Ngày 20/5 – ngày đầu diễn ra phiên xét xử 10 bị cáo trong vụ án Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Nhận hối lộ, xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan, Hội đồng xét xử sơ thẩm Tòa án nhân dân TP Hà Nội xét hỏi các bị cáo để làm rõ các sai phạm liên quan đến việc xây dựng Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2.
Cựu bộ trưởng day dứt vì dự án tâm huyết bị chậm tiến độ
Trả lời thẩm vấn hơn 10 phút trước tòa, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến giữ giọng bình tĩnh, chậm rãi, trả lời rõ các câu hỏi của HĐXX.
Với vai trò người đứng đầu ngành y tế thời điểm triển khai dự án, bà Tiến thừa nhận trách nhiệm rất lớn khi 2 bệnh viện chậm đưa vào sử dụng suốt nhiều năm.
“Tôi rất day dứt, kể cả khi đã nghỉ hưu, vì dự án kéo dài khiến người dân chưa được sử dụng bệnh viện”, bị cáo Tiến trình bày.
Theo lời khai, do hoạt động chuyên môn trong lĩnh vực y tế nên bà không am hiểu sâu về xây dựng.
Khi triển khai hai dự án, lãnh đạo Bộ Y tế kỳ vọng đây sẽ là những bệnh viện hiện đại, đủ khả năng điều trị kỹ thuật cao để người dân không phải ra nước ngoài chữa bệnh.
Bà Tiến cho biết, thời điểm đó ngành y tế thường xuyên tham khảo mô hình bệnh viện trong và ngoài nước, từ đó mong muốn xây dựng các công trình mang tính dấu ấn cho ngành. Song các bị cáo không nghĩ có ngày phải đứng trước bục khai báo, đối diện với hình phạt nghiêm khắc của pháp luật.
Tại tòa, cựu Bộ trưởng Kim Tiến thừa nhận đã nhận tổng cộng 7,5 tỷ đồng từ cấp dưới. Theo Viện kiểm sát, trong quá trình điều tra và truy tố, bà Tiến đã nộp khắc phục hậu quả 14,5 tỷ đồng.
Trong phần thẩm vấn, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án Y tế trọng điểm (Bộ Y tế), cho rằng mức thiệt hại quy kết bị cáo trong cáo trạng là quá nặng nề.
Ông Thắng khai thời điểm triển khai dự án chỉ tập trung làm chuyên môn, không nhận thức được sai phạm cũng như hậu quả gây ra.
Theo bị cáo, giai đoạn đó hệ thống quy định pháp luật còn chồng chéo, “đúng chỗ này lại sai chỗ khác” nên dẫn tới sai sót.
“Bị cáo làm trưởng ban phụ trách kỹ thuật xây dựng mà không đọc văn bản pháp luật thì làm cái gì?”, chủ tọa chất vấn.
Ông Thắng trả lời, không thể nắm hết các quy định vì nhiều nội dung vượt ngoài chuyên môn của mình.
Trước lời khai này, chủ tọa yêu cầu bị cáo thành khẩn vì thái độ khai báo tại tòa sẽ là căn cứ xem xét tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ hình phạt.
HĐXX sau đó công bố lời khai trong giai đoạn điều tra, thể hiện việc thuê Công ty VK (Bỉ) làm tư vấn thiết kế xuất phát từ gợi ý của cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến dù chưa tổ chức khảo sát năng lực của công ty này.
Doanh nghiệp “tự mang” gần 90 tỷ đồng đến biếu
Theo hồ sơ vụ án, dù Công ty VK không cung cấp đầy đủ tài liệu chứng minh kinh nghiệm, năng lực, ông Thắng vẫn đồng ý triển khai thủ tục để chỉ định đơn vị này tham gia dự án.
Về cáo buộc nhận hối lộ hơn 88 tỷ đồng, tương đương khoảng 5% giá trị các gói thầu, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng ban đầu khai doanh nghiệp tự mang tiền đến đưa.
Song khi chủ tọa đặt câu hỏi: “Tại sao các nhà thầu đều đưa mức tròn 5% chứ không phải 2% hay 3%?”, bị cáo Thắng đáp mình không yêu cầu và việc nhận tiền không phải cho riêng cá nhân bị cáo.
Tiếp tục thẩm vấn, chủ tọa yêu cầu cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án Y tế trọng điểm (Bộ Y tế) làm rõ số tiền đã đưa cho những ai.
