Sau khi ông Đặng Ngọc Thảo – nguyên Giám đốc Công ty giám định P-Lab – bị bắt trong vụ buôn lậu kim cương xuyên quốc gia và Chủ tịch PNJ xin lỗi cổ đông về những tác động phát sinh, nhiều người quan tâm việc kiểm định ngành kim cương thế nào.
Thực tế, khác với phần lớn mặt hàng xa xỉ khác, kim cương hầu như không được bất kỳ thị trường lớn nào ban hành bộ chuẩn nhà nước bắt buộc cho việc phân cấp chất lượng đá.
Thay vào đó, thị trường ủy thác việc quyết định một viên đá có giá trị đến đâu cho các đơn vị kiểm định độc lập, thường gọi là phòng lab.
Vì việc đánh giá kim cương phần lớn dựa trên nhận định chủ quan của giám định viên, chứng nhận của các phòng lab khác nhau cũng có giá trị khác nhau trên thị trường. Nói cách khác, giá trị một viên đá gắn chặt với tên tuổi phòng lab cấp giấy chứng nhận cho nó.
Về cơ bản, điều không ít người chưa biết đó là quy trình chấm cấp kim cương mang tính chủ quan, đến mức chính các phòng lab lớn cũng phải thừa nhận họ có thể cho ra nhiều kết quả khác nhau đối với cùng một viên đá.
Đa phần các lab kiểm định kim cương về cơ bản đều tuân theo một khung chuẩn “vàng”, gọi là hệ 4C, do Viện Đá quý Mỹ (GIA) phát triển từ những năm 1940.
GIA là tổ chức phi lợi nhuận, đặt tại Carlsbad (bang California). Tổ chức này chỉ kiểm định chứ không bán kim cương. Chính sự tách bạch giữa người chấm điểm và người bán hàng đã biến GIA thành “chuẩn vàng” toàn cầu, còn hệ 4C của viện trở thành ngôn ngữ chung giúp một viên đá có thể được so sánh và mua bán xuyên biên giới.
Hệ này gồm bốn tiêu chí: carat (trọng lượng), color (màu sắc), clarity (độ tinh khiết) và cut (giác cắt).
Với tiêu chí màu sắc, màu đá được chấm theo thang từ D (không màu, quý nhất) đến Z (ngả vàng). Độ tinh khiết xếp từ mức “Hoàn mỹ” xuống các cấp có tì vết bên trong, trong khi cấp độ giác cắt quyết định độ lấp lánh của đá.
Để giảm tối đa sự cảm tính, GIA còn quy định cả điều kiện môi trường chuẩn cho việc soi kim cương, bao gồm loại ánh sáng, phông nền trung tính và bộ đá mẫu để so sánh.
Trước khi có 4C, giới buôn dùng đủ loại thuật ngữ rối rắm như A, AA, AAA mà không nơi nào hiểu giống nơi nào. Điều này khiến kim cương gần như không thể so sánh hay định giá nhất quán.
Bên cạnh GIA, thị trường quốc tế còn công nhận một số phòng lab khác. HRD Antwerp của Bỉ giám định cả kim cương lẫn đá quý. IGI mạnh về mảng kim cương nhân tạo.
Ngoài ra, Trung tâm Kiểm định đá quý quốc gia (NGTC) của Trung Quốc là một lab ngoại lệ thú vị. Đây là cơ quan nhà nước hiếm hoi của một thị trường lớn chủ trì soạn thảo một bộ tiêu chuẩn quốc gia về phân cấp kim cương.
Không những thế, cơ quan này còn vừa chấm cấp, vừa đảm nhận trách nhiệm kiểm tra giám sát và giám định theo ủy thác cho các cơ quan quản lý thị trường, hải quan và tư pháp.
Dù không trực tiếp tham gia vào việc chấm cấp, các chính phủ vẫn gián tiếp quản lý thị trường này thông qua các cơ chế quản lý vòng ngoài, tức bằng các biện pháp như luật quảng cáo và bảo vệ người tiêu dùng, quy định chống rửa tiền và cơ chế chứng nhận nguồn gốc.
