Nổ súng tại trụ sở thượng viện Philippines

Khi chiến sự bùng nổ, việc eo biển Hormuz bị phong tỏa đã buộc các chính phủ châu Á phải đưa ra các chính sách ứng phó tạm thời với tình trạng khủng hoảng năng lượng.

Tuy nhiên, chiến sự kéo dài đến nay hơn 2 tháng và chưa có dấu hiệu sẽ sớm kết thúc. Tình hình này đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhiên liệu đang lan rộng trên toàn nền kinh tế.

Theo hãng tin AP ngày 11.5, chi phí vé máy bay, cước vận tải và hóa đơn tiện ích leo thang đang đe dọa tăng trưởng. Trong khi đó, Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc (UNDP) dự báo khoảng 8,8 triệu người có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói và khu vực châu Á - Thái Bình Dương có thể chịu thiệt hại kinh tế lên tới 299 tỉ USD.

Nhiều chính phủ từng lập ngân sách dựa trên giá dầu khoảng 70 USD/thùng, nhưng chiến sự đã đẩy giá dầu thô Brent lên tới 120 USD/thùng. Giờ đây, các quốc gia phải đứng trước lựa chọn khó khăn: hoặc tiếp tục duy trì trợ cấp đắt đỏ làm căng thẳng tài chính công, hoặc cắt giảm trợ cấp và đẩy gánh nặng chi phí sang người tiêu dùng.

Tại Ấn Độ, việc ưu tiên khí đốt sinh hoạt đã làm giảm nguồn cung cho sản xuất phân bón, đẩy giá mặt hàng này tăng vọt. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi kêu gọi người dân hạn chế du lịch nước ngoài, làm việc tại nhà, sử dụng phương tiện công cộng và giảm một nửa lượng phân bón sử dụng.

Các nước như Bangladesh và Pakistan phải mua dầu với giá thị trường hiện tại, vốn thường cao hơn và dễ biến động nếu so với những hợp đồng dài hạn. Điều này làm tăng chi phí nhập khẩu và gây thêm áp lực lên nguồn dự trữ ngoại hối vốn đã hạn chế.

Tại Đông Nam Á, Philippines đã chuyển sang chế độ làm việc 4 ngày/tuần để tiết kiệm nhiên liệu. Thái Lan buộc phải bỏ giá trần đối với dầu diesel khi cạn kiệt quỹ bình ổn.

Châu Âu, châu Mỹ và châu Phi cũng ít nhiều chịu tác động từ cuộc khủng hoảng năng lượng do chiến sự gây ra. Thế nhưng, theo ông Henning Gloystein, thuộc tổ chức nghiên cứu Eurasia Group (trụ sở tại Mỹ), Đông Nam Á hiện là "nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất”.

Các chuyên gia cảnh báo ngay cả khi chiến sự kết thúc, việc nối lại nguồn cung năng lượng toàn cầu cũng sẽ mất nhiều thời gian do hạ tầng hư hại. Xung đột kéo dài đang làm thay đổi bức tranh kinh tế khu vực, buộc các nước phải tìm kiếm các giải pháp dài hạn như đa dạng hóa nhà cung cấp và phát triển năng lượng tái tạo.

Tin Gốc: Thanh Niên

Phát biểu với Đài ABC ngày 7-5 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump cho biết các cuộc tấn công mới nhất nhằm vào những mục tiêu Iran chỉ là “đánh yêu”.

Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định lệnh ngừng bắn với Iran vẫn còn hiệu lực bất chấp các đợt tấn công mới, đồng thời nhấn mạnh không có thiệt hại nào với ba tàu khu trục USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason của Mỹ.

Tuy nhiên ông Trump đe dọa sẽ triển khai nhiều đợt tấn công nhằm vào Iran hơn nếu thỏa thuận không được ký kết “nhanh chóng”.

Cùng ngày, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo lực lượng Mỹ đã nhắm vào các cơ sở quân sự Iran vì quốc gia Hồi giáo này đã phát động một loạt cuộc tấn công “không có lý do” bằng tên lửa, máy bay không người lái và tàu nhỏ nhằm vào các chiến hạm Mỹ đang đi qua eo biển Hormuz.

