Tuy vậy điều này cũng cảnh báo học sinh (HS) cần cân nhắc kỹ về năng lực học tập và điều kiện đi lại để tránh tình trạng dồn nguyện vọng (NV) vào một số trường.
Sáng 2.4, Sở GD-ĐT Hà Nội tổ chức hội nghị hướng dẫn tuyển sinh vào các trường mầm non, lớp 1, lớp 6, lớp 10 năm học 2026 – 2027 và tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và kiểm định chất lượng (Sở GD-ĐT Hà Nội), nêu một trong những điểm mới đáng chú ý năm nay là đăng ký dự thi vào lớp 10 hình thức trực tuyến theo cổng duy nhất là Cổng thông tin tuyển sinh đầu cấp của TP; chỉ những trường hợp đặc biệt, bất khả kháng mới đăng ký trực tiếp vào “đơn xanh” như trước.
HS có thể tự đăng ký (bắt buộc phải có VNeID mức 2). Tuy nhiên, giáo viên và phụ huynh có thể đăng ký giúp HS thông qua xác thực VNeID của người đăng ký hộ (nhưng phải thêm bước xác nhận tài khoản, mật khẩu của HS).
Theo lịch, từ ngày 4 – 6.4, HS có thể đăng ký thử nghiệm; từ ngày 10.4 đến 24 giờ ngày 17.4, HS sẽ đăng ký chính thức. Trong thời gian này, các em có thể điều chỉnh NV.
HS có thể theo dõi tỷ lệ chọi của từng NV1, 2, 3 theo thời gian thực. Mỗi HS sẽ xem được tối đa tỷ lệ chọi của 10 trường THPT công lập không chuyên và 4 trường THPT chuyên. Qua đó, HS có thể cân nhắc thay đổi NV trong quá trình đăng ký trực tuyến. “Trước khi HS thay đổi NV, chúng tôi cũng khuyến cáo việc điều chỉnh này phải đăng ký vào năng lực học tập của HS, vào điều kiện thực tiễn và điều kiện đi lại; để tránh việc chọn NV quá an toàn nhưng khi trúng tuyển lại không theo học gây lãng phí, ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh chung cũng như của chính HS”, ông Bình lưu ý.
Sắp tới, hệ thống sẽ bổ sung thêm gợi ý về khoảng cách từ nơi cư trú của HS đến trường mà HS dự kiến lựa chọn để các em có thêm căn cứ lựa chọn cho phù hợp.
Với tuyển sinh lớp 10, đây năm đầu tiên HS được đăng ký 3 NV vào 3 trường THPT công lập bất kỳ, không phân biệt khu vực tuyển sinh như những năm trước.
Nguyên tắc xét tuyển năm nay vẫn giữ ổn định như mọi năm, chỉ thay đổi về mức chênh lệch điểm chuẩn giữa các NV.
Cụ thể, HS được đăng ký 3 NV, xếp theo thứ tự ưu tiên cao nhất là NV1. Khi HS không trúng tuyển NV1, các em sẽ được xét tuyển đến NV2, khi không trúng tuyển NV2 sẽ được xét tuyển đến NV3. Việc xét tuyển là bình đẳng giữa các NV, chỉ chênh lệch về mức điểm.
Năm nay, mức chênh lệch điểm chuẩn giữa các NV đã giảm từ 1 điểm xuống còn 0,5 đối với NV2 và từ 2 điểm xuống còn 1 đối với NV3. Điều này giúp các em có nhiều cơ hội hơn trong lựa chọn đăng ký NV và tăng cơ hội trúng tuyển ở các NV2, 3. “Trước đây, có em lựa chọn 3 NV có mức điểm chuẩn tương đối gần nhau dẫn đến nguy cơ rủi ro rất lớn, có thể trượt cả ba NV. Mức điểm chênh lệch giữa 3 NV giảm như năm nay sẽ giúp cơ hội trúng tuyển của HS cao hơn, giảm bớt rủi ro”, ông Bình nêu ví dụ.
