Theo tiến sĩ Verónica Boix-Mansilla, nghiên cứu viên chính tại Project Zero – nhóm nghiên cứu thuộc Trường sau ĐH về giáo dục Harvard thuộc ĐH Harvard (Mỹ), con em của chúng ta đang sống trong một thời đại mới nơi xung đột ngày càng gia tăng, sự phân cực chính trị ngày càng rõ rệt và những bất định ngày càng bủa vây. Thực tế đó đòi hỏi một thế hệ người trẻ có năng lực chung sống và làm việc với những người có suy nghĩ, lối sống hoàn toàn khác mình.
Để làm được điều này, bà đề cập đến khái niệm “năng lực toàn cầu” (global competence) – tức năng lực hiểu biết, phân tích và hành động trước các vấn đề toàn cầu hoặc liên văn hóa. Bà lưu ý, năng lực toàn cầu không phải là sao chép ý tưởng của người khác để áp dụng ở đất nước mình hay tệ hơn là trở thành ai đó khác. Ngược lại, đó là hiểu rõ bản thân: biết mình là ai, đến từ nền văn hóa nào và tôn trọng những giá trị gì.
“Năng lực toàn cầu phải được xây dựng trên những người trẻ có kết nối vững chắc với văn hóa bản địa và biết cách chủ động, sáng tạo, sống có trách nhiệm khi bước ra thế giới”, tiến sĩ Boix-Mansilla nêu quan điểm tại hội thảo quốc tế “Việt Nam – Điểm chạm học thuật toàn cầu” tổ chức mới đây ở Dinh Độc Lập.
Kể với Thanh Niên, bà Boix-Mansilla khẳng định trong bối cảnh toàn cầu hóa, căn tính dân tộc là yếu tố vô cùng quan trọng. Nếu hòa tan quá mức (over-adaptation), bạn trẻ tăng nguy cơ bị khủng hoảng căn tính cá nhân và dễ đối diện với các vấn đề sức khỏe tinh thần. Nhưng ngược lại, nếu chỉ giữ khư khư căn tính Việt mà không chịu khó tìm hiểu về những nền văn hóa khác, khả năng thích nghi của các bạn với trật tự toàn cầu mới cũng bị hạn chế.
Căn tính dân tộc cũng cần đề cao khi người trẻ phát triển năng lực toàn cầu.
“Người trẻ cần học tiếng Anh không chỉ để hiểu những gì đang diễn ra ở New York và Điện Buckingham, mà còn để kể câu chuyện xảy ra ở đất nước nơi mình thuộc về cũng như tăng cường hiện diện trong những cuộc đối thoại toàn cầu”, bà nói. Điều này đặc biệt quan trọng vì trong một thế giới mở, các bạn cần kết nối hiểu biết về địa phương với hiểu biết toàn cầu để đi tìm lời giải cho các vấn đề cộng đồng mình đang gặp phải.
Đồng tình, tiến sĩ Murat Günel, nguyên Tổng giám đốc The Koç School (Thổ Nhĩ Kỳ), cho biết nhiều học sinh trường ông chuộng đi nước ngoài để làm việc, trải nghiệm, từ Thái Lan, Ấn Độ đến Anh, Mỹ. Trong số đó, có em cho rằng việc tìm hiểu văn hóa nước mình là điều gì đó “tầm thường” và việc tỏ tường những nền văn hóa khác mới là “đẳng cấp”.
“Các em chưa biết rằng, nếu không hiểu mình thì chẳng thể hiểu được người”, ông nói.
Đó là lý do nam tiến sĩ khuyên người trẻ cần nắm chắc nguồn lực nội tại của bản thân trước, từ đó mới có thể chuyển hóa thành điều khác. Ví dụ việc học ngoại ngữ như tiếng Anh phải được xây dựng trên vốn liếng của ngôn ngữ mẹ đẻ – ở trường hợp này là tiếng Việt.
Ông Trung Lê, đồng sáng lập ReGenerating Education (Mỹ), cho biết trong một trật tự thế giới mới, một niềm tin cũ đang quay trở lại. Đó là đặt người trẻ vào những vấn đề thật, với quyền chủ động thực sự để tạo ra tác động đến xã hội thay vì chỉ để các em học trong những tòa “tháp ngà” học thuật. Điều này đã và đang thay đổi mục đích của việc học, từ “Con biết được bao nhiêu kiến thức?” thành “Con biết mình sẽ trở thành kiểu người thế nào?”.
Đồng tình, tiến sĩ Verónica Boix-Mansilla lưu ý thế giới ngày nay đòi hỏi nhiều hơn ở việc học. Không chỉ là học kiến thức, mà còn phải học cách bảo vệ Trái đất, học cách tránh xung đột, học cách làm chủ những tiến bộ kỹ thuật, công nghệ… “Tri thức không còn cố định mà liên tục sinh sôi, khiến những điều ta biết rõ hôm nay có thể chẳng là gì vào ngày mai”, bà chia sẻ.