Ở Mỹ, Ủy ban Thương mại liên bang (FTC) ban hành bộ quy tắc Hướng dẫn trang sức (Jewelry Guides), trong đó buộc người bán mô tả sản phẩm trung thực.
Theo bộ quy tắc này, người bán phải ghi rõ một viên kim cương là nhân tạo hay tự nhiên, đồng thời không được để đá nhân tạo xuất hiện cạnh những tính từ như “thật”, “tự nhiên” hay “quý”. FTC có thể xử lý vi phạm dựa trên điều khoản cấm hành vi thương mại lừa dối của Luật FTC.
Ở cấp đa phương, cơ chế Tiến trình Kimberley được xem là chứng nhận quan trọng cho kim cương thô để chặn tình trạng “kim cương máu” – tức kim cương thô được các nhóm phiến quân dùng để tài trợ cho nỗ lực quân sự chống lại chính phủ hợp pháp.
Theo quan sát của các phóng viên Reuters, trước đó đã có hơn 10 quân nhân mặc quân phục rằn ri, trong đó một số mang theo súng trường tấn công, tiến vào tòa nhà Thượng viện.
Hiện chưa rõ diễn biến cụ thể cũng như danh tính của người nổ súng. Quan chức thượng viện Philippines nói rằng đến nay chưa ghi nhận thương vong sau vụ nổ súng.
Giới chức quân sự Philippines chưa đưa ra bình luận hay giải thích lý do quân đội hiện diện tại trụ sở thượng viện.
Tình trạng hỗn loạn bùng phát trong bối cảnh cơ quan chức năng tìm cách bắt thượng nghị sĩ Philippines Ronald Dela Rosa, người đang bị Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) truy nã. Ông này đã cố thủ tại văn phòng làm việc thượng viện từ ngày 11.5 và kêu gọi công chúng cản trở vụ bắt giữ. Ông cho biết lực lượng thực thi pháp luật đang trên đường tới bắt ông sau khi ICC ban hành lệnh.
Ông Dela Rosa được cho là nhân vật quan trọng phụ trách thi hành chiến dịch chống ma túy cứng rắn dưới thời cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Cảnh sát công bố chiến dịch chống ma túy trên đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng.
ICC chính thức công bố lệnh bắt ông Dela Rosa vào ngày 11.5, với các cáo buộc về tội ác chống lại loài người. Ông Duterte bị bắt vào năm ngoái và cũng nhận cáo buộc tương tự.
Bộ trưởng Nội vụ Jonvic Remulla cũng đã đến hiện trường hỗ trợ xử lý vụ việc. Ông Remulla nhấn mạnh không đến đây để bắt ông Dela Rosa, mà để bảo vệ ông ấy.
Vào ngày 11.5, camera an ninh tại tòa nhà thượng viện Philippines ghi lại cảnh ông Ronald Dela Rosa vội vã chạy qua những cầu thang và hành lang để tránh mặt lực lượng thực thi pháp luật đang cố bắt ông.
Cảnh sát và lực lượng an ninh được triển khai dày đặc xung quanh Nhà Trắng vào tối 23/5 (sáng nay giờ Hà Nội) sau khi loạt tiếng súng vang lên tại góc đường 17 và đoạn tây bắc của đại lộ Pennsylvania, ngay bên ngoài khu phức hợp Nhà Trắng.
Selina Wang, phóng viên chuyên trách Nhà Trắng của ABC News, đăng video ghi lại khoảnh khắc những tiếng súng vang lên và cô cúi xuống tìm chỗ trú ẩn. "Nghe như hàng chục phát súng. Chúng tôi được yêu cầu chạy nhanh đến phòng họp báo", cô cho hay.
Các thành viên đoàn báo chí đang có mặt trên Bãi cỏ phía Bắc đã được đưa vào phòng họp báo của Nhà Trắng. Họ được yêu cầu trú ẩn tại chỗ khi các mật vụ hét lên "nằm xuống" và cảnh báo về "tiếng súng nổ".
Một phóng viên cho biết âm thanh dường như phát ra từ phía Tòa nhà Văn phòng Điều hành Eisenhower của khu phức hợp Nhà Trắng.