“Lực lượng Mỹ đã đánh chặn các cuộc tấn công không có lý do của Iran và đáp trả bằng các đòn tự vệ khi các tàu khu trục tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đi qua eo biển Hormuz và tiến vào Vịnh Oman ngày 7-5”, CENTCOM nêu trong thông báo.

Quân đội Mỹ khẳng định Washington không tìm kiếm leo thang nhưng sẵn sàng dùng vũ lực để bảo vệ lực lượng của mình.

Phát biểu trong một tuyên bố trên truyền hình nhà nước Iran ngày 7-5, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran cáo buộc Washington đã vi phạm lệnh ngừng bắn khi nhắm mục tiêu vào tàu chở dầu của Iran tại eo biển Hormuz và tấn công các khu vực dân sự.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya cho rằng Mỹ “đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều khu vực dân sự với sự phối hợp của một số quốc gia trong khu vực tại các vùng ven biển Khamir, Sirik và đảo Qeshm”.

Lực lượng Iran cảnh báo rằng Tehran sẽ “nghiền nát mọi hành động gây hấn… mà không có chút do dự nào”.

Trước đó, một quan chức quân sự Iran cho hay lực lượng Tehran đã phóng tên lửa vào đối thủ, sau khi nước này cho rằng Mỹ đã triển khai một cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu Iran tại eo biển Hormuz.

Tính đến sáng 8-5 (theo giờ Việt Nam), Đài truyền hình Iran Press TV đưa tin tình hình trên các đảo và thành phố ven biển của Iran dọc theo eo biển Hormuz đã trở lại bình thường.

Viết trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 7-5, Tổng thống Trump cho hay ông đã có “cuộc điện đàm tuyệt vời” với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.

Theo ông Trump, hai bên đã trao đổi về nhiều chủ đề, trong đó có tình hình Iran và khẳng định cả EU lẫn Mỹ “hoàn toàn nhất trí rằng Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Trước đó, bà von der Leyen đã lên án Iran sau một loạt cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), đồng thời cam kết sẽ thúc đẩy nỗ lực giảm leo thang và hướng tới giải quyết xung đột bằng con đường ngoại giao.

Ngày 7-5, Bộ Ngoại giao Iran cho biết lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đang “điều hành một cách sáng suốt” mọi vấn đề liên quan đến lợi ích quốc gia và không có hành động nào được thực hiện mà không có sự phê chuẩn của ông.

Trước đó vào cùng ngày, truyền hình nhà nước Iran IRIB đưa tin Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã có cuộc hội đàm kéo dài 2,5 giờ đồng hồ với lãnh tụ Khamenei.

"Điều gây ấn tượng mạnh nhất với tôi trong cuộc gặp này là cách nói chuyện, ánh mắt và thái độ khiêm nhường, thân mật sâu sắc của lãnh tụ tối cao.

Một cách tiếp cận đã biến bầu không khí thảo luận đầy sự tin tưởng, bình tĩnh, thấu cảm và đối thoại trực tiếp", đài IRIB dẫn lời ông Pezeshkian.

Ông Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm vào đầu tháng 3-2026. Ông được cho đã bị thương nặng trong vụ tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28-2 - vụ việc khiến cha ông - cố lãnh tụ Ali Khamenei thiệt mạng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Marco Rubio đã gặp Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani ngày 9-5 (giờ địa phương).

"Ngoại trưởng bày tỏ sự đánh giá cao đối với sự hợp tác của Qatar trên nhiều vấn đề ... về sự hỗ trợ của Mỹ đối với quốc phòng của Qatar, và tầm quan trọng của việc tiếp tục phối hợp chặt chẽ để ngăn chặn các mối đe dọa và thúc đẩy ổn định và an ninh trên khắp Trung Đông", Đài CNN dẫn thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.

Các nguồn tin nói rằng hai bên cũng bàn về việc hỗ trợ nỗ lực hòa giải của Pakistan hướng tới một thỏa thuận hòa bình với Iran.

Washington vẫn đang chờ Tehran gửi phản hồi cho Pakistan về đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt xung đột, trong đó bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz.