Nghệ sĩ Thanh Bùi, nhà sáng lập Trường phổ thông liên cấp Việt Nam Tinh Hoa (TP.HCM), chung quan điểm. Làm quen với sự thay đổi sẽ là kỹ năng sống còn, ông nhận định, vì ngày nay đã không còn cái gọi là “an toàn tuyệt đối”. “Hàng chục nghìn gia đình nhận email lúc 6 giờ sáng để nhận tin mình bị sa thải vì cắt giảm nhân sự không còn là điều mới mẻ”, ông chia sẻ.
“Trẻ cần học cách đủ dũng cảm chấp nhận sự thay đổi và chủ động thích nghi với nó”, ông nói thêm.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Diệu Anh, giảng viên ở Khoa Tâm lý học, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), thì lưu ý thêm song song với kiến thức, các em cũng cần được giáo dục nhận thức và hành vi về sức khỏe tâm thần, và yếu tố này cũng phải tích hợp trong bộ khung năng lực toàn cầu. “Để thành công, điều này cần có sự chung tay, đồng thuận giữa ba bên là giáo viên, phụ huynh và nhà trường”, bà nói.
Ngày 28.4, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tỉnh Gia Lai cho biết vừa ban hành quyết định phê duyệt kết quả xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức giáo dục.
Theo đó, tổng số viên chức trúng tuyển thăng hạng chức danh nghề nghiệp là 9.191 và số không trúng tuyển là 3.590 viên chức.
Theo Sở GD - ĐT, để được xét thăng hạng, viên chức phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí nghiêm ngặt. Cụ thể, phải đang giữ hạng thấp hơn liền kề so với hạng đăng ký thăng hạng; có ít nhất một năm công tác liền kề trước đó được xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên; có phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp tốt; không trong thời gian bị xử lý kỷ luật.
Bên cạnh đó, viên chức phải đáp ứng yêu cầu về bằng cấp, chứng chỉ và đảm bảo thời gian công tác tối thiểu ở hạng dưới liền kề, trong đó có ít nhất 12 tháng giữ chức danh nghề nghiệp ở hạng đó, tính đến thời điểm hết hạn nộp hồ sơ.
Đáng chú ý, thời gian công tác trước khi được tuyển dụng cũng được tính vào, với điều kiện có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và làm việc ở vị trí phù hợp với chuyên môn. Trường hợp thời gian công tác không liên tục, được phép cộng dồn.
Hiện ngành giáo dục Gia Lai có tổng cộng 38.868 viên chức (kể cả tương đương), được phân bổ theo hạng như sau: Hạng 1 (105 người), hạng II (15.505 người), hạng III (20.505), hạng IV (2.753)
Với gần 9.200 người được thăng hạng trong đợt này, tương đương khoảng 23,7% tổng số viên chức toàn ngành, đây là tín hiệu tích cực cho thấy đội ngũ nhà giáo Gia Lai ngày càng được chuẩn hóa và nâng cao về chất lượng.
Việc thăng hạng chức danh nghề nghiệp là sự ghi nhận xứng đáng về năng lực, trình độ của đội ngũ viên chức và đồng nghĩa với việc được xếp lương theo chức danh cao hơn. Đây cũng là đòn bẩy thiết thực khuyến khích giáo viên tích cực học tập, bồi dưỡng và nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ trong thời gian tới.
Đây được xem là bước đi quan trọng của ngành GD-ĐT Gia Lai trong việc xây dựng đội ngũ nhà giáo vừa đủ về số lượng, vừa mạnh về chất lượng, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển giáo dục của tỉnh trong giai đoạn mới.
Trên nền tảng Xiaohongshu, từ khóa "TOPIK" cho ra hơn 87,5 triệu kết quả, chủ yếu là các dịch vụ "đảm bảo điểm số", "bao đỗ", cùng nhiều bài viết về gian lận trong kỳ thi.
Đây là kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Hàn, được dùng trong tuyển sinh đại học, xét tốt nghiệp, tuyển dụng và cấp thị thực ở Hàn Quốc. Bài thi gồm ba phần: nghe, đọc, viết với 6 cấp độ.
Phóng viên tờ The Korea Herald trong vai người mua đã tiếp cận một "cò mồi" và nhận được bảng giá gây sốc: Dịch vụ tai nghe siêu nhỏ (khoảng 1mm) để hỗ trợ 1 kèm 1 trong phòng thi giá 20.000 nhân dân tệ (77 triệu đồng); đề thi 25.000-35.000 nhân dân tệ, tùy thời điểm. Đáp án có thể được cung cấp trước 6, 8, 12 giờ. Người môi giới khẳng định nguồn đề từ "nhân viên tại điểm thi ở Hàn Quốc.
