trước đó, lực lượng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM cũng đã phát hiện, xử lý một cơ sở sản xuất mì tươi trộn chất cấm khác do Vương Lưỡng Toàn cùng đồng bọn thực hiện tại phường Phú Thạnh, bị khám phá vào dịp Tết Nguyên đán 2026.
Theo cơ quan chức năng, chỉ trong khoảng 3 tháng trước khi bị phát hiện, lượng mì tiêu thụ ra thị trường đã lên tới hàng tấn.
Hai vụ án trên không chỉ gây sốc bởi khối lượng sản xuất, tiêu thụ, mà còn khiến nhiều bạn đọc Tuổi Trẻ Online rùng mình khi nghĩ đến quãng thời gian dài những sản phẩm này đã âm thầm len lỏi vào từng bữa ăn.
Nhiều bạn đọc để lại bình luận với cảm xúc chung là bàng hoàng xen lẫn phẫn nộ. "Kinh khủng quá! Đọc mà lạnh sống lưng, những thứ ăn vào cơ thể đây sao?", bạn đọc Ngọc Tú cảm thán.
Thậm chí tài khoản than***@gmail.com đặt vấn đề: Cứ tính trọng lượng tương đương một gói mì 0,65g sẽ có hàng triệu lượt người đã ăn "mì thủy tinh".
"Bao nhiêu năm nay ăn hủ tiếu mì, chắc là mình đã thưởng thức mì này rồi... Khiếp thật!", bạn đọc Trần Thị Phước viết.
Nỗi ám ảnh không chỉ nằm ở quy mô hàng ngàn tấn mì chứa hàn the, thủy tinh lỏng mà còn ở tính chất kéo dài, lặp đi lặp lại của hành vi được xem là không khác gì "đầu độc" người khác.
Bạn đọc có tài khoản "ledu***" ngán ngẩm bình luận: "Tôi phải đọc đi đọc lại sợ mình nhầm vì hơn 2.800 tấn mì tươi đã tiêu thụ trên thị trường từ năm 2014 đến nay. Món này gia đình tôi rất khoái và biết đâu đã được "thưởng thức" từ lâu! Còn biết bao nhiêu người khác, có cả trẻ nhỏ, đã ăn vào người thứ mì độc hại của hai người bất nhân này!".
Sự phẫn nộ càng tăng khi nhiều bạn đọc gọi thẳng hành vi này là "đầu độc cộng đồng".
Bạn đọc Ngọc Vũ thẳng thắn gọi việc sản xuất mì chứa chất cấm là một trong những lý do khiến nhiều người mắc bệnh tật. "12 năm, không biết bao nhiêu người bị ung thư nhưng không rõ nguyên nhân?", tài khoản pete*** đồng quan điểm.
Bên cạnh đó, có nhiều ý kiến cho rằng đây không còn là câu chuyện của một cơ sở đơn lẻ, mà phản ánh những lỗ hổng trong kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm. "Cơ sở hoạt động từ năm 2014 đến nay hơn 10 năm. Nếu cơ quan công an không triệt phá thì cho đến bao giờ mới phát hiện đây?", bạn đọc Minh bình luận.
Bạn đọc Tín Nghĩa Chánh đặt vấn đề: "Cơ sở này sản xuất từ 2014 đến nay mới bị phát hiện sau khi bị công an kiểm tra. Vậy trước đây cơ quan quản lý thực phẩm ở đâu, có kiểm tra cơ sở này không?".
"Hoạt động 2014 đến nay hơn cả chục năm mà giờ mới bị phát hiện, vậy thiệt hại người tiêu dùng ai sẽ bồi thường? Cơ quan chuyên trách làm việc như vậy đã đủ trách nhiệm hay chưa?", bạn đọc Sang bức xúc.
Một số ý kiến đề nghị cơ quan chức năng xử lý nghiêm, thậm chí có chế tài mạnh hơn nữa đối hành vi sản xuất thực phẩm chứa chất cấm. Như bạn đọc Van Quan kiến nghị xem xét tăng nặng mức hình phạt đối với loại tội phạm này vì hiện nay có vẻ như chưa đủ sức răn đe.
Những phản ứng của dư luận đối với vụ việc trên cho thấy một thực tế niềm tin của người tiêu dùng đang bị bào mòn đối với vấn đề an toàn thực phẩm. Khi những món ăn quen thuộc nhất cũng trở thành nguồn rủi ro ngấm ngầm tàn phá sức khỏe.
Hai ngày nay (30 - 31.5), cá bè của nhiều hộ dân nuôi trên hồ Trị An, khu vực thuộc phường Trị An (thành phố Đồng Nai) bất ngờ chết hàng loạt. Loại cá chết là trắm và chép, trọng lượng mỗi con đều trên 1 ký.
Sau khi sự việc xảy ra, chính quyền phường Trị An và Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai (đơn vị quản lý hồ Trị An) đã cử nhân viên xuống ghi nhận vụ việc, đồng thời hỗ trợ người dân vớt cá lên bờ để xử lý, ngăn ngừa tình trạng chết để lâu gây ô nhiễm nguồn nước.
Ngày 31.5, trao đổi với PV Thanh Niên, bà Nguyễn Thị Dung, Chủ tịch UBND phường Trị An, cho biết theo thống kê ban đầu, số lượng cá chết xảy ra ở 15 hộ nuôi, với tổng khối lượng khoảng 200 tấn.
Về nguyên nhân, bà Dung cho biết đang phối hợp với cán bộ Sở Nông nghiệp và Môi trường lấy mẫu nước, cá để xét nghiệm.
Còn qua ghi nhận thực tế, trên địa bàn 2 ngày qua xảy ra mưa lớn sau những ngày nắng nóng kéo dài đã làm thay đổi môi trường nước đột ngột, kết hợp mật độ nuôi dày dẫn dến tình trạng thiếu oxy làm cá ngộp, chết hàng loạt.
Hồ Trị An có tổng diện tích mặt nước hơn 32.500 ha, thuộc thành phố Đồng Nai. Từ nhiều năm qua, trên lòng hồ hình thành các vùng nuôi cá bè.
Vào cuối năm 2025, Đồng Nai đã phê duyệt "Dự án sắp xếp lại vùng nuôi cá lồng bè, di dời và giải tỏa lồng bè dôi dư trên hồ Trị An, giai đoạn 1".
Mục tiêu nhằm bố trí, sắp xếp lại vùng nuôi cá lồng bè trên hồ Trị An, đảm bảo ổn định hoạt động nuôi, chất lượng môi trường và hiệu quả kinh tế, hướng đến mục tiêu nuôi thủy sản bền vững trên lòng hồ.