Tổng thống Donald Trump cuối tuần này đã nói ông hy vọng sẽ nhận được câu trả lời của Iran "trong ngày" nhưng Tehran tuyên bố vẫn đang xem xét.

Quân đội Iran dọa sẽ "tấn công dữ dội" nhằm vào các mục tiêu của Mỹ ở Trung Đông nếu các tàu của Iran phải đối mặt với "hành động gây hấn".

Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh Hoa Kỳ duy trì lệnh phong tỏa các tàu của Iran ở eo biển Hormuz để đáp trả việc Tehran tuyên bố kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.

Hôm 8-5, một máy bay chiến đấu của Mỹ đã vô hiệu hóa hai tàu chở dầu mang cờ Iran được cho là đang cố gắng né tránh lệnh phong tỏa.

Bộ chỉ huy hải quân của lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) nói rằng "bất kỳ hành động gây hấn nào" nhắm vào các tàu chở dầu và tàu thương mại của Iran sẽ dẫn đến một "cuộc tấn công dữ dội nhằm vào một trong những trung tâm của Mỹ trong khu vực".

Bộ chỉ huy không quân của IRGC nói "tên lửa và máy bay không người lái đã khóa mục tiêu vào kẻ thù" và "đang chờ lệnh khai hỏa".

Tờ Wall Street Journal (WSJ) dẫn các nguồn tin, bao gồm quan chức Mỹ, cho biết Israel đã lập một tiền đồn quân sự bí mật ở sa mạc của Iraq để hỗ trợ chiến dịch không kích chống lại Iran.

Mỹ cũng biết Israel đã xây dựng cơ sở này, nơi đóng quân của lực lượng đặc nhiệm và là trung tâm hậu cần cho không quân Israel, ngay trước khi bắt đầu tấn công Iran. Cơ sở này cũng bao gồm các đội tìm kiếm và cứu hộ được bố trí để hỗ trợ bất kỳ phi công Israel nào bị bắn rơi.

Căn cứ này suýt bị phát hiện vào đầu tháng 3-2026 sau khi truyền thông Iraq cho biết một người chăn cừu địa phương đã báo cáo về hoạt động quân sự bất thường như có trực thăng bay trong khu vực. Iraq đã điều động quân đội điều tra nhưng lực lượng Israel không kích để ngăn họ lại gần.

Phong trào Hồi giáo Hezbollah tại Lebanon ngày 9-5 tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào miền bắc Israel bằng máy bay không người lái (drone) nhằm đáp trả những cuộc tấn công liên tục của Tel Aviv, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn đang có hiệu lực giữa hai bên.

Theo quân đội Israel, drone mang chất nổ của Hezbollah đã tấn công lãnh thổ nước này khiến 3 quân nhân bị thương, trong đó có 1 người bị thương nặng.

Trước đó cùng ngày, quân đội Israel tuyên bố đã tấn công hơn 85 cơ sở hạ tầng của Hezbollah "từ trên không và trên mặt đất", bao gồm các kho chứa vũ khí, bệ phóng tên lửa, cũng như 1 cơ sở sản xuất vũ khí ngầm.

Bộ Y tế Lebanon cho biết ít nhất 15 người, trong đó có 1 trẻ em, thiệt mạng trong những đợt không kích của Israel.

Việc Anh điều động tàu chiến HMS Dragon đến Trung Đông nhằm chuẩn bị cho khả năng triển khai một nỗ lực đa quốc gia để bảo vệ hoạt động vận chuyển hàng hải ở eo biển Hormuz.

Tàu HMS Dragon, một tàu khu trục phòng không, đã ở Địa Trung Hải vào tháng 3-2026 để giúp bảo vệ đảo Cyprus. Động thái của London diễn ra sau khi Pháp đưa nhóm tác chiến tàu sân bay đến phía nam Biển Đỏ.

Khi Mỹ và Iran tiến gần hơn đến lối thoát cuộc chiến kéo dài 10 tuần, Pháp và Anh đang chuẩn bị cho việc đảm bảo an toàn ở eo biển Hormuz một khi tình hình ổn định. Kế hoạch này cần sự phối hợp với Iran và hàng chục quốc gia đã bày tỏ sự sẵn lòng tham gia, theo Hãng tin Reuters.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