Nghi vấn càng gia tăng khi một thí sinh dự kỳ thi TOPIK vào tháng trước cho biết một số đáp án lan truyền trên Xiaohongshu trùng đề thi thật.
Cùng thời điểm, tại một điểm thi ở Hàn Quốc, Viện Giáo dục quốc tế Hàn Quốc (NIIED) xác nhận một thí sinh đã có đáp án từ trước, bị hủy tư cách dự thi và chuyển cho cảnh sát.
NIIED thừa nhận một "kẽ hở" dẫn đến tình trạng này, là thứ tự tổ chức thi giữa các châu lục.
Kỳ thi diễn ra tại Mỹ, châu Âu, châu Phi vào thứ bảy, sau đó tới châu Á vào chủ nhật. Vì thế, các thí sinh thi sớm có thể ghi nhớ và truyền lại nội dung cho người thi sau. Dù đề thi không giống 100%, nhưng vẫn có sự tương đồng về câu hỏi.
"Chúng tôi nhận thức được những gì đang diễn ra trên mạng xã hội", một quan chức thuộc Trung tâm TOPIK của NIIED, nói. "Số thí sinh tăng lên và nhiều nơi chấp nhận chứng chỉ này hơn dẫn đến các hành vi gian lận gia tăng".
Theo nghị sĩ Kim Dae-sik, số vụ gian lận đang tăng, lên tới hơn 1.600 trong giai đoạn 2020-2024. Trong đó, nhóm sử dụng thiết bị liên lạc trái phép nhiều nhất (488 vụ), tiếp theo là thi hộ và các hình thức liên quan.
Bộ Giáo dục Hàn Quốc cho biết sẽ phối hợp với cơ quan điều tra để xử lý các thí sinh vi phạm. Đồng thời, cơ quan này dự kiến giảm mức độ tương đồng giữa đề thi ở các châu lục, nhằm hạn chế rò rỉ do chênh lệch múi giờ, kể từ tháng 7.
Hàn Quốc là điểm đến du học hấp dẫn tại châu Á, đạt kỷ lục hơn 300.000 sinh viên quốc tế vào năm ngoái.
Năm nay, toàn thành phố có 147.000 học sinh lớp 9. Chỉ tiêu vào lớp 10 THPT công lập là 81.448. Tính cả trường THPT tư thục và trung tâm giáo dục thường xuyên, số học sinh học lớp 10 vào khoảng 127.000. Ước tính gần 20.000 em sẽ học nghề hoặc "gia nhập" thị trường lao động… Trong 10 năm qua, đây là năm Hà Nội có tỷ lệ học sinh vào lớp 10 THPT công lập thấp nhất, khoảng 55%. Thông tin này khiến kỳ thi vào 10 vốn đã "căng như dây đàn" lại càng căng thẳng hơn.
Điểm mới trong kỳ tuyển vào 10 năm nay ở Hà Nội là áp dụng hình thức đăng ký trực tuyến. học sinh và phụ huynh có thể cập nhật "tỷ lệ chọi" theo thời gian thực của 3 nguyện vọng (1, 2, 3) trong cùng 1 trường.
Hệ thống cho phép mỗi học sinh có thể xem được biểu đồ đăng ký theo thời gian thực của 10 trường THPT công lập không chuyên và 4 trường chuyên, khiến phụ huynh có con thi vào 10 những ngày qua như "chơi chứng khoán" khi nhìn biểu đồ lên xuống liên tục mỗi khi mở cổng thông tin tuyển sinh.
Một phụ huynh có con tốt nghiệp THCS ngoại ngữ, dự kiến đăng ký thi vào lớp 10 tiếng Anh Trường THPT chuyên Hà Nội - Amserdam, ví von: "Người hóng giá vàng nhảy múa, canh chứng khoán… cũng không hồi hộp bằng, khi mùa tuyển sinh vào 10 năm nay, phụ huynh Hà Nội canh tỷ lệ chọi".
Vị phụ huynh này cho biết, sau 3 ngày liên tục truy cập vào hệ thống để cập nhật "tỷ lệ chọi", chị và con gái nhận thấy nhiều học sinh "thay đổi nguyện vọng loạn xạ". Có dữ liệu cũng tốt, tăng tính minh bạch, giúp học sinh phân bổ nguyện vọng hợp lý hơn nhưng cũng dễ khiến phụ huynh áp lực không kém. Nhiều người cứ thấy "tỷ lệ chọi" tăng là lại muốn "đảo chiều", "bán tháo".