Bị cáo Thắng trình bày, đã đưa cho bị cáo Nguyễn Hữu Tuấn, cựu Giám đốc Ban quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình y tế (Bộ Y tế) 3,47 tỷ đồng, ông Trần Văn Sinh, cựu Trưởng phòng kỹ thuật dự toán Ban quản lý dự án y tế trọng điểm (Bộ Y tế) 2,9 tỷ đồng, ông Nguyễn Kim Trung, cựu Phó giám đốc Ban quản lý dự án y tế trọng điểm (Bộ Y tế) 1,7 tỷ đồng,…
Ngoài ra, ông Thắng còn bị cáo buộc đưa 2 triệu USD (tương đương hơn 46 tỷ đồng) cho ông Lê Thanh Thiêm, cựu Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, nhờ tác động đoàn kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương để bỏ qua sai phạm, tránh bị xử lý kỷ luật.
Tuy nhiên, theo cáo buộc, ông Thiêm không chuyển tiền cho bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào mà đã chiếm đoạt toàn bộ số tiền này.
Trả lời HĐXX, bị cáo Nguyễn Doãn Tú, cựu Phó vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và công trình y tế (Bộ Y tế), mong được xem xét vai trò, vị trí để nhận mức án nhẹ nhất.
Ông Tú khai quá trình thực hiện nhiệm vụ đều dựa trên ý kiến tập thể, được hội đồng thống nhất rồi trình lãnh đạo phê duyệt.
Tuy nhiên, khi dự án gặp vướng mắc, bị cáo nhiều lần day dứt vì Ban quản lý dự án y tế trọng điểm không báo cáo Bộ trưởng để có phương án hiệu quả hơn.
“Phát hiện ra tại sao bị cáo không ngăn chặn, không trình Bộ trưởng?”, chủ tọa truy vấn.
Trả lời, ông Tú cho rằng nhiệm vụ của mình chỉ dừng ở khâu lập kế hoạch đấu thầu.
Bị cáo nói bản thân được đào tạo chuyên ngành kỹ thuật, lần đầu theo dõi dự án lớn, phức tạp nên tin tưởng vào cấp dưới và kết quả thẩm định của các đơn vị chức năng. “Từ lúc thực hiện dự án đến khi bị khởi tố, bị cáo ăn ngủ không yên”, ông Tú trình bày và cho biết đã tự nguyện nộp 35 triệu đồng khắc phục hậu quả.
Theo kết luận điều tra bổ sung vừa được ban hành, dàn siêu xe hàng trăm tỉ, trong đó có một số xe độc nhất Việt Nam và thuộc phiên bản giới hạn trên toàn cầu của nhóm Phó Đức Nam (tức Mr Pips) bị công an thu giữ.
Quá trình khám xét các bị can trong vụ sán siêu lừa Mr Pips Phó Đức Nam, công an còn kê biên, hạn chế giao dịch 111 nhà đất, biệt thự và thu giữ số tiền mặt mặt "khủng" hàng trăm tỉ đồng, gần 2 triệu USD…
Theo kết luận điều tra vừa được ban hành, cùng với việc đề nghị truy tố Phó Đức Nam (32 tuổi, tức Mr Pips) về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và rửa tiền, cơ quan điều tra cũng làm rõ khối tài sản đặc biệt lớn mà nhóm bị can này đã tích lũy từ dòng tiền phạm pháp.
Trước khi đường dây lừa đảo bị triệt phá, Mr Pips là gương mặt khá nổi tiếng trên mạng xã hội với hình ảnh một "chuyên gia đầu tư" sở hữu cuộc sống xa hoa, thường xuyên khoe siêu xe, đồng hồ và bất động sản đắt tiền.
Theo cơ quan điều tra, số tài sản này không chỉ là cách che giấu nguồn tiền phạm pháp mà còn được sử dụng như công cụ xây dựng hình ảnh giàu có nhằm tạo lòng tin, lôi kéo thêm nhà đầu tư tham gia vào hệ thống lừa đảo.
Quá trình khám xét, công an đã tạm giữ 48 xe, gồm 41 ô tô và 7 mô tô. Riêng Phó Đức Nam được xác định sở hữu tới 23 xe sang.
Trong dàn xe bị thu giữ có nhiều mẫu xe trị giá hàng chục tỉ đồng như Ferrari Roma, Lamborghini Urus, Mercedes-AMG GT R, Mercedes-Benz AMG G63, Lexus LM350, Lexus RX450H, BMW X2, BMW 330i...
Đắt giá nhất là chiếc Rolls-Royce Cullinan mang biển số tứ quý 3 - mẫu SUV siêu sang có giá niêm yết khoảng 31 tỉ đồng, trong khi giá lăn bánh tại Việt Nam được ước tính vượt 40 tỉ đồng.
Một chiếc xe khác cũng gây chú ý là Nissan GT-R R35 Nismo Special Edition - dòng xe giới hạn chỉ 300 chiếc trên toàn thế giới. Theo tìm hiểu, chiếc bị thu giữ là xe duy nhất được đưa về Việt Nam theo diện nhập khẩu tư nhân, có giá hơn 19 tỉ đồng.