Ông Bình cũng nhấn mạnh hệ thống không ưu tiên xét tuyển theo NV. Nghĩa là khi các em không trúng tuyển NV1 sẽ được xét tuyển NV2 song song bình đẳng với NV1 của trường mà các em đăng ký NV2 chứ không phải ưu tiên xét tuyển NV1 hết rồi mới xét đến NV2, 3…
Cũng theo ông Bình, khi hạ điểm chuẩn, các trường được tuyển NV2, 3 miễn là đủ điều kiện về điểm trúng tuyển. Sau khi hạ điểm chuẩn, các em trúng tuyển NV1 có thể quay lại nộp hồ sơ nhưng không bắt buộc, các em vẫn có thể học tại trường mà mình đã trúng tuyển NV2. Điều này khác với quy định cho điểm chuẩn công bố đợt 1, HS đã trúng tuyển NV1 sẽ không được nhập học vào các trường đăng ký NV2, 3.
Phát biểu kết luận hội nghị, ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, nhấn mạnh Sở sẽ quản lý chặt chẽ chỉ tiêu của từng trường, bảo đảm phân bổ hợp lý, tránh tình trạng dồn NV vào một số trường gây quá tải trong khi nơi khác thiếu chỉ tiêu, lãng phí cơ sở vật chất. Hệ thống đăng ký trực tuyến được khai thác để công khai số lượng đăng ký theo thời gian thực, giúp HS và phụ huynh theo dõi, điều chỉnh NV phù hợp.
“Các nhà trường cần tăng cường tư vấn để HS lựa chọn NV sát với năng lực, đồng thời cân nhắc yếu tố khoảng cách địa lý, ưu tiên trường gần nơi cư trú nhằm bảo đảm điều kiện học tập ổn định lâu dài; tránh tâm lý đăng ký dồn vào trường tốp trên, hoặc chọn trường quá xa chỉ để tăng khả năng trúng tuyển”, ông Hiền lưu ý.
Người đứng đầu Bộ Giáo dục đại học Cuba, ông Walter Baluja García, ngày 19/5 cho biết nước này sẽ tạm dừng tổ chức kỳ thi tuyển sinh đại học, chuyển sang xét bằng học bạ. Ba đợt xét tuyển kéo dài từ ngày 20/5 đến ngày 2/7.
Ông García trấn an rằng ngoài hơn 4.000 suất học được phân bổ trước thông qua các cuộc thi hoặc bài kiểm tra năng khiếu, Bộ sẽ đảm bảo chỗ học cho hơn 32.000 học sinh dự bị đại học ở hơn 100 ngành nghề. Cơ quan Giáo dục đại học cũng dự kiến hơn 47.000 suất cho các khóa học từ xa.
Ngoài ra, lịch kết thúc năm học sẽ được đẩy sớm lên, cuốn chiếu từ ngày 15 đến ngày 30/6, thay vì vào tháng 7 như kế hoạch ban đầu. Riêng khối giáo dục đặc biệt sẽ bế giảng ngay trong tháng 5 để học sinh đỡ phải di chuyển.
Lễ tốt nghiệp ở các trường học được tổ chức giản dị ngay trong khuôn viên hoặc tại khu dân cư. Các trường năng khiếu thể thao và nghệ thuật cũng sẽ kết thúc chương trình học văn hóa sớm để chuyển sang các hoạt động hỗ trợ cộng đồng.
Những thay đổi trên diễn ra trong bối cảnh Cuba thiếu nhiên liệu trầm trọng, do chịu ảnh hưởng từ các lệnh trừng phạt kinh tế. Học sinh và giáo viên phải đi bộ những quãng đường rất dài để đến trường, nhiều địa phương phải cắt giảm chỉ tiêu bán trú, giảm số ngày học trực tiếp.
Bậc đại học cũng bị ảnh hưởng mạnh. Nhiều trường chuyển sang học trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến. Thầy trò cũng phải dạy và học trong tình trạng mất điện, mất nước sinh hoạt ở nhà.
Ông García nhận định học kỳ vừa qua vô cùng phức tạp, khiến Bộ Giáo dục đại học phải phân tán chỉ tiêu tuyển sinh về các địa phương, đồng thời đảm bảo điều kiện học từ xa cho hơn 8.000 sinh viên phải quay trở lại nhà.