Sau 3 ngày (từ 4 - 6.4) tập dượt đăng ký trực tuyến để dự tuyển vào lớp 10 THPT công lập cho thấy, sự phân bố lượng thí sinh đăng ký vào các trường rất không đều nhau. Nhìn vào biểu đồ của 10 trường thì có 2 trường mới là THPT Đỗ Mười và THPT Hoàng Quán Chi có số lượng học sinh đăng ký tổng cả 2 nguyện vọng cao kỷ lục. Điều này là do các trường này được xây mới với cơ sở hiện đại, khang trang, ở vị trí có nhiều khu đô thị mới và tâm lý "mới có thể dễ".
Ngoài ra, với trường chuyên thì các lớp chuyên ngoại ngữ, đặc biệt là chuyên tiếng Anh có "tỷ lệ chọi" vô cùng căng thẳng so với các lớp chuyên khác.
Một số giáo viên nhận định, dữ liệu đăng ký thử nghiệm chỉ mang tính tham khảo, bởi khi bước vào đăng ký chính thức, thí sinh có thể điều chỉnh nguyện vọng. Do đó, phụ huynh và học sinh nên tránh tâm lý chạy theo số đông mà cần căn cứ vào năng lực thực tế để lựa chọn phù hợp.
Chị Q.H, một phụ huynh từng có 2 con thi vào lớp 10 những năm gần đây ở khu vực tuyển sinh Hoàn Kiếm - Hai Bà Trưng (cũ), chia sẻ kinh nghiệm: "Tỷ lệ chọi" chỉ là một kênh tham khảo chứ không phải dựa vào đó để đưa ra quyết định. Học lực và khoảng cách từ nhà đến trường của con mới là những yếu tố quyết định.
Ví dụ, một số trường top đầu như Việt Đức, Yên Hòa, Kim Liên…, "tỷ lệ chọi" có thể thấp hơn khá nhiều so với những trường top giữa (Đoàn Kết - Hai Bà Trưng, Trần Nhân Tông, Lê Quý Đôn) nhưng không vì thế điểm chuẩn vào các trường này sẽ giảm. Bởi lẽ, việc đăng ký nguyện vọng thường theo nguyên lý "gió tầng nào gặp mây tầng đó", học sinh có học lực rất chắc chắn mới đăng ký nguyện vọng vào các trường này, "tỷ lệ chọi" trong trường hợp này tuy ít nhưng là cuộc đua của những học sinh thực sự giỏi với nhau.
Cô Nguyễn Thị Hồng Vân, Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương (P.Hồng Hà), góp ý, phụ huynh và thí sinh nên xác định nguyện vọng 1 là mục tiêu phấn đấu, nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3 cần được lựa chọn như phương án an toàn, phù hợp với năng lực thực tế.
Khi lựa chọn nguyện vọng, gia đình cần tính đến điều kiện đi lại, xác định trúng tuyển là có thể theo học được, tránh chọn trường quá xa nơi cư trú.
Theo phân tích của nhiều hiệu trưởng, sai lầm phổ biến của các phụ huynh và học sinh là đặt các nguyện vọng có mức điểm chuẩn quá sát nhau. Dù quy định chênh lệch điểm đã giảm xuống còn 0,5 điểm giữa các nguyện vọng, phụ huynh vẫn cần tính đến khả năng "tịnh tiến" điểm chuẩn khi số lượng thí sinh dồn vào nhóm trường tốp giữa tăng lên.
Thầy Nguyễn Cao Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Thịnh, cho rằng điều quan trọng nhất là thí sinh phải hiểu rõ năng lực của mình để lựa chọn phù hợp. Học sinh đã có các đợt khảo sát ở trường THCS để tự đánh giá, từ đó, các em có thể xây dựng lộ trình chọn trường. Điều quan trọng là chọn được ngôi trường phù hợp, không chỉ là trường mình thích, mà còn là nơi mình có thể theo học hiệu quả và an toàn khi di chuyển hằng ngày.
Theo ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở GD-ĐT Hà Nội, cần tránh tình trạng dồn nguyện vọng vào một số trường gây quá tải trong khi nơi khác thiếu chỉ tiêu, lãng phí cơ sở vật chất.
"Các nhà trường cần tăng cường tư vấn để học sinh lựa chọn nguyện vọng sát với năng lực, đồng thời cân nhắc yếu tố khoảng cách địa lý, ưu tiên trường gần nơi cư trú nhằm bảo đảm điều kiện học tập ổn định lâu dài; tránh tâm lý đăng ký dồn vào trường tốp trên, hoặc chọn trường quá xa chỉ để tăng khả năng trúng tuyển", ông Hiền lưu ý.