Chiếc Ferrari Roma màu xanh đứng tên Phó Đức Tú - người thân của Mr Pips - cũng bị thu giữ. Đây là chiếc Ferrari Roma đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam vào năm 2021.
Kết luận điều tra cho thấy để che giấu quyền sở hữu, Mr Pips mua nhiều ô tô rồi nhờ bạn bè, người thân đứng tên đăng ký. Có 8 xe được đăng ký theo cách này, trong đó có Ferrari Roma, Mercedes-AMG và Porsche.
Ngoài ra, Nam còn mua 4 xe nhưng chưa hoàn tất thủ tục sang tên, đồng thời mua tặng bạn gái cùng một người khác hai chiếc xe Porsche và Volvo XC90.
"Cánh tay phải" của Mr Pips là Lê Khắc Ngọ (Mr Hunter) cùng vợ cũng bị thu giữ 5 ô tô, trong đó có Lamborghini Urus màu vàng và Porsche Panamera màu đỏ.
Không chỉ sở hữu dàn siêu xe đắt đỏ, khối bất động sản mà cơ quan điều tra phong tỏa trong vụ án cũng đặc biệt lớn.
Theo kết luận điều tra, tổng cộng 111 nhà đất, biệt thự và căn hộ đã bị kê biên hoặc hạn chế giao dịch để phục vụ công tác điều tra, thu hồi tài sản.
Trong số này, riêng Phó Đức Nam đứng tên 25 bất động sản tại Hà Nội và TP.HCM.
Nam còn mua 4 căn hộ để Công ty TNHH Bất động sản South Weslth đứng tên; thêm 4 căn khác được đăng ký dưới tên bố mẹ.
Bên cạnh đó, bị can mua 7 bất động sản gồm nhà tại TP.HCM và đất tại Tây Ninh nhưng để bạn gái Nguyễn Thị Thanh Tâm đứng tên sở hữu.
Cơ quan điều tra cũng hạn chế giao dịch đối với 9 bất động sản khác thuộc quyền sở hữu của bố mẹ Mr Pips, gồm 6 căn hộ và 3 thửa đất.
Song song với việc kê biên nhà đất, quá trình khám xét còn thu giữ lượng tiền mặt, vàng và ngoại tệ rất lớn.
Tháng 11-2024, khi khám xét căn hộ của Nguyễn Thị Thanh Tâm, công an thu giữ gần 44,8 tỉ đồng, hơn 1,7 triệu USD, 67.000 đô la Singapore, 30.000 nhân dân tệ cùng hàng chục nghìn đơn vị tiền của nhiều quốc gia khác.
Đáng chú ý, sau khi Mr Pips bị bắt, cha của bị can là ông Phó Đức Thắng bị xác định đã rút tiền mặt để mua vàng rồi cho vào vali mang đi gửi người thân cất giữ.
Khám xét nơi ở của hai người cháu ông Thắng, cơ quan điều tra thu giữ 274 lượng vàng SJC, hơn 13 tỉ đồng, 500.000 USD cùng hơn 25 tỉ đồng trong tài khoản ngân hàng. Theo kết luận điều tra, đây đều là tài sản do bố mẹ Mr Pips gửi nhờ.
Ngoài ra, cơ quan điều tra còn tạm giữ khoảng 50 tỉ đồng do người thân của gia đình tự nguyện giao nộp sau khi xác định đây là số tiền vợ chồng ông Thắng gửi cất giữ.
Đối với vợ chồng Lê Khắc Ngọ (Mr Hunter), lực lượng chức năng thu giữ hơn 140 lượng vàng, 85.000 USD, khoảng 20 tỉ đồng tiền mặt cùng 53 sổ tiết kiệm với tổng số dư gần 160 tỉ đồng.
Theo kết luận điều tra, tại nơi ở của các bị can và những người liên quan khác, công an cũng thu giữ thêm nhiều vàng, tiền mặt, sổ tiết kiệm và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Với 111 bất động sản, dàn siêu xe, hàng trăm lượng vàng cùng lượng lớn tiền mặt và ngoại tệ, đây là một trong những vụ án lừa đảo đầu tư tài chính có số tài sản bị kê biên, thu giữ lớn nhất từ trước đến nay.
Hành vi của ông Nguyễn Thiện Nhân (cựu Chủ tịch HĐQT Công ty CP vốn Thái Thịnh - nhóm TTC) cùng Nguyễn Ngọc Minh (cựu Tổng giám đốc Công ty CP vốn Thái Thịnh Đà Lạt - TTC Đà Lạt), Nguyễn Thanh Thủy (Chủ tịch HĐQT Công ty CP Lê Minh MC) và Nguyễn Đắc Hiệp (Chủ tịch HĐQT Công ty Lâm Viên) được nêu trong cáo trạng VKSND Tối cao vừa hoàn tất. Họ bị truy tố về tội Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng.