Bộ trưởng Giáo dục Naima Ariatne Trujillo Barreto cho biết trước mắt ngành giáo dục sẽ tập trung mọi nguồn lực cho các khối lớp cuối cấp (lớp 6, 9, 12). Bà khẳng định những thay đổi đột xuất có thể gây ra lo ngại nhất định, nhưng các quyết định đã được tính toán kỹ lưỡng nhằm bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục bình đẳng cho học sinh.
Chiều 18.5, Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức Hội thảo khoa học "Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Đồng bằng sông Cửu Long". Hội thảo nằm trong khuôn khổ dự án "Nâng cao năng lực hỗ trợ đổi mới sáng tạo của Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia" (NIC), do Chính phủ Nhật Bản tài trợ và Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) phối hợp cùng NIC quản lý, Viện Nghiên cứu Mitsubishi (MRI) là đối tác triển khai.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi nhiều nội dung liên quan đến phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo khu vực Đồng bằng sông Cửu Long; thúc đẩy liên kết giữa nhà nước – nhà trường – nhà doanh nghiệp; nâng cao hiệu quả nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa sản phẩm khoa học công nghệ.
Phát biểu tại hội thảo, lãnh đạo VLUTE cho biết trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức, các cơ sở giáo dục đại học không chỉ thực hiện nhiệm vụ đào tạo mà còn phải tham gia sâu vào hoạt động nghiên cứu ứng dụng, đổi mới sáng tạo và kết nối doanh nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương và khu vực.
Theo lãnh đạo nhà trường, mô hình liên kết "3 nhà" gồm nhà nước – nhà trường – nhà doanh nghiệp được xem là giải pháp quan trọng nhằm rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động; đồng thời thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mang tính liên kết vùng.
Tại hội thảo, các đại biểu đã trình bày nhiều tham luận về thúc đẩy liên kết "3 nhà" giúp giải quyết các thách thức cấp bách của địa phương...
Dịp này, Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long tổ chức ra mắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, 2 câu lạc bộ Mentoring và Mentee. Đây được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược phát triển nhà trường theo định hướng đại học ứng dụng, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo.
Thầy Lý Tuấn Thiện, giáo viên ngữ văn, Trường THPT Trưng Vương, phường Sài Gòn, TP.HCM, cho biết: "Nhìn từ đề văn tuyển sinh lớp 10 của Sở GD-ĐT Hà Nội, người ra đề đã chọn lọc ngữ liệu gần gũi với tâm lý độ tuổi, nhận thức của học sinh. Đề phù hợp để các em thỏa sức trình bày những trải nghiệm từ cuộc sống cùng với trải nghiệm từ văn học, từ những tác phẩm mà các em đã đọc. Vì thế, mỗi ngòi bút dự thi cần được dẫn dắt từ chính trái tim biết rung động trước cuộc sống, thấm nhuần giá trị thiêng liêng của văn học là nhân học".
Anh Vinh San Phạm, giảng viên báo chí truyền thông tại TP.HCM, cho biết quan sát đề văn tuyển sinh lớp 10 năm 2026 của Hà Nội và đề tuyển sinh lớp 10 của TP.HCM năm 2025, anh nhận ra điểm chung là đề văn tuyển sinh lớp 10 ngày càng cập nhật hơi thở cuộc sống và được chấm điểm với sự tôn trọng góc nhìn, thế giới quan của thí sinh, không còn dạng chấm "đếm ý cho điểm" như 20 hay 30 năm về trước.
Do đó, theo anh Vinh San Phạm, để chuẩn bị cho bài thi văn lớp 10 sắp diễn ra ở TP.HCM, các sĩ tử hãy giữ cho mình thế giới quan, vốn sống phong phú, đồng thời cần trau dồi thêm bằng cách xem nhiều thông tin thời sự, dành thời gian để ngẫm lại những chủ đề "nóng" gần đây với giới trẻ và với ở độ tuổi lớp 9, lớp 10.