Các mật vụ mang súng trường di chuyển qua khu vực Bãi cỏ phía Bắc và phong tỏa phòng họp báo Nhà Trắng sau khi có thông tin về tiếng súng nổ. Tổng thống Donald Trump đang ở Nhà Trắng vào thời điểm đó, khi ông đang nỗ lực đàm phán thỏa thuận với Iran.
Cảnh sát đã phong tỏa lối vào Nhà Trắng và Vệ binh Quốc gia Mỹ đã ngăn cản một phóng viên của AFP vào khu vực này.
Giám đốc FBI Kash Patel cho biết cơ quan này "đang có mặt tại hiện trường và hỗ trợ mật vụ ứng phó các phát súng khai hỏa gần khuôn viên Nhà Trắng".
Du khách Canada Reid Adrian nói rằng ông đang ở gần khu vực thì "nghe khoảng 20-25 tiếng giống như pháo hoa, nhưng thực ra là tiếng súng, rồi mọi người bắt đầu bỏ chạy".
Một quan chức cho biết nghi phạm đã bị "vô hiệu hóa" và được đưa đến bệnh viện George Washington, nhưng không nêu rõ tình trạng sức khỏe hoặc cách thức nghi phạm bị khống chế. "Nghi phạm được xác định là có vấn đề về tâm thần, từng bị áp lệnh cấm tiếp cận", quan chức này nói.
Lệnh phong tỏa được dỡ bỏ lúc 18h45 ngày 23/5 (5h45 ngày 24/5 giờ Hà Nội). Theo một quan chức cơ quan chấp pháp, hai người đã bị thương trong cuộc chạm trán với mật vụ gần Nhà Trắng.
Tổng thống Trump, 79 tuổi, từng là mục tiêu của 3 vụ ám sát bất thành. Sự việc gần nhất xảy ra hôm 25/4, khi một người đàn ông mang súng xông vào chốt kiểm soát an ninh gần căn phòng ông Trump đang tham dự buổi tiệc truyền thông tại khách sạn ở thủ đô Washington.
Reuters hôm 26.5 dẫn thông tin từ website chính thức của Điện Kremlin với nội dung ông Alexander Shokhin, người đứng đầu tổ chức vận động hành lang lớn nhất nước cho các doanh nghiệp Nga, đã trình bày nguyện vọng trên trong cuộc gặp (không đề cập rõ ngày) với Tổng thống Vladimir Putin.
Trong thời gian qua, ngành công nghiệp Nga, từ lọc dầu, trữ dầu, các nhà máy phân bón và cảng, phải đối mặt với làn sóng gia tăng các cuộc tấn công của UAV Ukraine.
Chính quyền Moscow trước đó đã đồng ý cho những công ty an ninh tư nhân nhận thầu bảo vệ các cơ sở công nghiệp được sử dụng súng trường tự động cỡ nòng 7,62 mm, như AK-47. Bên cạnh đó, Điện Kremlin cũng cho phép huy động lực lượng quân dự bị gia nhập các đơn vị phụ trách bảo vệ nhà máy, cơ sở sản xuất.
Tuy nhiên, trước áp lực đến từ các UAV Ukraine, ông Shokhin trình bày với Tổng thống Putin rằng các doanh nghiệp Nga không chỉ cần các dòng vũ khí hạng nhẹ như súng cỡ nòng 7,62 mm, mà còn cần thêm những dòng vũ khí lớn hơn, bao gồm các hệ thống tác chiến điện tử, thiết bị laser và những vũ khí cỡ nòng khác.
"Các doanh nghiệp sẵn sàng chi tiền tài trợ cho nỗ lực trang bị này, nhưng cần có cơ chế quy định rõ ràng việc triển khai", theo ông Shokhin, người đứng đầu Liên minh các nhà công nghiệp và doanh nhân Nga.
Ông Shokhin cũng đề xuất với Tổng thống Putin cân nhắc cho doanh nghiệp hoãn thi hành những khoản phạt do chậm nộp thuế và các khoản khác nộp cho ngân sách nhà nước trong lúc các công ty phải sửa chữa những cơ sở bị hư hại sau khi trúng đòn tấn công của UAV Ukraine.