Bị cáo buộc vai trò chủ mưu trong vụ án, ông Nguyễn Thiện Nhân cùng Nguyễn Ngọc Minh đang trốn truy nã. VKSND Tối cao kêu gọi các bị can ra đầu thú để hưởng chính sách khoan hồng của pháp luật.
Cáo trạng xác định, ông Thiện đã bàn bạc, thống nhất với Trần Phương Bình (đã chết, cựu Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Đông Á - DAB) về việc sử dụng các khoản vay tại ngân hàng này để đảo nợ. Ông đã chỉ đạo cấp dưới và các cá nhân liên quan đứng tên ký hồ sơ vay vốn nhằm giúp mình sử dụng tiền vay sai mục đích.
Cơ quan tố tụng cho rằng các tài sản được dùng bảo đảm cho các khoản vay không đủ giá trị hoặc không đáp ứng điều kiện pháp lý để thế chấp. Sau khi thực hiện hành vi, Nguyễn Thiện Nhân đã bỏ trốn khỏi nơi cư trú.
Nhà chức trách xác định Nhân có hành vi đồng phạm với ông Bình, gây thiệt hại cho DAB hơn 3.153 tỷ đồng.
Đối với Nguyễn Ngọc Minh, cơ quan điều tra xác định bị can đã thực hiện theo chỉ đạo của Nhân, sử dụng pháp nhân Công ty TTC Đà Lạt ký hồ sơ vay vốn tại DAB với số tiền 210 tỷ đồng, tạo điều kiện để Nhân sử dụng vốn vay sai mục đích. Đến thời điểm khởi tố vụ án, hành vi này gây thiệt hại cho DAB hơn 527 tỷ đồng.
Tương tự, VKS xác định, ông Nhân đã chỉ đạo Nguyễn Thanh Thủy, sử dụng pháp nhân Công ty Lê Minh và cá nhân ký hồ sơ vay vốn tại DAB đối với ba khoản vay có tổng giá trị 737 tỷ đồng. Các khoản vay này được lập nhằm tạo điều kiện để Nhân sử dụng vốn sai mục đích, gây thiệt hại cho DAB hơn 1.557 tỷ đồng.
Cơ quan tố tụng cho rằng Nguyễn Thanh Thủy đã đồng phạm với ông Bình và Nhân trong việc gây thiệt hại số tiền trên.
Đối với Nguyễn Đắc Hiệp, nhà chức trách cáo buộc bị can thực hiện theo chỉ đạo của Nhân, sử dụng pháp nhân Công ty Lâm Viên lập hồ sơ vay vốn và phương án kinh doanh để vay của DAB gần 320 tỷ đồng. Số tiền vay này sau đó được ông Nhân sử dụng sai mục đích, gây thiệt hại cho DAB hơn 212 tỷ đồng.
Liên quan vụ án, sai phạm của một số lãnh đạo và nhân viên DAB trong việc giải ngân các khoản vay cho nhóm TTC đã bị TAND TP HCM xét xử năm 2020 và TAND Cấp cao tại TP HCM phúc thẩm năm 2022.
Ngày 18/4, Lợi cùng Phạm Trọng Nghĩa, 40 tuổi bị Công an Đồng Nai khởi tố, bắt tạm giam để điều tra hành vi Gây ô nhiễm môi trường. Các quyết định đã được Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp phê chuẩn.
Theo điều tra, tháng 10/2024 Lợi mua 1.000 tấn da bò vụn phế thải về bán lại cho các nhà máy để kiếm lời nhưng không tìm được nơi tiêu thụ. Sau đó Lợi gọi Nghĩa, tìm kiếm bãi đất trống thuê để tập kết chất thải da bò; tìm người bán kiếm lời chia nhau, với giá 450.000 đồng một tấn.
Nghe Lợi nói, Nghĩa thông qua người quen thuê bãi đất trống khoảng 4.000 m ở xã Lộc Thạnh với giá 15 triệu đồng một tháng. Sau khi đổ số chất thải trên ra môi trường, Lợi cùng đồng bọn bỏ mặc để đống chất thải tiếp xúc trực tiếp trên nền đất, không có mái che và để chất thải phân hủy tự nhiên, bốc mùi hôi thối, gây ô nhiễm nguồn nước, môi trường xung quanh.
Cảnh sát nhận định, mặc dù bản thân Lợi là người có năng lực và tư cách pháp nhân liên quan đến thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải theo quy định nhưng khi thu mua số lượng lớn chất thải da bò về đã không đưa vào nhà máy để tiến hành tiêu hủy mà đem đến đổ ra bãi đất trống gây ô nhiễm với 567 tấn.