Đó có thể là những chủ đề không quá vĩ mô, nhưng gần gũi với hơi thở cuộc sống, liên quan mật thiết tới đời sống của người trẻ. Từ đó, các em liên hệ với bản thân, suy nghĩ tới các giải pháp, sự chuẩn bị này giúp các em có một tâm lý trước ngày thi ổn nhất.
Có nên dự đoán đề thi văn tuyển sinh 10 của TP.HCM rồi học tủ hay không?Theo thầy giáo ngữ văn Lý Tuấn Thiện, đây là "phương pháp vô cùng rủi ro, thậm chí sẽ "mất cả chì lẫn chài" khi quá tin vào những đồn đoán trong dư luận hoặc mạng xã hội".
Thầy Thiện đánh giá trong những năm gần đây, đề thi tuyển sinh lớp 10 môn ngữ văn ngày càng hướng đến việc đánh giá năng lực đọc hiểu, tư duy và khả năng vận dụng kiến thức của học sinh thay vì kiểm tra khả năng học thuộc lòng. "Vì vậy, nếu chỉ tập trung học một số bài văn mẫu hoặc giới hạn vài chủ đề nghị luận xã hội được dự đoán sẽ xuất hiện, học sinh rất dễ bị động khi đề thi có sự đổi mới. Thay vào đó, học sinh cần tập trung việc ôn luyện về kỹ năng làm bài theo đặc trưng thể loại đã được thầy cô hướng dẫn, dặn dò", thầy giáo khuyên.
Lưu ý thí sinh TP.HCM sẽ làm bài thi văn tuyển sinh lớp 10 vào sáng 1.6, thầy Lý Tuấn Thiện khuyên, về phần đọc hiểu văn bản, học sinh nên đọc kỹ ngữ liệu, không bỏ sót bất kỳ phần nào, từ nhan đề, chú thích, nguồn dẫn.
"Đặc biệt, các em cần trả lời được 2 điều trước mỗi câu hỏi trong phần đọc hiểu: một là câu hỏi có bao nhiêu yêu cầu và hai là trọng tâm của câu hỏi nằm ở từ khóa nào. Sau đó để trả lời, học sinh chỉ được lấy căn cứ từ ngữ liệu đề cho, tuyệt đối không suy diễn, không đoán, không viết đáp án theo kiểu viết cho dài để mong có chữ nhiều, "trúng được gì thì trúng". Như vậy, kỹ năng đọc hiểu cần bám sát tri thức ngữ văn theo đặc trưng thể loại đã học", thầy giáo Trường THPT Trưng Vương, phường Sài Gòn, TP.HCM nhấn mạnh.
Đối với phần viết, thầy Thiện nhắc học sinh cần lưu ý về hình thức bài làm là đoạn văn hay bài văn để có bố cục phù hợp, hệ thống luận điểm tương ứng.
Trong đó, ở phần viết về đặc sắc nội dung hay nghệ thuật của tác phẩm văn học (có thể đoạn trích) cần làm đúng dàn ý mà các em đã học, sách giáo khoa đã gợi ý. Với phần viết về vấn đề xã hội, các em nên bày tỏ chính kiến của bản thân, các dẫn chứng có tính cập nhật. Quan trọng là phải có phân tích dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề cần trình bày.
"Trong những giải pháp để giải quyết vấn đề, học sinh có thể đề xuất các hoạt động gắn với các yếu tố nổi bật trong thời đại ngày nay như chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI, gắn hoạt động phù hợp với định hướng phát triển của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình", thầy Thiện gợi ý.
Đáng chú ý, thầy giáo Trường THPT Trưng Vương, phường Sài Gòn, cho rằng để đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi tuyển sinh 10, các học sinh nên hạn chế dùng điện thoại để truy cập mạng xã hội. "Từ đây có thể có nhiều thông tin trái chiều gây tâm lý hoang mang. Thay vì vậy thí sinh trước khi đi thi cần có thời gian nghỉ ngơi hợp lý, tâm trạng ổn định và tinh thần tích cực để với bất kỳ vấn đề nào, ngữ liệu nào, các em đều làm đúng kỹ năng và đạt kết quả tốt nhất", giáo viên ngữ văn khuyên.
